II SA/Łd 319/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., na podstawie art. 104, art. 108 i art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ) w związku z art. 3, art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 , art. 6 ust. 1, art.8 pkt 5 i 6, art. 9 ust.1, 2, 3 art. 10, art. 11 a, art. 12 a, art. 13 , art. 14, art. 15 , art. 23, art. 24 , art. 25, art. 26 , art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2003 r. Nr 228 póz. 2255 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz.881 z ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokość świadczeń rodzinnych (Dz. U. nr 130, poz. 903) po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. C. odmówił skarżącej przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż A. i K. wraz dziećmi R. i J. C. tworzą rodzinę w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Podniesiono, iż nie są rozwiedzeni, ani też nie pozostają w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu, mieszkają w jednym domu i wspólnie wychowują synów, jak również, co wynika, z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. Dodatkową okolicznością potwierdzającą fakt, że państwo C. stanowią rodzinę było, zdaniem organu I instancji, złożenie przez A. C. wniosku o przyznanie zasiłku celowego z tytułu suszy w 2006 roku zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z 29 sierpnia 2006 roku. Zdaniem Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. nie można w jednej sprawie w celu przyznania świadczenia twierdzić, że funkcjonuje się w ramach rodziny, w innej zaś dla uzyskania świadczenia zaprzeczać temu faktowi. Następnie przedstawiono, w jaki sposób obliczono dochód rodziny z uwzględnieniem wskazówek organu II instancji. Wskazano, iż łączny dochód rodziny A. C. wyniósł w 2005 roku 61.645,42 zł, co daje miesięczny dochód w wysokości 5.137,19 zł, w przeliczeniu na osobę w rodzinie 1184,28 zł (po uwzględnieniu płaconych przez A. C. alimentów na dziecko z poprzedniego związku). Wobec faktu, iż kwota powyższa przekroczyła wysokość kryterium dochodowego, a obowiązek utrzymania rodziny spoczywa na obojgu małżonkach, bez względu na umowę majątkową małżonków, odmówiono przyznania wnioskowanych świadczeń. Od powyższej decyzji A. C. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskowanych świadczeń lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Wójtowi Gminy w K. do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania zarzuciła, że organ l instancji bezpodstawnie wliczył do dochodu rodziny dochód K. C., ponieważ pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa. Skarżąca wyjaśniła, iż od męża otrzymuje jedynie 400,00 zł miesięcznie na utrzymanie dzieci i nie powinno mieć znaczenia, jakie dochody uzyskuje mąż, skoro nie może ona z nich korzystać. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 3 pkt 2, 12, 16 art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powyższej decyzji, powołując się na art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych podniesiono, iż w rozpatrywanej sprawie dochodem rodziny K. i A. C. oraz ich dzieci jest dochód każdego z członków rodziny. W sytuacji rodziny dochody wszystkich członków rodziny się sumuje i dzieli przez liczbę członków rodziny. Zdaniem Kolegium, rozdzielność majątkowa między małżonkami nie ma znaczenia dla sytuacji życiowej i materialnej dzieci pozostających na utrzymaniu i wychowaniu obojga rodziców. A. C. nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci (tzn. panną, wdową, rozwódką, osobą w separacji z orzeczenia sądu). Wyjaśniono, iż świadczenia rodzinne są pomocą społeczną dla rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej, gdzie rodzina ze swoich wspólnych dochodów nie jest w stanie zapewnić dzieciom warunków życia na poziomie kryterium ustawowego, które na jedną osobę w rodzinie wynosi 504,00 zł ( 583,00 zł przy dziecku niepełnosprawnym). Reasumując zważono, iż dochody rodziny C. podlegają zsumowaniu i z połączonych dochodów winny być utrzymywane dzieci jako pozostali członkowie tej rodziny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca A. C. zarzuciła organowi II instancji bezpodstawne wliczenie do dochodu rodziny dochodu męża K. C., gdyż pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa. Ponownie podniosła, że od męża otrzymuje jedynie 400,00 zł na utrzymanie dzieci. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kontestowanego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w dacie ich wydania, a regulującymi tryb i przesłanki przyznawania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku oraz z przepisami postępowania administracyjnego, a w konsekwencji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Przedmiotem oceny Sądu była decyzja odmawiająca przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego i dodatków. Kluczową i zarazem sporną kwestią w rozpatrywanej sprawie był sposób obliczenia dochodu przypadającego na członka rodziny, warunkującego przyznanie wnioskowanego świadczenia. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2003 r. Nr 228 póz. 2255 ze zm.) dochód rodziny - oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Definicję legalną rodziny zawiera przepis art. 3 pkt 16 ustawy stanowiąc, iż oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców, dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Jeżeli definicje te połączyć z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to zasadnie wywodzi Kolegium, iż zasiłek ten przysługuje rodzinie, której dochody z uwzględnieniem członków rodziny wymienionych w art. 3 pkt 16, w przeliczeniu na jedną osobą nie przekraczają kwoty 504 zł. Ustawodawca zatem zarówno określając pojęcie rodziny, jak i osobę samotnie wychowującą dziecko (art. 3 pkt 17) uwzględnia status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania ( vide: wyrok NSA z 23 września 2005 r. sygn. akt I OSK 150/05, LEX nr 192108). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy trzeba stwierdzić, iż małżeństwo skarżącej wraz z dziećmi mieści się w powołanej powyżej ustawowej definicji rodziny. Godne aprobaty i znajdujące oparcie w regulacji prawa rodzinnego jest stanowisko wyrażone w decyzjach organów obu instancji, iż rozdzielność majątkowa między małżonkami nie ma znaczenia dla sytuacji życiowej i materialnej dzieci pozostających na utrzymaniu i wychowaniu obojga rodziców. W świetle przedstawionych powyżej rozważań organom administracji nie można zarzucić naruszenia prawa. Przyznawanie zasiłków rodzinnych nie należy do uznania organu administracji, a uzależnione jest od spełnienia warunków określonych ustawą o świadczeniach rodzinnych. Nie ma możliwości przyznania zasiłku, gdy warunki te pozostają nie spełnione, a taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną oddalił.