IV SA/Gl 1151/06

WyrokWSA w Gliwicach2007-05-17

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Beata Kalaga-Gajewska, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego z powodu posiadania przez wnioskodawcę samochodu osobowego, uznając to za rażącą dysproporcję między deklarowanymi dochodami a faktycznym stanem majątkowym, bez szczegółowego wykazania wpływu posiadania samochodu na możliwość ponoszenia kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo posiadanie samochodu osobowego przez wnioskodawcę nie jest wystarczającą podstawą do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, jeśli organ administracji nie wykaże w sposób szczegółowy i przekonujący, w jaki sposób posiadanie tego mienia wpływa na realną możliwość ponoszenia przez wnioskodawcę kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego i czy stanowi to rażącą dysproporcję w stosunku do deklarowanych dochodów. Decyzje uznaniowe wymagają szczególnie starannego uzasadnienia, które musi uwzględniać całokształt sytuacji materialnej strony i nie może opierać się na subiektywnych ocenach.
Stan faktyczny
Skarżący S. N. ubiegał się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Prezydent Miasta K. odmówił przyznania świadczenia, uznając, że posiadanie przez wnioskodawcę samochodu osobowego i jego eksploatacja stanowi rażącą dysproporcję między deklarowanymi dochodami a faktycznym stanem majątkowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na orzecznictwo wskazujące, że samochód jest dobrem luksusowym, na które nie stać osób w niedostatku. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ocenę organów i wskazując na konieczność posiadania samochodu do celów zarobkowych oraz przewożenia chorej żony.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Nr [...] Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz. 734/ odmówił S. N. przyznania dodatku mieszkaniowego na pokrycie wydatków związanych z zajmowaniem przez niego i jego rodzinę lokalu mieszkalnego. Z uzasadnienia wskazanej decyzji wynikało, iż mimo spełnienia przez wnioskodawcę wymaganych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych warunków do uzyskania świadczenia zarówno co do powierzchni zajmowanego lokalu, jak i kryterium dochodowego organ stwierdził brak możliwości przyznania S. N. żądanego dodatku mieszkaniowego. W opinii organu, wnioskodawca będący właścicielem samochodu osobowego marki [...] rok produkcji [...] nie mógł zostać zaliczony do grona osób najuboższych, dla których świadczenia z ustawy o dodatkach mieszkaniowych zostały przeznaczone, a nadto wysokość wydatków związanych z użytkowaniem posiadanego samochodu wskazywała, na rażącą dysproporcję pomiędzy ujawnionymi w deklaracji dochodami, a faktycznym stanem majątkowym. W konsekwencji uznane zostało, iż wnioskodawca jest w stanie samodzielnie ponosić koszty utrzymania zajmowanego przez siebie i rodzinę lokalu mieszkalnego. Powyższe ustalenia dokonano w oparciu o przeprowadzony u strony wywiad środowiskowy, złożone przez wnioskodawcę i jego rodzinę oświadczenia o stanie majątkowym oraz w oparciu o zaświadczenie o dochodach żony wnioskodawcy wystawione przez Biuro Rachunkowe "A". W trakcie przeprowadzanego wywiadu środowiskowego żona wnioskodawcy złożyła oświadczenie, iż prowadzona przez nią działalność gospodarcza rozliczana jest na zasadach ogólnych, a posiadany przez rodzinę samochód nie służy do celów zawodowych, a zatem nie jest rozliczany ryczałtowo, a także nie przynosi żadnych dochodów. Wykorzystywany jest natomiast przez męża na dojazdy do pracy. Jako wydatki z tytułu posiadania samochodu wskazała kwotę [...] zł na zakup paliwa. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawca określił wartość posiadanego samochodu na kwotę [...] zł, a uzupełniając dotychczas złożone oświadczenia wskazał, iż z tytułu OC pojazdu wydaje rocznie kwotę [...] zł płatną w dwóch ratach, a na paliwo [...] zł miesięcznie. Decyzja Prezydenta Miasta K. została zaskarżona przez S. N., który w swoim odwołaniu uznał za niezasadne stwierdzenie organu o rażącej dysproporcji pomiędzy zadeklarowanymi przez niego dochodami, a jego rzeczywistą sytuacją materialną. Negując posiadania jakichkolwiek wartościowych przedmiotów wskazał, iż samochód marki [...] jest mu pomocny do wykonywania zajęcia zarobkowego jako [...] w oparciu o zawartą umowę o dzieło. Zwiększa bowiem jego operatywność i zmniejsza koszty przemieszczania się środkami komunikacji miejskiej. Wskazał, iż w przeszłości, będąc w takim samym stanie majątkowym korzystał z dodatku mieszkaniowego, a obecnie, ze względu na wypadek żony i związany z tym jej stan zdrowia dochody rodziny uległy obniżeniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją Nr [...] z dnia [...] r., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Po dokonaniu analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony w kontrolowanym rozstrzygnięciu uznając, iż argumenty podniesione przez odwołującego nie mogą stanowić podstawy do wzruszenia zaskarżonej decyzji. Powołując się na pogląd prezentowany w judykaturze, a to uchwałę składu 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. sygn. akt OPK 21/2002 /ONSA 202/1/12/ i wyrok z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 718/05 wskazano, iż w przypadku deklarowania przez gospodarstwo domowe bardzo niskich dochodów, zewnętrzną oznaką uzyskiwania wyższych, niż deklarowane dochodów jest posiadanie samochodu i jego eksploatacja, a samochód osobowy jest uznawany w świetle obecnych standardów za przedmiot luksusowy, na który nie mogą pozwolić sobie osoby będące w niedostatku. Świadczenie w postaci dodatku mieszkaniowego przeznaczone jest wyłącznie dla osób należących do sfery najuboższej. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołujący nie odpowiadał kryteriom osoby najuboższej, gdyż eksploatując posiadany samochód obciążał budżet domowy kosztami paliwa, ubezpieczenia OC, przeglądów technicznych czy naprawy, Jeżeli zatem stronę stać było na takie wydatki, tym bardziej przewidzieć powinna w budżecie domowym wydatki posiadające pierwszeństwo, takie jak opłacenie należności związanych z utrzymaniem mieszkania. Wskazując na dobrze rozwiniętą w województwie [...] sieć komunikacji publicznej, która zdaniem organu jest niewspółmiernie tańsza niż eksploatacja samochodu osobowego organ uznał, iż argumenty odwołującego w tym zakresie nie mogą zasługiwać na uwzględnienie. Ponad powyższe organ II instancji uznał twierdzenia o konieczności użytkowania własnego samochodu w celach zarobkowych za nieudowodnione przez stronę. Z decyzją tą S. N. nie zgodził się i wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę. Odnosząc się do stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący uznał je za "atak" na stary samochód, który jest jego głównym narzędziem pracy i pozwala na uzyskiwanie dochodów, a jednocześnie jest konieczny do przewożenia chorej i niesprawnej fizycznie żony. Zakwestionował również pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji co do możliwości wykonywania jego pracy przy wykorzystywaniu publicznych środków komunikacji. W tym zakresie wskazał na konieczność przewożenia dużej ilości ciężkich przedmiotów, w tym właśnie [...], a także odległości, w jakich porusza się wykonując swoje zarobkowe zajęcie. Korygując dotychczasowo złożone oświadczenia co do ilości zakupywanego miesięcznie paliwa określił wydatki z tego tytułu na kwotę [...] zł, jako wydatki na cele prywatne rodziny i na kwotę [...] zł, jako wydatki związane z wykonywaną przez niego pracą, które to koszty zwracane są ryczałtowo. Zdaniem skarżącego nadto, wywiad środowiskowy przeprowadzony w jego sprawie był nie wystarczająco wnikliwy i niekompetentny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powołując się na dotychczas prezentowaną argumentację, podkreślając zwłaszcza, iż posiadanie samochodu wśród lokalnej społeczności uznawane jest za dobre sytuowania, a w konsekwencji przyznawanie dodatków mieszkaniowych właścicielom samochodów budzi rozgoryczenie. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, iż rozlicza się z wydatków za paliwo w formie ryczałtu, organ wskazał, iż w oświadczeniu o stanie majątkowym złożonym przez skarżącego pod odpowiedzialnością karną nie wykazany został dochód, jakim jest w istocie taki ryczałt. Rozliczeniu w formie ryczałtu wydatków za paliwo zaprzeczyła również żona skarżącego, składająca swoje oświadczenie, tak jak skarżący, pod odpowiedzialnością karną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Powyższe oznacza konieczność przeprowadzania przez sądy administracyjne kontroli zarówno co do zgodności stanowiska organów administracji przedstawionych w ich rozstrzygnięciach z przepisami prawa materialnego ale również w zakresie zgodności ze stosowanymi w toku postępowania przepisami postępowania administracyjnego. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonych decyzji wykazała, ze skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone decyzje zostały bowiem wydane z naruszeniem przepisów prawa. Oceniając legalność zaskarżonych decyzji Sąd miał na względzie w szczególności treść przepisów art. 7, art. 10 § 1, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. Przyjęta przez art. 6 k.p.a. zasada praworządności obejmuje zarówno obowiązek zastosowania przez organ rozpoznający sprawę właściwej normy prawnej, jak i obowiązek ustalenia jej właściwego rozumienia. Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71 poz. 734/. Punktem wyjścia rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była zatem ocena prawidłowości zastosowania wskazanej podstawy prawnej do ustalonego w toku postępowania administracyjnego stanu faktycznego, a także ocena prawidłowości w zakresie interpretacji powołanej normy prawnej. Pojęcie "rażąca dysproporcja", jaką posłużył się ustawodawca wskazuje niezbicie, iż ma to być sytuacja szczególna, odbiegająca od normy, niewspółmierna na pierwszy rzut oka. Ta rażąca niewspółmierność winna zachodzić pomiędzy deklarowanymi przez stronę postępowania administracyjnego dochodami, a jego faktycznymi możliwościami finansowymi. Celem wprowadzenia powyższej normy było bowiem pozbawienie uprawnień do świadczeń wynikających z ustawy o dodatkach mieszkaniowych takich osób, które mają faktyczne możliwości zaspokojenia swoich potrzeb związanych z utrzymaniem siebie i rodziny nie wykazując w istocie rzeczywistych swoich dochodów lub posiadanych zasobów majątkowych. Z treści analizowanego przepisu art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a to ze sformułowania: "organ może odmówić", wynika, że decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter uznaniowy, a więc są to decyzje, przy wydaniu których wybór jednego z możliwych wariantów rozstrzygnięcia sprawy należy do organu administracji publicznej. Uprawnienie takie nie zwalnia jednak tego organu od obowiązku wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego przy uwzględnieniu zasad postępowania przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Oznacza to, że organ jest zobowiązany w czytelny sposób umożliwiający sądowi kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. Powołując się tu na stanowisko judykatury /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1999 r. sygn. akt III SA 7900/98 LEX nr 47243/ należy stwierdzić, iż obowiązki organu administracyjnego w przypadku decyzji uznaniowych w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela uwidocznionym w treści art. 7 k.p.a. W przeciwieństwie do innych rodzajów luzów decyzyjnych uznanie jest możliwością wyboru konsekwencji prawnej. W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzeczeniu NSA z 11.VI.1982 r., SA 820/81 /OSPiKA 1982, Nr 1 - 2 poz. 22/, jeżeli w sprawach pozostawionych przez przepisy uznaniu administracyjnemu interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie i leży to w możliwości organu administracji, organ ten ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony. Tworzy się w ten sposób domniemanie pozytywnego rozstrzygnięcia, chyba że brak jest realnych możliwości, pozytywne rozstrzygnięcie bowiem niemożliwe jest z przyczyn faktycznych albo gdy pozytywnemu rozstrzygnięciu stoi na przeszkodzie nie budzący wątpliwości interes ogólny. W związku z powyższym stwierdzić należy, że uznanie administracyjne – będące pewną ściśle określoną sferą swobody pozostawionej przez ustawę – nie oznacza w żadnym razie prawa organu do jakiegokolwiek dowolnego działania. Sądowa kontrola legalności decyzji o charakterze uznania administracyjnego sprowadza się zatem do oceny zgodności postępowania organu z przepisami postępowania administracyjnego. Przede wszystkim kontroli podlegają takie kwestie, jak wyjaśnienie i wzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy, czy ustalony stan faktyczny został oceniony zgodnie z przepisami prawa materialnego, czy ustalenie tego stanu pozostaje w zgodności z wynikami postępowania dowodowego, a także czy stronie zapewniono należyty udział w postępowaniu umożliwiając jej wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodności z art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w szczególności z treścią art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż uznanie administracyjne nakłada na organ administracji szczególny obowiązek uzasadnienia swego stanowiska przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego i logiki. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem – w przypadku jej zaskarżenia – ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego, gdyż to swobodne uznanie nie może być wszakże tożsame z dowolnością. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji nie wskazał na czym, w sytuacji skarżącego, polega wymagana przez przepis "rażąca dysproporcja" pomiędzy wykazywanymi dochodami, a faktyczną sytuacją majątkową. Jak wskazane zostało wyżej wprowadzenie przez ustawodawcę do treści art. 7 ust. 3 pojęcia "rażąca dysproporcja" miało na celu wyróżnienie takich sytuacji, które w sposób zdecydowany, rzucający się w oczy wskazują na brak podstaw do przyznania pomocy finansowej w postaci dodatku mieszkaniowego. Sformułowanie powyższej normy nakłada na organ obowiązek przedstawienia szczególnie starannego i czytelnego, umożliwiającego sądowi kontrolę uzasadnienia swego stanowiska w zakresie "rażącej dysproporcji". Powołanie się jedynie na przepis i ograniczenie do samego stwierdzenia, że opisana w nim sytuacja ma miejsce, jest niewystarczające, narusza bowiem regulację zawartą w art. 107 § 3 k.p.a. W opinii Wojewódzkiego Sądu Wojewódzkiego nie spełnia również wymogów stawianych uznaniu administracyjnemu powołanie się w uzasadnieniu na posiadanie przez skarżącego samochodu osobowego o określonej na kwotę [...] tys. zł wartości. W pierwszej kolejności organ administracji poza ustaleniem stanu majątkowego strony, w związku z celem, któremu służyć ma norma prawna zawarta w art. 7 ust. 3 cyt. ustawy winien wskazać, w jaki sposób posiadane przez stronę zasoby mogłyby zaspokoić jego podstawowe potrzeby, a w tym koszty związane z opłatami mieszkania. Podobne stanowisko znalazło swoje odbicie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2003 r. sygn. I SA 1684/02 publ. LEX nr 137803, gdzie zostało stwierdzone, iż użycie przez ustawodawcę w art. 7 ust. 3 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych określenia "rażąca dysproporcja" pozwala na przyjęcie, że musi to być dysproporcja bardzo znaczna i oczywista w odbiorze i postrzeganiu. W każdym wypadku zastosowanie art. 7 ust. 3 ww. ustawy musi być poprzedzone dokładnymi ustaleniami i nie może opierać się na subiektywnych ocenach czy wrażeniach pracownika organu administracji. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 k.p.a. zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Konieczność należytego wyjaśnienia i rozważenia zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej materiału dowodowego wymaga dopuszczenia jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a także uzasadnienia, które dowody i dlaczego uznane zostały za wiarygodne. Na podstawie art. 7 ust. 15 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz. 734/ ustawodawca wprowadził w zakresie postępowania dowodowego szczególny dowód, jakim jest wywiad środowiskowy. Po myśli § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu /Dz.U. Nr 156 poz. 1828/ wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, a podczas wywiadu ustala się faktyczny stan majątkowy wnioskodawcy. Rola tego dowodu wywiadu jest niezwykle ważna. Prawidłowo przeprowadzony wywiad środowiskowy pozwala bowiem zebrać niezbędne informacje. Jest niekwestionowane, iż w drodze wywiadu środowiskowego ustalono posiadanie przez skarżącego samochodu osobowego marki [...] rok produkcji [...] r. Ustalając natomiast wysokość uzyskiwanego przez rodzinę dochodu wzięto pod uwagę kwoty uzyskiwane przez skarżącego z jego działalności zarobkowej, a tym samym fakt wykonywania takiej pracy był niesporny. Zarzucając zatem skarżącemu, iż w sposób nieprawidłowy rozdysponowuje posiadanymi środkami pieniężnymi, bowiem wydaje je na utrzymanie samochodu, w tym paliwo użytkowane na dojazdy do pracy, zamiast na opłaty za mieszkanie, organ winien przedstawić konkretne argumenty świadczące o słuszności postawionych zarzutów. Nie jest takim argumentem stwierdzenie, iż komunikacja publiczna jest niewspółmiernie tańsza od przemieszczania się własnym pojazdem, gdyż w istocie nie zbadano czy skarżący ma możliwość wykonywania swojej pracy przy użyciu środków komunikacji publicznej i jakiej wysokości wydatek stanowiłoby to dla budżetu rodziny. W powołaniu na powyższe argumenty nie można uznać, iż postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami procedury administracyjnej i że rozważono wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności w sposób przekonywający. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej poczyni stosowne ustalenia, w oparciu o które będzie mógł rozważyć zebrany materiał dowodowy i wydać ponownie decyzję biorąc pod uwagę co wskazane zostało wcześniej, iż obowiązki organu administracyjnego w przypadku decyzji uznaniowych w zakresie postępowania dowodowego są większe niż przy ustawowym skrępowaniu. Można zgodzić się bowiem z poglądem zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż o zasobności osób starających się o dodatki mieszkaniowe świadczyć mają nie tylko deklarowane dochody ale również posiadane dobra materialne, a samochód osobowy może wskazywać na wyższy niż deklarowany standard majątkowy. Jednakże w takim przypadku obowiązkiem organu administracji jest wykazać, iż posiadanie dóbr materialnych, a więc samochodu osobowego, ma realny wpływ na możliwość regulowania bieżących należności czynszowych i ponoszenie pełnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania. Nie jest bowiem celem ustawodawcy doprowadzenie do całkowitego zubożenia społeczeństwa i nakazanie wyzbywania się wszelkich posiadanych dóbr osobom, których aktualna sytuacja życiowa nie pozwala na zaspokajanie swoich podstawowych potrzeb. Nie jest również słuszne hamowanie wszelkiej inicjatywy poszukiwania źródeł dochodu przez osoby pozbawione zatrudnienia i nakazanie im wyzbywania się posiadanego mienia ułatwiającego samodzielną działalność zarobkową. Celem natomiast jest wsparcie takich osób poprzez przyznanie im określonych świadczeń pozwalających na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i uniknięcie socjalnej degradacji. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie została także w sposób należyty wyjaśniona kwestia związana z wysokością kosztów uzyskania przychodu ponoszonych przez żonę skarżącego. Zgodnie bowiem z jego twierdzeniem, żona jego ze względu na stan zdrowia nie posiadała możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Wykazane zatem w zaświadczeniu biura rachunkowego miesięczne koszty uzyskania przychodu firmy rozliczającej się na zasadach ogólnych budzą poważne wątpliwości co do ich wysokości. Mając nadto na względzie różnice w treści oświadczeń skarżącego i - jego żony, co do kosztów eksploatacji samochodu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż ocena rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny nie została w sposób odpowiadający treści art. 7 k.p.a. wyświetlona. W tym celu wydaje się konieczne przeprowadzenie ponownego postępowania, które pozwoli na ustalenie, czy sytuacja skarżącego i jego rodziny pozwala na zaliczenie go do kręgu ludzi znajdujących się w niedostatku w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych, czy też jego możliwości majątkowe zaprzeczają takiemu stanowi rzeczy. Nadto z chwilą zebrania właściwych dowodów, zgodnie z obowiązkiem wynikającym dla organów administracji z treści art. 10 § 1 in fine k.p.a., należy umożliwić skarżącemu wypowiedzenie się co do każdego z przeprowadzonych ponownie dowodów. Wobec powyższego skarga zasługiwała na uwzględnienie i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło