I SA/Kr 795/06

WyrokWSA w Krakowie2007-06-06

Skład orzekający: NSA Józef Gach, WSA Stanisław Grzeszek, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochody z działalności gospodarczej opodatkowane w formie karty podatkowej lub ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych mogą stanowić podstawę do ustalenia podatku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żaden przepis nie wyłącza z zakresu zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów podatników, którzy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uiszczają inny zryczałtowany podatek, w tym w formie karty podatkowej czy ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Wartości remanentów materiałów nie są dochodem, a jedynie kosztem pomniejszającym przychody. Pożyczka podniesiona w skardze nie mogła być badana przez sąd, gdyż nie była przedmiotem postępowania przed organami podatkowymi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, które uchyliły decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i ustaliły małżonkom A.B. i L.B. zryczałtowany podatek dochodowy za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Skarżący zarzucili nieuwzględnienie przez organy podatkowe remanentów materiałów, dochodów z oszczędności walutowych oraz pożyczki rodzinnej. Twierdzili, że mieli pełne pokrycie wydatków na zakup nieruchomości w ujawnionych źródłach przychodów, a także podnosili argument o niepodleganiu opodatkowaniu na podstawie art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 795/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007r., sprawy ze skargi L. B., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 marca 2006r. nr [...], oraz sprawy ze skargi A. B., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 marca 2006r. nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, - skargi oddala- I SA/Kr 795/06 UZASADNIENIE Zaskarżonymi decyzjami - po rozpatrzeniu odwołań - uchylono decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] 2005r. nr [...] i [...] i ustalono zarówno A.B. jak i L.B. zryczałtowany podatek dochodowy za 2001 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w kwotach po [...] zł. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji wskazano, że wyżej wymienieni małżonkowie ponieśli w dniu 17 maja 2001r. wydatki na zakup nieruchomości w kwocie łącznej [...] zł. Jednakże jak to wykazały przeprowadzone postępowania podatkowe wydatki te nie znalazły pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzedzających rok podatkowy. W związku z tym wydanie decyzji wymiarowych stało się konieczne. Korekty tych decyzji dokonano tylko z powodu uznania zarzutu odwołania, iż dochody L.B. z działalności gospodarczej w zakresie usług optycznych prowadzonej w latach 1990- 1994 wyniosły zgodnie z jego oświadczeniem [...] zł. W skargach na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 09.03.2006r. nr. [...] i [...] oraz w piśmie procesowym uzupełniającym te skargi A. i L.B. wnieśli o ich uchylenie z powodu nieuwzględnienia w dochodach z działalności gospodarczej w zakresie usług optycznych remanentów materiałów na dzień 27.12.1990r. i na koniec 2000 r., a także dochodów uzyskanych z gromadzenia oszczędności w walutach obcych i ich powrotnej zamiany na złotówki przed kupnem nieruchomości. To samo dotyczy pożyczki w kwocie [...], która zaciągnęli u rodziny, aby nie utracić oprocentowania lokaty oszczędnościowej w kwocie [...] zł. [...] gr. a następnie spłacili po rozwiązaniu tej lokaty. Zdaniem skarżących mieli oni pełne pokrycie poniesionych wydatków na zakup nieruchomości w ujawnionych źródłach przychodów. Jeżeliby nawet było inaczej to zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów nie powstało ze względu na treść art.68 § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. nr.5 poz.60 ze zm.) zwanej dalej "Op.". Przepis ten bowiem dotyczy podatników opodatkowanych na tzw. zasadach ogólnych. Natomiast L.B. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług optycznych był w latach 1990 - 1994 opodatkowany podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej a za lata 1995 – 2001 - w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Możliwość opodatkowania dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, na podstawie zewnętrznych znamion(wydatków) świadczących o położeniu ekonomicznym podatnika, a w szczególności jego wydatków domowych ich osobistych oraz ich stosunku do znanych źródeł przychodów- przewidywała art.92 ustawy z dnia 15.03.1934r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1936r nr. 14 poz. 134). Obecnie podstawę prawną stanowi tu art.20 ust.3 ustawy a z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 2000r. nr. 14 poz. 176) zwanej dalej "u.p.d.o.f.", w którym stwierdza się, że obowiązkiem organów podatkowych dokonujących ustalenia podatku od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów jest w szczególności ustalenie, czy poniesione w danym roku wydatki i wartość zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych maja pokrycie w zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich mieniu pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. To samo dotyczy ustalenia podatku od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Przez mienie w cytowanym przepisie należy rozumieć dochody czyste a więc dochody jakie pozostają podatnikowi po zapłaceniu podatku dochodowego(zob. wyrok NSA sygn. akt FSK 2079/04-Gazeta Prawna z 03.10.2006r.). Takimi dochodami nie są wartości remanentów materiałów, które to materiały zużywają się jednorazowo w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej i w całości stanowią jej koszty pomniejszające przychody z niej. Różnica stanowi dochód. Nadto w rozpoznawanych sprawach organy podatkowe nie zwróciły uwagi na to że skarżący ponieśli w dniu 17.05.2001r. wydatki na zakup nieruchomości nie z jakiegokolwiek mienia lecz z mienia dorobkowego. Wynika to wyraźnie z zapisu znajdującego się w akcie notarialnym zawierającym umowę kupna nieruchomości z tej daty. W związku z tym wysokość dochodów czystych ustalona przez organy podatkowe powinna była ulec pomniejszeniu o dochody które osiągnęli do dnia zawarcia związku małżeńskiego tj. do dnia 08.04.1996r. wówczas różnica wyniosłaby około [...] zł. i jest ona niewystarczająca na pokrycie wydatku na zakup nieruchomości w dniu 17.05.2001 r. Brak jest podstaw faktycznych do powiększenia tej różnicy o kwoty jakie skarżący mieli uzyskać z jej zamiany na waluty obce i sprzedaży tych walut przed ta datą. Skarżący bowiem nie wykazali, iż posiadali oszczędności w walutach obcych. Jeżeliby nawet tak było to zwrócić uwagę należy (bo są to fakty powszechnie znane), że średni kurs dolara wzrósł między kwietniem 1996r a majem 2001 r. z 2.6214 zł. średni kurs ogłaszanych przez NBP do 3.9806 zł. w maju 2001 r. Na początku 1997r. wynosił już 2.9273 zł. a na koniec 1997r. 3.5033 zł. Do tych kursów były zbliżone średnie kursy kantorowe. Gdy chodzi o zarzut nieuwzględnienia pożyczki w kwocie [...] zł jako ujawnionego źródła przychodów to okoliczność ta została podniesiona dopiero w skargach i w związku z tym nie mogła zostać zbadana przez organy podatkowe. Sąd zaś bierze pod uwagę stan sprawy w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Natomiast żaden przepis nie wyłącza z zakresu zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów podatników którzy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uiszczają inny zryczałtowany podatek, w tym w formie karty podatkowej czy też ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Same decyzje w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów zostały ujawnione w dniach 12 i 14 09.2005r., a więc przed upływem pięcioletniego przedawnienia wynikającego a art.68 § 4 "Op" . Termin ten zgodnie z tym przepisem należy liczyć od końca roku w którym upłynął termin do złożenia zeznania o dochodzie (stracie) za rok podatkowy. Rokiem tym w rozpoznawanych sprawach jest rok 2001. Zgodnie więc z art.45 ust.6 u.p.d.o.f. termin do złożenia zeznania o dochodzie (stracie) upłynął z dniem 31.04.2002r. Zatem powyższe decyzje organ I instancji mógł doręczyć do końca roku 2007r. W tym stanie niniejszych spraw skargi są nieuzasadnione. Dlatego Sąd działając na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło