I GZ 4/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Jerzy Sulimierski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. T. – "B." E. – I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 22/07 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 10 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 22/07 w sprawie ze skargi B. T. – "B." E. – I. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 22/07 odrzucił wniosek B. T. – "B." E. – I. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tegoż Sądu z dnia 10 maja 2007 r. oddalającego skargę B. T. – "B." E. – I. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w zakresie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług. Podstawą odrzucenia powyższego wniosku było niezachowanie przez stronę przy jego składaniu ustawowego siedmiodniowego terminu, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd I instancji przyjął, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym radca prawny miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej należy liczyć od dnia powiadomienia wyznaczonego pełnomocnika o decyzji Okręgowej Rady Radców Prawnych o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu, tj. od dnia [...] września 2007 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało więc złożyć najpóźniej w dniu [...] października 2007 r. Tymczasem w niniejszej sprawie został on złożony w dniu [...] listopada 2007 r. Zdaniem Sądu I instancji, wspomniany wniosek – jako spóźniony – należało zatem odrzucić. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik B. T. – "B." E. – I. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błędną interpretację postanowień art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że przedmiotowy wniosek został złożony po upływie terminu. W zażaleniu stwierdzono, iż zachodzi wątpliwość, czy w przypadku złożenia przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów postępowania i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do reprezentowania jej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie nadal, czy też zostaje on przerwany i liczy się go ponownie od zakończenia czynności przez organ sądowy i podjęcie stosownego postanowienia, bądź też czy ulega on zawieszeniu. W uzasadnieniu, pełnomocnik skarżącej nie podzielił stanowiska Sądu I instancji w kwestii przekroczenia terminu i stwierdził, że przepisy prawa należy stosować z uwzględnieniem zasady sprawiedliwości społecznej. Jego zdaniem, w niniejszej sprawie w dużym stopniu zastosowano formalizm prawa, nie rozpatrzono wszystkich okoliczności sprawy oraz kierowano się jedynie literalnym brzmieniem przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Podstawowy problem w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy zaistniały podstawy do odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od ustania przyczyny jego uchybienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji, w którym wyrażono pogląd tożsamy z poglądem zaprezentowanym w wyroku NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06 (por. też wyrok SN z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II UZ 72/04 – OSNP 2005/20/325). Niewątpliwie w niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegł od momentu zaistnienia rzeczywistej możliwości dokonania tej czynności przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, tj. po zapoznaniu się z aktami sprawy i trwał przez 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w warunkach wyżej opisanych pełnomocnik strony skarżącej o uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej powziął wiadomość z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2007 r., doręczonego mu [...] października 2007 r. Termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności biegnie zatem od tego zdarzenia i, w myśl przepisu art. 87 § 1 p.p.s.a., wynosi 7 dni. Z akt sprawy wynika z kolei, że pełnomocnik strony skarżącej przedmiotowy wniosek nadał osobiście w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w K. w dniu [...] listopada 2007 r., tj. trzeciego dnia od dnia otrzymania postanowienia tego Sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W świetle wskazanych okoliczności wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w terminie przewidzianym przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji o odrzuceniu przedmiotowego wniosku należy uznać za wadliwe i sprzeczne z przepisami normującymi procedurę sądowoadministracyjną. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.