IV SA/Wa 2091/06
WyrokWSA w Warszawie2007-06-12
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Wanda Zielińska-Baran, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli została oparta na studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które zostało wcześniej prawomocnie stwierdzone jako nieważne?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli została oparta na studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które zostało wcześniej prawomocnie stwierdzone jako nieważne. Stwierdzenie nieważności studium ma skutek ex tunc, co oznacza, że ważne studium nie istniało w dacie podejmowania uchwały planistycznej, co prowadzi do nieważności planu. Ponadto, stwierdzenie zgodności planu ze studium powinno nastąpić w formie odrębnej uchwały, a nie w tej samej uchwale, w której uchwalany jest plan.Stan faktyczny
Skarżące T. K. i M. N. wniosły skargę na uchwałę Rady Miejskiej w G. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości T. Zarzuciły m.in., że plan został uchwalony z naruszeniem procedury, oparto go na nieważnym studium uwarunkowań, narusza ich prawo własności i umożliwia realizację uciążliwych obiektów. Rada Miejska w G. uznała zarzuty za gołosłowne. Sąd administracyjny rozpoznał skargi.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Gminy G. na rzecz skarżących T. K. i M. N. kwoty po 540 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, asesor WSA Jarosław Trelka (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 sprawy ze skarg T. K. i M. N. na uchwałę Nr (...) Rady Miejskiej w G. z dnia (...) stycznia 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w Gminie G. dla miejscowości T. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Gminy G. na rzecz skarżących T. K. i M. N. kwoty po 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Wa 2091/06
UZASADNIENIE
Przedmiotem skarg rozpoznanych w niniejszym postępowaniu sądowo — administracyjnym jest uchwała Nr (...) Rady Miejskiej w G. z dnia (...) stycznia 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów w gminie G. dla miejscowości T., zwana też dalej "uchwałą".
Skarżące, T. K. i M. N., reprezentowane przez pełnomocnika, dopełniając wymagań określonych w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), tj. powołując się na naruszenie ich interesu prawnego oraz bezskutecznie wzywając Radę Miejską w G. (Rada) do usunięcia naruszenia i dochowując terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sformułowały pod adresem zaskarżonej uchwały szereg zarzutów dotyczących jej niezgodności z prawem materialnym i formalnym. Skarżące wskazały, że:
1) w sprawie o sygn. IV SA/Wa 5190 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały odrzucającej zarzuty skarżących do projektu planu dla działki Nr (...) w miejscowości T. Po tym wyroku Rada ponownie uchwaliła plan, ale tym razem nie tylko dla działki Nr (...), ale dla całej wsi T., a wykorzystała przy tym procedurę planistyczną przeprowadzoną poprzednio wyłącznie dla działki (...),
2) Rada w sposób nieuzasadniony naruszyła ich prawo własności. Uchwalony plan zmierza do realizacji indywidualnego interesu właściciela jednej z działek (działki Nr ...), tj. budowy ubojni, spalarni i masarni. To wpłynie zdecydowanie negatywnie na wartość nieruchomości skarżących,
3) plan umożliwia realizację obiektów uciążliwych w odległości zaledwie 500 m od zespołu parkowo - pałacowego, co godzi w zasadę ochrony dóbr kultury,
4) plan nie uwzględnienia raportu oddziaływania na środowisko sporządzonego na potrzeby planu dla działki Nr (...). Raport ten powinien być uwzględniony w czasie uchwalania planu dla całej wsi, w studium uwarunkowań tereny objęte planem były przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, ekologiczną. Możliwość realizacji obiektów uciążliwych pozostaje w sprzeczności ze studium,
1) plan narusza art. 73 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) poprzez zezwolenie na budowę zakładów stwarzających zagrożenie dla życia i zdrowia oraz stwarzających możliwość poważnej awarii,
2) plan nie uwzględnia walorów krajobrazowych i architektonicznych terenów nim objętych, nie uwzględnia też prognozy wpływu na środowisko, w tym na pobliski park krajobrazowy,
3) stosownie do art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), integralną częścią planu powinien być załącznik graficzny. Tymczasem istnieją znaczne rozbieżności pomiędzy załącznikiem wyłożonym do publicznego wglądu, a załącznikiem towarzyszącym podjętej uchwale,
4) Rada nie wykonała zaleceń Państwowego Inspektora Sanitarnego, według których na terenach oznaczonych jako (...) i (...) zakazano lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Tymczasem Rada jedynie zmieniła te oznaczenia na (...) i (...). Tym samym naruszono art. 73 Prawa ochrony środowiska,
10) istnieją rozbieżności w oznaczeniach i nazewnictwie w legendzie załącznika Nr 1 do uchwały względem tekstu planu, choć z rozporządzenia Ministra Infrastruktury wynika, że takich rozbieżności być nie może,
11) w związku z planowaną ubojnią na działce Nr (...) z części nieruchomości M. N. utworzono strefę buforową, co godzi w jej prawo własności,
12) według planu Rada zamierza realizować budowę drogi publicznej przechodzącej przez nieruchomość M. N., choć wszystkie okoliczne, sąsiednie działki mają dostęp do drogi publicznej. Działka skarżącej uległa więc podziałowi,
13) Rada niezasadnie odmówiła zmiany charakteru działki M. N. z rolnej na umożliwiającą realizację budownictwo mieszkaniowego.
Skarżące w odrębnych pismach z dnia 9 marca 2006 r., nazwanych "skargami", podniosły analogiczne zarzuty, jak w skardze pełnomocnika skarżących.
W odpowiedzi na skargi organ (Rada Miejska w G.) ocenił, że podjęta uchwała nie narusza prawa własności ani interesu prawnego skarżących. Plan został uchwalony zgodnie z procedurą określoną w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zarzuty skarżących organ ocenił jako gołosłowne, zaś argumentację za nie mającą znaczenia dla sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym obowiązującym w dacie podjęcia takiego aktu. Stosownie do art. 134 cytowanej wyżej ustawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargi T. K. i M. N. analizowane według powyższych kryteriów zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 6 obowiązującej do dnia 11 lipca 2003 r. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), a także z art. 9 aktualnej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), jedną z pierwszych czynności gminy w trakcie realizacji procedury planistycznej jest uchwalenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (studium). Podjęcie uchwały w tym zakresie jest obligatoryjne, a jej brak oznacza nieważność uchwały ustalającej plan zagospodarowania przestrzennego. Ponadto ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, a naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów
w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy podjętej z takim naruszeniem (art. 9 ust. 4 i art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Brak studium, na podstawie którego uchwalono plan miejscowy, oznacza nieważność zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały, albowiem brak taki uznać należy za istotne naruszenie trybu uchwalania planu.
Jak wynika z zaskarżonej uchwały, podstawą, na której została ona podjęta, była m.in. uchwała Nr (...) Rady Miejskiej w G. z dnia (...) lutego 2005 r. w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy G.
Wyrokiem z dnia 2 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. IV SA/Wa 1322/06 stwierdził nieważność uchwały Nr (...). Wyrok powyższy jest prawomocny od 23 grudnia 2006 r.
Raz jeszcze wskazać należy, że podstawą zaskarżonej uchwały Nr (...) była rrun. uchwała w sprawie studium Nr (...). Wynika to jednoznacznie z § 1 in fine zaskarżonej uchwały. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że plan zagospodarowania przestrzennego objęty zaskarżoną uchwałą oparty został na nieważnym, a zatem nieistniejącym studium. Stwierdzenie nieważności studium, jako skutkujące ex tunc, oznacza, że ważnie uchwalone studium nie istniało już w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, co - jak wyżej wyjaśniono - prowadzić musiało do stwierdzenia nieważności planu opartego ha takim studium.
Niezależnie od powyższego Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że podjęcie uchwały w sprawie uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego poprzedzać powinna uchwała w sprawie stwierdzenia zgodności planu ze studium. Wynika to jednoznacznie z art. 20 ust. 1 aktualnej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która - w ocenie Rady - znajduje zastosowanie w sprawie. Przepis ten wymaga jednak, aby stwierdzenie zgodności planu ze studium nastąpiło w formie odrębnej uchwały, ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym z prawem jej zaskarżenia do sądu administracyjnego (vide np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 lutego 2006 r. sygn. II SA/Bk 583/05, LEX Nr 17315). Nie jest zatem możliwe, jak uczyniła to Rada w niniejszej sprawie, aby stwierdzenie tej zgodności nastąpiło w tej samej uchwale, w której następuje uchwalenie planu. Taki sposób procedowania nad uchwałą planistyczną także oceniony być musi jako istotnie naruszający tryb postępowania. W tej sytuacji, wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, a także wobec stwierdzenia w wyżej przywołanym wyroku WSA w Warszawie nieważności studium, procedura planistyczna przeprowadzona dla wsi T. wymaga powtórzenia w stosownej, znaczącej części. Rada zobowiązana zatem będzie do prawidłowego przeprowadzenia procedury planistycznej spełniając wszystkie wymagania formalne w tym zakresie. Przypomnieć też należy, że Sąd - wbrew wnioskowi zawartemu w skardze - nie mógł uchylić zaskarżonej uchwały, lecz zgodnie z art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązany był do stwierdzenia jej nieważności.
Wobec powyższego, na podstawie przywołanego art. 147 § 1 ustawy procesowej Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Odnośnie wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały Sąd orzekł na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w zakresie kosztów - na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło