I SA/Kr 795/06
WyrokWSA w Krakowie2007-06-06
Skład orzekający: NSA Józef Gach, WSA Stanisław Grzeszek, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochody z działalności gospodarczej opodatkowane w formie karty podatkowej lub ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych mogą stanowić podstawę do ustalenia podatku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żaden przepis nie wyłącza z zakresu zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów podatników, którzy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uiszczają inny zryczałtowany podatek, w tym w formie karty podatkowej czy ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Wartości remanentów materiałów nie są dochodem, a jedynie kosztem pomniejszającym przychody. Pożyczka podniesiona w skardze nie mogła być badana przez sąd, gdyż nie była przedmiotem postępowania przed organami podatkowymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, które uchyliły decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i ustaliły małżonkom A.B. i L.B. zryczałtowany podatek dochodowy za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Skarżący zarzucili nieuwzględnienie przez organy podatkowe remanentów materiałów, dochodów z oszczędności walutowych oraz pożyczki rodzinnej. Twierdzili, że mieli pełne pokrycie wydatków na zakup nieruchomości w ujawnionych źródłach przychodów, a także podnosili argument o niepodleganiu opodatkowaniu na podstawie art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 795/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007r., sprawy ze skargi L. B., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 marca 2006r. nr [...], oraz sprawy ze skargi A. B., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 marca 2006r. nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, - skargi oddala-
I SA/Kr 795/06
UZASADNIENIE
Zaskarżonymi decyzjami - po rozpatrzeniu odwołań - uchylono decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] 2005r. nr [...] i [...] i ustalono zarówno A.B. jak i L.B. zryczałtowany podatek dochodowy za 2001 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w kwotach po [...] zł. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji wskazano, że wyżej wymienieni małżonkowie ponieśli w dniu 17 maja 2001r. wydatki na zakup nieruchomości w kwocie łącznej [...] zł. Jednakże jak to wykazały przeprowadzone postępowania podatkowe wydatki te nie znalazły pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzedzających rok podatkowy. W związku z tym wydanie decyzji wymiarowych stało się konieczne. Korekty tych decyzji dokonano tylko z powodu uznania zarzutu odwołania, iż dochody L.B. z działalności gospodarczej w zakresie usług optycznych prowadzonej w latach 1990- 1994 wyniosły zgodnie z jego oświadczeniem [...] zł.
W skargach na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 09.03.2006r. nr. [...] i [...] oraz w piśmie procesowym uzupełniającym te skargi A. i L.B. wnieśli o ich uchylenie z powodu nieuwzględnienia w dochodach z działalności gospodarczej w zakresie usług optycznych remanentów materiałów na dzień 27.12.1990r. i na koniec 2000 r., a także dochodów uzyskanych z gromadzenia oszczędności w walutach obcych i ich powrotnej zamiany na złotówki przed kupnem nieruchomości. To samo dotyczy pożyczki w kwocie [...], która zaciągnęli u rodziny, aby nie utracić oprocentowania lokaty oszczędnościowej w kwocie [...] zł. [...] gr. a następnie spłacili po rozwiązaniu tej lokaty. Zdaniem skarżących mieli oni pełne pokrycie poniesionych wydatków na zakup nieruchomości w ujawnionych źródłach przychodów. Jeżeliby nawet było inaczej to zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów nie powstało ze względu na treść art.68 § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. nr.5 poz.60 ze zm.) zwanej dalej "Op.". Przepis ten bowiem dotyczy podatników opodatkowanych na tzw. zasadach ogólnych. Natomiast L.B. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług optycznych był w latach 1990 - 1994 opodatkowany podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej a za lata 1995 – 2001 - w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Możliwość opodatkowania dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, na podstawie zewnętrznych znamion(wydatków) świadczących o położeniu ekonomicznym podatnika, a w szczególności jego wydatków domowych ich osobistych oraz ich stosunku do znanych źródeł przychodów- przewidywała art.92 ustawy z dnia 15.03.1934r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1936r nr. 14 poz. 134). Obecnie podstawę prawną stanowi tu art.20 ust.3 ustawy a z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 2000r. nr. 14 poz. 176) zwanej dalej "u.p.d.o.f.", w którym stwierdza się, że obowiązkiem organów podatkowych dokonujących ustalenia podatku od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów jest w szczególności ustalenie, czy poniesione w danym roku wydatki i wartość zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych maja pokrycie w zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich mieniu pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. To samo dotyczy ustalenia podatku od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.
Przez mienie w cytowanym przepisie należy rozumieć dochody czyste a więc dochody jakie pozostają podatnikowi po zapłaceniu podatku dochodowego(zob. wyrok NSA sygn. akt FSK 2079/04-Gazeta Prawna z 03.10.2006r.). Takimi dochodami nie są wartości remanentów materiałów, które to materiały zużywają się jednorazowo w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej i w całości stanowią jej koszty pomniejszające przychody z niej. Różnica stanowi dochód.
Nadto w rozpoznawanych sprawach organy podatkowe nie zwróciły uwagi na to że skarżący ponieśli w dniu 17.05.2001r. wydatki na zakup nieruchomości nie z jakiegokolwiek mienia lecz z mienia dorobkowego. Wynika to wyraźnie z zapisu znajdującego się w akcie notarialnym zawierającym umowę kupna nieruchomości z tej daty. W związku z tym wysokość dochodów czystych ustalona przez organy podatkowe powinna była ulec pomniejszeniu o dochody które osiągnęli do dnia zawarcia związku małżeńskiego tj. do dnia 08.04.1996r. wówczas różnica wyniosłaby około [...] zł. i jest ona niewystarczająca na pokrycie wydatku na zakup nieruchomości w dniu 17.05.2001 r. Brak jest podstaw faktycznych do powiększenia tej różnicy o kwoty jakie skarżący mieli uzyskać z jej zamiany na waluty obce i sprzedaży tych walut przed ta datą. Skarżący bowiem nie wykazali, iż posiadali oszczędności w walutach obcych. Jeżeliby nawet tak było to zwrócić uwagę należy (bo są to fakty powszechnie znane), że średni kurs dolara wzrósł między kwietniem 1996r a majem 2001 r. z 2.6214 zł. średni kurs ogłaszanych przez NBP do 3.9806 zł. w maju 2001 r. Na początku 1997r. wynosił już 2.9273 zł. a na koniec 1997r. 3.5033 zł. Do tych kursów były zbliżone średnie kursy kantorowe.
Gdy chodzi o zarzut nieuwzględnienia pożyczki w kwocie [...] zł jako ujawnionego źródła przychodów to okoliczność ta została podniesiona dopiero w skargach i w związku z tym nie mogła zostać zbadana przez organy podatkowe. Sąd zaś bierze pod uwagę stan sprawy w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Natomiast żaden przepis nie wyłącza z zakresu zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów podatników którzy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uiszczają inny zryczałtowany podatek, w tym w formie karty podatkowej czy też ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Same decyzje w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów zostały ujawnione w dniach 12 i 14 09.2005r., a więc przed upływem pięcioletniego przedawnienia wynikającego a art.68 § 4 "Op" . Termin ten zgodnie z tym przepisem należy liczyć od końca roku w którym upłynął termin do złożenia zeznania o dochodzie (stracie) za rok podatkowy. Rokiem tym w rozpoznawanych sprawach jest rok 2001. Zgodnie więc z art.45 ust.6 u.p.d.o.f. termin do złożenia zeznania o dochodzie (stracie) upłynął z dniem 31.04.2002r. Zatem powyższe decyzje organ I instancji mógł doręczyć do końca roku 2007r.
W tym stanie niniejszych spraw skargi są nieuzasadnione. Dlatego Sąd działając na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło