II OSK 1503/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-12-04

Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Andrzej Jurkiewicz, Arkadiusz Despot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze, mają bezwzględne zastosowanie do istniejących cmentarzy i terenów przyległych, gdy ich zastosowanie uniemożliwiłoby korzystanie z cmentarza lub istniejącej zabudowy?
Ratio decidendi
Przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. dotyczące strefy sanitarnej wokół cmentarzy nie mają bezwzględnego zastosowania do istniejących cmentarzy, jeśli ich zastosowanie uniemożliwiłoby korzystanie z cmentarza lub istniejącej zabudowy, a właściwy inspektor sanitarny nie zgłasza sprzeciwu. W takich przypadkach dopuszczalne jest ustalenie w planie miejscowym węższej strefy ochronnej, pod warunkiem zwodociągowania terenu i uwzględnienia możliwości wymiany istniejącej zabudowy na nową, a nie swobodnego kształtowania nowej zabudowy.
Stan faktyczny
Wojewoda P. stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w S. dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących strefy sanitarnej wokół cmentarzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze, uznając, że przepisy dotyczące strefy sanitarnej nie mają bezwzględnego zastosowania do istniejących cmentarzy. Wojewoda P. wniósł skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię przepisów przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody P. Zasądzono od Wojewody P. na rzecz Gminy Miasto S. kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz ( spr. ) del. sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 351/07 w sprawie ze skargi Gminy Miasto S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Wojewody P. na rzecz Gminy Miasto S. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 351/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny Białymstoku po rozpatrzeniu skargi Gminy Miasta S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. z dnia [...] Nr [...], uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Wojewoda P. rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] nr [...] stwierdził nieważność § 37 ust. 6 i 7 w części "[...]", § 49 oraz § 50 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...] w S. W dniu [...] Rada Miejska w S. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...] w S. Powyższa uchwała w dniu [...] wpłynęła do organu nadzoru. Przeprowadzona analiza wykazała, iż część zapisów uchwały została podjęta z naruszeniem prawa, w związku z czym w dniu [...] wszczęte zostało postępowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia ich nieważności. Wojewoda P. podniósł, iż tereny wymienione w § 49, § 50 części tekstowej uchwały oraz oznaczone na rysunku planu symbolami: [...], [...], [...], [...], [...] przylegają do cmentarza. Lokalizacja cmentarzy powoduje ograniczenia w zakresie dopuszczalnych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Ograniczenia te wynikają z treści § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. nr 52, poz. 315), który nakazuje ustalenie strefy ochronnej sanitarnej od cmentarzy i stanowi, że odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych, od zakładów produkujących artykuły żywności, zakładów żywienia zbiorowego bądź zakładów przechowujących artykuły żywności oraz studzien, źródeł i strumieni służących do czerpania wody do picia i potrzeb gospodarczych, powinna wynosić co najmniej 150 m; odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren ten w granicach od 50 m do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone. W przedmiotowej sprawie zarówno w tekście uchwały jak i na rysunku planu brak jest jakichkolwiek ustaleń planistycznych określających ograniczenia w zakresie dopuszczalnych warunków zabudowy, które w ocenie organu powinny znaleźć się w uchwalonym planie zagospodarowania. Przede wszystkim dlatego, że na terenach określonych symbolami: [...], [...], [...], [...], [...] przewidziano wprowadzenie nowej zabudowy - na obszarze oznaczonym w planie miejscowym symbolem [...] przewidziano możliwość wymiany istniejących obiektów na nowe - (§ 49 ust. 3) z możliwością kształtowania nowej zabudowy - (§ 49 ust. 4 ) na zasadach określonych w rozdziale 7 uchwały, tj. z możliwością wprowadzenia nowej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej, analogicznie na obszarach oznaczonych symbolami: [...], [...], [...], [...] przewidziano możliwość wymiany istniejących obiektów na nowe - (§ 50 ust. 3) oraz wprowadzono nową zabudowę mieszkalną w formie zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej - (§ 50 ust. 4 i § 37 pkt 1). Nadto organ podał, że ograniczenia wynikające z § 3 w/w rozporządzenia obniżają wartość terenów wymienionych w § 49 oraz § 50 uchwały i wprowadzenie ich poza procedurą planu miejscowego oznacza, że właściciele tych terenów nie będą mogli skorzystać z praw określonych w art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a tym samym naruszone zostaną ich prawa wynikające z tytułu własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego złożył Prezydent Miasta S. i zarzucił: * naruszenie prawa materialnego tj. § 3 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze w zw. z art. 36 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne zastosowanie przepisów powołanego rozporządzenia, - naruszenie przepisów art. 7 i 8 kpa, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia nadzorczego, poprzez oczywiście błędne ustalenie faktyczne, że w przestrzeni architektonicznej objętej zaskarżonym planem miejscowym, w odniesieniu do istniejących cmentarzy, realnie możliwe jest ustalenie strefy ochrony sanitarnej, o której mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze. Wskazując na powyższe Prezydent Miasta S. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze nie mają zastosowania do niniejszego planu miejscowego, gdyż postanowienia przedmiotowego planu dotyczą już istniejącego zespołu cmentarzy, którego rozbudowy w świetle postanowień planu nie przewiduje się. Organ nadzoru w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, generalnie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnił skargę podnosząc, że zarzuty i argumenty skargi zasługują na uwzględnienie. Za bezzasadne uznano stanowisko organu nadzoru uzasadniające wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego naruszeniem, przez organy planistyczne gminy, przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. nr 52, poz. 315). Zgodnie z § 7 tego rozporządzenia "przepisów niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do cmentarzy już istniejących, jeżeli ich zastosowanie uniemożliwiłoby korzystanie z cmentarza, a właściwy powiatowy inspektor sanitarny nie sprzeciwia się dalszemu korzystaniu z tego cmentarza". Cytowany przepis, aczkolwiek ustanowiony prawie 50 lat temu, nie zawiera sformułowania, iż dotyczy cmentarzy istniejących w dniu wejścia w życie rozprowadzenia, a więc - zdaniem Sądu ma zastosowanie w chwili obecnej. Oznacza to, że organy planistyczne nie mają bezwzględnego obowiązku zastosowania się do dyspozycji przepisu § 3 rozporządzenia co do rozmiarów strefy sanitarnej wokół istniejących już cmentarzy. W niniejszej sprawie organy planistyczne musiały uwzględnić fakt, iż w sąsiedztwie zespołu 5-ciu istniejących cmentarzy, o łącznej powierzchni ok. [...] ha istnieje już zabudowa mieszkaniowa, położona w 50-cio metrowej strefie ochrony sanitarnej. Rozwiązania przyjęte w planie polegają na wprowadzeniu na rysunku planu strefy ochrony sanitarnej o szerokości 50 m, wokół zespołu istniejących zabytkowych cmentarzy, oraz na nakazaniu zwodociągowania całego obszaru objętego planem, ze względu na położenie w strefie ochrony sanitarnej cmentarzy ( §15 ust. 3 tekstu planu). Rozwiązanie takie uzyskało pozytywne uzgodnienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. - inspektor nie zgłosił zastrzeżeń co do dalszego funkcjonowania cmentarzy, ani nie wyraził sprzeciwu wobec zachowania istniejącej zabudowy mieszkalnej położonej w strefie ochrony sanitarnej oraz wobec zapisanych w tekście uchwały ustaleń dotyczących wymiany obiektów mieszkalnych i budowlanych. Według oceny Sądu przyjęte rozwiązania godzą w sposób dopuszczalny potrzeby ochrony sanitarnej z uprawnieniami wynikającymi z prawa własności mieszkańców aktualnie istniejącej zabudowy. Przepisy § 49 oraz § 50 uchwały w sprawie planu zawierają postanowienia, iż w zakresie przeznaczenia podstawowego adaptuje się istniejącą zabudowę jednorodzinną, zaś w zakresie przeznaczenia dopuszczalnego ustala się możliwość wymiany istniejących obiektów na nowe (§ 49 ust. 2 i 3, § 50 ust 2 i 3). W świetle powyższych rozważań uznano, iż podstawowy argument uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody P., iż do części tekstowej planu nie wprowadzono ustaleń, określających ograniczenia w zakresie dopuszczalnych warunków zabudowy i zagospodarowania terenów wymienionych w § 49 oraz w 50 uchwały, wymaganych na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r., jest bezzasadny. Postanowienia planu, uwzględniające istniejący stan faktyczny, nałożyły bowiem obowiązek zwodociągowania całego obszaru, a uprawnienia właścicieli zamieszkujących w strefie ochronnej ograniczone zostały do możliwości wymiany istniejących obiektów na nowe. Jeżeli postanowienia planu spowodują, obniżenie wartości terenów wymienionych w § 49 oraz § 50, to zainteresowani będą mogli skorzystać z uprawnień określonych w art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. O zasadności roszczeń z tytułu obniżenia wartości nieruchomości orzeka sąd powszechny. Hipotetyczne rozważania organu nadzoru o możliwości obniżenia wartości terenów, a tym samym naruszenia praw wynikających z tytułu własności (vide: końcowa partia uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego) nie mogą wszakże stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności postanowień uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Wojewoda P. zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, iż wydany został z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 3 ust. 1 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. Nr 52, poz. 315). Wskazując na powyższą podstawę skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Skarżący nie podzielił stanowiska Sądu, iż przepisy § 3 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. Nr 52, poz. 315) nie mają zastosowania do ustaleń przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...] w S. Tereny wymienione w § 49, § 50 części tekstowej w/w uchwały i oznaczone na rysunku planu symbolami: [...], [...], [...], [...], [...] położone są w sąsiedztwie zespołu cmentarzy, na których odbywają się pochówki zmarłych. Rada Miejska w S. mocą podjętej uchwały na terenie objętym niniejszym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - na obszarze oznaczonym na rysunku planu symbolem [...] położonym w bezpośrednim sąsiedztwie zespołu cmentarzy - wprowadziła dodatkowe ustalenia planistyczne, polegające na dopuszczeniu dokonywania wymiany istniejących obiektów na nowe (§ 49 ust. 3 uchwały) z możliwością kształtowania nowej zabudowy (§ 49 ust. 4 uchwały), na zasadach określonych w rozdziale 7 uchwały, tj. możliwością wprowadzenia nowej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej. Analogicznie na obszarach oznaczonych na rysunku planu symbolami: [...], [...], [...], [...], położonych również w sąsiedztwie zespołu cmentarzy ustaleniami planu dopuszczono wymianę istniejących obiektów na nowe (§ 50 ust. 3 uchwały) oraz wprowadzono nową zabudowę mieszkalną w formie zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej (§ 50 ust. 4 i § 37 pkt 1 uchwały), Lokalizacja cmentarzy na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, powoduje ograniczenia w zakresie dopuszczalnych warunków zabudowy obszaru objętego planem i przyległego do cmentarzy, na którym planowana jest nowa zabudowa. Ograniczenia te wynikają z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze . Zdaniem skarżącego, skoro Rada Miejska w S. mocą postanowień podjętej uchwały Nr [...] wprowadziła do uchwalonego miejscowego planu ustalenia planistyczne, polegające na dopuszczeniu kształtowania nowej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej wolnostojącej na obszarach oznaczonych symbolami [...], [...], [...], [...], [...] - położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zespołu cmentarzy, to powinna równocześnie dla w/w terenów (dla których przewidziano nową zabudowę), wprowadzić ograniczenia wynikające z przepisów § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. Nr 52, poz. 315). Przepisy § 3 ust.1 tego rozporządzenia określają szerokość pasów izolujących teren cmentarzy od innych terenów, a w szczególności od terenów mieszkalnych. Podkreślono, iż ustalenie strefy ochronnej sanitarnej dla obszarów dopuszczonej nowej zabudowy w żaden sposób nie uniemożliwi korzystania z cmentarza, a jedynie pozwoli na racjonalne i zgodne z obowiązującym prawem uregulowanie zagospodarowania terenu położonego pomiędzy zespołem cmentarzy, a terenami oznaczonymi w planie miejscowym symbolami: [...], [...], [...], [...], [...], tym samym określone zostanie dopuszczalne zainwestowanie (w zakresie nowej zabudowy w/w obszaru) w strefie ochronnej sanitarnej od cmentarzy. Na skutek dokonanych w uchwalonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...] w S. ustaleń planistycznych, zawartych w przepisach § 37 pkt 6 i pkt 7 w części "[...]", § 49 oraz § 50 uchwały Nr [...], Rada Miejska w S. umożliwiła - w obrębie obszarów oznaczonych na rysunku planu symbolami: [...], [...], [...], [...], [...], położonych w bezpośrednim sąsiedztwie cmentarzy - kształtowanie nowej zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej, bez konieczności przestrzegania ograniczeń w zakresie zachowania odległości wymaganych dla zabudowań mieszkalnych położonych w sąsiedztwie cmentarzy, tj. wymienionych szczegółowo w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. Nr 52, poz. 315). W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina Miasto S. wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania w tym, kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych . Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym, jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny . Złożona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna odpowiada przedstawionym wymaganiom, lecz podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie . Badając stosownie do treści art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaistnienie którejkolwiek z przesłanek nieważności, Sąd w tym zakresie nie dopatrzył się takich naruszeń w rozpoznawanej sprawie . Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika Wojewody P. oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędna wykładnię. Błędna wykładnia prawa materialnego może wyrażać się w nieprawidłowym odczytaniu treści prawa bądź też zastosowaniu prawa uchylonego . Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie można Sądowi pierwszej instancji zarzucić wadliwej wykładni przepisu § 3 ust. 1 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. Nr 52, poz. 315) w okolicznościach przedmiotowej sprawy . Z dyspozycji § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. Nr 52 , poz. 315) wynika, że odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych (...) powinna wynosić co najmniej 150 m; odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone. Natomiast norma § 7 tego rozporządzenia stanowi, że przepisów niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do cmentarzy już istniejących, jeżeli ich zastosowanie uniemożliwiłoby korzystanie z cmentarza, a właściwy powiatowy inspektor sanitarny nie sprzeciwia się dalszemu korzystaniu z tego cmentarza. Wskazane wyżej przepisy rozporządzenia odnoszą się do określenia terenów, jaki pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze. Lokalizując więc nowy cmentarz należy go zaplanować w odległości 150 m od istniejących w terenie zabudowań mieszkalnych czy też zakładów produkujących artykuły żywnościowe, zakładów żywienia zbiorowego, natomiast odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem zwodociągowania terenu w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza w sytuacji kiedy wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone. Natomiast powyższe warunki sanitarne z § 3 ust. 1 rozporządzenia nie mają zastosowania do istniejących już cmentarzy, jeżeli ich zastosowanie uniemożliwiałoby korzystanie z cmentarza. Oznacza to, że przepisów omawianego rozporządzenia w szczególności w zakresie cytowanych odległości nie można stosować w sytuacji nie dającej się pogodzić z istniejącym stanem na gruncie albowiem uwzględnienie tej normy w efekcie uniemożliwiałoby korzystanie z istniejącego cmentarza. Z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w tej sprawie. Oznacza to przy wskazanej wyżej wykładni przepisu § 7 cytowanego rozporządzenia, jak zasadnie przyjęto w zaskarżonym wyroku, że organy planistyczne nie mają bezwzględnego obowiązku zastosowania się do dyspozycji przepisu § 3 rozporządzenia co do rozmiarów strefy sanitarnej wokół istniejących już cmentarzy. Niemniej jednak kompleksowe podejście do problematyki zagospodarowania przestrzennego nakazujące organowi gminy przy uchwalaniu prawa miejscowego uwzględniać wiele unormowań ustawowych i podustawowych o charakterze szczególnym, doprowadziło wobec istniejącego stanu na gruncie tj. występowania w sąsiedztwie zespołu 5-ciu istniejących cmentarzy, o łącznej powierzchni ok. [...] ha zabudowy mieszkaniowej, położonej w 50-cio metrowej strefie ochrony sanitarnej do przyjęcia rozwiązania w uchwalonym planie poprzez wprowadzenie na rysunku planu strefy ochrony sanitarnej o szerokości 50 m, wokół zespołu istniejących zabytkowych cmentarzy, oraz nakazania zwodociągowania całego obszaru objętego planem, ze względu na położenie w strefie ochrony sanitarnej cmentarzy ( §15 ust. 3 tekstu planu). Rozwiązanie takie co zauważył Sąd pierwszej instancji uzyskało pozytywne uzgodnienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. - inspektor nie zgłosił zastrzeżeń co do dalszego funkcjonowania cmentarzy, ani nie wyraził sprzeciwu wobec zachowania istniejącej zabudowy mieszkalnej położonej w strefie ochrony sanitarnej oraz wobec zapisanych w tekście uchwały ustaleń dotyczących wymiany obiektów mieszkalnych i budowlanych. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można Sądowi pierwszej instancji zarzucić błędnej wykładni § 3 ust. 1 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. Nr 52, poz. 315). Przede wszystkim jednak na marginesie czynionych rozważań zauważyć należy, że błędne jest stanowisko organu nadzoru, który w skardze kasacyjnej wskazuje, że przyjęty przepis prawa miejscowego w zakresie zakwestionowanym rozstrzygnięciem nadzorczym kształtuje nową zabudowę w bezpośrednim sąsiedztwie istniejących cmentarzy co rodzi obowiązek wprowadzenia ograniczeń w zakresie warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w sąsiedztwie cmentarza, w szczególności w zakresie zachowania odległości wymaganych dla zabudowań mieszkalnych położonych w sąsiedztwie cmentarzy, tj. wymienionych w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz. U. Nr 52, poz. 315). Pogląd ten w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyprowadzany jest z wadliwego odczytania postanowień kwestionowanego prawa miejscowego. Dokonane w uchwalonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...] w S. ustalenia planistyczne, zamieszczone w przepisach § 37 pkt 6 i pkt 7 w części "[...]", § 49 oraz § 50 uchwały w obrębie obszarów oznaczonych na rysunku planu symbolami: [...], [...], [...], [...], [...], położonych w bezpośrednim sąsiedztwie cmentarzy wbrew stanowisku organu nadzoru nie umożliwiają kształtowanie nowej zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej. Z rozwiązań przyjętych w przedmiotowym planie pod pojęciem nowej zabudowy (§ 49 ust. 4 oraz § 50 ust. 4 tekstu planu) rozumienie się wyłącznie możliwość wymiany istniejącej już zabudowy na nową. Wymiana istniejących obiektów na nowe nie jest przecież równoznaczna z zapisem pozwalającym swobodnie kształtować zabudowę mieszkaniową na spornym terenie. Niewątpliwie treść postanowień z § 49 ust. 3 i § 50 ust. 3 treści planu należy odczytywać łącznie z § 49 ust. 4 oraz art. 50 ust. 4 tego planu. Dlatego też przy uwzględnieniu powyższych rozważań nie można było podzielić zarzutów skargi kasacyjnej, która nie zasługiwały na uwzględnienie . Z tych przyczyn wobec nieusprawiedliwionych zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło