II SA/Gd 511/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Referent Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia 6 czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2006 r. nr [...] na podstawie art. 58 i 59 k.p.a. w związku z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. nr 228 poz. 2255 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r. nr 105 poz. 881 ze zm.) odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za okres od dnia 1 maja 2004 r. do 31 lipca 2005 r. Uzasadniając organ stwierdził, że skarżąca dnia 11 kwietnia 2006 r. złożyła wniosek o wypłatę opisanego wyżej dodatku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Zdaniem organu skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy. Z dokumentacji wynika, że ZUS w piśmie z dnia 20 października 2005 r. w sprawie dotyczącej odmowy wypłaty zasiłku wychowawczego za okres od 1 maja 2004 r. do 31 lipca 2005 r. potwierdził, że poinformował skarżącą o zmianie od 1 maja 2004 r. organu wypłacającego świadczenia rodzinne. Wobec tego skarżąca mogła złożyć wniosek do GOPS, czego nie uczyniła. Wskazano również w postanowieniu, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Z posiadanej dokumentacji wynika również, że w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 lipca 2005 r. zasiłek rodzinny pobierał mąż skarżącej w zakładzie pracy. Wszelkie dodatki do zasiłku rodzinnego nie są co do zasady świadczeniami samoistnymi, co oznacza, że mogą być przyznawane wyłącznie z zasiłkiem rodzinnym. W zażaleniu na postanowienie skarżąca podniosła, że nie wynika z niego, jak również z pisma ZUS z 20 października 2005 r., kiedy ZUS przekazał jej informację o zmianie organu uprawnionego do wypłacania zasiłków, w szczególności nie wynika, by ZUS uczynił to przed 1 maja 2004 r. Wskazała również, że wniosek o ustalenie prawa do zasiłku wychowawczego za okres od 15 stycznia 2004 r. do 14 stycznia 2006 r. złożyła do ZUS dnia 2 lutego 2004 r. Organ pominął okoliczność, że przed sądem powszechnym toczyły się sprawy o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, do dodatku do niego oraz o ustalenie podmiotu zobowiązanego do jego wypłaty, co zdaniem skarżącej złożenie kolejnego wniosku o wypłatę czyniło niemożliwym. Dowodem na to jest pismo samego GOPS z dnia 27 października 2005 r., w którym organ wskazał, że ustosunkuje się do sprawy po rozstrzygnięciu (przez sąd) kwestii, który organ jest zobowiązany do wypłaty zasiłku przez sąd powszechny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. [...] powołując się na art. 123 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 w związku z art. 59 § 2 k.p.a. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Organ stwierdził, że termin do złożenia wniosku upłynął dnia 31 maja 2004 r., gdyż skarżąca była wielokrotnie informowana o zmianie organu zobowiązanego do wypłaty zasiłku. Taka informacja znajduje się np. w uzasadnieniu decyzji ZUS z dnia 5 września 2005 r. W opinii organu pomimo braku potwierdzenia odbioru tej decyzji przez skarżącą fakt, iż dnia 7 października 2005 r. złożyła od niej odwołanie pozwala stwierdzić, że skarżąca najpóźniej 7 października 2005 r. wiedziała, który organ jest właściwy. Fakt poinformowania przez ZUS o tej okoliczności wynika ponadto z pisma z dnia 20 października 2005 r. Zdaniem Kolegium świadczy o tym również złożenie przez skarżącą dnia 11 sierpnia 2005 r. wniosku o ustalenie prawa do zasiłku do GOPS. W skardze skarżąca oprócz zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazała, że GOPS w decyzji z dnia 24 sierpnia 2005 r. oraz z dnia 6 września 2005 r. (decyzje podjęte na wniosek skarżącej z dnia 11 sierpnia 2005 r. przyznające zasiłek na okres od 1 sierpnia 2005 do 31 sierpnia 2006 ) nie odniósł się do żądania wypłaty zasiłku wraz z dodatkami za okres zasiłkowy 2004-2005. Podniosła również, że nie ma dowodu na to, iż była informowana o zmianie właściwości organu. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podnosząc, że skarżąca przynajmniej od dnia 7 października 2005 r., tj. od daty złożenia odwołania od decyzji ZUS z 5 września 2005 r. była poinformowana o zmianie właściwości organu. Zatem wniosek o wypłatę dodatku do zasiłku wraz z prośbą o przywrócenie terminu powinien był być wniesiony w ciągu 7 dni od dnia 7 października 2005 r. W piśmie z dnia 19 września 2006 r. skarżąca wskazała, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę zasiłku liczyć należy od dnia otrzymania przez nią wyroku sądu z dnia 15 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. K. P. złożyła do organu pierwszej instancji, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wniosek o wypłatę dodatku do zasiłku rodzinnego za okres od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 lipca 2005 r. Jak wynika z pisma z dnia 11 sierpnia 2005 r., zasiłek rodzinny w tym okresie pobierał mąż skarżącej. Dodatek do zasiłku rodzinnego jest związany z zasiłkiem rodzinnym. W zaistniałej sytuacji, w której to nie skarżąca, ale jej mąż w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 lipca 2005 r. pobierał zasiłek rodzinny, K. P. nie przysługiwało prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego za ten okres. Zarzuty skargi już choćby z tego powodu nie mogły być uwzględnione, stosownie bowiem do art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sąd uwzględnia skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie przez organy administracji prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy – czyli, w konkretnym przypadku, na przyznanie bądź odmowę przyznania skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego. W sprawie kwestią zasadniczą jest fakt, że skarżąca nie była we wnioskowanym przez siebie okresie uprawniona do pobierania dodatku do zasiłku rodzinnego, zatem ewentualne, wskazane w skardze uchybienia organów nie mogły mieć wpływu na uprawnienia skarżącej w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego. W odniesieniu do zarzutów skargi wskazać należy, że - jak sama skarżąca przyznaje – przed dniem 11 sierpnia 2005 r., kiedy to złożyła do organu wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, wniosków takich nie składała. Sąd ma świadomość wadliwego rozstrzygnięcia organów administracji obu instancji, ponieważ w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 58 i 59 kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawy w zakresie jakiego dotyczy niniejsza sprawa rozpatrywane są w trybie uregulowanym przez przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. nr 228 poz. 2255 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105 poz. 881 ze zm.). Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy określa ona warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Art. 24 ust. 2 stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Z kolei na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. doprecyzowuje sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych. Skoro jednak skarżąca złożyła wniosek nie tylko po terminie, ale nadto taki, którego nie można uwzględnić z przyczyn merytorycznych (mąż skarżącej, a nie skarżąca pobierał za wnioskowany okres zasiłek rodzinny), przeto względy ekonomii procesowej przemawiały za tym, by nie uchylać wadliwego postanowienia, bowiem nie ma to istotnego wpływu na treść orzeczenia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.