II GSK 439/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Cezary Pryca Protokolant Kamil Lissowski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. P. s. s r.o. w O. (Czechy) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 maja 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 2289/06 w sprawie ze skargi H. P. s. s r.o. w O. (Czechy) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia polskiej części międzynarodowej rejestracji znaku towarowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. 2. zasądza na rzecz skarżącego od Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej kwotę 1050 zł (tysiąc pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 16 maja 2007 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2289/06 oddalił skargę HL P. s.r.o. z siedzibą w Cz. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], w której organ unieważnił skarżącej polską część międzynarodowej rejestracji znaku towarowego LOVTEC IR 767 837. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 25 lutego 2005 r. spółka Lov. Tec. s.r.l. z siedzibą we W. złożyła wniosek o unieważnienie polskiej części prawa z rejestracji międzynarodowej słownego znaku towarowego LOVTEC IR 767 837, udzielonego na rzecz HL P. z siedzibą w Cz., z pierwszeństwem od 11 kwietnia 2001 r., dla towarów i usług wymienionych w klasach 11 i 37 międzynarodowej klasyfikacji obejmujących regulatory gazowe, zawory oraz instalacje kontroli i bezpieczeństwa do przewodów gazowych (klasa 11), usługi dostosowywania systemów spalania paliwa w pojazdach na propan - butan i gaz naturalny (klasa 37). Wniosek o unieważnienie spółka Lov. Tec. s.r.l. uzasadniła tym, że rejestracja znaku towarowego LOVTEC IR 767 837 została dokonana przez Urząd Patentowy RP z naruszeniem przepisów art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 131 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.). Urząd Patentowy decyzją z dnia [..] lipca 2006 r. wydaną w trybie postępowania spornego, uwzględnił wniosek włoskiej spółki i na podstawie art. 9 ust.1 pkt 1 i art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. z 1985 r. Nr 5, poz.17 ze zm.) unieważnił polską część międzynarodowej rejestracji znaku towarowego LOVTEC IR 767 837. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wnioskodawca jest uprawniony z międzynarodowej rejestracji słowno - graficznego znaku towarowego LOV.TEC IR 713 481 dla towarów w klasach 7, 9 i 12 obejmujących instalacje zmieniające system dostarczania paliwa pojazdach oraz urządzeniach napędzanych paliwem w system dostarczania metanu lub innego gazu ich części oraz akcesoria, części elektryczne i elektroniczne oraz elektromagnetyczne do instalacji zmieniających system dostarczania paliwa w pojazdach oraz urządzeniach napędzanych paliwem w system dostarczania metanu lub innego gazu oraz zbiorniki do pojazdów i środków lokomocji, ich części i akcesoria. Według organu, wnioskodawca wykazał interes prawny w żądaniu unieważnienia polskiej części z międzynarodowej rejestracji spornego znaku, gdyż sporny znak LOVTEC jest podobny do znaku wnioskodawcy LOV.TEC zarejestrowanego z pierwszeństwem od 16 marca 1999 r. i dotyczy towarów tego samego rodzaju (art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t.). Znak LOVTEC narusza także prawa do firmy włoskiej spółki Lov. Tec s.r.l. w ten sposób, że utrudnia wnioskodawcy korzystanie z firmy, której nazwę stanowi słowo "lovtec" (art. 8 pkt 2 u.z.t.). Urząd Patentowy RP stwierdził, że spółka Lov.Tec s.r.l. działała na polskim rynku przed zgłoszeniem do rejestracji spornego znaku towarowego, co potwierdzają następujące dowody: korespondencja pomiędzy spółką Lov. Tec s.r.l. a jej polskim kontrahentem, lista pakowania transportu do Polski i wystawione faktury polskiemu przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę czeskiej spółki HL P. s.r.o. na tę ostateczną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji podkreślił, że nie zachodzi przesłanka nieważności postępowania określona w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, którą podniosła strona skarżąca w skardze. Podanie w podstawie prawnej wniosku przepisów art. 164 i art. 255 p.w.p. automatycznie powoduje, że stosuje się przepis art. 315 ust. 3 p.w.p. który odsyła do poprzednio obowiązującej ustawy o znakach towarowych, tj. art. 8 pkt 2 i art. 9. ust. 1 pkt 1 u.z.t. Sąd I instancji nie podzielił zarzutu skarżącej, że spółka Lov. Tec s.r.l. nie jest podmiotem prawa polskiego i nie przysługuje mu prawo do ochrony nazwy przedsiębiorstwa. W świetle art. 2 i 3 u.z.t. zagraniczne osoby fizyczne i prawne korzystają z uprawnień wynikających z ustawy o znakach towarowych na podstawie wiążących Polskę umów międzynarodowych lub na zasadzie wzajemności. Sąd I instancji uznał, że nazwa włoskiej spółki (wnioskodawcy) podlega ochronie na podstawie art. 8 w zw. z art. 2 ust. 2 Konwencji Paryskiej o ochronie własności przemysłowej z 20 marca 1883 r. (Dz. U. z 1975 r. Nr 9, poz. 51). Zgodnie z przepisem art. 8 Konwencji Paryskiej nazwa handlowa będzie chroniona we wszystkich państwach będących członkami Związku bez obowiązku zgłoszenia lub rejestracji, niezależnie od tego czy stanowi ona czy nie stanowi części znaku towarowego. Z kolei według art. 2 ust. 2 Konwencji uzyskanie jakiegokolwiek prawa własności przemysłowej nie może być uwarunkowane posiadaniem przez osoby fizyczne i prawne państw - członków Związku miejsca zamieszkania lub przedsiębiorstwa w państwie, w którym wnosi się o udzielenie ochrony. Z tych względów Sąd I instancji orzekł, że Urząd Patentowy RP prawidłowo przyjął art. 8 pkt 2 u.z.t. jako podstawę prawną do unieważnienia prawa z rejestracji spornego znaku towarowego. Za nieusprawiedliwiony Sąd I instancji uznał również zarzut niewłaściwego zastosowania przez organ art. 9 ust.1 pkt 1 u.z.t. Zdaniem Sądu Urząd Patentowy RP prawidłowo porównał zapisy notyfikacji międzynarodowej obydwu znaków i ustalił pierwszeństwo znaku wnioskodawcy. Po dokonaniu analizy znaków towarowych Sąd I instancji stwierdził, że sporny znak towarowy LOVTEC jest podobny do znaku wnioskodawcy LOV.TEC zarejestrowanego z pierwszeństwem od 16 marca 1999 r. w takim stopniu, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać odbiorców w błąd co pochodzenia towarów nim oznaczanych. Zdaniem Sądu I instancji nie ma znaczenia okoliczność, że znak skarżącego jest znakiem słownym, zaś znak wnioskodawcy jest oznaczeniem słowno – graficznym i obydwa znaki towarowe są fantazyjne. Głównym elementem dwóch znaków towarowych jest słowo "lovtec", dlatego ocena ich podobieństwa powinna koncentrować się na porównaniu części słownych znaku. Według Sądu I instancji, taka sama liczba sylab, wyraźne współbrzmienie fonetyczne, pomimo minimalnych różnic wizualnych (tj. kropka oddzielająca dwie sylaby w oznaczeniu skarżącej) podwyższają ryzyko pomyłki wśród odbiorców. Wypowiadając się w kwestii jednorodzajowości towarów Sąd uznał, że towary objęte prawem wyłącznym skarżącego i wnioskodawcy mogą się pokrywać gdyż, produkty zastrzeżone w zgłoszeniu rejestracyjnym czeskiej spółki HL P. s.r.o. mogą być zastosowane w instalacjach wytwarzanych przez wnioskodawcę i sygnowanych znakiem LOV.TEC. Sąd I instancji powołał się na pismo skarżącej z dnia 2 sierpnia 2005 r., według którego produkowane przez skarżącą towary, tj. regulatory gazowe, zawory oraz instalacje kontroli i bezpieczeństwa do przewodów gazowych są stosowane zarówno w pojazdach jak i innych urządzeniach. W ocenie Sądu I instancji adresatami towarów (usług) oznaczonych znakiem skarżącego i wnioskodawcy są specjaliści zajmujący się zawodowo instalacjami gazowymi jak również zwykli klienci, którzy przy zakupie tych towarów nie będą w stanie stwierdzić dwóch różnych źródeł ich pochodzenia. Według Sądu I instancji nie ma znaczenia podnoszona przez skarżąca spółkę okoliczność, że towary opatrzone znakiem LOVTEC były faktycznie sprzedawane w Polsce od 1996 r. Ocena zdolności rejestracyjnej znaku LOVTEC dotyczy tylko dnia dokonania zgłoszenia spornego znaku towarowego ( tj. 11 kwietnia 2001 r.) W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. spółka HL P. s.r.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 106 § 3 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez: a) naruszenie reguł swobodnej oceny dowodów mając na uwadze art. 106 § 5 p.p.s.a. i art. 233 k.p.c. przez brak oceny skutków używania znaku LOVTEC przez skarżącą na terytorium Polski przed 1999 r., b) naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 quinques pkt C1 Konwencji Paryskiej o ochronie własności przemysłowej przez niedokonanie oceny skutków używania znaku LOVTEC na terytorium Polski przed 1999 r., c) naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie ochrony firmy prawa włoskiego bez zbadania czy istnieje zasada wzajemności w tym zakresie pomiędzy Republiką Włoską a Rzeczpospolitą Polską , d) naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw.art. 7 i 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 5 ust.1 Porozumienia Madryckiego o Międzynarodowej Rejestracji Znaków z 14 kwietnia 1891 r. (Dz. U. Nr 116, poz. 514 i 515 z 1993 r.) przez przyjęcie ,że na podstawie wydruku komputerowego włoska spółka posiada aktualne prawo do znaku towarowego LOV.TEC z rejestracji międzynarodowej na terytorium Polski, e) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nieuwzględnienie, przy badaniu podobieństwa znaków, kryterium przeznaczenia towarów oraz ich warunków zbytu, f) naruszenie art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, że odbiorcami towarów i usług ze znakiem LOV.TEC mogą być zwykli klienci tzn. nie będący fachowcami w danej dziedzinie, g) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez przyjęcie błędnego tanu faktycznego w kwestii jednorodzajowości towarów skarżącej i włoskiej spółki Lov. Tec s.r.l. 2) art. 145 § pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 255 (1) pkt 6 p.w.p. przez nieuwzględnienie zarzutu skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania spornego, jakiego dopuścił się Urząd Patentowy w ten sposób, że rozpatrzył wniosek uczestnika postępowania oparty na przepisach p.w.p. i prowadzenie dalszego postępowania w oparciu o przepisy ustawy o znakach towarowych Na podstawie art. 174 pkt 1 in fine p.p.s.a. skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez: a) niewłaściwe zastosowanie art. 9 ust.1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. art. 7 i 77 k.p.a. przez przyznanie rozszerzonej ochrony dla instalacji uczestnika postępowania i uznanie, że towary skarżącego są podobne i stanowią składniki tych instalacji i przyjęcie, że używanie znaku towarowego LOVTEC IR 767 873 w odniesieniu do towarów w klasie 11 stanowiło naruszenie prawa do firmy włoskiej spółki. b) błędną wykładnię art. 8 pkt 2 u.z.t. i przez przyznanie nieuzasadnionej ochrony firmie uczestnika postępowania oraz art. 8 Konwencji Paryskiej przez uznanie, że firma przedsiębiorcy korzysta z ochrony jako nazwa handlowa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że Sąd I instancji i organ administracji publicznej nie ustosunkowali się dowodów znajdujących się w aktach sprawy, że towary skarżącej opatrzone znakiem LOVTEC były w obrocie na terytorium Polski przed datą uznania międzynarodowej rejestracji znaku LOV.TEC. W związku z tym nieusprawiedliwione są twierdzenia organu oraz Sądu I instancji o naruszeniu przez skarżącą prawa do firmy włoskiej spółki Lov Tc s.r.l. na podstawie art. 8 pkt 2 u.z.t. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną należy uznać za uzasadnioną mimo, że niektóre z jej zarzutów zostały niewłaściwie postawione bądź nie są zasadne. Z treści skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca kwestionuje ustalenia Sądu co do istnienia podobieństwa pomiędzy towarami oznaczanymi przeciwstawionymi znakami towarowymi i w związku z tym zarzuca Sądowi błędne zastosowanie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Sąd podzielił stanowisko Urzędu Patentowego, że zachodzi podobieństwo towarów, dla których zostały przeznaczone przeciwstawione znaki uzasadniając je stwierdzeniem, że zakres ochrony znaku LOV.TEC jest szerszy od zakresu ochrony znaku LOVTEC. Nie jest zatem wykluczone, że w instalacjach opatrywanych znakiem wnioskodawcy mogą być również stosowane towary opatrywane znakiem skarżącej. Przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. stanowi, że niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli znak jest podobny, w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzić w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Przeszkodą uniemożliwiającą rejestrację znaku towarowego jest więc jednorodzajowość towarów oznaczonych znakiem zgłoszonym do rejestracji i znakiem przeciwstawionym. Znak skarżącej został zastrzeżony dla towarów w klasie 11 i usług w klasie 37. Natomiast znak wnioskodawcy – firmy włoskiej LOV.TEC obejmuje towary w klasach 7,9 i 12. Zaklasyfikowanie towaru do określonej klasy jest oparte, co do zasady, na kryterium funkcji lub przeznaczenia towaru. Oznacza to, że towary zaklasyfikowane do różnych klas nie są, z punktu widzenia tych kryteriów, towarami tego samego rodzaju. W każdym razie do podważenia tej tezy nie wystarczy ustalenie, że jeden z nich może być wykorzystany do wytworzenia drugiego, zwłaszcza jeżeli ten pierwszy może być również użyty do innych celów. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również stanowiska Sądu I instancji co do tego, że sam fakt używania znaku towarowego identycznego lub podobnego do nazwy firmy innego przedsiębiorcy stanowi o naruszeniu prawa do firmy, a więc jest przeszkodą udzielenia ochrony, przewidzianą w art. 8 pkt 2 u.z.t. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnoszono już, że o naruszeniu prawa do firmy wskutek używania kolizyjnego znaku towarowego można mówić dopiero wtedy, gdy się wykaże, że używanie tego znaku zakłóca korzystanie z prawa do firmy, naraża na szwank firmę przez to, że wprowadza klientów w błąd co do tożsamości podmiotów – występującego pod firmą i używającego znaku (tak np. wyrok NSA z 26 kwietnia 2006 r., II GSK 13/06, wyrok z 15 stycznia 2008 r., II GSK 298/07). Zarówno Urząd Patentowy, jak i Sąd I instancji nie wskazał żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że firma włoska LOV.TEC doznała tak rozumianego uszczerbku wskutek korzystania przez skarżącą ze spornego znaku towarowego. Mając to wszystko na względzie Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 1 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.