I OSK 934/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-06-17

Skład orzekający: Irena Kamińska, Jan Kacprzak, Małgorzata Pocztarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość stanowiąca w dniu 27 maja 1990 r. grunt leśny, należący do Państwowego Gospodarstwa Leśnego, mogła zostać skomunalizowana z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych?
Ratio decidendi
Grunty leśne, wchodzące w dniu 27 maja 1990 r. w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego, nie mogły podlegać komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie stanu faktycznego i prawnego nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., a organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w tym zakresie.
Stan faktyczny
Gmina L. domagała się stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości z dniem 27 maja 1990 r. Wojewoda M. i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa odmówiły, uznając, że nieruchomość stanowiła w części grunty leśne, wyłączone z komunalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów, stwierdzając, że nie wyjaśniono wystarczająco stanu faktycznego na dzień 27 maja 1990 r. Skargę kasacyjną od wyroku WSA wniosły Lasy Państwowe Nadleśnictwo J.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jan Kacprzak Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Lasów Państwowych Nadleśnictwo J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2007r. sygn. akt I SA/Wa 1839/06 w sprawie ze skargi Gminy L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Lasów Państwowych Nadleśnictwa J. na rzecz Gminy L. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. I OSK 934/07 Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 lutego 2007 r., na skutek skargi Gminy L. uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] oraz decyzję ją poprzedzającą Wojewody M. z dnia [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa. Stwierdził ponadto, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy. Wojewoda M., decyzją z dnia [...], odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę L. z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w L. przy ul. G., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...], jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m 2. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że według ewidencji gruntów działka ewidencyjna nr [...] w dacie 27 maja 1990 r. stanowiła w części grunty leśne. Organ I instancji wskazał także, że w dniu 27 maja 1990 r. sprawy lasów regulowała ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.) oraz ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.). Według art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym, państwowe lasy i grunty leśne stanowiły państwowe gospodarstwo leśne, nad którym zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę sprawował Minister Leśnictwa – naczelny organ administracji rządowej (art. 1 i art. 6 ustawy). Okoliczność ta dawała podstawy do wyłączenia przedmiotowej nieruchomości z komunalizacji. Ponadto, wszystkie grunty leśne o zwartej powierzchni co najmniej 0,1 ha powinny być trwale utrzymane pod uprawę leśną (art. 7 ust. 1 powołanej ustawy), zaś zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 26 marca 1982 r. gruntami leśnymi były między innymi grunty określone w ewidencji gruntów jako las. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina L., w którym podniosła, iż nieruchomość ta została nabyta przez Skarb Państwa – Urząd Miejski w L. przez zasiedzenie na podstawie dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Od dnia jej nabycia, jak podkreśliła Gmina, nieruchomość pozostawała we władaniu Urzędu Miejskiego w L. i to on figurował jako władający w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie odwołującej się Gminy, przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych nie wyróżnia rodzajów mienia podlegającego skomunalizowaniu z mocy prawa. W odwołaniu podkreślono także, że przedmiotowy grunt nigdy nie stanowił lasu, nie był związany z gospodarką leśną i nie był przeznaczony do produkcji leśnej. Przeznaczenie działki w kolejnych planach zagospodarowania przestrzennego związane było z budownictwem mieszkaniowym i nigdy nie było to kwestionowane ze strony Lasów Państwowych. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia podniosła, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny co do tego, że przedmiotowa nieruchomość, jako stanowiąca w części grunt leśny, nie podlega komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Dla skutecznego skomunalizowania mienia w trybie tego przepisu wymagane było łączne spełnienie wymienionych w nim przesłanek. Przede wszystkim, jak podkreślił organ, mienie które zamierzano skomunalizować musiało w dniu 27 maja 1990 r. stanowić własność ogólnonarodową i należeć do jednej z jednostek w tym przepisie wymienionych. Obowiązkiem organu orzekającego w sprawach komunalizacji jest sprawdzenie, czy mienie określone w art. 5 ust. 1 powyższej ustawy nie podlega wyłączeniu z komunalizacji. W ocenie organu odwoławczego, przedmiotowa nieruchomość była wyłączona spod komunalizacji na mocy art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a przede wszystkim z treści zaświadczenia Sądu Rejonowego w L. z dnia 7 czerwca 2000 r. oraz z wpisów z ewidencji gruntów wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] ([...]) od roku 1961 w tym i w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i została oznaczona w ewidencji gruntów jako grunt leśny. Wpisy te, jak podkreślił organ, są bezwzględnie wiążące dla organów orzekających w postępowaniu komunalizacyjnym. W dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej tj. w dniu 27 maja 1990 r. problematykę państwowych gruntów leśnych regulowała ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym, która ustalała pojęcie państwowego gospodarstwa leśnego, jako tożsamego z gruntem stanowiącym własność państwową, związanym z gospodarkę leśną. Wspomniana ustawa przewidywała możliwość dopuszczenia do korzystania z obszarów leśnych przez inne działy administracji z zastosowaniem trybów w niej przewidzianych. Pozostawały one nadal gruntami objętymi regulacjami tej ustawy, choćby nie były zalesione. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że dla wykazania przynależności takich gruntów do lasów państwowych nie była wówczas wymagana żadna decyzja o powierzeniu czy ustanowieniu zarządu taką nieruchomością konkretnej jednostce leśnej, a administrację państwowego gospodarstwa leśnego sprawowały i sprawują nadal odpowiednie jednostki Lasów Państwowych. Tym samym organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, ponieważ sporna działka, jako nie należąca w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych do którejkolwiek z jednostek wymienionych w tym przepisie, była wyłączona z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniosła Gmina L.. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Ponadto zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 6, 7 oraz 107 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi, Gmina L. podniosła, że przedmiotowa nieruchomość powstała w wyniku parcelacji własnych dóbr M. P. pod zabudowę, tak jak pozostałe działki parcelacyjne. Działki te po drugiej wojnie światowej uznane zostały jako mienie opuszczone. Na wniosek ówczesnego terenowego organu administracji państwowej, Sąd Powiatowy w N. D. M. wydał postanowienie o nabyciu tych nieruchomości na własność Skarbu Państwa przez zasiedzenie. Od dnia nabycia na własność Skarbu Państwa, nieruchomości znajdowały się we władaniu Urzędu Miejskiego w L., nigdy nie należały do Państwowego Gospodarstwa Leśnego "Lasy Państwowe". Po utworzeniu gmin w 1990 r. sporna nieruchomość była we władaniu skarżącej. Natomiast, biorąc pod uwagę fakt, iż sporna nieruchomość nie należała do jednostki organizacyjnej Lasy Państwowe, to odmowa stwierdzenia nabycia jej własności w trybie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej przez skarżącą, stanowi naruszenie prawa. Skarżąca zarzuciła ponadto organowi, że nie przeprowadził on należycie postępowania wyjaśniającego celem ustalenia stanu faktycznego na dzień 27 maja 1990 r. czym naruszył jednocześnie przepisy art. 6 i 7 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalanie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 lutego 2007 r. uznał, że złożona skarga jest zasadna. Podkreślił, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, określona w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, wywodził Sąd, organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje natomiast art. 77 § 1 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W rozpoznawanej sprawie, jak wyjaśniał Sąd, organy obu instancji odmówiły stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę L. prawa własności nieruchomości położonej w L. przy ulicy G., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 107. Organy uznały, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) tj. w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość ta stanowiła grunt rolny i leśny i nie należały do którejkolwiek z jednostek wymienionych w art. 5 ust. 1 tej ustawy, wobec czego na mocy art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy wyłączona była z komunalizacji. Zdaniem Sądu, co do zasady ocena dokonana przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową jest prawidłowa. Grunty leśne, wchodzące w dacie 27 maja 1990 r. w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego nie mogły podlegać komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 powyższej ustawy. W dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej obowiązywała bowiem ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.) zgodnie, z którą państwowe lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz nieruchomościami i ruchomościami, służącymi do prowadzenia gospodarstwa leśnego stanowiły państwowe gospodarstwo leśne, nad którym zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę sprawował Minister Leśnictwa - naczelny organ administracji rządowej (art. 1 i art. 6 ustawy). Okoliczność tego rodzaju skutkowała uznaniem wyłączenia przedmiotowej nieruchomości z komunalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaznaczył dodatkowo, że w sprawach komunalizacji nie ma zastosowania powołana w decyzji organu pierwszej instancji ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.). W powyższej kwestii, jak argumentował dalej Sąd, stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 października 1994 r., sygn. akt I SA 1335/93 (ONSA 1995/3/139). Punktem wyjścia dla rozważań w niniejszej sprawie, jak wyjaśniał Sąd, powinno być ustalenie czy nieruchomość ta stanowiła las lub grunt związany z gospodarką leśną oraz czy w związku z tym w dniu 27 maja 1990 r. wchodziła ona w skład zasobu państwowego gospodarstwa leśnego. W kwestii tej, w ocenie Sądu, organy obu instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika, że dokumentami w oparciu, o które organy obu instancji poczyniły ustalenia, co do tego, że sporna nieruchomość stanowiła grunt leśny są wypisy z ewidencji gruntów sporządzone według stanu na dzień 12 maja 2005 r. Tymczasem zgodnie z ustawą z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, decydujący dla rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o komunalizację mienia jest stan faktyczny istniejący w dniu wejścia w życie tej ustawy, czyli w dniu 27 maja 1990 r. W rozpoznawanej sprawie, jest to tym bardziej niezbędne, gdyż według karty inwentaryzacyjnej nieruchomości opisującej stan na dzień 27 maja 1990 r. sporny grunt stanowił działkę budowlanę niezabudowaną. Organy obu instancji powinny były, jak wyjaśniał dalej Sąd, wyjaśnić czy będąca przedmiotem postępowania komunalizacyjnego nieruchomość według stanu na dzień 27 maja 1990 r., stanowiła grunt leśny również z powodu sposobu ich nabycia przez Skarb Państwa. Powinny też ustosunkować się do podnoszonej przez stronę skarżącą okoliczności, że nieruchomości te wchodziły w skład dawnego majątku hrabiego M. P.. W kwestii niniejszej przypomnieć należy, że lasy stanowiące majątek osób fizycznych i prawnych określone w dekrecie z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82 ze zm.) stały się własnością Skarbu Państwa w dniu wejścia w życie dekretu, czyli w dniu 27 grudnia 1944 r. Odnosiło się to także do lasów stanowiących części majątków ziemskich podlegających przepisom dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, lasy te bowiem nie zostały objęte reformą rolną. Według dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa przejście własności określonych w dekrecie lasów na Skarb Państwa następowało z mocy samego prawa (ex lege). Dekret ten nie przewidywał bowiem stwierdzenia w formie decyzji, że określone lasy i grunty leśne podlegały działaniu jego przepisów. W przedmiotowej sprawie, sporna nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa w innym trybie. Powstaje zatem pytanie, jak wywodził dalej Sąd, co do tego czy nieruchomość ta nie została przejęta w trybie dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, bo nie stanowiła gruntu leśnego, czy też zachodziły inne okoliczności, które uniemożliwiały takie przejęcie. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyło Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo J. i jako podstawę kasacyjną wskazało art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ramach tej podstawy wnoszący skargę kasacyjną zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 5 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191) oraz niewłaściwe zastosowanie art. 3 i 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 1991 r. Nr 101, poz. 444). W ocenie pełnomocnika Nadleśnictwa J., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest niezgodny z prawem i z tych powodów powinien zostać uchylony. Sąd, zdaniem autora skargi kasacyjnej, nie wziął pod uwagę całokształtu okoliczności faktycznych, a przede wszystkim nie wziął pod uwagę, że nieruchomość w L. stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. grunt leśny. Zdaniem pełnomocnika, przedmiotowa nieruchomość została przekazana Nadleśnictwu J. w zarząd na mocy ustawy o lasach, a grunt ten nigdy nie został wyłączony z produkcji leśnej. Zarząd tej działki nie powstał na podstawie decyzji, lecz wynikał wprost z ustawy o lasach. Nie ma, więc możliwości, jak argumentował dalej pełnomocnik Nadleśnictwa, aby taka forma zarządu wygasła. W zakresie tej kwestii, pełnomocnik powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 1998 r. sygn. akt II SA/Gd 296/97. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym, jak też ustawę o pracownikach samorządowych czy ustawę o lasach nie uzależniały przekazywania gruntów państwowych od formy ich nabycia. Obie ustawy stanowiły, że zarówno ,,mienie państwowe" jak też lasy stanowiące własność Skarbu Państwa odnoszą się do własności Skarbu Państwa. Zgodnie zaś z art. 3 ustawy o lasach gruntem leśnym jest nie tylko powierzchnia zadrzewiona i zakrzewiona, ale także budynki i budowle wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodziły. Tak więc, w tym wypadku postępowanie kasacyjne sprowadzało się do badania zasadności podniesionych przez skarżącego podstaw kasacyjnych. Jak wyżej wspomniano, skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, a także niewłaściwe zastosowanie art. 3 i 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ( Dz. U. Nr 101, poz. 444). Z powyższymi zarzutami nie można się zgodzić. Należy przede wszystkim wskazać, że podstawą rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji był przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a., który stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd dopatrzył się, a wniosek ten należy uznać za zasadny w postępowaniu przed organami administracji naruszenia art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Uznał bowiem, że nie zostało dostatecznie wyjaśnione, czy przedmiotowa nieruchomość była gruntem leśnym wchodzącym w dacie 27 maja 1990 r. w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego, a tym samym czy mogła podlegać komunalizacji w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) uzależnia nabycie mienia przez gminę, w formie przekształcenia z mocy prawa własności dotąd państwowej w prawo własności odpowiedniej gminy. Powyższe przekształcenie uzależnione jest przy tym od wystąpienia w dniu 27 maja 1990 r. następujących przesłanek pozytywnych: przedmiotowe mienie musiało być mieniem ogólnonarodowym oraz należeć do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej. Wykładni art. 5 ust. 1 powyższej ustawy należy przy tym dokonywać z uwzględnieniem jej pozostałych przepisów, w tym zwłaszcza określających negatywne przesłanki uwłaszczenia gmin. Tego rodzaju przesłanki zawiera m. in. przepis art. 11 ust. 1, który stwierdza, że składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3 nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli: 1) służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, 2) należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, z zastrzeżeniem przepisu art. 14, 3) należą do Państwowego Funduszu Ziemi, z zastrzeżeniem przepisu art. 15. Z treści przytoczonego wyżej uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że – wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej – Sąd dokonał prawidłowej wykładni omawianych przepisów a jedynie zwrócił uwagę, że ustalenia organów administracyjnych zapadły w oparciu o materiał dowodowy, który nie mógł przesądzać o odmowie komunalizacji spornego mienia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, dla komunalizacji mienia ogólnonarodowego z mocy prawa decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny dotyczący tego mienia istniejący w dniu 27 maja 1990 r., to jest w dniu wejścia w życie powołanej ustawy ( vide: wyrok NSA z dnia18 września 2001 sygn. akt I SA 694/00 LEX nr 78922 ). Z tej przyczyny dokonywanie ustaleń odnoszących się do w/w daty w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków z lat późniejszych nie mogło być uznane za prawidłowe wyjaśnienie przedmiotowego stanu faktycznego, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Nadmienić także wypada, że Sąd ten nie stwierdził – jak sugeruje to skarga kasacyjna - aby o tym, czy dany grunt stanowi las, czy też nie jest on gruntem leśnym świadczyć miał sposób nabycia przez Skarb Państwa prawa własności tego rodzaju gruntu a jedynie akcentując nietypowy - jak dla terenu leśnego – sposób nabycia przez Skarb Państwa prawa własności spornej nieruchomości, dodatkowo w ten sposób zwracał uwagę na istniejące w sprawie wątpliwości, dotyczące przeznaczenia tego mienia w dniu 27 maja 1990 r. Odnosząc się natomiast do kwestii posiadania przez skarżącego kasacyjnie tytułu prawnego do przedmiotowego gruntu, który Lasy Państwowe Nadleśnictwo J. wywodziły z przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ( Dz. U. Nr 101, poz. 444 ) trzeba wyraźnie zaznaczyć, że ta argumentacja nie była trafna, bowiem komunalizacja mienia z mocy prawa, jak wyżej to wspomniano, nastąpiła wg stanu na dzień 27 maja 1990 r. a zatem w momencie, gdy ustawa o lasach jeszcze nie istniała. O wyłączeniu spod komunalizacji spornego mienia mogła zatem zadecydować tylko treść samej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. a dokładnie regulacja zawarta w jej art. 11 ust. 1 pkt 2. Czy ta okoliczność jednak w tej sprawie wystąpiła, organy będą musiały dopiero wyjaśnić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Ponieważ zatem nie został w sprawie ustalony prawidłowo stan faktyczny nie może być skuteczny zarzut naruszenia prawa materialnego. Dopiero bowiem po dokonaniu ustaleń czy przedmiotowa nieruchomość była gruntem leśnym czy też nie, można rozważyć czy przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych znajduje w tym przypadku zastosowanie. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie mając usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu - na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło