II OSK 867/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie: Sędzia NSA Tadeusz Geremek (spr.) Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1619/05 w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2006r. sygn. IV SA/Wa 1619/05 oddalił skargę W. D. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2005r. nr WSO.III.5110/283/05 w przedmiocie wymeldowania. Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, iż organy administracji w prowadzonym postępowaniu prawidłowo ustaliły, że skarżąca opuściła lokal przy ul. K. nr [...] w W. i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, przez co spełniła przesłankę wydania przez Prezydenta Miasta W. decyzji o wymeldowaniu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.). W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jak wynika z ustaleń organów administracji wymiana zamków w drzwiach wejściowych do przedmiotowego lokalu nastąpiła po wyprowadzeniu się skarżącej z lokalu a powództwo o przywrócenie utraconego posiadania, które skarżąca wytoczyła z jej inicjatywy zostało zawieszone a później przez Sąd Rejonowy w W. umorzone. W ocenie Sądu organy administracji nie naruszyły również przepisów ogólnego postępowania administracyjnego a w szczególności art. 107, 7, 77 i 80 Kpa. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że W. D. opuściła dobrowolnie i na trwałe przedmiotowe mieszkanie i do tej pory w nim nie przebywa. Obecnie mieszka w W. przy ul. P. W wyniku powyższych okoliczności Prezydent Miasta W. wydał w dniu [...] kwietnia 2005r. decyzję o wymeldowaniu W. D. z przedmiotowego lokalu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że W. D. opuściła przedmiotowy lokal w 1993r. i stan ten trwa do dzisiaj. Ustalenie te potwierdzili świadkowie Z. B. i S. D. Decyzje tą do Wojewody Mazowieckiego zaskarżyła zainteresowana, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji, powołując się na przesłankę braku dobrowolności przy opuszczaniu mieszkania. Wojewoda Mazowiecki po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. Wojewoda uznał, iż skarżąca opuściła przedmiotowy lokal dobrowolnie i trwale, a więc spełniła przesłanki art. 15 ust. 2 ww. ustawy. Okoliczność nieprzebywania w lokalu nr [...] przy ul. K. nie jest kwestionowane przez żadną ze stron i jest potwierdzona zeznaniami świadków. Jednocześnie organ odnosząc się do zarzutu strony uniemożliwienia korzystania z lokalu i pozostawionych rzeczy osobistych, wskazał, że korzystanie z mieszkania nie może być utożsamiane z zamieszkiwaniem w nim, podobnie jak przechowywanie w nim swoich rzeczy. Skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła W. D. Skarżąca podniosła, iż decyzją naruszono przepis art. 15 ust. 2 ww. ustawy oraz art. 7 Kpa, poprzez niedokonanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a w konsekwencji wadliwego zastosowania prawa. Skarżąca twierdziła w skardze, iż opuszczenie lokalu nie ma charakteru trwałego i nie było dobrowolne. W. D. podniosła, że ma zamiar wrócić do przedmiotowego lokalu, a dowodzić mają tego pozostawione w nim rzeczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną i ją oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik W. D. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego – art. 15 ust. 2 ww. ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wyjaśnia, że W. D. rzeczywiście opuściła przedmiotowy lokal, ale nie uczyniła tego w sposób trwały ani w skutek dobrowolnej własnej decyzji. Pozostawiła w domu szereg własnych przedmiotów i do dnia dzisiejszego ich nie odebrała. Ponadto zdaniem skarżącej droga wieloletnich sporów wskazuje, że opuszczenie przedmiotowego lokalu nie było dobrowolne. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2006r. sygn. IV SA/Wa 1619/05. Pozostali uczestnicy postępowania nie skorzystali z uprawnienia do udzielenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy. W myśl przepisu art. 174 wskazanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania, iż naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia Sądowi ocenę zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, jest ona obwarowana przymusem adwokackim (art. 175 § 1-3), który zdaniem ustawodawcy ma zapewnić skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 roku, Nr 87, poz. 960 ze zm.). Zgodnie z treścią powyższego przepisu, rozpatrywaną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku – sygn. akt K 20/01 orzekającym o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy, wystarczającą podstawę do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. O takim opuszczeniu można natomiast mówić w przypadku trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co nie zachodzi w przypadkach niedobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, połączonego jednak z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania (zobacz m.in. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 rok, sygn. akt V SA 3078/00; wyrok NSA z dnia z dnia 15 lutego 2002 roku, sygn. akt II SA/Po 1942/00). NSA w wyroku z dnia 17 marca 2003 roku sygn. akt V SA 2323/02 jednoznacznie wskazał, że prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu" nie stracił na aktualności w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku (sygn. akt K 20/01). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwie uznał, że decyzja Wojewody Mazowieckiego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. jest zgodna z prawem, gdyż przyczyną wymeldowania jest ustalone w postępowaniu opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu a więc fizyczne nieprzebywanie w lokalu i koncentrowanie swoich życiowych spraw w innym miejscu. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną Sądu I instancji, iż organy administracji wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, a co za tym idzie, słusznie Sąd uznał za nie trafny zarzut skarżącej o niewłaściwym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego przez organy obu instancji. W. D. opuściła przedmiotowy lokal jeszcze w 1993r., co wynika z akt administracyjnych (zeznania świadków i samej skarżącej). Obowiązkiem organu meldunkowego zatem jest dokonanie aktu rejestracji w ewidencji ludności poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osób i miejsca ich stałego lub czasowego pobytu. Po ustaleniu tych faktów, organ administracji winien niezwłocznie dokonać odpowiedniej czynności meldunkowej (wymeldowania, zameldowania), co w niniejszej sprawie właściwie uczynił, bowiem zadaniem administracji jest likwidowanie fikcji polegającej na niezgodniości zapisów ewidencji z rzeczywistym miejscem pobytu osób. Sąd I instancji słusznie uznał, że zaistniały podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu, gdyż zarówno przesłanka dobrowolności jak i trwałości zostały spełnione. Pozostawienie w mieszkaniu rzeczy osobistych nie przesądza o fakcie zamieszkiwania w nim a pozostawanie w wieloletnim sporze z J. D. nie oznacza braku dobrowolności w opuszczeniu przedmiotowego lokalu. Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego bądź długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Wszystkie wskazane okoliczności w przedmiotowej sprawie wskazują, że wyprowadzenie się skarżącej z mieszkania ma charakter trwały i dobrowolny i skarżąca okoliczności tych nie podawżyła. Reasumując zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych, rozpatrywaną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku – sygn. akt K 20/01 orzekającym o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy, wystarczającą podstawę do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. O takim opuszczeniu można natomiast mówić w przypadku trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co jak wynika z akt administracyjnych w niniejszej sprawie istotnie miało miejsce. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.