I OSK 1437/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch Jolanta Sikorska Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 4 września 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 czerwca 2007r. sygn. akt II SAB/Bd 28/06 w sprawie ze skargi J. A. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie nie rozpoznania odwołania od decyzji w sprawie zasiłku celowego na opłacenie czynszu uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 5 czerwca 2007 r. oddalił skargę J. A. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie nierozpoznania odwołania od decyzji w sprawie zasiłku celowego na opłacenie czynszu. W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy. Zastępca Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" w B. wydał decyzję, w której odmówił skarżącemu przyznania zasiłku celowego na opłacenie należności za czynsz. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł w piśmie z dnia 8 marca 2001 r. odwołanie. W podaniu skarżący wskazał, że kwestionuje decyzję Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" w związku z niepełnym postępowaniem dowodowym w sprawie dotyczącej zasiłku stałego i wznowienia postępowania od decyzji z dnia [...]. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]. Następnie, jak wynika z akt sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2003 r. uchylił decyzje wydane w obu instancjach. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" w B. decyzją z dnia [...] odmówił ponownie skarżącemu zasiłku celowego na opłacenie należności za czynsz. Na skutek złożonego od tego rozstrzygnięcia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W piśmie z dnia 31 marca 2006 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w sprawie dotyczącej wniosku zawartego w odwołaniu z dnia 8 marca 2001 r. dotyczącego zasiłku stałego i wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...]. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wywodząc, iż skarga jest niezasadna z uwagi na brak w sprawie bezczynności ze strony Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 czerwca 2007 r. wyjaśnił, że w literaturze przyjmuje się, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. W rozpoznawanej sprawie, w związku z wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego, zostały wydane decyzje zarówno przez organ I jak i II instancji. Zatem nie wystąpiła sytuacja, w której organ był zobowiązany do wydania decyzji i nie dokonał tego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła więc bezczynność ze strony organu. Sprawa wniosku o zasiłek została zakończona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. rozstrzygnięciem z dnia [...]. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a także naruszenie art. 106 § 3 ustawy poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z dokumentów, a co za tym idzie nienieuwzględnienie wszystkich faktów, które powinny być wzięte pod uwagę. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła bezczynność ze strony Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest jednak, w ocenie pełnomocnika skarżącego, błędny. Zwrócić bowiem uwagę należy, że jak wynika z akt postępowania wniosek skarżącego z dnia 8 marca 2001 r. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] pozostał bez odpowiedzi. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1990 r., sygn. akt IV SAB 9/90 nierozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 35 k.p.a. jest równoznaczne z niewydaniem decyzji w rozumieniu art. 216 § 1 k.p.a. Wyrok ten, zdaniem skarżącego, pomimo skreślenia przepisu art. 216 k.p.a. zachowuje swoją aktualność, albowiem problematyka zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego jest obecnie uregulowana poza Kodeksem, czyli na gruncie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną uznać należy za zasadną. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwaną dalej ustawą) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzeczenia w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia m.in. wówczas gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie. Nierozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania w terminie określonym, w art. 35 k.p.a. powoduje zatem, że organ pozostaje w bezczynności. Skarga skierowana do WSA w Bydgoszczy zawiera sformułowanie: "zaskarżam bezczynność SKO w sprawie dotyczącej mego wniosku w odwołaniu z dnia 8 marca 2001 r. dotyczącego zasiłku stałego i wznowienia postępowania nr [...]". Z treści pisma wynika zatem wyraźnie, że skarżący zarzuca organom administracji nierozpoznanie jego wniosku o wznowienie postępowania zawartego w piśmie z dnia 8 marca 2001 r. Zgodzić się trzeba z autorem skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji w trybie art. 106 § 3 ustawy nie przeanalizował treści tego pisma, w wyniku czego błędnie zakwalifikował skargę na bezczynność jako skargę na nierozpoznanie odwołania od decyzji z dnia [...] nr [...] dotyczącej zasiłku celowego na opłacenie czynszu. Tymczasem pismo to poza odwołaniem od wskazanej wyżej decyzji zawiera wniosek o wznowienie postępowania w sprawie oznaczonej sygn. akt nr [...]. Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał zatem istoty sprawy, a wywody zawarte w uzasadnieniu wyroku do istoty tej się nie odnoszą. Z tych względów skargę kasacyjną należy uznać za uzasadnioną. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd pierwszej instancji winien rozważyć czy organ administracji, pozostaje w bezczynności co do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie oznaczonej sygn. [...]. Mając to na uwadze NSA na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.