II SA/Gl 1019/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędzia WSA Maria Taniewska – Banacka (spr.) Protokolant referent Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę Pismem z dnia [...] 1997 r. J. K. i T. K. zwrócili się do Prezydenta Miasta R. o wykupienie należącej do nich, jako współwłaścicieli, działki stanowiącej odcinek drogi publicznej. Z wnioskiem o odszkodowanie współwłaściciele J. i T. K. zwrócili się także pismem z dnia [...] 2000 r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Miasto na prawach powiatu R.. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną powiatową działki nr [...] stanowiącej współwłasność T. K. i J. K.. W wyniku kolejny raz złożonych w dniach [...] 2004 r. oraz [...] 2004 r. wniosków decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta R. ustalił odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość na kwotę [...] zł i zobowiązał Skarb Państwa do dokonania na rzecz wnioskodawców wypłaty po [...] zł w terminie 14 dni. Wnioskiem z dnia [...] 2005 r. J. K. zwrócił się o zasądzenie na jego rzecz odsetek za nieuzasadniony siedmioletni okres załatwiania odszkodowania za przejęty odcinek drogi. Z uwagi na to, iż Prezydent Miasta R. w odpowiedzi na wniosek J. K. jedynie pismem wyjaśnił mu treść obowiązujących przepisów, nie wydał natomiast stosownego orzeczenia,, w konsekwencji wniesionej skargi na bezczynność Wojewoda [...] postanowieniem wyznaczył organowi I instancji miesięczny termin na wydanie rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta R. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku J. K. w sprawie wypłaty odsetek od odszkodowania za przedmiotową nieruchomość wskazując w uzasadnieniu, iż organ administracji publicznej nie jest uprawniony do orzeczenia obowiązku zapłaty żądanych przez stronę odsetek. Wniosek strony, zdaniem organu I instancji, uznać zatem należy za bezprzedmiotowy. Od otrzymanej decyzji J. K. wniósł odwołanie do Wojewody [...] wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W odwołaniu zaakcentował, iż od daty wniesienia wniosku na wypłatę odszkodowania w wysokości [...] zł oczekiwał ponad 7,5 roku. Zwłoka ta, zdaniem strony, była spowodowana niedociągnięciami i uchybieniami Urzędu. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną podkreślając w uzasadnieniu, iż przelew ustalonej kwoty odszkodowania nastąpił już następnego dnia po uprawomocnieniu się decyzji zasądzającej odszkodowanie. Żądanie natomiast zapłaty odsetek za okres wskazany przez skarżącego stanowi roszczenie cywilnoprawne, do rozpoznania którego właściwy jest sąd powszechny. Pismem z dnia [...] 2006 r. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji po raz kolejny podnosząc, iż domaga się odsetek za 7,5 letni okres ubiegania się o odszkodowanie. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jej rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej: k.p.a.) gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., I OSK 967/05, LEX nr 201507). Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., II SA 428/01, LEX nr 137801). W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli zatem żądanie strony (art. 61 § 1 k.p.a.) nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem, jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bez względu na przyczyny, z powodu których strona wystąpiła z odnośnym wnioskiem – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 1990 r., II SA 1240/89, ONSA 1990, nr 1, poz. 16. Wskazać też należy, iż stosownie do art. 73 ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 z późn. zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie, o którym mowa winno być ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia [...] 2001 r. do dnia [...] 2005 r. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem. Natomiast z mocy ust. 3 powołanego przepisu podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa powyżej, jest ostateczna decyzja wojewody. Ani wskazana powyżej regulacja, ani też przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 2004, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), do których ustawodawca odwołał się w zakresie trybu ustalania i wypłaty odszkodowania, nie zezwalają na ustalenie przez organ administracji publicznej odsetek z tytułu zwłoki w przyznaniu odszkodowania. Sąd zauważa w tym miejscu, że wprawdzie art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami odnosi się do skutków zwłoki lub opóźnienia w wypłacie odszkodowania (nakazując oceniać je wg przepisów kodeksu cywilnego) jednak traktuje jedynie o spóźnieniu w wypłacie zasądzonego już odszkodowania, która to wypłata winna nastąpić w ustawowym 14-dniowym terminie. Wskazany przepis nie dotyczy zatem przypadków zwłoki w samym zasądzeniu odszkodowania a to odsetki z tego właśnie tytułu są przedmiotem niniejszego postępowania (jak wynika z akt sprawy wypłata odszkodowania nastąpiła bezpośrednio po jego przyznaniu natomiast skarżący, jak to doprecyzował w skardze, domaga się odsetek za wieloletni okres oczekiwania na przyznanie mu odszkodowania od daty zgłoszenia roszczenia). W konsekwencji roszczenie skarżącego, mające charakter cywilnoprawny, nie mogło być załatwione w drodze decyzji administracyjnej, ani pozytywnej ani też negatywnej. Z uwagi na brak stosownej podstawy prawnej nie stanowiło zatem sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, a tym samym organ ten zobligowany był do umorzenia wszczętego żądaniem skarżącego postępowania jako bezprzedmiotowego. Decyzję pierwszoinstancyjną umarzającą wszczęte z wniosku J. K. postępowanie administracyjne w sprawie odsetek uznać należy zatem, zdaniem tut. Sądu, za zgodną z prawem, a tym samym poprawnie organ II instancji rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy decyzją stanowiącą w wyniku wniesionej skargi przedmiot niniejszego postępowania sądowego. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.