I OSK 275/06

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-01-11

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Irena Kamińska, Joanna Runge-Lissowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego, powinien był z urzędu zastosować art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uchylić poprzedzające decyzje, mimo braku przesłanek do uwzględnienia skargi?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 135 PPSA nakłada na sąd obowiązek wyjścia poza granice skargi i zajęcia się wszystkimi postępowaniami w danej sprawie, jeśli jest to niezbędne do jej końcowego załatwienia. Jednakże, obowiązek ten powstaje jedynie w przypadku uwzględnienia skargi. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę, nie dopatrując się naruszeń prawa, nie miał podstaw do zastosowania art. 135 PPSA i uchylenia poprzedzających decyzji. Wniosek strony o zastosowanie tego przepisu nie jest wiążący dla sądu, jeśli nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie nienabycia uprawnień do kwatery. Decyzja ta uchyliła wcześniejszą decyzję o stwierdzeniu nabycia uprawnień i umorzyła postępowanie ze względu na zmianę przepisów prawa. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając sądowi I instancji naruszenie art. 135 PPSA poprzez niezastosowanie tego przepisu i nieuchylenie poprzedzających decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Andrzej Jurkiewicz Sędziowie NSA Irena Kamińska (spr.) Joanna Runge-Lissowska Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005r. sygn. akt I SA/Wa 1502/04 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje adw. K. D. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – kwotę 180 złotych (sto osiemdziesiąt złotych) oraz 39,60 złotych (trzydzieści dziewięć złotych 60/100) jako podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2005 roku, sygn. akt I SA/Wa 1502/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Decyzją tą Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 5 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., Nr 116, poz. 1203), po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr 1 Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] Nr [...] z [...] w sprawie nienabycia przez W. K. uprawnień do kwatery uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, iż ostateczną decyzją z dnia 14 maja 2004 roku nr [...] Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...], działając z urzędu, stwierdził nieważność decyzji z 5 grudnia 1997 roku nr [...] Dyrektora Oddziału Terenowego Nr 1 Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...]. Dzięki instytucji stwierdzenia nieważności umożliwiono wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami ze skutkiem ex tunc, a więc od chwili wydania decyzji. W związku z powyższym wspomniana wyżej decyzja administracyjna, wydana w trybie nadzorczym, spowodowała właśnie taki skutek eliminując z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, decyzję stwierdzającą nabycie przez skarżącą uprawnień do osobnej kwatery stałej na czas nieokreślony. Pozostawał więc do rozpatrzenia wniosek skarżącej z dnia 21 kwietnia 2004 roku o wydanie decyzji o zachowaniu uprawnień do osobnej kwatery. Jednocześnie Sąd I instancji stwierdził, iż dniem 1 lipca 2004 roku, ustawa z 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.) dokonała zmiany przepisów ustawy z 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w tym także zasadniczej zmianie uległ przepis art. 23 w/w ustawy. Jednocześnie przepis art. 19 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz niektórych innych ustaw wprowadził zasadę, iż do spraw wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją stosuje się przepisy ustawy z 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu nadanym ustawą z 16 kwietnia 2004 roku. Tym samym w dacie rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy nastąpiła zmiana stanu prawnego, którą organ administracji publicznej miał obowiązek uwzględnić z urzędu. Jak podkreślił Sąd I instancji, poza sporem pozostaje okoliczność, że w wyniku zmiany przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w ustawie brak jest przepisów zezwalających na rozstrzyganie w formie decyzji administracyjnej o zachowaniu uprawnień do osobnej kwatery stałej. Oznacza to, iż postępowanie w takiej sprawie należy uznać za bezprzedmiotowe. Zasadnie więc – w ocenie Sądu I instancji, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w I instancji. Brak jest tym samym uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że organ administracji publicznej swym rozstrzygnięciem naruszył obowiązujące przepisy prawa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła W. K. reprezentowana przez ustanowionego dla niej pełnomocnika z urzędu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w jego części objętej punktem I oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem gdyby Sąd zastosował w/w przepis, powinien był uchylić decyzję nr [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia 14 maja 2004 r. jako wydanej z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, a także uchylić jako bezprzedmiotowe, decyzje następujące po w/w decyzji, tj.: decyzję nr [...] z dnia [...] Dyrektora Oddziału Terenowego nr 1 Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz decyzję nr [...] z dnia [...] Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że decyzją nr [...] z dnia 5 grudnia 1997 roku Dyrektor Oddziału Terenowego nr 1 Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] stwierdził, iż skarżąca nabyła uprawnienia do osobnej kwatery stałej na czas nieokreślony. Decyzją nr [...] z dnia 14 maja 2004 roku Dyrektor Oddziału Rejonowego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził nieważność w/w decyzji nr [...] Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 5 grudnia 1997 roku stwierdzając, że decyzja ta "rażąco naruszyła przepis art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania". W ocenie strony skarżącej, nie zachodziły jednak podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] wydanej przez Dyrektora Oddziały Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Ale gdyby nawet przyjąć, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, to naruszenia tego nie można uznać za rażące. Ewentualne nieprawidłowości w ustaleniu stanu faktycznego przez Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jak np. ustalenie dotyczące miejsca zamieszkania skarżącej, czy nawet nie ustalenie tego faktu, nie może stanowić, zdaniem pełnomocnika skarżącej, podstawy do uznania, iż decyzja ta została wydana z takim naruszeniem prawa, które można uznać za rażące. W żadnym razie nie uzasadnia więc stwierdzenia nieważności tej decyzji. Okoliczności te, w ocenie pełnomocnika skarżącej, uzasadniały zastosowanie przez Sąd I instancji art. 135 p.p.s.a. i uchylenie wyżej wskazanych decyzji organu. Jak podkreślił bowiem pełnomocnik skarżącej, art. 135 p.p.s.a. nie tylko uprawnia ale i zobowiązuje Sąd do zastosowania przewidzianych ustawą środków, na co wskazuje imperatywne sformułowanie ustawy ("sąd stosuje"). Sąd I instancji niesłusznie, zdaniem pełnomocnika skarżącej, wskazał, iż w przedmiotowej sprawie szczególne znaczenie ma decyzja z dnia 14 maja 2004 roku nr [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która to właśnie w ocenie strony skarżącej powinna zostać uchylona na podstawie art. 135 p.p.s.a. Gdyby bowiem Sąd zastosował w/w przepis, to wówczas wynik sprawy byłby odmienny, albowiem pozostałaby w obiegu prawnym korzystna dla skarżącej decyzja nr [...] z dnia 5 grudnia 1997 roku Dyrektora Oddziału Terenowego nr 1 Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] stwierdzająca, że skarżąca nabyła uprawnienie do osobnej kwatery stałej na czas nieokreślony. Oznacza to, iż uchylenie ostatnio wskazanej decyzji w postaci nie zastosowania art. 135 p.p.s.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane wyżej uchybienia miały w ocenie strony skarżącej istotny wpływ na treść wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeczenia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając przez pełnomocnika wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Podniósł, iż w jego ocenie, skarga ta nie posiada uzasadnionych podstaw prawnych. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, iż Sąd I instancji oddalając skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...], nie uwzględnił wniosku o zastosowanie art. 135 p.p.s.a., a nadto nie ustosunkował się w sporządzonym przez siebie uzasadnieniu orzeczenia do zaniechania zastosowania trybu art. 135 p.p.s.a. podniósł, iż wniosek strony skarżącej o objęcie przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny także decyzji wydanej wcześniej, w ramach postępowania nadzwyczajnego, nie jest dla Sądu wiążący, albowiem Sąd z urzędu rozpatruje czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie komentowanego przepisu. Ponadto zdaniem pełnomocnika organu, decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego nr 1 Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z dnia 5 grudnia 1997 roku, stwierdzająca nabycie przez skarżącą uprawnień do kwatery stałej na czas nieokreślony, wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie wziął bowiem pod uwagę wymogu istnienia łącznie dwóch ustawowych przesłanek, tj. nabycia uprawnień do wojskowej renty rodzinnej i wspólnego zamieszkiwania razem z żołnierzem (emerytem wojskowym) w kwaterze w dacie jego śmierci. W związku z powyższym przedstawiony przez pełnomocnika skarżącej pogląd, iż błędne ustalenie przez organ kwestii wspólnego zamieszkiwania, nie stanowi rażącego naruszenia prawa jest całkowicie nietrafny. Pełnomocnik strony skarżącej nie wziął bowiem pod uwagę, iż przedmiotowe uprawnienie przysługiwało z mocy samego prawa, natomiast organ potwierdzał jedynie jego zachowanie lub nabycie w drodze decyzji, przy czym dla skuteczności nabycia tego prawa ważne było spełnienie obydwu przesłanek, a nie jednej. A więc sama decyzja jako taka, żadnego uprawnienia dla strony nie kreowała. Ponadto art. 156 kpa daje organowi administracji państwowej możliwość usuwania z obrotu prawnego wadliwych decyzji, jeśli stwierdzi istnienie którejkolwiek z przesłanek w nim wymienionych. Takie działanie przyświecało Dyrektorowi Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...], który decyzją nr [...] z dnia 14 maja 2004 roku stwierdził nieważność rozstrzygnięcia Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z dnia 5 grudnia 1997 roku. Ponowne wystąpienie skarżącej o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie uprawnień do osobnej kwatery stałej, mogło się zakończyć – zdaniem organu - wyłącznie wydaniem decyzji negatywnej. Z uwagi na fakt, iż między orzeczeniem organu I instancji, a orzeczeniem organu II instancji, zmianie uległ stan prawny, uniemożliwiając organowi odwoławczemu podjęcie rozstrzygnięcia co do meritum, jedynym właściwym zakończeniem tego postępowania było jego umorzenie wraz z uchyleniem zaskarżonej decyzji. W ocenie organu, podniesione przez pełnomocnika skarżącej zarzuty uzasadniające odwołanie od decyzji podjętej w trybie nadzoru nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie. Wniosek strony skarżącej o zastosowanie art. 135 p.p.s.a. jest jedynie próbą reaktywowania uprawnień do pośredniego zaskarżenia decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia 14 maja 2004 roku wobec niewyczerpania przez stronę administracyjnego toku postępowania. Ponadto organ nie podzielił poglądu strony skarżącej, iż decyzja organu I instancji stwierdzająca nienabycie uprawnień do kwatery przez skarżącą wydana została w oparciu o nieaktualną podstawę prawną. Co prawda w dacie wydawania decyzji wymóg zamieszkiwania w kwaterze już nie istniał, to jednak dla stwierdzenia nabycia prawa ważny był nie stan prawny z daty wydania decyzji, a stan prawny z daty zdarzenia z jakim ustawodawca łączył określony skutek prawny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zasadności wniesionej przez skarżącą skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2005 roku, o którym wyżej mowa, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych. W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjna można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił Sąd I instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Naczelny Sąd Administracyjny nie posiada bowiem kompetencji do zmiany, uzupełnienia czy też sprecyzowania zarzutów skargi kasacyjnej i w związku z tym nawet jeśli doszło do naruszenia prawa, ale nie zostało to prawidłowo wskazane w skardze kasacyjnej, to nie może odnieść się do nich, chyba, że – jak już była mowa wyżej – naruszenia doprowadzają do nieważności postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności wymieniona w powołanym przepisie. Mając na uwadze powyższe, Sąd przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej ograniczył się do podnoszonych w niej zarzutów. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, poprzez niezastosowanie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem – w ocenie pełnomocnika skarżącej – Sąd zastosował w/w przepis, powinien był uchylić decyzje nr [...] z dnia 14 maja 2004 roku, nr [...] z dnia [...] oraz decyzję nr [...] z dnia [...]. Powołany przez stronę skarżącą przepis art. 135 p.p.s.a. mówiący, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, statuuje zasadę niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi w zakresie zaskarżenia przez stronę skarżącą, determinując tym samym granice rozpoznania skargi przez wojewódzki sąd administracyjny. Dotyczy on również fazy orzekania przez Sąd Administracyjny. Przedmiotowy przepis nakłada na Sąd Administracyjny obowiązek wyjścia poza granicę skargi i zajęcie się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Obowiązek ten powstaje w odniesieniu do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy i jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Nadrzędnym obowiązkiem Sądu Administracyjnego jest bowiem, przez wydanie orzeczenia, stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodny z prawem. Sąd Administracyjny powinien więc z urzędu rozpatrzyć, czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie przedmiotowego przepisu. W związku z powyższym zgłoszenie przez uczestnika postępowania wniosku o jego zastosowanie nie jest dla sądu wiążące, choć oczywiście wniosek taki powinien być przez Sąd wzięty pod rozwagę. Węższe określenie zakresu orzekania przez Sąd Administracyjny oznaczałoby, że Sąd ten jest bezsilny wobec naruszeń prawa ustalonych w toku rozpoznania skargi i że po przeprowadzeniu przez niego kontroli, obejmującej wszystkie rozstrzygnięcia w sprawie, mogłyby pozostać w obrocie prawnym rozstrzygnięcia niezgodne z prawem. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę na ostateczną decyzję, jest uprawniony wydać orzeczenie przewidziane w art. 145 § 1 p.p.s.a. nie tylko w stosunku do zaskarżonej decyzji, lecz również powinien objąć zakresem orzekania decyzję wydana przez organ pierwszej instancji, jeżeli jest ona obarczona wadami przewidzianymi w tym przepisie. Należy zgodzić się z E. Łętowską (w glosie do wyroku NSA z dnia 26 lutego 2003 r., V SA 1131/02), iż musi zaistnieć związek przyczynowy pomiędzy wcześniejszą decyzją, która wchodziła w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej innej decyzji, a treścią tej ostatniej. Zadaniem bowiem dokonania kontroli w granicach dopuszczonych przez art. 135 p.p.s.a. jest "stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność administracji publicznej niezgodne z prawem". Kwestią decyzji zależnej zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 listopada 1998 roku (OPK 4-7/98) podnosząc, iż chodzi tu o rozstrzygnięcie jakiejś sprawy lub pojedynczej kwestii zawarte w decyzji administracyjnej lub w orzeczeniu sądowym wydanych w odrębnej i samodzielnej sprawie, stanowiące istotny fakt prawotwórczy w następnej, już innej sprawie administracyjnej, w sytuacji, w której albo nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna, albo nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna określonej treści bez stanu prawnego lub faktycznego ukształtowanego lub stwierdzonego wcześniejszym rozstrzygnięciem administracyjnym czy też sądowym innej – odrębnej sprawy. Zmiana bądź uchylenie decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego powoduje, że od określonej daty albo upada istotny dla późniejszej sprawy fakt prawotwórczy, albo też zmienia się jego treść. W obu przypadkach jest podstawa do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej co do jej istoty. Innymi słowy, treść decyzji wcześniejszej stanowi jeden z warunków wydania nowej decyzji, a między nimi istnieje bezpośredni i konieczny związek przyczynowy. Brak natomiast koniecznego związku przyczynowego pomiędzy dwiema decyzjami oznacza, że zostały one wydane w odrębnych sprawach administracyjnych, które jedynie pojawiły się i były rozpatrywane jedna po drugiej. Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika skarżącej, iż Sąd I instancji nie tylko nie zastosował się do art. 135 p.p.s.a. ale również nie odniósł się do niego w sporządzonym przez siebie uzasadnieniu orzeczenia, należy podnieść, iż zgłoszenie przez stronę postępowania wniosku o zastosowanie przedmiotowego przepisu nie jest dla Sądu wiążące, ponieważ – jak już była mowa wyżej – Sąd z urzędu ma obowiązek w każdej sprawie rozpatrzyć, czy nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania. Nie jest zatem konieczne w sytuacji w której, w ocenie Sądu, nie ma potrzeby zastosowania przedmiotowego przepisu, odnoszenie się do niego w uzasadnieniu. Ponadto, w skardze kasacyjnej, pełnomocnik skarżącej wniósł, o uchylenie na podstawie art. 135 p.p.s.a. decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] oraz poprzedzających ją decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego nr 1 Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] oraz decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z dnia 14 maja 2004 roku. Orzeczenie takie uważniłoby, jego zdaniem, decyzję nr [...] z dnia 5 grudnia 1997 roku Dyrektora Oddziału Terenowego nr 1 Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...], która przyznawała skarżącej uprawnienia do osobnej kwatery stałej na czas nieokreślony. Jednak żądanie to nie znajduje uzasadnionych podstaw prawnych. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 stycznia 2000 roku I SA/Łd 1269/97, którego pogląd w pełni podziela skład orzekający w niniejszym postępowaniu, skoro zgodnie z art. 29 ustawy o NSA (obecnie art. 135 p.p.s.a.) Sąd może podjąć przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, to wówczas gdy uchyla jako niezgodną z prawem zaskarżoną decyzję, Sąd uprawniony jest również do uzasadnionego uchylenia poprzedzających ją decyzji o których wymieniona rozstrzygała, albowiem wszystkie te decyzje wydane zostały w jednym postępowaniu, prowadzonym dla załatwienia danej sprawy. Z powyższego wynika, iż przedmiotowy przepis może mieć zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi. A więc ocena prawna zawarta w wyroku oddalającym skargę odnosi się jedynie do zaskarżonego aktu lub aktu bezpośrednio go poprzedzającego oraz postępowań, w których te akty zapadły. Natomiast w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji nie tylko nie dopatrzył się przesłanek warunkujących zastosowanie art. 135 p.p.s.a., ale wprost przeciwnie – uznał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym porządkiem prawnym i skargę oddalił. W sytuacji takiej powołanie się w skardze kasacyjnej na powyższy przepis nie może doprowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 wzmiankowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło