II SA/Bk 188/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] Prezydent Miasta B. powołując się na art. 4, art. 5, art. 6, art. 8 i art. 20 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm) odmówił przyznania Pani J. T. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na dziecko M. T. Powodem odmowy przyznania świadczeń było przekroczenie przez rodzinę Wnioskodawczyni, w przeliczeniu na osobę, kwoty ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń (795,82 złotych przy kryterium dochodowym 504,00 złotych). Zaznaczył, że w sprawie nie znajduje zastosowania także przepis art. 5 ust. 3 w/w ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. T. – mąż Wnioskodawczyni. Wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie zaświadczeń z Urzędu Skarbowego o dochodach za 2005 r. Wówczas J. T. pracowała w wymiarze pełnego etatu, zaś P. T. w wymiarze dwóch etatów. Obecnie J. T. nie pracuje, zaś P. T. pracuje jedynie w wymiarze jednego etatu z dochodem w wysokości około 1350 zł netto. Powyższa kwota jest jedynym źródeł utrzymania całej rodziny, J. T. nie pobiera żadnych zasiłków dla osób bezrobotnych. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium przytoczyło treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujących zasady przyznawania zasiłku rodzinnego oraz sposób obliczania dochodu na potrzeby ustalenia prawa do tego zasiłku i stwierdziło, że w niniejszej sprawie należy uwzględnić dochód rodziny osiągnięty w 2005 r. Z przedłożonych przez stronę zaświadczeń wynika, że dochód rodziny w 2005 r. wyniósł 40887,97 zł czyli miesięcznie 3407,33 zł. Traktując dochód uzyskany przez Panią J. T. jako dochód utracony miesięczny dochód rodziny wyniósł 2387,45 zł – tj. 795,82 zł miesięcznie na osobę. Organ podkreślił, iż nie można mówić o utracie dochodu przez Pana P. T., w związku z wykonywaniem aktualnie pracy tylko na jednym etacie. Odwołujący się nie utracił zatrudnienia jako źródła dochodu a jedynie część dochodu uzyskiwanego z dodatkowych źródeł. Organ dodał, iż zgodnie z §17 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r., nr 105, poz. 881 ze zm) nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskała inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, nawet wówczas, gdyby nastąpiła przerwa w uzyskiwaniu dochodów. Na powyższą decyzję J. T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., stwierdzając że została wydana z naruszeniem prawa. Wskazała, że ze zgromadzonych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że P. T. w 2005 r. posiadał dwa różne źródła dochodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Z dniem [...] stycznia 2006 r. utracił jeden dochód z tytułu zatrudnienia w Państwowej Szkole Muzycznej I i II stopnia w S., co wynika z dołączonego świadectwa pracy. P. T. nie mógł pogodzić obowiązków związanych z pracą i dojazdami do S. oraz osobistą opieką sprawowaną nad nią, ponieważ ciąża przebiegała z dużymi komplikacjami i pobytem w szpitalu. Zdaniem Skarżącej utrata przez P. T. zatrudnienia w S. była utraceniem dochodu w rozumieniu art. 5 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem Skarżącej w sprawie nie ma zastosowania §17 ust. 2 rozporządzenia, gdyż w 2006 r. kiedy doszło do utraty dochodu męża nie doszło do uzyskania przez niego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt. 24 ustawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Organy rozpatrujące sprawę zakończoną zaskarżoną decyzją nie naruszyły bowiem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych przy ustaleniu dochodu rodziny Skarżącej dla potrzeb związanych z przyznaniem żądanego przez stronę zasiłku rodzinnego na dziecko i dodatków z nim związanych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 w/w ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza 504 zł, (bądź 583,00 zł, gdy dziecko legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności). W przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód – art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stosownie zaś do art. 3 pkt 2 tej ustawy za dochód rodziny, uważa się przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowych, co oznacza, że w niniejszej sprawie uwzględnieniu podlegał dochód rodziny za 2005 rok. Przy ustaleniu wysokości dochodu, którego podstawę stanowiły przychody podlegające opodatkowaniu, organy przyznające świadczenia rodzinne opierały się na treści zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny strony ubiegającej się o świadczenia. Powyższe wynika z § 2 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r., nr 105, poz. 881 z późn. zm). Taka też sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem organy za dochód trzyosobowej rodziny Skarżącej w 2005 roku przyjęły (po odliczeniu kosztów uzyskania dochodu i składek ubezpieczeniowych) kwotę 40 887,97 zł, uzyskaną przez Skarżącą i jej męża P. T. w 2005 roku. Stosując się zaś do dyspozycji art. 5 ust. 4 cytowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych organy obu instancji nie brały pod uwagę dochodu Skarżącej uzyskanego w 2005 roku, z uwagi na jego utratę. Pani J. T. z dniem [...] grudnia 2006 r. utraciła dochody z tytułu zatrudnienia w [...]. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 4 cytowanej ustawy, przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych powyższe dochody jako utracone należało odliczyć od dochodu rodzinnego, co też uczyniono. Powyższe okoliczności są w zasadzie bezsporne i nie kwestionowane przez Skarżącą. Spór w sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy utrata przez męża Skarżącej – P. T. pracy w Państwowej Szkole Muzycznej I i II stopnia w S., mimo dalszego zatrudnienia u innego pracodawcy, należało uznać za utratę dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że utrata dochodu przejawia się: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) nieotrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Zatem o utracie dochodu można mówić jedynie wówczas, gdy nastąpiła utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem Sądu, przez utratę zatrudnienia należy rozumieć całkowitą utratę dochodów pochodzących ze stosunku pracy lub innej pracy zarobkowej a nie jego części, obniżenia wynagrodzenia, czy też utarty jednego ze źródeł tegoż dochodu. Wbrew twierdzeniom Skarżącej nie można przez pojęcie utraty dochodu rozumieć także utraty części dochodów, czy też utraty dochodów z jednego stosunku pracy, w sytuacji gdy określona osoba pozostaje w kilku stosunkach pracy. Literalne brzmienie art. 3 pkt. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie pozwala na inną interpretację, niż ta przedstawiona powyższej przez Sąd. Gdyby wolą ustawodawcy było objęcie pojęciem utarty dochodu również jego obniżenie, czy też jego utratę w części, taki zapis powinien znaleźć się w analizowanej ustawie. Gramatyczna wykładnia przepisu art. 3 pkt. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest jednoznaczna, wynika z niej, iż przez utratę dochodu należy rozumieć całkowitą utratę zatrudnienia a nie jedynie utratę jednego z kilku etatów, na których pozostawała zatrudniona określona osoba. W świetle powyższego zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż w przedmiotowej sprawie Pan P. T. nie utracił dochodu w rozumieniu art. 3 pkt. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tym samym skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądów zaprezentowanych w wyroku tutejszego sądu z dnia [...] września 2006 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 241/06 (nie publ.), w którym dokonana została odmienna wykładnia pojęcia "utraconego dochodu". Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze podkreślić należy, iż Sąd nie kwestionuje tego, iż sposób liczenia dochodów rodziny wynikający z ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255) oraz rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r., nr 105, poz. 881 z późn. zm) nie w pełni odzwierciedla rzeczywiste dochody rodziny ubiegającej się o świadczenia rodzinne w chwili składania wniosku. Tym niemniej zasady jego wyliczania precyzyjnie wynikają z tych aktów prawnych i nie jest dopuszczalne inny sposób jego wyliczenia. Trudna sytuacja materialna Skarżącej wskazana w skardze może ewentualnie stanowić podstawę składania ponownego wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych, o ile Skarżąca w chwili obecnej spełnia ustawowe wymogi do przyznania tych świadczeń. W świetle powyższych rozważań uznać należy, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi okoliczność uzasadniająca zastosowanie przepisów o utracie dochodu, tj. art. 5 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych w odniesieniu do dochodów Pana P. T. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.