I FSK 561/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-06-06
Skład orzekający: Artur Mudrecki, Maria Dożynkiewicz, Jan Zając
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia klasyfikacyjna Głównego Urzędu Statystycznego, istniejąca przed wydaniem decyzji i nieznana organowi, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że opinia klasyfikacyjna Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lipca 2001 r., która istniała przed wydaniem decyzji podatkowej i nie była znana organowi, stanowiła istotny nowy dowód w sprawie. W związku z tym, przyjęcie przez organ podatkowy i Wojewódzki Sąd Administracyjny, że dowód ten nie był istotny dla rozstrzygnięcia, stanowiło naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku VAT, argumentując, że decyzja dotycząca podatku dochodowego oraz opinia statystyczna z dnia 17 lipca 2001 r. stanowią nowe okoliczności i dowody. Organ podatkowy odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nie wyszły na jaw istotne nowe okoliczności lub dowody. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając, że opinia statystyczna nie była istotnym dowodem. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz Purator P.P.E. Spółka z o.o. w W. kwotę 414 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Mudrecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędzia NSA Jan Zając Protokolant Iwona Wtulich po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. P. E. Spółka z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2689/06 w sprawie ze skargi P. P. E. Spółka z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 czerwca 2006 r., [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz Purator P.P.E. Spółka z o.o. w W. kwotę 414 zł (słownie: czterysta czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.
1.1. Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2689/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. P. E. spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 czerwca 2006 r., nr [...], w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług.
1.2. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w przedmiocie podatku VAT podnosząc, że decyzja Izby Skarbowej w W. z dnia 6 listopada 2001 r. dotycząca podatku dochodowego ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w zakresie podatku VAT i tym samym zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm.) (dalej: o.p.).
1.3. Decyzją z dnia 15 listopada 2005 r. Dyrektor UKS odmówił uchylenia decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 18 lipca 2001 r. W uzasadnieniu wskazał, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub też nowe dowody mające wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, które powodowałyby konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, a załączony przez pełnomocnika Spółki materiał dowodowy, zwłaszcza aprobaty techniczne oraz opinie urzędów statystycznych, nie zostały uznane za nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji i jednocześnie nieznane organowi, który decyzję tę wydał. Dyrektor UKS wskazał również, że decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej w przedmiocie podatku VAT nie została oparta na żadnej innej decyzji, która została następnie uchylona lub zmieniona w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
1.4. Spółka odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie w całości decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 18 lipca 2001r. oraz umorzenie postępowania w sprawie podatku VAT za poszczególne miesiące 2000r. Wskazała, że Dyrektor UKS powinien zbadać wszystkie przesłanki wznowienia postępowania, gdyż postanowienie z dnia 28 stycznia 2005 r. nie powinno zawężać granic wznowionego postępowania tylko do podstaw w nim wymienionych. Zdaniem Spółki, nową okolicznością w sprawie jest decyzja Izby Skarbowej w W. z dnia 6 listopada 2001 r., w której uznano za koszty uzyskania przychodów wydatki na zakup benzyny, oleju napędowego i usług telekomunikacyjnych. Wskazując na naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. Spółka podniosła, że w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono jakie dowody były załączone do materiału dowodowego, a jakie nie.
Spółka podniosła ponadto, że nowym dowodem w sprawie jest również opinia statystyczna z dnia 17 lipca 2001 r. Departamentu Standardów, Rejestrów i Informatyki Głównego Urzędu Statystycznego, która ma zasadnicze znaczenie w ocenie przesłanek wznowienia. W opinii tej wskazano na prawidłowość zaliczenia do grupy SWW 1457-69 separatorów tłuszczów. Stanowisko to, dotyczące tej grupy towarów sprzedawanych przez Spółkę zostało potwierdzone w piśmie Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 27 lutego 2002 r.
1.5. Odnosząc się do odwołania spółki Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że jedyną nową okolicznością w sprawie jest decyzja Izby Skarbowej w W. dotycząca podatku dochodowego. Uwzględniając wpływ nowej okoliczności na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie organ uchylił decyzję organu pierwszej instancji w zakresie odmowy uchylenia decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej za miesiące, w których kwestionowano na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, prawo do odliczenia podatku i uznał działania Spółki w tym zakresie za prawidłowe. Natomiast w pozostałej części organ uznał, że nie wystąpiła w sprawie żadna z przesłanek wskazanych w art. 240 § 1 o.p. Dalej wskazał, że załączone przez Spółkę aprobaty techniczne, opinie Urzędów Statystycznych ze Szczecina oraz z Warszawy, opinia Instytutu Ochrony Środowiska oraz opinia klasyfikacyjna E., nie stanowią, zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., podstawy do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie i w konsekwencji uchylenia decyzji. Ponadto w ocenie organu odwoławczego, przedłożone przez Spółkę dokumenty nie mają charakteru istotnych dowodów dla organu podatkowego, gdyż wiążąca była posiadana przez niego i niezakwestionowana przez Spółkę interpretacja Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie której wraz z oceną całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oparł się Inspektor Kontroli Skarbowej. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił również, że pismo Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lipca 2001 r., na które powołuje się w odwołaniu Spółka, nie było wprawdzie znane organowi pierwszej instancji, lecz jego treść jest tożsama z ustaleniami Głównego Urzędu Statystycznego zawartymi w znanym organowi podatkowemu piśmie z dnia 23 kwietnia 2001 r.
2. Skarga do Sądu pierwszej instancji
2.1. W skardze na decyzję organu II instancji pełnomocnik Spółki zarzucił jej naruszenie:
- materialnego prawa podatkowego, w szczególności art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT w związku z poz. 61 załącznika nr 5 do tej ustawy,
- norm postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia, w szczególności art. 121, art. 187 § 1, art. 191, art. 243 § 2 i art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił. Sąd zaznaczył, że brak zaistnienia przesłanki do wznowienia postępowania sprawia, iż organ podatkowy nie jest uprawniony do badania meritum sprawy będącej przedmiotem ostatecznej decyzji, czyli nie może sprawy tej ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć. Dalej wskazał, że pisma organów zawierające opinie klasyfikacyjne nie są wiążące ani dla podatnika, ani dla organu podatkowego. Dowody w postaci opinii klasyfikacyjnych nie zawierają prostego stwierdzenia co do faktów, które dają się ustalić w sposób jednoznaczny, wymierny i pewny oraz mogą być w obiektywny sposób weryfikowane. Przedmiotem takich opinii nie jest bowiem udzielenie odpowiedzi na pytanie - jaki to towar, w sensie określenia jego parametrów technicznych, składu surowcowego, czy też budowy, lecz na podstawie informacji otrzymanych w tym zakresie od wnioskodawcy, przedstawienie określonego stanowiska, co do przyporządkowania określonego towaru do danej normy statystycznej.
WSA podniósł, że to - czy organ kontroli skarbowej wyczerpał wszystkie możliwości wyjaśnienia sprawy, czy słusznie nie uznał zasadności przedstawianych przez Spółkę argumentów oraz odmówił wiarygodności przedstawianym przez nią dowodom, czy wyciągnięte wnioski w zestawieniu z zebranym materiałem dowodowym były prawidłowe - można byłoby w sposób pogłębiony analizować w toku postępowania odwoławczego, nie zaś w trybie wznowienia postępowania, który nie może być wykorzystany do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w trybie zwykłym. W każdym razie, jak wynika z akt sprawy, Inspektor Kontroli Skarbowej podejmując rozstrzygnięcie w zakresie stawki podatkowej miał wiedzę i świadomość, że istniały rozbieżne opinie klasyfikacyjne wydawane przez różne organy statystyczne oraz inne jednostki. W toku tego postępowania istniały również i były znane organowi prowadzącemu to postępowanie opinie, które wskazywały - nie wymieniając wprost separatorów tłuszczowych, że nawet bardziej złożone od nich w budowie (posiadające więcej urządzeń - szafy filtrujące, filtry koalescencyjne, sekcje lamelowe) inne produkowane również przez Spółkę separatory - lamelowe i koalescencyjne powinny być klasyfikowane jako wyroby z betonu (SWW 1457-69) umieszczone w załączniku nr 5 do ustawy o VAT i opodatkowane według stawki w wysokości 7%. Także wśród przedstawionych przez Spółkę, dopiero w toku wznowionego postępowania, innych skierowanych do niej opinii klasyfikacyjnych, co do których Dyrektor Izby Skarbowej przyznaje, że nie były one znane Inspektorowi Kontroli Skarbowej, m.in. opinia Urzędu Statystycznego w Szczecinie z dnia 5 marca 2001 r., opinia Urzędu Statystycznego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2001 r., czy też opinia Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lipca 2001 r. znajdują się zarówno takie, które w pewnym zakresie potwierdzają stanowisko Spółki, jak również takie, które potwierdzają w większym stopniu stanowisko zawarte w decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej.
Według Sądu o ile jednak wszystkie wątpliwości, które mogą powstać na tle zróżnicowanych, nieprecyzyjnych, niejednoznacznych i pozbawionych uzasadnienia opinii klasyfikacyjnych mogą i powinny być wyjaśnione w toku postępowania dowodowego w ramach instancyjnego postępowania podatkowego, tak nie można przyjąć, aby wszystkie te przypadki stanowiły wystarczającą podstawę do wznowienia postępowania podatkowego.
W ocenie Sądu, stanowisko organu odwoławczego, że opinia klasyfikacyjna Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lipca 2001 r., była wprawdzie nowym dowodem, nieznanym organowi wydającemu decyzję, niemniej nie była ona dowodem istotnym dla sprawy, czy też wskazującym na wyjście na jaw nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i jako taka nie spełniała wymogów określonych w art. 240 § 1 pkt 5, mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i tym samym nie narusza art. 191 o.p. Skoro zatem ustalenia i wnioski organu podatkowego w zakresie istnienia przesłanki wznowienia odnoszącej się do kwestii zastosowania określonej stawki podatkowej, nie naruszają prawa, to tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 240 § 1 pkt 5 o.p. W konsekwencji za niezasadne Sąd uznał także zarzuty Spółki dotyczące naruszenia art. 243 § 2 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 o.p. oraz art. 121 tej ustawy - oparte na twierdzeniu, że organ podatkowy drugiej instancji bezzasadnie ograniczył swoje postępowanie do rozpatrzenia dowodów, które stanowiły podstawę do wznowienia postępowania, nie rozpatrzył natomiast wszystkich innych dowodów zebranych w toku postępowania, które stanowiły podstawę do określenia stawki podatku VAT.
4. Skarga kasacyjna
4.1. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości. Wniesiono o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
4.2. Skarga została oparta na naruszeniu przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej; u.p.p.s.a.) w związku z art. 240 § 1 pkt 5, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 r. Nr 137 poz. 926 ze zm.) (dalej; o.p.), przez zaniechanie uchylenia decyzji mimo naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 5 , art. 243 § 2 i art. 245 § 1 pkt 1 o.p., poprzez zaniechanie uchylenia decyzji, mimo że podatkowy organ II instancji ograniczył swoje postępowanie jedynie do rozpatrzenia dowodów, które stanowiły podstawę do wznowienia postępowania a nie rozpatrzył wszystkich innych dowodów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy to jest określenie prawidłowej stawki podatku od towarów i usług i wysokości podatku należnego ze sprzedaży separatorów;
3. art. 134 § 1 u.p.p.s.a., w związku z art. 121 § 1 o.p., oraz art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269, ze zm.) przez nierozpatrzenie zarzutów skargi w zakresie dotyczącym naruszenia przez organy podatkowe i organy kontroli skarbowej zasady zaufania, wyrażonej w art. 121 § 1 o.p.;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c — u.p.p.s.a., w związku z art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 § 1 o.p., przez zaniechanie uchylenia decyzji organu odwoławczego, mimo że organ podatkowy nie uwzględnił istotnych dowodów w sprawie;
5. art. 141 § 4 u.p.p.s.a., przez to, że w uzasadnieniu wyroku sąd administracyjny I instancji nie dokonał merytorycznej analizy wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności okoliczności wskazujących na naruszenie przez organy podatkowe i organy kontroli skarbowej zasady zaufania, wyrażonej w art. 121 § 1 o.p.;
6. art. 145 § 1 pkt 2 – u.p.p.s.a. z art. 247 § 1 pkt 3 o.p., poprzez niestwierdzenia nieważności decyzji podatkowego organu II instancji w zaskarżonej części mimo, że w tym zakresie decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 121 § 1 o.p.
4.3. Zdaniem autora skargi kasacyjnej konkluzja Sądu, że wskazana opinia statystyczna nie jest istotna było błędne bowiem w odniesieniu do klasyfikowania separatorów tłuszczów nie istniały jakiekolwiek rozbieżności w ocenie organów statystycznych. Również wbrew stanowisku wyrażonym w zaskarżonym wyroku w zapytaniu inspektora z Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia 12 lutego 2001 r., skierowanym do GUS, wszystkie separatory opisane zostały jako urządzenia mechaniczne. Zatem odpowiedź GUS w tej sprawie, datowana na 23 kwietnia 2001r., nie może odnosić się do separatorów grawitacyjnych (separatorów tłuszczów), o których mowa w opinii z 17 lipca 2001 r. Dodatkowo decyzja z 18 lipca 2001 r. przyjmuje za podstawę wyłącznie opinię klasyfikacyjną GUS z 23 kwietnia 2001 r. Z jej uzasadnienia nie wynika, czy inspektor przy rozstrzyganiu sprawy miał na względzie inne opinie statystyczne, a jeżeli tak to jakie.
W ocenie pełnomocnika strony skoro istniały przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie, wskazane w przepisie art. 240 § 1 pkt 5 o.p., należało także przeprowadzić postępowanie "co do rozstrzygnięcia istoty sprawy", o czym stanowi art. 243 § 2 tej ustawy. Wskazano na wyrok NSA z dnia 23 września 2002 r. SA/Bk 899/2001 (Monitor Podatkowy nr 9/2003 str. 46).
Pełnomocnik wskazał, że kontrole prowadzone przez Drugi Urząd Skarbowy W. w zakresie podatku VAT za okres grudzień 1999 - czerwiec 2000, nie kwestionowały prawidłowości stosowanej stawki VAT przy sprzedaży separatorów. Decyzją z 18 lipca 2001 r. zakwestionowano prawidłowość stosowania tej stawki w odniesieniu do wszystkich sprzedawanych separatorów. Według autora skargi kasacyjnej takie działanie organów podatkowych stoi w rażącej sprzeczności z dyspozycją art. 121 § 1 o.p. Wskazano na orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Decyzją 18 lipca 2001 r. (numer: [...]) inspektor z UKS w P. określił Spółce zobowiązania w podatku VAT za poszczególne miesiące 2000 r. Po częściowym jej uchyleniu decyzją dyrektora Izby Skarbowej w W. z 27 czerwca 2006 r. kwota dodatkowych obciążeń - wskutek zmiany stawki VAT na sprzedaż separatorów z 7% na 22% - wynosi ponad 340.000,00 zł, nie licząc odsetek za zwłokę. Spółka została obciążona skutkami ekonomicznymi odmiennej oceny prawnej stanu faktycznego organów państwa. Zatem naruszenie zasady zaufania do organów państwa miało istotny wpływ na ocenę legalności zaskarżonego aktu, bowiem jej uwzględnienie mogło i powinno mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia podjętego przez organ odwoławczy. W tym zakresie skarga nie została rozpoznana przez Sąd Wojewódzki.
Autor skargi kasacyjnej końcowo zaznaczył, że Spółka w roku 2000 dysponowała aprobatami technicznymi zarówno w odniesieniu do sprzedawanych separatorów koalescencyjnych jak i lamelowych. Aprobaty te miały walor prawny decyzji, co wynika bezpośrednio z ich treści, zatem stanowiły dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 o.p. Aprobata techniczna Instytutu Ochrony Środowiska nr [...] z 13 grudnia 1997r. kwalifikująca separatory koalescencyjne do SWW 1457-6 , z terminem ważności do 30 grudnia 2000 r., w kontekście przepisu art. art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w zw. z poz. 61 załącznika nr 5 tej ustawy, oznaczała, że sprzedaż w roku 2000 powinna być prowadzona ze stawką VAT 7%. Podobnie aprobata Instytutu Ochrony Środowiska nr [...] z 16 października 1999 r., określająca przynależność separatorów lamelowe do grupy SWW1457-6 ) z terminem ważności do 15 października 2002 r., także oznaczała prawidłowość stosowania 7 % stawki VAT na podstawie art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w zw. z poz. 61 załącznika nr 5 tej ustawy.
W piśmie z dnia 20 marca 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał zrzuty zawarte w skardze kasacyjnej a dodatkowo dodał, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, tj. między innymi opinii GUS z 17 lipca 2001 r.
Pełnomocnik Dyrektora izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawy skargi kasacyjnej zostały określone w art. 174 u.p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie podstawy skargi kasacyjnej zostały oparte na naruszeniu przepisów postępowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że opinia z dnia 17 lipca 2001 r. Głównego Urzędu Statystycznego dotycząca wyrobów produkowanych przez stronę i adresowana do podatnika nie była istotna dla rozstrzygnięcia sprawy.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 Ordynacji podatkowej (R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz S, Komentarz do art.240 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II.
Stosownie do treści art. 240. § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności:
1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami,
3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji,
4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję.
Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy:
- ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
- okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego,
- powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (wyrok NSA z dnia 1 października 2003 r., III SA 2923/01, Biuletyn Skarbowy 2004, nr 3, s. 22).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki określone w analizowanym przepisie. W szczególności strona skarżąca przedłożyła nowy dowód w postaci opinii klasyfikacyjnej z dnia 17 lipca 2001 r., który istniał w dniu wydania decyzji, tj. 18 lipca 2001 r., a nie był znany organowi podatkowemu. W orzecznictwie sądów administracyjnych zaczyna dominować pogląd, że opinie klasyfikacyjne organów statystycznych są dowodem w sprawie. Biorąc pod uwagę fakt, że ustawa z dnia 5 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) odsyłała do klasyfikacji statystycznych i mają one decydujące znaczenie co do przyjętej stawki podatkowej określonych wyrobów nie ulega wątpliwości, że każda taka opinia, a tym bardziej adresowana do strony jest istotnym dowodem w sprawie, które może mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. A zatem przyjęcie przez organy podatkowego a następnie przez Sąd pierwszej instancji, że składane dowody przez stronę, które istniały przed wydaniem decyzji będące przedmiotem wznowienia postępowania podatkowego nie były istotne - było błędne. Przyjęcie takiego stanowiska, bez dokonania oceny tych dowodów z innymi dowodami wcześniej zgromadzonymi stanowiło naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. W związku z tym za zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a w związku z art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 2 i art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gdyż przedwcześnie stwierdzono, że nie ma przesłanek do uchylenia decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym.
5. 2 W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego na tym etapie postępowania trudno autorytatywnie wypowiadać się co do zarzutów skargi kasacyjnej sformułowanych w pkt 3-6, gdyż byłoby to przedwczesne.
5. 3 Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło