II GZ 77/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Jerzy Sulimierski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt VI SO/Wa 16/07 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z wniosku B. B. o wymierzenie grzywny Ministrowi Sprawiedliwości z tytułu nieprzekazania skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie B. B. powołując się na art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Ministrowi Sprawiedliwości grzywny z tytułu niezastosowania się do obowiązku przekazania Sądowi skargi z dnia 4 stycznia 2007 r. na decyzję Ministra Sprawiedliwości. Zarządzeniem z dnia 19 marca 2007 r. Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego, na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), do uiszczenia wpisu sądowego od powyższego wniosku w wysokości 100 zł – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. B. B. złożył zażalenie na powyższe zarządzenie oraz wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu stwierdził, że zarządzenie zostało wydane niezgodnie z przepisami prawa. Podniósł, że przepis art. 220 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata oraz, że wpis pobiera się tylko od pism wszczynających postępowanie, wymienionych w art. 230 § 2 p.p.s.a., do których wniosek o ukaranie grzywną organu nie należy. W konsekwencji skarżący przyjął, że taki wniosek nie wszczyna nowego postępowania, które stało się zawisłe już w momencie wniesienia skargi, lecz powoduje wszczęcie postępowania incydentalnego w ramach toczącego się już postępowania sądowoadministracyjnego. Na uzasadnienie powyższego stanowiska skarżący powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1197/05, w którym wyrażono pogląd, że wniosek o wymierzenie grzywny organowi w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. należy traktować jako postępowanie wpadkowe w ramach toczącego się już postępowania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania zażalenia należy na wstępie zauważyć, że art. 230 § 2 p.p.s.a. nie zawiera zamkniętego katalogu pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym, od których pobiera się wpis (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania). W piśmiennictwie (por. A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz; Zakamycze 2006, str. 527) oraz w orzecznictwie (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1018/04 - niepubl. oraz postanowienie NSA z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt I FZ 298/06) nie budzi wątpliwości, że do pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, od których pobiera się wpis, należy również zaliczyć wnioski wszczynające postępowanie. Zgodnie bowiem z art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. To stanowisko znalazło także wyraz w § 4 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., który stanowi, że wpis stały od wniosku o wszczęcie postępowania, bez względu na przedmiot sprawy, wynosi 100 zł. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do przesądzenia, czy wniosek o wymierzenie grzywny Ministrowi Sprawiedliwości na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest wnioskiem wszczynającym postępowanie, o którym mowa w art. 63 i art. 64 p.p.s.a. i czy w związku z tym ma do niego zastosowanie ogólna reguła wynikająca z art. 230 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, wpis pobierany jest od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji. Na powyższe pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Zgodnie bowiem z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. - przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Okoliczność, że organ zastosował się bądź nie, do dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. zostaje jednak ustalona dopiero przez Sąd w postępowaniu wszczętym wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny. Dopiero bowiem przesądzenie o stanie faktycznym sprawy, tj. ustalenie, że skarga wraz z aktami nie została przez organ wysłana, czyni postępowanie z wniosku zasadnym. W przeciwnym wypadku postępowanie to byłoby bezprzedmiotowe, bowiem regulacja zawarta w art. 55 § 1 p.p.s.a. zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej, co oznacza, że wymierzenie grzywny jest środkiem służącym do realizacji tego celu. Gdyby przyjąć, że postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny ma jedynie charakter wpadkowy, to postanowienie rozstrzygające ten wniosek nie miałoby oparcia w zawisłej sprawie, gdyż takowej by nie było. Innymi słowy, gdyby nie było skargi inicjującej sprawę, to tym bardziej nie mogłoby być w tej sprawie postępowania incydentalnego, którego byt jest zależny od bytu samej sprawy. Wobec tego należy uznać, że postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny wszczyna odrębne postępowanie sądowe (art. 63 i art. 64 p.p.s.a.) niezależnie od postępowania wszczętego skargą na decyzję organu, mimo że jest z tym postępowaniem związane. Za przyjęciem powyższego poglądu przemawia również okoliczność, że wniosek, o którym mowa w art. 63 p.p.s.a. składa się, zgodnie z art. 64 § 1 p.p.s.a., bezpośrednio do sądu, tak jak ma to miejsce w przypadku wymierzenia organowi grzywny. Trudno bowiem byłoby wyobrazić sobie sytuację, w której wniosek kierowany do sądu z powodów wymienionych w art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. (nieprzekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni), strona składałaby za pośrednictwem organu. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podzielił poglądu wyrażonego w powołanym w zażaleniu postanowieniu NSA z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1197/05, LEX nr 163919, iż wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie wszczyna nowego postępowania, odrębnego od tego, które zostało uruchomione skargą i w związku z tym strona nie ma obowiązku uiszczenia wpisu od tego wniosku. Za przyjęciem odmiennego poglądu przemawia fakt, że przedmiot obydwu postępowań jest zgoła odmienny. W przypadku skargi przedmiotem rozstrzygnięcia sądu jest bowiem akt administracyjny, którego ta skarga dotyczy, podczas gdy w przypadku wniosku o wymierzenie organowi grzywny sąd zajmuje się jedynie kwestią ewentualnego niewywiązania się organu z obowiązków nałożonych na niego w drodze art. 54 § 2 p.p.s.a. Z powyższych względów na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.