II FSK 963/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA del. Sławomir Presnarowicz, Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. akt I SA/Go 137/06 w sprawie ze skargi H. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 5 grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od H. C. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Z. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (sygn. akt I SA/Go 137/06) oddalił skargę H. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Z. G. z dnia 5 grudnia 2005 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że postanowienie organu podatkowego zostało wydane bez naruszenia prawa. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący jako adres do doręczeń wskazał ul. S. [...] w G. W. . Na ten adres została wysłana decyzja organu pierwszej instancji ustalająca podatek od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszczono w skrzynce pocztowej adresata zawiadamiając go o tym dwukrotnie: w dniu 14 marca i 22 marca 2005 r. Słusznie zatem w ocenie Sądu organ administracyjny przyjął, że decyzja została skutecznie doręczona w dniu 29 marca 2005 r., zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej. Termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji upłynął w dniu 11 kwietnia 2005 r.. Natomiast odwołanie zostało nadane przez skarżącego w dniu 19 września 2005 r., a zatem z przekroczeniem terminu dla dokonania tej czynności. Zasadnie zatem Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej wydał zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze kasacyjnej H. C. działając przez pełnomocnika radcę prawnego zaskarżył przedmiotowy wyrok w całości i zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania: - art. 223 § 2 pkt 1 w związku z art. 144 Ordynacji podatkowej przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania biegnie od momentu upływu siedmiodniowego terminu od odebrania powtórnie awizowanej przesyłki, mimo dokonania doręczenia decyzji przez pracownika organu, - art. 150 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej przez błędne ich zastosowanie i przyjęcie, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. W. z dnia 7 marca 2005 r. została doręczona w sposób skuteczny na zasadzie doręczenia zastępczego, - art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej przez uznanie za skuteczne dokonanie doręczenia zastępczego w innym miejscu, niż mieszkanie lub miejsce adresata, - art. 146 § 1 i 2 w związku z art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, a to przez uznanie doręczenia zastępczego za skuteczne mimo braku pouczenia skarżącego o skutkach braku zawiadomienia organu o zmianie adresu. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W ocenie autora skargi kasacyjnej doręczenie skarżącemu decyzji podatkowej nastąpiło w sposób przewidziany art. 144 Ordynacji podatkowej w dniu 5 września 2005 r. podczas wizyty skarżącego w Urzędzie Skarbowym gdzie skarżący otrzymał decyzję i zapoznał się z jej treścią. Dalej pełnomocnik stwierdza, że gdyby organ podatkowy traktował doręczenie dokonane za pośrednictwem poczty jako skuteczne, nie dokonywałby ponownego doręczenia w dniu 5 września 2005 r. w Urzędzie Skarbowym. Zatem to od dnia 5 września 2005 r. należy liczyć czternastodniowy termin do wniesienia odwołania a nie jak błędnie przyjął organ administracji od dnia 29 marca 2005 r. Dodatkowo pełnomocnik strony podkreśla, że pod adresem, na który kierowana była do skarżącego korespondencja tj. G. W., ul. S. [...] obecnie zamieszkuje jego była żona. On sam natomiast tam nie mieszka ani tez nie prowadzi działalności gospodarczej. Autor skargi kasacyjnej dodał także, że przy odbieraniu od skarżącego oświadczenia o adresie do doręczeń nie był on pouczony o skutkach wynikających z art. 146 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w przypadku zmiany przez niego adresu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ administracji w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji zawarte w wyroku i tym samym uznaje zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej za nietrafne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z przepisem art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej doręczenie pism osobom fizycznym dokonywane są przede wszystkim tam gdzie adresat mieszka, a przy trudnościach z takim doręczeniem – w miejscu jego pracy. Powyższy przepis wskazuje miejsce doręczenia tzw. właściwego (do rąk adresata). W sytuacji, gdy strona ustanawia pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej). W toku całego postępowania strona ma obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swego adresu (art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej). Jak wnika z akt administracyjnych sprawy, podatnik w piśmie z dnia 7 października 2004 r. wskazał adres do korespondencji a ponadto adres ten figuruje w dziale ewidencji i identyfikacji podatników właściwego miejscowo urzędu skarbowego. W toku całego postępowania podatkowego podatnik nie zawiadomił organów podatkowych o zmianie powyższego adresu. Wobec tego organy podatkowe zasadnie zastosowały w stosunku do skarżącego doręczenie zastępcze na podstawie art. 150 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Pozostawienie zawiadomienia o miejscu złożenia pisma w sposób przewidziany w art. 150 § 1 uzasadniało przyjęcie domniemania faktycznego, że dotarło do adresata najpóźniej z dniem ustania przyczyny, która uniemożliwiała doręczenie zwykłe. Analiza akt administracyjnych uzasadnia twierdzenie, że sąd pierwszej instancji miał podstawy do stwierdzenia, że przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. W. z dnia 7 marca 2005 r. ustalająca H. C. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. od odchodów z nieujawnionych źródeł przychodów została prawidłowo dwukrotnie awizowana w dniach 14 marca 2005 r. i 22 marca 2005 r. Od dnia ostatniego awizowania czyli od 22 marca 2005 r. do dnia odesłania pisma organowi wysyłającemu czyli do dnia 29 marca 2005 r. minęło siedem pełnych dni, w czasie których wnioskodawca miał możliwość odbioru awizowanej przesyłki. Z ostatnim dniem siedmiodniowego terminu – czyli z dniem 28 marca 2005 r. – nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji – w sposób przewidziany w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej – i rozpoczął bieg czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, co oznacza, że złożenie przez skarżącego w dniu 19 września 2005 r. odwołanie wniesiono po terminie określonym w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.