I SA/Wa 119/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rudnicka asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Marcin Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków oddala skargę I SA/WA 119/07 UZASADNIENIE Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. S. , od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., wpisującej do rejestru zabytków Założenie willowo-parkowe " [...] ", położone w W. przy ul. [...] (gmina [...], powiat [...]) oraz strefę otoczenia – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, działając z urzędu decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. wpisał do rejestru zabytków założenie willowo-parkowe [...], położone w W. przy ul. [...]. Zabytkową nieruchomość wyznaczają działki ewidencyjne o numerach: [...], [...] i [...], o łącznej powierzchni [...] ha. Decyzją tą zostało także wpisane otoczenie ww. zabytku, w granicach działek ewidencyjnych o numerach: [...] i [...], o łącznej powierzchni [...] ha. Zabytkowy budynek willi, teren parku oraz obszar otoczenia zostały zaznaczone na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część decyzji. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wpisania omawianej nieruchomości do rejestru zabytków, zlecił Krajowemu Ośrodkowi Badań i Dokumentacji Zabytków opracowanie specjalistycznej opinii dotyczącej "oceny wartości zabytkowych i wyznaczenia granic ochrony konserwatorskiej założenia willowo-parkowego w W.". Opinia została przygotowana przez mgr inż. A. M. oraz mgr E. P. (Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków - Dział Badań i Dokumentacji Zabytków W. i [...], sierpień 2005r.). Organ I instancji podniósł, że ustalenia autorek opracowania wskazują właściwe, historyczne nazewnictwo nieruchomości - [...]. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zespół willowo-parkowy, znajdujący się przy rozwidleniu ulic [...],[...] i [...], jest częścią pierwotnie większej całości: majątku [...], należącego, od połowy XVIII w. do rodziny R.. Po parcelacji w 1874r. część ta weszła w posiadanie K. S., a następnie jego córki Z. C.. Istniejące do dziś willa oraz park krajobrazowy - zaprojektowany przez wybitnego planistę ogrodów W. K. - powstały ok. 1880 r. Projekt budynku, pomyślanego w duchu włoskiego renesansu, opracował najprawdopodobniej W. L.. Całość, powiększona w 1903 r. o ziemię położoną na płn. od kanału, pełniła funkcję letniej siedziby [...] rodu przemysłowców - S. oraz zasłużonej dla kultury i medycyny polskiej rodziny C.. Organ I instancji wskazał, że, autorki w/w opracowania wymieniają: charakterystyczne ukształtowanie terenu z dwiema groblami obsadzonymi alejowo, ze śladami dróg parkowych; główny akcent założenia - willa (o bryle obecnie zubożonej o dwie, niezachowane werandy) zlokalizowana w rozszerzeniu grobli nad stawem (obecnie łąka - dz. ew. nr [...]), z szerokimi powiązaniami widokowymi w kierunku zachodnim; znaczna część starodrzewia tworzącego osnowę kompozycji wnętrz parkowych, kreujących przesłony i otwarcia widokowe oraz układ alej; skupiny krzewów ozdobnych (dz. ew. nr [...]); elementy małej architektury (misa fontanny, lodownia, pozostałości mostku nad kanałem). Organ I instancji podniósł, że w opinii z sierpnia 2005 r. jednoznacznie stwierdzono, że zarówno [...], jak i park w W., ze względu na zachowane wartości zabytkowe (historyczne, artystyczne i naukowe) zasługują na ochronę poprzez wpis do rejestru zabytków. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków podniósł, że obszar wskazany decyzją nr [...], obejmuje najbardziej wartościową część założenia. Dodatkowo, w celu utrzymania relacji widokowych przewidzianych oryginalnym projektem konieczne jest ustalenie strefy otoczenia (dz. ew. nr: [...] i [...]). Usytuowanie willi na grobli nad stawem zapewniało odpowiednią ekspozycję budynku, widocznego od strony drogi prowadzącej z W. (ob. ul. [...]) i jednocześnie otwierało widok na wieś i folwark. Obecnie układ wodny nie funkcjonuje (staw wodny zasilany kanałem wodą z rzeki M.), jednak dzięki zagłębieniu terenu łąki zachowały się ówczesne relacje widokowe. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało prawidłowo przeprowadzone. Wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że strony postępowania były powiadomione pismem z dnia 21.10.2004 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wpisania przedmiotowej nieruchomości do rejestru zabytków oraz zostały poinformowane, iż mogą zapoznać się z aktami sprawy oraz zgłosić uwagi, wnioski i dowody. Dodatkowo, organ pierwszej instancji pismem z dnia 19.11.2004 r. zawiadomił strony o zwołaniu komisji konserwatorskiej i terminie planowanych oględzin omawianego terenu, a pismem z dnia 31.08.2005 r. zawiadomił strony o dopuszczeniu nowego dowodu w postaci ww. opinii Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków, jednocześnie informując stronę o możliwości zapoznania się z tą opinią. Organ zawiadomił także strony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie, przed wydaniem zaskarżonej decyzji. J. S. zapoznał się z uzyskaną przez organ opinią w dniu 9.09.2005 r., ponadto w trakcie prowadzonego w tej sprawie postępowania administracyjnego wnosił do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków swoje zastrzeżenia i uwagi. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z dnia 3.01.2006 r. odpowiedział na zgłoszone przez skarżącego zarzuty, dotyczące prowadzonego postępowania. Organ odwoławczy podniósł, że wpisanie obiektu do rejestru zabytków nie wymaga zgody właściciela obiektu. Prowadzone przez wojewódzkiego konserwatora zabytków postępowanie administracyjne w sprawie wpisania nieruchomości do rejestru zabytków jest postępowaniem autonomicznym. Podkreślił, iż wojewódzki konserwator zabytków może wpisać obiekt do rejestru zabytków w każdym czasie. Wyjaśnił, iż zmiana nazwy zabytku w trakcie prowadzonego postępowania jest dopuszczalna, o ile ten sam obszar (obiekt) był przedmiotem tego postępowania. Wojewódzki konserwator zabytków może, bowiem stwierdzić po zakończeniu postępowania dowodowego, że inna nazwa zabytku jest bardziej dla tej nieruchomości (obiektu) historycznie właściwa. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż wszczęte postępowanie dotyczyło działek o nr ew.: [...],[...],[...],[...] i [...], wpisanych następnie zaskarżoną decyzją do rejestru zabytków. Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. S.. Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie: - art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), polegającą na niezasadnym uznaniu, że przedmiotowe założenie willowo - parkowe [...], położone w W., przy ul. [...] (gmina W., powiat [...]) stanowi zabytek w sytuacji, gdy całokształt materiału sprawy oraz istotnych jej okoliczności takiego wniosku nie uzasadnia; - art. 4 pkt 1, art. 6, art. 9 ust. 2,art.13 ust. 1, art.18 ust. 1, art. 19 ust. l pkt l i art. 20 ww. ustawy w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 4, art.10 ust. 1 pkt l i 4, art.11 pkt 8 lit. c), art.15 ust. 2 pkt 4, art.17 pkt 2, art. 18 ust. l ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.); - art. 32, art.2 i art. 87 ust. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., polegającej na niesłusznym przyjęciu, że zaskarżona decyzja podlega samodzielnej (autonomicznej) reglamentacji prawnej i nie podlega przepisom ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: - art. 7 i art. 77 § 1, art. 8-9, art. 24 § 1 pkt l, art. 80, art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 oraz art. 107 § 1 i art. 3 Kpa, polegającej na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzeniu sprawy w oparciu o całokształt materiału dowodowego sprawy i niedokonaniu jego wszechstronnej oceny w sytuacji, gdy nieprzeprowadzono dokładnej analizy istotnych cech obiektu zabytkowego, wskazujących na zasadność skargi, a także niezawieszeniu postępowania w sprawie do czasu uchwalenia przez Radę Gminy W. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako rażąco naruszającej prawo. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia czy przy rozpatrywaniu sprawy organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa, materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd uznał, iż przy ich podejmowaniu nie doszło do naruszenia prawa. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone właściwie. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zostały wzięte pod uwagę wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zachowane zostały przepisy procedury administracyjnej. Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż organ niezasadnie uznał , że założenie willowo - parkowe [...] stanowi zabytek w sytuacji, gdy całokształt materiału sprawy oraz istotnych jej okoliczności takiego wniosku nie uzasadnia. Organ w sposób szczegółowy wykazał, iż miał podstawy, aby dokonać wpisu do rejestru zabytków Założenie willowo-parkowe "[...]". Organy ochrony zabytków są władne do dokonywania oceny obiektu pod względem posiadanych przez niego wartości artystycznych, historycznych i naukowych. Jak wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, do rejestru zabytków może być wpisany przez wojewódzkiego konserwatora zabytków konkretny obiekt bez potrzeby zasięgania specjalistycznej opinii. A trzeba mieć na uwadze, że w sprawie niniejszej organ zlecił Krajowemu Ośrodkowi Badań i Dokumentacji Zabytków opracowanie specjalistycznej opinii dotyczącej "oceny wartości zabytkowych i wyznaczenia granic ochrony konserwatorskiej założenia willowo-parkowego w W.". Opinia jednoznacznie stwierdza, że zarówno [...], jak i park w W., ze względu na zachowane wartości zabytkowe (historyczne, artystyczne i naukowe) zasługują na ochronę poprzez wpis do rejestru zabytków. Organ powołując się na wskazaną opinię szczegółowo i wyczerpująco wyjaśnił i uzasadnił przyczyny dokonania wpisu do rejestru zabytków przedmiotowego obiektu Założenie willowo-parkowe "[...]". Sąd nie stwierdził, aby organy administracji przy wydaniu zaskarżonej decyzji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zapewnił stronom czynny udział w każdym stadium postępowania administracyjnego, co wynika wprost z materiału dowodowego akt administracyjnych. Niezasadny jest również zarzut naruszenia przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Jak słusznie wskazał organ prowadzone przez wojewódzkiego konserwatora zabytków postępowanie administracyjne w sprawie wpisania nieruchomości do rejestru zabytków jest postępowaniem autonomicznym. Brak planu zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu, nie stanowi żadnej przeszkody w wydaniu decyzji w sprawie wpisania zabytku do rejestru zabytków, znajdującego się na danym terenie. W tym stanie rzeczy Sąd nie stwierdza by zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów prawa. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późno zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.