III SA/Gl 524/05
WyrokWSA w Gliwicach2007-01-16
Skład orzekający: Marek Kołaczek, Krzysztof Targoński, Barbara Brandys-Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rabaty (noty kredytowe) udzielone po wystawieniu faktury eksportowej i przed dokonaniem płatności za towar importowany powinny być uwzględnione przy ustalaniu wartości celnej towaru, nawet jeśli nie zostały zgłoszone organom celnym przed objęciem towaru procedurą dopuszczenia do obrotu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rabaty udzielone w formie not kredytowych, które obniżają faktycznie zapłaconą cenę za towar, powinny być uwzględnione przy ustalaniu wartości celnej. Wartość celna powinna odzwierciedlać rzeczywistą, ostateczną cenę towaru, a nie tymczasową wartość z momentu zgłoszenia celnego. Importer ma obowiązek ujawnić wszystkie dokumenty i informacje wpływające na ostateczną cenę, w tym postanowienia umowne dotyczące rabatów.Stan faktyczny
Firma A S.A. dokonała zgłoszenia celnego uzupełniającego na towar objęty wcześniej procedurą składu celnego. Wartość celna została zadeklarowana na podstawie faktury eksportowej. Organ celny I instancji stwierdził nieprawidłowość zgłoszenia, ponieważ płatności za faktury były pomniejszane o kwoty z not kredytowych stanowiących rabat. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Firma A S.A. wniosła skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, twierdząc, że rabaty nie wpływają na wartość celną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Nakazano ściągnąć od strony skarżącej kwotę tytułem uzupełnienia wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Targoński, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant Sekr. Sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2007r. przy udziale - sprawy ze skargi Firmy A S.A. w Ł. – Oddział w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego 1. oddala skargę; 2. nakazuje ściągnąć od strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem uzupełnienia wpisu od skargi.
Decyzją z [...]r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K., po przeprowadzeniu z urzędu kontroli zgłoszenia celnego uzupełniającego na jednolitym dokumencie administracyjnym SAD nr [...], przyjętym w dniu [...]r., uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towarów. W podstawie prawnej powołano art. 13 § 1, § 3 pkt 1 i 2, art. 23 § 1 § 9, art. 65 § 4 pkt 2 lit.b, 69, art. 83 §1 i § 3, art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), ust. 1 lit. a, ust. 2 części pierwszej Postanowienia wstępne A. Stawki celne i części drugiej – Tabela stawek celnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 119 poz. 1253 ze zm.), art. 6 ust. 7, art. 11c, art. 15 ust. 4, art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w imporcie (Dz. U. Nr 111, poz. 1290 ze zm.). W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu [...] r. Firma A S.A. w Ł. Oddział w K. dokonała zgłoszenia celnego uzupełniającego do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym [...] w opakowaniach przeznaczonych do sprzedaży detalicznej, uprzednio objętego procedurą składu celnego. Wartość celną tego towaru – [...] o nazwie [...] - strona zadeklarowała w kwocie [...] DEM na podstawie faktury eksportowej nr [...]z dnia [...]r. wystawionej przez eksportera - firmę B. Po przyjęciu zgłoszenia celnego z mocy prawa objęto towar procedurą dopuszczenia do obrotu. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach od [...]r. do [...]r. w siedzibie spółki stwierdzono zadeklarowanie nieprawidłowej wartości celnej tego [...]. Ujawniono bowiem fakt, iż płatności za faktury handlowe wystawione w roku [...] przez firmę B były pomniejszane o kwoty wynikające z not kredytowych wystawianych do tychże faktur. Kwoty wynikające z not kredytowych stanowiły rabat w wysokości 3,5% wartości wskazanych w fakturach handlowych. Ujawniono bowiem notę kredytową nr [...] z dnia [...]r. na kwotę [...] DEM, stanowiącą rabat finansowy w wysokości 3,5% wartości preparatu o nazwie [...], ujętego na fakturze handlowej [...], wystawionej na kwotę [...] DEM, który pierwotnie ujęty był na fakturze eksportowej nr [...]z dnia [...]r., załączonej do zgłoszenia celnego z [...]r. Płatność za ten towar dokonana została z uwzględnieniem rabatu.
W dalszej kolejności organ pierwszej instancji podniósł, że zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zaś zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny ustalona, o ile to jest konieczne, z uwzględnieniem art. 31 Kodeksu celnego. W świetle natomiast art. 23 § 9 Kodeksu celnego ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary, obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży towarów kupującemu albo płatności dokonane lub mające być dokonane przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedawcy. Tak więc, w ocenie organu I instancji, wartością transakcyjną towaru jest wartość towaru z uwzględnieniem dokonanych korekt, czyli cena faktycznie zapłacona. Cena faktycznie zapłacona lub należna za towar nie jest elementem pojęcia stanu towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego i w związku z tym może być w późniejszym czasie zmieniona, jeżeli tylko od samego początku, tzn. jeszcze przed zgłoszeniem, istniały okoliczności, według których cena ta powinna być z całą pewnością inna niż została nadana.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy organ podniósł, że wartość celna towarów, dla których udzielono rabatów powinna podlegać korekcie. W takim wypadku strona powinna wystąpić z wnioskiem o uznanie zgłoszenia za nieprawidłowe, gdy tego nie czyni, organ jest zobowiązany do ustalenia rzeczywistej wartości towarów. Wobec powyższego organ na nowo określił wartość celną i podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 7 % na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie wykazu towarów do celów podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 111, poz. 1290 ze zm.)
Od powyższej decyzji storna wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w K., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. at. 23 § 1 i § 9, art. 83 § 3, art. 85 § 1 Kodeksu celnego oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 122 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu odwołania strona zawarła polemikę ze stanowiskiem Naczelnika Urzędu Celnego, że pomniejszenie ilości faktycznie przekazanych środków w związku z udzielonymi premiami miało wpływ na wartość celną importowanych towarów. Powołując się na treść art. 23 § 1 i 9 kodeksu celnego strona podniosła, że w niniejszej sprawie wartość celna została wskazana przez importera w deklaracji SAD i deklaracji wartości celnej. Wartość ta odpowiada cenie faktycznie zapłaconej przez importera za towar wprowadzany na polski obszar celny. W ocenie strony wartość transakcyjna towaru nie może być podwyższana bądź obniżana w sposób dowolny, a jedynie w przypadkach określonych w art. 30 i art. 31 Kodeksu celnego. Ustalony stan faktyczny nie uzasadnia zastosowania wskazanych przepisów w niniejszej sprawie albowiem należało się oprzeć na wartości celnej towaru z chwili przywozu. Przedmiotowy towar był wcześniej objęty procedurą składu celnego, zgodnie zatem z treścią art. 120 Kodeksu celnego obniżenie wartości celnej takiego towaru przy objęciu go procedurą dopuszczenia do obrotu mogłoby nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, które nie zachodziły w niniejszej sprawie. Ponadto organ I instancji pominął okoliczności związane ze zgłoszeniem towaru do procedury składu celnego, koncentrując się wyłącznie na objęciu towaru procedurą dopuszczenia do obrotu, co stanowi naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu celnego, że pomniejszenie przekazanej ceny o wartość premii finansowej pomniejsza wartość transakcyjną towaru, albowiem nie doszło do pomniejszenia wartości celnej lecz jedynie do pomniejszenia kwoty faktycznie przekazanej kontrahentowi zagranicznemu, co wynikło z realizacji określonych postanowień umowy i nie było związane z obniżeniem ceny nabywanych towarów.
Decyzją nr [...]z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swej decyzji podniósł, że zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących, jednakże zgodnie z art. 83 § 1 Kodeksu celnego organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Uprawnienia organów celnych do kontroli zgłoszenia celnego wynikają również z Kodeksu Wartości Celnej (Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. ratyfikowanego przez Polskę w dnia 1 lipca 1995 r. - załącznik do Dz. U. Nr 98, poz. 483), a zwłaszcza z art. 17 tegoż Kodeksu stanowiącego, iż nie może być on interpretowany jako ograniczenie lub poddawanie w wątpliwość praw administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji przedłożonych dla celów wartości celnej. Jeżeli z czynności kontrolnych po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe lub nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Organ celny stosuje wówczas art.65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego.
Organ odwoławczy zwrócił zatem uwagę na fakt, że rabaty wynikające z ujawnionych not kredytowych, wystawianych w stosunku do faktur handlowych, sporządzanych w oparciu o faktury eksportowe nie były uwzględniane przy określaniu wartości celnej towaru w momencie obejmowania ich stosownymi procedurami celnymi. Tak więc kwoty wskazane w fakturach załączonych do zgłoszenia celnego nie były podstawą dokonania płatności na rzecz eksportera towaru. Płatności te były pomniejszane o kwoty wynikające z not kredytowych. Jednakże strona po dokonaniu tej płatności nie występowała do organu celnego z wnioskiem o zmianę wartości celnej towaru sprowadzonego z zagranicy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu celnego organ odwoławczy podniósł, że procedura składu celnego należy do grupy procedur zawieszających wymienionych w art. 89 Kodeksu celnego, a zatem zgodnie z art. 93 § 1 Kodeksu celnego objęcie towarów procedurą zawieszającą wymaga złożenia zabezpieczenia w celu zapewnienia pokrycia kwoty wynikającej z długu celnego, mogącego powstać w stosunku do tych towarów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zakończenie procedury zawieszającej następuje stosownie do art. 94 Kodeksu celnego, gdy towary objęte tą procedurą otrzymają inne przeznaczenie celne. Jednym z możliwych przeznaczeń celnych jest objęcie towaru procedurą celną, w tym procedurą dopuszczenia do obrotu. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której część towarów znajdujących się w składzie celnym ich importera została zgłoszona do procedury dopuszczenia do obrotu, co zakończyło procedurę składu celnego.
Organ odwoławczy podkreślił, że towary objęte procedurą składu celnego nie podlegają należnościom celnym przywozowym zgodnie z art. 102 § 1 Kodeksu celnego, a dopiero objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu powoduje powstanie długu celnego w przywozie, który to dług powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego do obrotu. Dopuszczenie do obrotu nadaje towarowi niekrajowemu status towaru krajowego i następuje po spełnieniu wszystkich wymogów określonych prawem, w szczególności po zastosowaniu przepisów dotyczących należności celnych przywozowych. Organ odwoławczy podniósł, że regulacja zawarta w art. 85 § 1 Kodeksu celnego nie stoi na przeszkodzie późniejszemu skorygowaniu wymiaru należności we właściwym trybie przez organ celny. Przepis ten kładzie bowiem nacisk na stan towaru, którego elementem składowym nie jest cena. Istotne bowiem znaczenie dla ustalenia wysokości cła ma wartość celna w dniu dokonania zgłoszenia, a nie np. po upływie pewnego okresu użytkowania towaru.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że po otrzymaniu od kontrahenta zagranicznego not kredytowych strona nie informowała organów celnych o tym fakcie, ani nie występowała ze stosownymi wnioskami o dokonanie zmiany wartości celnej towaru.
W odniesieniu do zarzutu pominięcia przez organ I instancji okoliczności dotyczących objęcia towarów procedurą składu celnego organ odwoławczy uznał, że jest on bezpodstawny a to z uwagi na treść uzasadnienia decyzji wydanej w pierwszej instancji, w której fakt ten został omówiony.
Organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 23 § 1 Kodeksu celnego, albowiem organ I instancji dokonał obszernej analizy ujawnionych w toku kontroli postimporotwej dokumentów i słusznie przyjął, że całkowitą kwotą płatności dokonaną lub mającą być dokonaną była kwota faktycznie zapłacona, tj. z uwzględnieniem zniżek wyszczególnionych w notach kredytowych.
Organ odwoławczy zaznaczył, że skoro o wartości transakcyjnej decyduje cena faktycznie zapłacona lub należna to cena towaru wadliwie podana w dokumentach przedstawionych organowi celnemu nie może być traktowana jako wyłączny dowód oznaczający tę wartość. Organ celny może działać w oparciu o zasadę swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 191 Ordynacji podatkowej i ustalić stan faktyczny według własnego przekonania z uwzględnieniem wiedzy i doświadczenia życiowego.
W przedmiotowej sprawie, na podstawie zebranego materiału dowodowego, wykazano, że kwota faktycznie zapłacona za towar była niższa od podanej na fakturach dołączonych do zgłoszenia celnego.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo określił kwotę podatku od towarów i usług oraz akcyzowego.
Na powyższą decyzję strona skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i orzeczenie o kosztach według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego tj. art. 23 § 1 i 9, art. 83 § 2, art. 85 § 1 i art. 120 Kodeksu celnego,
2) przepisów postępowania tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 233 § 1 pkt 2 a i § 2 Ordynacji podatkowej.
Strona podtrzymała w uzasadnieniu skargi swoją argumentacje zawartą w odwołaniu podkreślając, że wartość celna została przez nią wskazana w deklaracji SAD i odpowiada cenie faktycznie zapłaconej za towar wprowadzony na polski obszar celny. Okoliczność, że przekazanie środków kontrahentowi zagranicznemu nastąpiło w kwocie pomniejszonej o udzielony rabat pozostaje bez wpływu na wartość celna towaru. Ponadto, w myśl art. 120 Kodeksu celnego wartością celną towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu, który wcześniej był objęty procedurą składu celnego, jest wartość celna z dnia objęcia procedurą składu celnego. Ponadto strona skarżąca stwierdziła, że nie może mieć zastosowania w sprawie art. 83 § 3 Kodeksu celnego, bowiem nie zaszła żadna z przesłanek w nim wymienionych a co więcej – nawet przy uznaniu, że skarżąca otrzymała rabat możliwość ustalenia ceny transakcyjnej z jego uwzględnieniem byłaby uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem strony.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu swej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej sprawowaną pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji, zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyj-nego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji.
W rozpatrywanej tu sprawie Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przede wszystkim Sąd nie może zgodzić się z twierdzeniami strony skarżącej, w myśl których wartość celna została przez nią zadeklarowana prawidłowo w SAD i odpowiadała cenie faktycznie zapłaconej za towar wprowadzony na polski obszar celny, a przekazanie środków kontrahentowi zagranicznemu w kwocie pomniejszonej o udzielone premie i wynagrodzenie pozostawało bez wpływu na wartość celną importowanego towaru.
Trzeba tu mieć na uwadze, że zarówno § 1, jak i § 9 art. 23 Kodeksu celnego odnoszą wartość celną towaru do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej i obejmującej wszelkie płatności dokonane lub mające być dokonane na rzecz sprzedającego towar. Chodzi tu zatem o cenę rzeczywistą i ostateczną. Ograniczenie ustalenia wartości transakcyjnej tylko do momentu zgłoszenia celnego prowadzi do ustalenia wartości transakcyjnej tymczasowej, a więc nie ostatecznej i nie rzeczywistej. Natomiast przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego dotyczy wymagalności należności celnych przywozowych i z racji systemowych nie zawiera definicji wartości celnej towaru (tak też NSA w wyroku z 25 maja 2004 r., sygn. akt GSK 53/04, ONSAiWSA 2004/2/48). Ustawodawca poprzez używanie jasnych określeń co do ceny: "faktycznie zapłacona", "należna", "wszelkie płatności", "dokonane", "mające być dokonane" wyraził w ten sposób, że chodzi tu o cenę rzeczywistą, całkowitą i ostateczną uwzględniającą wszelkie zmiany dokonane między zawarciem umowy a jej realizacją (zob. wyrok NSA z 2.06.2004 r., sygn. akt GSK 633/04, ONSAiWSA 2004/2/49). Tylko więc na potrzeby ustalenia należności celnych wartość celna w rozumieniu art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego jest odnoszona do dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Nie może to być cena uchwycona na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego, jak przyjęła skarżąca. Kodeks celny zawierał szereg regulacji specyficznych, właściwych tylko dla prawa celnego. Nie ingerował jednak w podstawowe instytucje prawne odnoszące się do obrotu gospodarczego. Nie ma tam żadnych przepisów prawnych z wyjątkiem omówionego art. 85 § 1, które uzasadniałyby stwierdzenie, że ustalenia co do ostatecznej ceny towaru importowanego mogą być dokonywane tylko do chwili przyjęcia zgłoszenia celnego czy dopuszczenia towaru do obrotu.
Do takich wniosków prowadzi też analiza zasad wypełniania Deklaracji wartości celnej (DWC) zawartych w obowiązującym od 28 października 2001 r. rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250 ze zm.). Zasady te wyraźnie zobowiązują do podania w polu nr 4 DWC (pole 44 SAD) numeru i daty faktury lub innego dokumentu, na podstawie którego ustalana jest wartość celna towaru, a więc również do podania informacji o upustach, mających wpływ na ustalenie całkowitej wartości transakcyjnej importowanych towarów. Z kolei, w polu 11 (a) należy podać wartość towaru, po potrąceniu upustów (rabatów, skont) zawartych w dokumentach, określonych w polu 4 DWC. Jednocześnie, w urzędowym wzorze DWC w polu 10b deklarujący składa oświadczenie o treści, że zobowiązuje się do dostarczenia dodatkowych informacji i dokumentacji niezbędnych do ustalenia wartości celnej towarów.
Przepis § 233 ust. 1 tego rozporządzenia określa jedynie przykładowo dokumenty, jakie należy dołączyć do zgłoszenia celnego (dokumentu SAD), a w § 218 ust. 2 i 3 również przykładowo określono elementy treści, jakie powinna zawierać faktura lub inny dokument służący ustaleniu wartości celnej towaru. Oznacza to, że nie ma (co wydaje się oczywiste) jednego, jednolitego "wzoru" wymagań dotyczących zgłoszenia celnego. Stosownie do okoliczności każdego indywidualnego przypadku zgłaszający powinien przedstawić i ujawnić wszystkie dokumenty i informacje odnoszące się do importowanego towaru, niezbędne do przeprowadzenia procedury celnej, w tym do prawidłowego ustalenia jego wartości celnej.
W tym więc przypadku należy zgodzić się z organem, że skarżąca była zobowiązana zarówno do ujawnienia nie tylko faktur ale również tych postanowień umownych, które wpływały na ustalenie ceny definitywnej, zapłaconej, czyli w efekcie wartości celnej towaru.
Taka wykładnia przepisów art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego znajduje potwierdzenie w Wyjaśnieniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., zawartych w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908). W szczególności z opinii nr 5.2 i 5.3 wynika, że rabat powinien być uwzględniany przy ustalaniu wartości transakcyjnej towarów według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej również wtedy, gdy w momencie ustalania wartości transakcyjnej istnieje jedynie możliwość uzyskania rabatu, rabat zaś nie został jeszcze faktycznie zrealizowany. Również w opinii 15.1 dopuszcza się możliwość uwzględnienia w wartości transakcyjnej towaru, ustalonej według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, rabatu przyznanego z uwzględnieniem wcześniejszej transakcji, jeżeli tylko rabat stanowi element ceny towaru zgłaszanego obecnie do odprawy. Omawianej kwestii dotyczy ponadto komentarz nr 4.1 Wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. Potwierdza on także tezę, że przy ustalaniu wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej należy brać pod uwagę również cenę ostatecznie ustaloną dopiero po dostarczeniu towaru, na podstawie umowy sprzedaży określającej ceny jedynie prowizorycznie lub zawierającej tzw. klauzulę rewizji cen.
Powyższych wniosków nie zmienia treść art. 120 Kodeksu celnego, powołanego przez skarżącą. Zgodnie z tym przepisem "Wartość celna towaru zgłaszanego do procedury dopuszczenia do obrotu, który to towar wcześniej był objęty procedurą składu celnego, może zostać obniżona w stosunku do wartości tego towaru z dnia objęcia procedurą składu celnego jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach". Opierając się na tym przepisie skarżąca stwierdziła, że obniżenie wartości celnej towaru, przy objęciu go procedurą składu celnego, a następnie dopuszczenia do obrotu mogło nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Sąd uznał, że niniejsza sprawa może być uznana za szczególny przypadek szczegółowo opisany przez organy celne, gdzie strona nie zgłosiła w określonym momencie wszystkich faktów, mających wpływ na ustalenie wartości celnej towaru.
Sąd podzielił przy tym stanowisko organów celnych, iż ustalone w sprawie upusty obniżały cenę towaru wynikającą z faktur dołączonych do zgłoszenia celnego, co zresztą zostało szczegółowo uzasadnione w zaskarżonej decyzji. Bez wątpienia ustalone w sprawie upusty obniżały cenę towaru wynikającą z faktur dołączonych do zgłoszenia celnego. Trafnie wskazał w tym zakresie organ odwoławczy na fakt, iż ujawniona nota kredytowa, wystawiona przez eksportera towaru dotyczyła sprzedaży konkretnego l[...], wykazany w niej rabat (upust) odnosił się do jego ceny, a płatność za ten [...] została pomniejszona o ten upust. Przeprowadzona w tym zakresie przez organy celne ocena materiału dowodowego nie wykracza poza ramy zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej. Organy celne dokonały oceny wszystkich dowodów, przyjęte przez siebie wnioski uzasadniły w sposób logiczny. Sąd nie dopatruje się w ocenie materiału dowodowego naruszenia przez organy celne art. 191 Ordynacji podatkowej.
Obniżoną w ramach uzgodnień cenę towaru nie można oderwać od całej transakcji i przyjąć, że była to tylko czynność polegająca na pomniejszeniu kwoty przelewu na rachunek kontrahenta zagranicznego, w związku z dokonanym potrąceniem na podstawie odrębnych tytułów, jak twierdzi skarżąca. Nie można zatem upustu oderwać od ceny towaru, przyjąć, że nie jest on elementem kształtującym tę cenę na tej tylko podstawie, że jego regulacja mieści się formalnie wśród zobowiązań odrębnych od kontraktu handlowego albo, że udzielono ich dopiero po wprowadzeniu towaru na polski obszar celny. Tym samym upust, jeżeli jest świadczeniem odnoszącym się do ceny towaru, kształtuje tę cenę, niezależnie od tego, kiedy został faktycznie przyznany i jakie intencje kryły się za jej udzieleniem.
Słusznie organ odwoławczy podkreślił, że w takim przypadku, gdy cena faktycznie zapłacona różni się od ceny umówionej organ celny, po zwolnieniu towarów, może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego i jeżeli z tej kontroli będzie wynikało, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane przy nieprawdziwych, nieprawidłowych lub niekompletnych danych lub dokumentach, organ będzie zobowiązany podjąć niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane (art. 83 § 1-3 Kodeksu celnego). W rezultacie na podstawie art. 64 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego winien on wydać z urzędu lub na wniosek strony decyzję, w której m.in. uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części, zmieni elementy zawarte w tym zgłoszeniu (w tym wartość celną towaru). Do czasu kontroli celnej skarżąca nie wnioskowała o jej dokonanie ze względu na zmianę okoliczności związanych z wysokością zapłaconej ceny kontrahentowi zagranicznemu w stosunku do ceny wykazanej w zgłoszeniu celnym. Należy zwrócić uwagę, że zgłoszenie istnienia okoliczności dających podstawę do obniżenia ceny wprawdzie jest uprawnieniem importera z jednej strony ale też i obowiązkiem organu celnego z drugiej strony, jeśli będą zachodziły podstawy tak jak w niniejszej sprawie.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), bowiem zdaniem Sądu organy celne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, zresztą stawiając taki zarzut strona nie wskazuje o jakie dowody i czynności postępowanie powinno być uzupełnione.
W kwestii związanej z podstawą prawną do wydania decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług Sąd stwierdził, że zgłoszenie celne w przedmiotowej sprawie zostało przyjęte [...]r. pod rządami ustawy z 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny i ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zgodnie z art. 209 § 1 Kodeksu celnego z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego powstał dług celny, co z kolei, zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. W tej sytuacji w sprawie znajdują zastosowanie przepisy materialno-prawne obowiązujące w tym dniu. Nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie przepisów, które weszły w życie w okresie późniejszym, gdyż było by to stosowaniem prawa wstecz. Orzeczenie organów celnych co do określenia kwoty podatku od towarów i usług odpowiada przepisom materialno-prawnym obowiązującym w dniu powstania obowiązku podatkowego zarówno co do momentu jego powstania, przedmiotu, podstawy opodatkowania, stawki podatkowej jak i, co oczywiste, podmiotu; nawiasem mówiąc nie w tym kierunku zmierzają zarzuty strony skarżącej.
Inaczej jednak rzecz ma się gdy chodzi o przepisy proceduralne (w tym kompetencyjne). W tym zakresie słuszność ma strona skarżąca, gdy twierdzi, że zastosowanie w sprawie winny znaleźć przepisy obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a nie przepisy już uchylone. Tak więc, w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powinien być wymieniony art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a nie przepis art. 11c ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, gdyż zarówno jeden, jak i drugi przepis uprawnienie do wydania decyzji określającej podatek od towarów i usług przyznają naczelnikowi urzędu celnego.
Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, o jakich mowa w powołanym wcześniej art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dlatego oddalił skargę Firmy A S.A. Oddział w K. w trybie art. 151 wyżej tej ustawy.
Na koniec wyjaśnić należy, że Sąd z urzędu sporządził odrębne uzasadnienie do postanowienia zawartego w pkt. 2 sentencji wyroku, które zostanie doręczone stronom postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło