II SA/Lu 140/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej B.W. sprawy ze skargi E.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o nakazaniu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał E.B. zamurowanie cegłą, pustakami lub luksferami pięciu otworów okiennych o wskazanych w decyzji wymiarach, znajdujących się w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego oddalonego o około 2,60 do 3,30 m od granicy działki nr [...] położonej w miejscowości B. w terminie do dnia 15 grudnia 2006 r. Na skutek odwołania wniesionego przez E.B., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] r. nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, tj. zwłaszcza art. 10 § 1 k.pa., wyrażającego zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym oraz stanowiących uszczegółowienie tej zasady art. 79 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie zapewnił udziału w każdym stadium postępowania spadkobiercom J.D., która była właścicielką działki nr [...], a ponadto nie zbadał istotnych dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie okoliczności, w szczególności nie ustalił legalności istnienia spornych otworów okiennych. Skargę na powyższą decyzję złożyła E.B., wnosząc o jej zmianę poprzez umożliwienie jej pozostawienia przedmiotowych otworów okiennych. Skarżąca, nie podnosząc żadnych zarzutów prawnych, zakwestionowała głównie działania organu pierwszej instancji dotyczące pomiarów odległości od granicy działki i wskazała, że wcześniej otwory okienne w jej domu nikomu nie przeszkadzały. Podniosła, iż w całej sprawie chodzi o osobisty konflikt pomiędzy nią a sąsiadką M.K.. W odpowiedzi na skargę organ administracji drugiej instancji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga, jako niezasadna, nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 138 § 2 zd. 1 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, przy czym użyte w przepisie art. 138 § 2 sformułowanie "w znacznej części" oznacza, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził przeważającej części postępowania wyjaśniającego lub taka część postępowania została przeprowadzona z rażącym naruszeniem przepisów proceduralnych (M. Jaśkowska, A. Wróbel, komentarz do art. 138 k.p.a. [w:] Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005). W niniejszej sprawie Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż organ pierwszej instancji uchybił wynikającemu z art. 7 k.p.a. obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w sposób zgodny z rzeczywistością. W świetle zasady wyrażonej w art. 7 k.p.a. organ pierwszej instancji obowiązany był dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy k.p.a. (tak wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). Za dowolne uznać należy ustalenia faktyczne organu znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (tak wyrok SN z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83). W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji, nakazując zamurowanie przedmiotowych otworów okiennych, ograniczył się jedynie do powołania w uzasadnieniu decyzji § 12 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), nie zbadawszy uprzednio, czy budynek, którego niniejsze postępowanie dotyczy, został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a jeżeli tak, to czy decyzja ta zezwalała na umiejscowienie otworów okiennych w ścianie szczytowej od strony działki nr [...]. Brak dokonania powyższych ustaleń przez organ pierwszej instancji należy potraktować jako równoznaczny z nie przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Uniemożliwia bowiem rozstrzygnięcie o legalności istnienia przedmiotowych otworów okiennych. Natomiast wbrew argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nie naruszył wynikającej z art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Budynek mieszkalny z przedmiotowymi otworami okiennymi znajduje się bowiem na działce nr 596/1, zaś nieżyjąca J.D. była właścicielką sąsiedniej działki o nr [...]. Nie ma zatem, w świetle prawnych unormowań dotyczących interesu prawnego strony w postępowaniu administracyjnym (art. 28 k.p.a.), racjonalnych argumentów, które uzasadniałyby przyznanie spadkobiercom J.D. legitymacji do występowania w przedmiotowej sprawie w charakterze strony. Reasumując, Sąd podzielił rozstrzygnięcie organu drugiej instancji uchylające decyzję pierwszoinstancyjną w całości i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jednakże nie w oparciu o naruszenie przez organ pierwszej instancji wynikającej z art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, ale ze względu na niezbadanie przez tenże organ legalności istnienia otworów okiennych w budynku mieszkalnym od strony działki [...], co stanowi istotę niniejszego postępowania. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.