II SA/Lu 1039/06

WyrokWSA w Lublinie2007-02-22

Skład orzekający: Ewa Ibrom, Witold Falczyński, Jerzy Drwal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając istotne odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, powinien nakazać rozbiórkę obiektu, czy też nałożyć obowiązek sporządzenia projektu zamiennego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, stwierdzając istotne odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, powinien w pierwszej kolejności nakazać inwestorowi sporządzenie i przedłożenie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Nakaz rozbiórki jest sankcją ostateczną, stosowaną gdy inne środki okażą się bezskuteczne lub gdy roboty naruszają obowiązujące przepisy w sposób nie dający się usunąć.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą inwestorowi H.O. sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego rozbudowy budynku mieszkalnego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Inwestor istotnie odstąpił od warunków pozwolenia na budowę, m.in. zmieniając wysokość ścian i wykonując drzwi balkonowe w nieodpowiednich miejscach. Skarżące E.F. i M.K. domagały się uchylenia decyzji, argumentując, że organ powinien był nakazać rozbiórkę wykonanych robót, a nie wzywać do przedłożenia projektu zamiennego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E.F.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Referent Małgorzata Poniatowska-Furmaga, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. sprawy ze skargi E. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 80 ust. 2 pkt. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania E.F. i M.K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r., nr [...] nakazującą H.O. sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 416 przy ul. M, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót budowlanych w terminie do 30 stycznia 2006 r. Organ administracji ustalił, że H.O. wykonując roboty budowlane przy rozbudowie budynku mieszkalnego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...]maja 2002 r., nr [...] w sposób istotny odstąpił od warunków w nim określonych zmieniając wysokość ścian o ok. 1,5 m, wykonując w elewacji tylnej drzwi balkonowe w poziomie parteru i drzwi balkonowe na wysokości poddasza. Postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 50 ust.1 pkt.4 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, a następnie decyzją z dnia [...] października 2005 r. nakazał H.O. przedłożenie projektu zamiennego. Skargę na powyższą decyzję wniosły E.F. i M.K. domagając się jej uchylenia. W skardze podniesiono, iż H.O. rozmyślnie odstąpił od warunków pozwolenia na budowę, dlatego organ powinien był nakazać mu rozbiórkę wykonanych robót, a nie wzywać go do przedłożenia projektu zamiennego. Skarżące zarzuciły, że inwestor nie zachował wymaganej odległości 4 m od granicy ich działki, lecz wybudował budynek ze ścianą z otworami okiennymi w odległości 120 i 140 cm nie posiadając "fajer muru". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M.K., zaś postanowieniem z dnia 14 września 2006 r. odrzucił skargę kasacyjną od tego wyroku z powodu wniesienia jej po upływie ustawowego 30-dniowego terminu. Postanowienie to oraz w konsekwencji wyrok z dnia 19 czerwca 2006 r. są prawomocne. Ponadto postanowieniem z dnia 19 czerwca 2006 r. WSA w Lublinie odrzucił skargę E.F. uznając, że nie uiściła ona w zakreślonym, 7-dniowym terminie wpisu od skargi. Postanowienie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 1802/06, w którym podzielono stanowisko pełnomocnika skarżącej, iż E.F. uiściła należny wpis od skargi w zakreślonym jej terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę E.F. zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji jest art. 51 ust.1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust.1 pkt.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). W świetle tych przepisów właściwy organ administracji, stwierdzając prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, wstrzymuje postanowieniem wykonywanie tych robót, a następnie wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania albo nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych (art. 51 ust.1 Pr. bud.). Wybór przez właściwy organ jednej z tych decyzji zależy od przyczyny wstrzymania wykonania robót budowlanych oraz od ich charakteru i stopnia zaawansowania. W przypadku wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z reguły konieczne jest nałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, zamiennego projektu budowlanego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót. (por. Zdzisław Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o o, Gdańsk 2004, s.148). Bezspornym jest, że inwestor H.O. wykonywał roboty budowlane niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] oraz z zatwierdzonym projektem budowlanym. W konsekwencji właściwy organ administracji publicznej miał obowiązek wstrzymać wykonywanie tych robót, a następnie zobowiązać inwestora do złożenia zamiennego projektu budowlanego. Wbrew zarzutom skargi organ nadzoru budowlanego nie mógł na tym etapie postępowania orzec o rozbiórce obiektu budowlanego wykonanego w sposób istotnie odbiegający od udzielonego pozwolenia na budowę. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najsurowszą sankcją samowolnego wykonywania robót budowlanych i może być orzekany tylko wówczas, gdy organ niewątpliwie ustali, że wykonane roboty naruszają obowiązujące przepisy, zaś inne środki mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem okażą się bezskuteczne (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2001 r., IV NSA 952/99). Ustalenie zgodności lub niezgodności z prawem robót budowlanych wykonanych z istotnym odstępstwem od warunków udzielonego pozwolenia na budowę jest możliwe tylko na podstawie zamiennego projektu budowlanego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Przedłożony przez inwestora projekt zamienny podlega ocenie przez organ administracyjny, który dopiero w razie stwierdzenia, że jest on zgodny z obowiązującymi przepisami, na wniosek inwestora wyda pozwolenie na wznowienie robót budowlanych; w przeciwnym wypadku wyda nakaz rozbiórki. Reasumując wskazać należy, iż organy administracyjne załatwiające przedmiotowa sprawę administracyjną prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały do niego adekwatne normy prawne, wydając w tym zakresie decyzje zgodne z prawem. Z tych też względów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd nie uwzględnił złożonego na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. wniosku pełnomocnika skarżącej o odroczenie rozprawy. Jego podstawą było bowiem twierdzenie pełnomocnika dotyczące pobytu skarżącej na zwolnieniu lekarskim ze względu na chorobę serca. Zobowiązany do przedłożenia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego niemożność stawienia się skarżącej w Sądzie jej pełnomocnik przedstawił kserokopię elektrokardiogramu wykonanego w dniu 22 stycznia 2007 r. Zauważyć jednak należy, iż wydruk ten nie jest opatrzony żadnym stwierdzeniem odpowiedniego lekarza, wskazującym na skutki tego pomiaru. Nadto brak jest jakiegokolwiek innego zaświadczenia lekarskiego, w którym jednoznacznie stwierdzonoby, że ze względów zdrowotnych skarżąca nie może uczestniczyć w rozprawie. Tylko bowiem zaświadczenie, wydane i podpisane przez lekarza określonej specjalizacji stanowiłoby dowód istnienia ważnej przyczyny uzasadniającej, zgodnie z przepisem art. 99 p.p.s.a., odroczenie rozprawy. Sąd nie posiada bowiem wiedzy medycznej i nie może bez pomocy specjalisty z zakresu medycyny stwierdzić istnienie choroby, która uniemożliwia uczestnictwo w rozprawie. W piśmie procesowym z dnia 12 lutego 2007 r. pełnomocnik skarżącej przyznał, że od skargi E.F. i M.K. został uiszczony tylko jeden wpis, jednakże wobec treści postanowienia NSA z dnia 15 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zobowiązany był rozpoznać merytorycznie także skargę E.F. Do cyt. pisma pełnomocnik skarżącej dołączył również poświadczoną przez siebie za zgodność z oryginałem kserokopię aktu notarialnego Re. A Nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. sporządzonego w Kancelarii Notarialnej notariusza M. N., mocą którego E.F. darowała swojej córce M.K. działki Nr 421 i 422 położone w P.– obręb W.P. Należy domniemywać, że są to działki sąsiadujące z nieruchomością, na której realizowana jest sporna inwestycja. Jeżeli tak, oznacza to, iż E.F. nie przysługuje obecnie tytuł prawny do powyższych działek, a w rezultacie nie miała ona interesu prawnego we wniesieniu skargi w niniejszej sprawie (art. 50 §1 p.p.s.a.). W tych warunkach skarga E.F. podlegała oddaleniu także z tego powodu, niezależnie od przyczyn wskazanych wyżej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło