I SA/Kr 1590/05
WyrokWSA w Krakowie2007-05-17
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Józef Gach, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kary umowne z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów, wykonanych robót i usług mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Kary umowne, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli ich poniesienie było związane z celem uzyskania przychodów lub utrzymania albo zabezpieczenia źródła przychodów. W przypadku, gdy zapłata kary umownej miała na celu zminimalizowanie strat wynikających z umowy, należy ją uznać za koszt uzyskania przychodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa F. S.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 rok. Organ podatkowy nie zaliczył do kosztów uzyskania przychodów kary umownej oraz wydatków na rozbiórkę hali magazynowej. Spółka kwestionowała te rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz Ordynacji podatkowej. Na rozprawie spółka zrezygnowała z części zarzutów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1590/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), WSA Ewa Michna, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007r., sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa F. S.A., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29 września 2005r. nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002r., I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 350,00 zł (trzysta pięćdziesiąt złotych)
Zaskarżoną decyzją - po rozpoznaniu odwołania - uchylono w całości decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...].2005 r., nr [...], określającą Przedsiębiorstwu F. S.A. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy 2002 w kwocie [...] zł i określono wysokość tego podatku w kwocie [...] zł. To samo dotyczyło odsetek za zwłokę od nieuiszczonych w terminie zaliczek na ten podatek. Ostatecznie odsetki te wyniosły [...] zł [...] gr.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że nie uwzględniono części zarzutów odwołania, a to dotyczących zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów.
a) kary umownej - w kwocie [...] zł, ponieważ wydatek ten nie spełniał przesłanek wynikających z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r., nr 54, póz. 654 ze zm., dalej określanej skrótem "u.p.d.o.p.") tzn. nie został poniesiony w celu uzyskania przychodów, a także nie wystąpił związek przyczynowo - skutkowy z przychodem,
b) wydatków na rozbiórkę hali magazynowej - w kwocie [...] zł [...] gr., ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 lit c u.p.d.o.p., nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na ulepszenie środków trwałych. Wydatki te w myśl art. 16 g ust. 13 tej ustawy powiększają wartość środków trwałych stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29.09.2005 r., nr [...] Przedsiębiorstwo F. S.A. wniosła o jej uchylenie z powodu naruszenia:
1. art. 15 ust. 4, art. 16 ust. 1 pkt 6 i pkt 22, art. 16g ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 u.p.d.o.p.,
2. art. 120 - 122, art. 124, art. 191 i art. 197§1, art. 229 i art. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, póz. 60 z późn. zm.)
3. §15 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz.U. nr 165, póz. 1373).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.
Na rozprawie przed Sądem skarżąca Spółka zrezygnowała z podtrzymywania zarzutu nieuznania za koszt uzyskania przychodów kwoty [...] zł [...] gr stanowiącą wartość nieumorzonej hali magazynowej. W związku z tym pozostały do rozpoznania zarzuty dotyczące niezaliczenia do tych kosztów kwot wymienionych pod lit. a i b.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Prawem tym jest przede wszystkim art. 15 ust.1 zd. pierwsze u.p.d.o.p. Wyrażona w nim zasada, iż "kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów", nie może być rozumiana w oderwaniu od wyjątków od niej wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. W przeciwnym przypadku nie możnaby wytłumaczyć dlaczego w tym ostatnim przepisie pod pkt 22 wymienia się "kary umowne z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów, wykonanych robót i usług". Po prostu kosztami uzyskania przychodów np. z działalności gospodarczej są koszty związane z tą działalnością z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. O tym zaś, iż sporna kara umowna była
kosztem działalności gospodarczej świadczą okoliczności, w których powstał obowiązek jej zapłacenia (zob. pismo skarżącej Spółki z dnia [...].2005 r., nr [...], do którego organ odwoławczy zresztą się nie ustosunkował). Wynika z nich, że zapłacenie kary umownej miało na celu zminimalizowanie strat wynikających z umowy dostawy mrożonego agrestu, która nie mogła zostać wykonana ze względu na nieprzewidywany w momencie jej zawierania koszt zakupu agrestu niemrożonego.
Zatem naruszony został art 15 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p.
Natomiast pozostałe zarzuty skargi nie są zasadne.
Z projektu budowlanego o nazwie: "Podniesienie wysokości hali i adaptacja jej na chłodnię" wynika, że "Opracowanie obejmuje adaptację hali na chłodnię. Adaptacja polega na podniesieniu wysokości hali, wykonaniu nowych warstw podłogowych oraz ścian izolacyjnych. Istniejąca hala jest konstrukcji stalowej, ramowej o rozpiętości 17,58 m. Moduł hali wynosi 12 m. Hala ma wymiary w osiach 17.58x60m. Wysokość hali w szczycie w stanie obecnym wynosi 5.73 m. Dach hali jest dwuspadowy, kryty blachą trapezową. Hala jest konstrukcji skręcanej. Posadowienie hali stanowią fundamenty - studnie. Mocowanie hali do studni za pomocą śrub kotwiących ok. cp 32 Poziom oparcia hali na fundamentach jest ok. -80 cm ppt. Posadzka hali w trzech modułach (3x12) jest na poziomie terenu a w dwu modułach (2x12) jest na wysokości ok. 80 cm nad terenem. Obudowa hali jest lekka. Hala nie wymaga uzgodnienia p. poż.
Powierzchnia zabudowy: 1194 m2
Powierzchnia użytkowa: 1097 m2
Kubatura: 16692 m3
Etapy inwestycji
a) rozbiórka istniejącej hali. Wszystkie elementy hali zostaną wykorzystane w dalszej inwestycji dlatego rozbiórkę należy prowadzić starannie. Nie wykorzystane w dalszej inwestycji będą tylko rygle konstrukcji ścian.
b) rozbiórka istniejącej posadzki w części wyższej do poziomu, który umożliwi ułożenie nowych warstw podłogowych.
c) wykonanie odsłonięcia wszystkich fundamentów.
d) wykonanie pomiarów geodezyjnych i sprawdzenie wymiarów projektowych z rzeczywistością. Obowiązkowa konsultacja z projektantem.
e) wykonanie nowych głowic fundamentów do mocowania słupów oraz wykopów celem ułożenia rygla stalowego w ziemi.
f) wykonanie nowej konstrukcji stalowej oraz adaptacja istniejącej.
g) montaż konstrukcji stalowej,
h) wykonanie ramp i dojazdów,
i) wykonanie obudowy i pozostałych elementów.
Obiekt ten został zrealizowany na podstawie pozwolenia znak: [...] z dnia [...].2002 r. w wyniku rozbudowy i podniesienia wysokości istniejącego budynku hali magazynowej oraz jej adaptacji na pomieszczenia chłodni. Decyzją z dnia [...].2003 r. znak [...] Prezydent Miasta udzielił skarżącej Spółce pozwolenia na użytkowanie budynku hali magazynowej przebudowanej na działce nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Jednocześnie wskazano na osiągnięte dane techniczne:
powierzchnia zabudowy 2225,00 m2
powierzchnia użytkowa 2193,00 m2
kubatura 12571,00 ni3
W myśl zaś art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 16 g ust. 13 u.p.d.o.p.: "nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na "(...) ulepszenie środków trwałych, które zgodnie z art. 16g ust. 13 powiększają wartość środków trwałych, stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych - wydatki te, zaktualizowane zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1. są jednak kosztem uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem pkt 8a, w przypadku odpłatnego zbycia środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na czas ich poniesienia" oraz "jeżeli środki trwałe uległy ulepszeniu w wyniku przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, wartość początkową tych środków, ustaloną zgodnie z ust. 1 i 3-11, powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie (...). Środki trwałe uważa się za ulepszone, gdy suma wydatków poniesionych na ich przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza 3.500 zł i wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania, mierzonej w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji".
Przepisy te mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca Spółka dokonała bowiem ulepszenia hali magazynowej polegającego na rozbudowie i podniesieniu wysokości istniejącego budynku hali magazynowej oraz jej adaptacji na pomieszczenia chłodni. Wartość użytkowa chłodni jest zaś wyższa niż budynku magazynowego. Jest to oczywiste W związku z tym nie było potrzeby dopuszczenia na tę okoliczność dowodu z opinii biegłego. Zresztą skarżąca Spółka kosztów tego ulepszenia sama nie wliczyła do kosztów uzyskania przychodów. Wyjątek dotyczył tylko kosztów rozbiórki hali magazynowej. Tymczasem z projektu budowlanego o nazwie "Podniesienie wysokości hali i adaptacja jej na chłodnię" wynika, że rozbiórka ta stanowiła jeden z etapów inwestycji. Brak jest więc podstaw do odmiennego traktowania jej kosztów w stosunku do kosztów pozostałych etapów inwestycji.
Z tego względu Sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowił zaś zgodnie z art. 206 tej ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło