V SA/Wa 291/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Kudiura, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w imieniu którego działa Prezes kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz M. T. Pismem datowanym na 26 maja 2006 r. M. T. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówił umorzenia należności powstałych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Pismem datowanym na 13 lipca 2006 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] znak sprawy: [...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych [Dz.U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.] - dalej: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, Prezes ZUS "postanowił nie umarzać" żądanych należności. W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS stwierdził m.in., że od dnia wydania decyzji z [...] czerwca 2006 r. nie wystąpiły nowe przesłanki przemawiające za wydaniem decyzji pozytywnej oraz że wnioskodawca osiąga dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i ma zapewnione prace w Zakładzie Budowlanym [...] na okres minimum dwóch lat, które przyniosą określony dochód. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS, podnosząc naruszenie przepisu art. 40 § 2 kpa w zw. z przepisem art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez doręczenie skarżonej decyzji bezpośrednio skarżącemu z pominięciem jego pełnomocnika, oraz przepisu art. 107 § 3 kpa w zw. z przepisem art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędne uzasadnienie skarżonej decyzji. Skarżący powołał się także na trudności finansowe oraz niepewność sytuacji na rynku usług podnosząc, iż uregulowanie zadłużenia uniemożliwi zaspokojenie potrzeb jego czteroosobowej rodziny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej: ppsa, w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej w toku postępowania prowadzonego przez ZUS doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wykraczając, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., poza zarzuty skargi Sąd podnosi, iż przede wszystkim organ wydający decyzję na skutek prawidłowo złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, która już raz została rozstrzygniętą przez ten organ w ramach działania jako organu pierwszej instancji, przy zastosowaniu tylko i wyłącznie takich rozstrzygnięć, które zostały przewidziane w art. 138 § 1 k.p.a. Wskazany przepis zawiera wyczerpujące wyliczenie rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Według dyspozycji art. 138 § 1 k.p.a. w przypadku rozstrzygnięć merytorycznych organ odwoławczy (organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (§ 1 pkt 1) - gdy w wyniku rozpoznania sprawy rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się w całości z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy (§ 1 pkt 2) - gdy widzi potrzebę skorygowania wad prawnych decyzji pierwszej instancji, wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych, czy też w toku postępowania nastąpiła zmiana okoliczności, mająca wpływa na rozstrzygnięcie istoty sprawy. Organ odwoławczy (organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) w ramach art. 138 § 1 k.p.a. może także uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji (§ 1 pkt 2 in fine) albo umorzyć postępowanie odwoławcze ((§ 1 pkt 3). Każde inne rozstrzygnięcie, zapadłe w wyniku złożonego wniosku o ponowne rozstrzygniecie sprawy, jako nieprzewidziane w omawianym przepisie prowadzi do jego naruszenia. Tymczasem Prezes ZUS w sentencji zaskarżonej decyzji "postanowił nie umarzać należności". Jest to rozstrzygnięcie nieprzewidziane w katalogu zamieszczonym w art. 138 § 1 k.p.a. Zasadne są także podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 107 § 3 kpa poprzez lakoniczność uzasadnienia oraz art. 40 § 2 kpa wskutek pominięcia przy doręczaniu zaskarżonej decyzji pełnomocnika strony. W toku ponownego rozpoznania sprawy powyższe nieprawidłowości winny zostać wyeliminowane, a sprawa rozpoznana merytorycznie zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, 8, 77 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 p.p.s.a.