I SA/Wa 520/07
WyrokWSA w Warszawie2007-05-21
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Jerzy Siegień, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina jest zobowiązana do wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę, która w dniu 31 grudnia 1998 r. była zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, a następnie stała się drogą gminną?Ratio decidendi
Gmina jest zobowiązana do wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę, która w dniu 31 grudnia 1998 r. była drogą lokalną miejską, a następnie stała się drogą gminną. Zgodnie z art. 73 ust. 2 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, gmina wypłaca odszkodowanie w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, co należy rozumieć jako obejmujące również drogi lokalne miejskie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy L. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Gmina zarzucała naruszenie przepisów dotyczących obowiązku wypłaty odszkodowania za drogi lokalne miejskie oraz brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Wojewoda uznał, że gmina jest właściwa do wypłaty odszkodowania, powołując się na przepisy ustawy wprowadzającej reformę administracyjną oraz orzecznictwo NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) sędzia WSA Jerzy Siegień asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2007 r. sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę oddala skargę.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania Prezydenta Miasta L. od decyzji Starosty L. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w L., stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m², zajętą pod drogę publiczną ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że w myśl art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.) odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca gmina w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, a Skarb Państwa w odniesieniu do pozostałych dróg.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że przepis ten budził wątpliwość prawną dotyczącą ustalenia podmiotu właściwego do wypłacenia odszkodowania za drogi należące w dniu 31 grudnia 1998 r. do kategorii dróg lokalnych miejskich. W sprawie tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt II SA/Łd 2226/01, ONSA 2004/1/17. Zgodnie z tezą tego wyroku, "art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ... nakłada na wszystkie gminy władające nieruchomościami nie stanowiącymi ich własności, zajętymi pod gminne drogi publiczne w dniu 31 grudnia 1998 r. w tym drogi lokalne miejskie, obowiązek wypłaty odszkodowania." W wyroku tym podniesiono również, iż "wskazanie w art. 73 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, że gmina wypłaca odszkodowanie w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, należy rozumieć jako wskazanie obowiązku odnoszonego do zbiorczej kategorii dróg gminnych: gminnych i lokalnych miejskich. Drogi lokalne miejskie, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były we władaniu gmin(będących jednolitą kategorią ustrojową), stanowiły w istocie podgrupę dróg gminnych, wyróżnioną jedynie ze względu na zaszłości historyczne."
Z ustaleń organu wynika, że decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę Miasto L. z mocy prawa z dniem
1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną – ul. [...], oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...]o pow. [...] m².
Z powyższych względów, zdaniem organu, zobowiązanie Gminy L. do wypłaty odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną nie powinno budzić żadnych wątpliwości.
Wojewoda [...] stwierdził również, że przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 10 kpa, umożliwił stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zawiadamiając o zebraniu całości materiału dowodowego i możliwości zapoznania się ze sporządzonym operatem szacunkowym.
Zdaniem organu, bezzasadny jest pogląd odwołującego się, iż w sprawie tej obligatoryjne jest przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, o której mowa w art. 118 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przytoczony w odwołaniu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 17 lipca 2003 r. zapadł w indywidualnej sprawie administracyjnej i wyrażona w nim ocena prawna nie jest wiążąca w innych sprawach administracyjnych.
Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina L.; zarzucając naruszenie art. 73 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez zaliczenie obowiązującej do dnia 31 grudnia 1998 r. kategorii dróg lokalnych miejskich do dróg gminnych, co w konsekwencji doprowadziło do zobowiązania Gminy Miasto L. do wypłaty odszkodowania za grunt położony w L. zajęty pod drogę publiczną ul. [...] w L., oraz nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej w trybie art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a także oparcie się na nieprawidłowej wycenie rynkowej przedmiotowej nieruchomości – domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest zobowiązanie Gminy – Miasto L. do wypłaty ustalonego odszkodowania za nieruchomość – grunt zajęty pod drogę publiczną (gminną).
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku T. S. i M. W. z dnia [...] czerwca 2003 r. o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty L. ustalającą odszkodowanie za grunt położony w L., zajęty pod drogę publiczną (gminną) ul. [...] w wysokości [...] zł, przyznającą ustalone odszkodowanie na rzecz współwłaścicielek nieruchomości, oraz, zobowiązującą Gminę – Miasto L. do wypłaty ustalonego odszkodowania.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Stosownie do ust. 2 tego artykułu, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca:
1) gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi,
2) Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg.
Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody (ust. 3).
Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa (ust. 4).
Prawidłowo Starosta L. uznał, że nieruchomość, o której mowa w osnowie zaskarżonej decyzji, w dniu 31 grudnia 1998 r. była własnością T. S. i M. W., i nie stanowiła własności ani Skarbu Państwa ani gminy, lecz pozostawała jedynie we władaniu Gminy - Miasto L.
Zgodnie z uchwałą Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie miasta W. i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. Stołecznego nr 17 poz. 186) ulica [...] w L. zaliczona została do dróg lokalnych miejskich i stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą gminną.
Ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę – Miasto L., z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, o której mowa w osnowie zaskarżonej decyzji, zaś konsekwencją tego nabycia prawa własności, jest obowiązek wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Stosownie do ust. 2 tego artykułu, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca:
1) gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi,
2) Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg.
Z akt sprawy wynika, że nie budzi wątpliwości sposób, w jaki ustalono odszkodowanie, a stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji zostało w prawidłowy sposób uzasadnione.
Należy stwierdzić również, że prawidłowo Sąd uznał wskazanie Gminy L. jako podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania.
Stanowisko to jest zgodne z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności z wyrokiem z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt II SA/Łd 2226/01, ONSA 2004/1/17, z dnia 15 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1155/04 LEX nr 164941, i stanowisko to niniejszy skład orzekający podziela.
Prawidłowo zatem oba organy, uznały, powołując się zarówno na art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jak również na przywołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2002 r., że do zapłaty odszkodowania zobowiązana jest gmina.
Odnosząc się do zarzutu skargi, iż w trakcie postępowania administracyjnego nie przeprowadzono rozprawy administracyjnej w trybie art. 118 ust. 1 ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami należy podzielić stanowisko organu, iż w takich sprawach przeprowadzenie rozprawy nie jest obligatoryjne, bowiem odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 ust. 4 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, tj. działu III rozdział 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, które to przepisy nie przewidują obowiązku przeprowadzenia rozprawy, natomiast art. 118 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawarty jest w dziale III rozdział 4 ustawy, regulującym postępowanie dotyczące wywłaszczania nieruchomości, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło