II GSK 319/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-01-17
Skład orzekający: Stanisław Biernat, Maria Myślińska, Cezary Pryca
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dotacja dla niepublicznej placówki oświatowej powinna być obliczana na podstawie średnich wydatków bieżących ponoszonych przez podobną placówkę publiczną w roku, w którym przyznawana jest dotacja, czy w roku poprzednim?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dotacja dla niepublicznej placówki oświatowej powinna być obliczana na podstawie średnich wydatków bieżących ponoszonych przez podobną placówkę publiczną w roku, w którym przyznawana jest dotacja. Sąd oparł się na wykładni celowościowej art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty, wskazując, że zasada zrównania dofinansowania analogicznych placówek publicznych i niepublicznych nie zostałaby osiągnięta, gdyby placówki niepubliczne były dotowane na podstawie wydatków z roku poprzedniego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Ośrodka Wychowawczego na czynność Zarządu Powiatu dotyczącą obliczenia i przyznania dotacji za okres od stycznia do listopada 2006 r. Ośrodek zarzucił, że dotacja została zaniżona, ponieważ obliczono ją na podstawie wydatków z 2005 r., zamiast bieżących wydatków z 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezskuteczność czynności Zarządu Powiatu. Zarząd Powiatu wniósł skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię przepisów dotyczących obliczania dotacji oraz dopuszczalność skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Zarządu Powiatu S.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat (spr.) Sędziowie Maria Myślińska NSA Cezary Pryca Protokolant Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Powiatu [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 11 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Bk 101/07 w sprawie ze skargi [...] Ośrodka Wychowawczego [...] w R. na czynność Zarządu Powiatu [...] w przedmiocie dotacji oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 101/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. w wyniku rozpoznania skargi [...] Ośrodka Wychowawczego im. [...] w R. (dalej: "[...] Ośrodek Wychowawczy" albo "skarżący") stwierdził bezskuteczność czynności Zarządu Powiatu S. w przedmiocie obliczenia i przyznania dotacji dla wymienionego Ośrodka za okres od stycznia do listopada 2006 r.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
Pismem z dnia 28 listopada 2006 r. [...] Ośrodek Wychowawczy wezwał Zarząd Powiatu S. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na przyznaniu Ośrodkowi dotacji na wychowanka w wysokości niezgodnej z art. 90 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), a więc nieodpowiadającej średnim wydatkom bieżącym ponoszonym na jednego wychowanka tego samego rodzaju placówki publicznej. W odpowiedzi na to wezwanie Zarząd Powiatu S. nie przychylił się do tego wniosku.
[...] Ośrodek Wychowawczy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na czynności Zarządu Powiatu S. w przedmiocie obliczenia i przyznania dotacji na rzecz Ośrodka za miesiące styczeń - listopad 2006 r., zarzucając Zarządowi naruszenie art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty oraz wytycznych Ministra Edukacji dotyczących sposobu ustalania wysokości dotacji, wyrażonych w piśmie Wojewody P. z dnia 3 listopada 2006 r. skierowanym do Starosty S. [...] Ośrodek Wychowawczy podał, że na terenie powiatu s. nie działa podobna placówka publiczna, z tego względu - zgodnie ze stanowiskiem Zarządu Powiatu S. - jako podstawę ustalenia dotacji na każdego wychowanka przyjęto, stosownie do art. 90 ust. 3 zd. 2 ustawy o systemie oświaty, średnie bieżące wydatki ponoszone na jednego wychowanka w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w G., w powiecie m. Zdaniem skarżącego, Zarząd Powiatu S. zaniżył kwotę dotacji, do której był uprawniony [...] Ośrodek Wychowawczy w 2006 r., albowiem w sposób nieuzasadniony przyjął wartość dotacji odpowiadają średnim bieżącym wydatkom w Ośrodku Wychowawczym w G. z roku 2005. Sposób obliczania wysokości dotacji, odwołujący się do wydatków dotyczących 2005 r., narusza prawa Ośrodka do otrzymania dotacji na każdego wychowanka w wysokości równej średnim wydatkom bieżącym (aktualnym) ponoszonym na jednego wychowanka w tego samego rodzaju placówce publicznej.
Zarząd Powiatu S. w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że w chwili przekazywania [...] Ośrodkowi Wychowawczemu poszczególnych kwot dotacji w roku 2006, nie było wiadomo, jaka kwota odpowiada średnim wydatkom bieżącym w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w G. w tym właśnie roku. Ustalenie rzeczywistej kwoty średnich wydatków bieżących dokonuje się dopiero po zamknięciu roku budżetowego, kiedy możliwe jest zebranie danych z poszczególnych miesięcy. Z tego powodu dotacja dla [...] Ośrodka Wychowawczego nie mogła zostać przyznana na podstawie danych, którymi organ w momencie opracowywania materiałów potrzebnych do ustalenia kwoty dotacji jeszcze nie dysponował.
Zarząd Powiatu S. wskazał, że terminu "wydatki bieżące", uwzględniając treść art. 165a ust. 2, 5 i 6 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), nie należy utożsamiać z mogącym wchodzić w rachubę potocznym rozumieniem tego pojęcia, jako wydatków ponoszonych akurat w danym momencie. Organ zakwestionował jednocześnie prawo [...] Ośrodka Wychowawczego do wniesienia skargi do sądu wskazując, że umowę o udzielenie dotacji z dnia 24 stycznia 2006 r. zawarło Towarzystwo [...] z siedzibą w W., które jest właścicielem wspomnianej placówki, a nie sam Ośrodek.
Uwzględniając skargę [...] Ośrodka Wychowawczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. przyjął jako bezsporną okoliczność, że [...] Ośrodek Wychowawczy jest niepubliczną placówką oświaty, o której mowa w art. 2 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, przeznaczoną dla młodzieży męskiej niedostosowanej społecznie, wpisaną do ewidencji szkół i placówek niepublicznych, uprawnioną do otrzymywania na każdego wychowanka dotacji z budżetu powiatu [...]. Potwierdza to również statut [...] Ośrodka Wychowawczego. Ze statutu Ośrodka wynika, że jego organami są: Dyrektor, który m.in. reprezentuje Ośrodek na zewnątrz (§ 15) i Zespół Diagnostyczno-Resocjalizacyjny. Według postanowień Statutu Ośrodka każdy z organów ma możliwość podejmowania decyzji w granicach swoich kompetencji (§13). W opinii sądu, Towarzystwo [...] z siedzibą w W. jest właścicielem wspomnianej placówki niepublicznej, niemniej nie może budzić wątpliwości, że stosownie do art. 50 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., Ośrodek, jako podmiot uprawniony do otrzymania dotacji, ma interes prawny we wniesieniu skargi do sądu na czynności związane z jej przyznaniem.
Odnosząc się do spornej kwestii sposobu obliczania wysokości dotacji, sąd pierwszej instancji stwierdził, że ustawodawca w tym zakresie wyraźnie odwołał się do wydatków bieżących, tj. teraźniejszych; przypadających na chwilę obecną (Słownik PWN CD 2000), a więc wydatków ponoszonych na jednego wychowanka w roku kalendarzowym, na który przyznawana jest wspomniana dotacja dla placówki niepublicznej, a nie do wydatków ponoszonych w roku poprzednim. Sąd zauważył, że również w doktrynie wskazuje się, że pod pojęciem "średnich wydatków bieżących", należy rozumieć średnią arytmetyczną wydatków przewidzianych w budżecie danego powiatu na prowadzenie placówek publicznych tego samego rodzaju. Według sądu, jednoznaczne brzmienie wspomnianego przepisu nie pozwala na jego odmienną interpretację.
Sąd stwierdził, że wyliczenie i wypłata dotacji dla [...] Ośrodka Wychowawczego - za okres objęty skargą - w wysokości wydatków ponoszonych na jednego wychowanka przez podobną publiczną placówkę, działającą na terenie powiatu m. w roku poprzednim, tj. 2005 (kwota 1585,44 zł), zamiast w wysokości ponoszonych bieżących wydatków w roku 2006 (kwota 1981,82 zł) potwierdza słuszność zarzutu o nieprawidłowym naliczeniu i wypłacie dotacji dla skarżącej placówki.
Odnosząc się do twierdzenia Zarządu Powiatu S., że strony obowiązywała uchwała Rady Powiatu S. nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych oraz placówek niepublicznych wpisanych do ewidencji prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w S., sąd wyjaśnił, że zasady udzielania dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 2a-3b ustawy o systemie oświaty, w tym i zasady ustalania jej wysokości, określa sama ustawa. Art. 90 ust. 4 cyt. ustawy o systemie oświaty, będący podstawą do wydania uchwały Rady Powiatu S., uprawniał jedynie do określenia trybu udzielenia dotacji, a więc do uregulowania kwestii technicznych przekazania i rozliczenia udzielanych dotacji. Tym samym wspomniana uchwała z dnia [...] marca 2006 r. nie mogła wprowadzać własnych zasad udzielania dotacji, odrębnych od rozwiązań ustawowych.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zarząd Powiatu S. zaskarżył powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, polegającą na:
1) naruszeniu art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty przyjęciu, poprzez przyjęcie, że użyte w tym przepisie pojęcie "wydatków bieżących" odnosić się może wyłącznie do "wydatków teraźniejszych przypadających na chwilę obecną", a więc wydatków ponoszonych na jednego wychowanka w roku kalendarzowym, na który przeznaczona jest wspomniana dotacja dla placówki niepublicznej, a nie do wydatków ponoszonych w roku poprzednim, który to wniosek zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną można wyprowadzić z treści art. 165a ust. 6 ustawy o finansach publicznych;
2) naruszeniu art. 50 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że zgodnie z tym przepisem uprawnienie do wniesienia skargi może być przyznane każdemu, kto ma w tym interes prawny, bez uwzględnienia zależności podmiotowych, jakim podlega wnoszący skargę [...] Ośrodek Wychowawczy i wynikających z tego ograniczeń o charakterze organizacyjnym, mających swe źródło w Statucie Ośrodka - w jego § 14 rozpatrywanym w kontekście bycia stroną umowy z dnia 24 stycznia 2006 r. o udzielenie dotacji;
3) naruszeniu art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty poprzez przyjęcie, że niniejszą sprawę wbrew treści powołanych przepisów można rozpatrywać jako skargę na czynności Zarządu Powiatu, zamiast na będącą w istocie czynność Rady Powiatu, polegającą na faktycznym ustaleniu wysokości dotacji w uchwale budżetowej i w uchwałach zmieniających budżet powiatu [...], w zależności od wystąpienia okoliczności wpływających na zmianę wysokości dotacji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Zarząd Powiatu S. podał, że zgodnie z art. 165a ust. 2 i 5 ustawy o finansach publicznych, przez wydatki bieżące rozumie się wydatki budżetowe nie będące wydatkami majątkowymi, które w odniesieniu do średnich wydatków bieżących można określić dopiero po zamknięciu okresu, za który określa się te wydatki. Zdaniem organu, nic nie wskazuje na to, by ustawa o systemie oświaty przyjmowała odmienne rozumienie "wydatków bieżących" od zawartego w ustawie o finansach publicznych. Wydatek bieżący nie jest wyłącznie wydatkiem, który łączyć można z jego "funkcją czasową", tj. teraźniejszością, gdyż byłoby to nie do pogodzenia z faktyczną możliwością aktualnego liczenia średnich wydatków bieżących ("na bieżąco").
Zdaniem Zarządu Powiatu brak zgody Towarzystwa [...] z siedzibą w W., jako podmiotu akceptującego wysokość dotacji, na wniesienie skargi, której celem było doprowadzenie do zmiany jej wysokości, stoi na przeszkodzie do uznania interesu prawnego [...] Ośrodka Wychowawczego we wniesieniu skargi. Jest tak, nawet jeżeli skarga miałaby zmierzać do uzyskania rozstrzygnięcia przyczyniającego się do zwiększenia dotacji. Organ wskazał na § 14 Statutu Ośrodka przewidującego konieczność uzyskania zatwierdzenia wszystkich spraw związanych z istnieniem i jego działalnością przez Towarzystwo [...].
Skarżący stwierdził również, że sąd wadliwie skierował swoje rozstrzygnięcie do Zarządu Powiatu S., stwierdzając bezskuteczność zaskarżonej czynności, jako czynności Zarządu Powiatu, podczas gdy faktycznie czynność obliczenia i przyznania dotacji była czynnością Rady Powiatu. Czynność ta dokonała się w uchwale budżetowej i w uchwałach zmieniających ją w związku z wystąpieniem okoliczności wpływających na zmianę wysokości dotacji. Umowa o przyznanie dotacji z dnia 24 stycznia 2006 r. została zawarta, o czym stanowił jej § 2, na podstawie uchwały nr [...] Rady Powiatu S. z dnia [...] grudnia 2005r w sprawie budżetu powiatu [...] na rok 2006 r. Nawet jeżeliby przypisać Zarządowi Powiatu kompetencję do technicznych kwestii samego przekazywania dotacji, to faktyczna czynność obliczenia i przyznania dotacji była czynnością Rady Powiatu S., a nie Zarządu Powiatu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Ośrodek Wychowawczy wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi kasacyjnej wskazując, że podniesione przez Zarząd Powiatu S. zarzuty są niezasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej odnoszą się do obu podstaw, mimo, że wszystkie zostały określone jako naruszenie prawa materialnego. Jednakże w istocie zarzutem naruszenia prawa materialnego jest pierwszy zarzut, dotyczący przyjęcia przez sąd pierwszej instancji wadliwej wykładni art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty w zakresie metody obliczenia kwoty dotacji przysługującej niepublicznej placówce oświatowej. Pozostałe dwa zarzuty dotyczą naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania.
W pierwszej kolejności wymagane jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustalenie charakteru czynności Zarządu Powiatu S. i dopuszczalności ich zaskarżenia do sądu administracyjnego.
Z art. 90 ust. 1, 2, 3a i 4a ustawy o systemie oświaty wynika prawo niepublicznych przedszkoli, szkół i placówek oświatowych do otrzymywania dotacji – w zależności od charakteru danego uprawnionego podmiotu – z budżetu gminy, powiatu lub państwa. Ustawa wyznacza to prawo za pomocą zwrotu: "otrzymują dotacje". Wysokość dotacji jest ustalana w relacji do kwoty subwencji ogólnej albo wydatków bieżących przewidzianych na jednego ucznia lub wychowanka w szkołach lub placówkach publicznych tego samego typu lub rodzaju, usytuowanych w danej gminie lub powiecie, albo w razie braku – w najbliższej gminie lub powiecie.
W obecnej sprawie niesporne jest, że [...] Ośrodek Wychowawczy jest placówką niepubliczną, o której mowa w art. 2 pkt 5 ustawy o systemie oświaty. Znajduje do niego zastosowanie art. 90 ust. 3a ustawy. Stosownie do tego przepisu, placówki niepubliczne, o których mowa w art. 2 pkt 5 i 7, otrzymują na każdego wychowanka dotacje z budżetu powiatu w wysokości równej średnim wydatkom bieżącym ponoszonym na jednego wychowanka tego samego rodzaju placówki publicznej, a w przypadku niepublicznych ośrodków umożliwiających realizację obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego wychowanka tego rodzaju ośrodków w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, pod warunkiem, że osoba prowadząca placówkę przedstawi planowaną liczbę wychowanków organowi właściwemu do udzielenia dotacji, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.
W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego był reprezentowany pogląd, że udzielanie dotacji niepublicznym szkołom i placówkom oświatowym nie następuje w formie decyzji administracyjnych, wydawanych w trybie postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm) (por. postanowienia z 3 czerwca 2004 r., OW 53/04, LEX nr 174021 oraz z 14 grudnia 2004 r. OW 145/04, LEX nr 171204). Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela ten pogląd. Należy natomiast przyjąć, że czynności organów powiatu, podejmowane na podstawie art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty, mające na celu ustalenie wysokości dotacji dla placówki niepublicznej oraz przekazanie ustalonej kwoty dotacji, są czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. czynnościami z zakresu administracji publicznej, niebędącymi decyzjami, dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie powołanego przepisu zgodność z prawem takich czynności podlega kontroli sądów administracyjnych.
Rozpoznając pierwszy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jest on niezasadny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Zarząd Powiatu S. nietrafnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. W rozpatrywanej sprawie nie było podstaw do przyjęcia, że skarga [...] Ośrodka Wychowawczego, mająca za przedmiot zarówno wadliwy sposób obliczenia dotacji, jak i jej przekazanie Ośrodkowi w nieprawidłowej wysokości, powinna być skierowana na czynność Rady Powiatu S. Wnoszący skargę kasacyjną twierdzi, że zaskarżona czynność Zarządu Powiatu była faktycznie czynnością Rady Powiatu, która podejmując uchwałę budżetową doprowadziła do obliczenia, a w konsekwencji, przekazania [...] Ośrodkowi Wychowawczemu dotacji w zakwestionowanej wysokości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższy argument jest nietrafny, ponieważ pomija tryb przyznawania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym obowiązujący na podstawie art. 90 ustawy o systemie oświaty. Zwrócić należy bowiem uwagę, że dotacje przyznawane przez powiat na podstawie art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty mają charakter podmiotowy w rozumieniu art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, a zatem mają za zadanie dofinansowanie działalności bieżącej ustawowo wskazanego podmiotu. Zadania oświatowe, których zakres określa ustawa o systemie oświaty, są zadaniami własnymi jednostek samorządu terytorialnego. Jednostki te otrzymują na ten cel określoną w ustawie budżetowej część oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966 ze zm.). Według § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2006 (Dz. U. Nr 266, poz. 2231) podział kwoty części oświatowej subwencji ogólnej jest dokonywany z uwzględnieniem właśnie m.in. obowiązku dotowania publicznych szkół i placówek oświatowych. Nie ulega wątpliwości, że uchwała budżetowa powiatu określa wydatki budżetowe samorządu związane z realizacją zadań edukacyjnych, w tym także ustala wysokość planowanych dotacji dla szkół i placówek niepublicznych, finansowanych z budżetu powiatu. Problem w niniejszym postępowaniu nie dotyczy oceny prawidłowości uchwały Nr [...] Rady Powiatu S. z dnia [...] grudnia 2005 r. w sprawie budżetu powiatu s. na rok 2006. Zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady Powiatu S. z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych oraz placówek niepublicznych wpisanych do ewidencji prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w S, zobowiązanie do udzielania (w prawidłowej wysokości) dotacji szkołom i placówkom niepublicznym spoczywało na Zarządzie Powiatu w S. Tak więc, skarga [...] Ośrodka Wychowawczego, zarzucająca nieprzekazanie dotacji w wysokości równej średnim wydatkom bieżącym w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w G., prawidłowo odnosiła się do czynności Zarządu Powiatu S. Czynności te odpowiadają wymaganiom określonym w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (pisma Zarządu Powiatu z dnia 17 maja 2006 r., z dnia 21 sierpnia 2006 r. oraz z 15 grudnia 2006 r., skierowane do [...] Ośrodka Wychowawczego z informacją, że dotacja dla Ośrodka udzielana jest prawidłowo).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest trafny także drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczący zarzucanego naruszenia prawa procesowego, a odnoszący się do naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 50 § 1 p.p.s.a. Nieuprawniony jest pogląd prezentowany przez wnoszącego skargę kasacyjną, że przytoczony przepis nie pozwala na przyznanie [...] Ośrodkowi Wychowawczemu legitymacji skargowej w niniejszym postępowaniu, dotyczącym obliczenia i przyznania dotacji mającej na celu dofinansowanie kosztów działalności Ośrodka.
Według art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że [...] Ośrodek Wychowawczy ma interes prawny we wniesieniu skargi na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podmiotami uprawnionymi do otrzymania dotacji na podstawie art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty są m.in. placówki niepubliczne, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy. Placówką taką jest właśnie [...] Ośrodek Wychowawczy. Fakt sprawowania nadzoru nad Ośrodkiem przez Towarzystwo [...] na podstawie § 14 statutu Ośrodka nie zmienia tego faktu. Kompetencje nadzorcze Towarzystwa nie oznaczają pozbawienia Ośrodka zdolności do podejmowania czynności. Stosownie do § 15 ust. 3 pkt 1 statutu: "Dyrektor kieruje pracą Ośrodka zgodnie z zasadą jednoosobowego kierownictwa i jednoosobowego kierownictwa, w szczególności: reprezentuje Ośrodek na zewnątrz". Nic w aktach sprawy nie wskazuje na to, aby między [...] Ośrodkiem Wychowawczym, a Towarzystwem [...] występowały rozbieżności co do ubiegania się o wyższą dotację dla Ośrodka.
Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty, poprzez błędną wykładnię tego przepisu przy określaniu prawidłowej wysokości dotacji dla [...] Ośrodka Wychowawczego, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska sądu pierwszej instancji.
Wbrew poglądowi wyrażonemu w skardze kasacyjnej, sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że podstawą obliczenia dotacji dla Ośrodka na podstawie art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty za okres objęty skargą, tj. od stycznia do listopada 2006 r., powinna być wysokość średnich bieżących wydatków ponoszonych przez podobną publiczną placówkę działającą na terenie sąsiedniego powiatu, tj. powiatu m. w 2006 r., nie zaś w roku poprzednim.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie "wydatki bieżące" placówki publicznej użyte w art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty odpowiada pojęciu z art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.). Należy zaznaczyć, że stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, przedszkola, szkoły i placówki publiczne zakładane i prowadzone przez ministrów i jednostki samorządu terytorialnego są jednostkami lub zakładami budżetowymi.
Wydatkami bieżącymi jednostek budżetowych są, stosownie do powołanego przepisu ustawy o finansach publicznych, wydatki niebędące wydatkami majątkowymi, odnoszące się do pokrycia wydatków wynikających z: wynagrodzenia i uposażenia osób zatrudnionych oraz składek naliczanych od tych wynagrodzeń i uposażeń, zakupów towarów i usług, a także kosztów utrzymania oraz innych wydatków związanych z funkcjonowaniem i realizacją statutowych zadań tych jednostek.
Z tego względu, nie można podzielić poglądu sądu pierwszej instancji, że ustawodawca rozumie wydatki "bieżące" jako wydatki "teraźniejsze", zgodnie z potocznym czy słownikowym znaczeniem tego przymiotnika. Takie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie miało jednak wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Konkluzja, że punktem odniesienia dla ustalania wysokości dotacji na każdego wychowanka w [...] Ośrodku Wychowawczym w 2006 r. (okres styczeń - listopad) powinny być średnie wydatki bieżące ponoszone w tym samym czasie na jednego wychowanka w tego samego rodzaju placówki publicznej, tj. Ośrodku w G. w 2006 r. wynika z wykładni celowościowej art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty. W przepisie tym została wyrażona zasada zrównania dofinansowania ze środków budżetowych analogicznych placówek oświatowych, publicznych i niepublicznych. Cel ten nie zostałby osiągnięty, gdyby placówki niepubliczne były dotowane stosownie do wydatków placówek publicznych z poprzedniego roku.
Mając na względzie, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło