III SA/Wa 53/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-14
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Bożena Dziełak, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług jest zasadna, gdy podatnik powołuje się na przejściowe trudności finansowe spowodowane czynnikami niezależnymi od niego, a jednocześnie posiada środki finansowe ze sprzedaży nieruchomości?Ratio decidendi
Organy podatkowe zasadnie odmówiły umorzenia odsetek od zaległości podatkowych, ponieważ sytuacja finansowa skarżącej, mimo przejściowych trudności, nie nosiła cech wyjątkowości uzasadniającej zastosowanie ulgi. Podatniczka dysponowała środkami ze sprzedaży nieruchomości, a ich przeznaczenie na inne cele niż zapłata podatku stanowiła jej decyzję, obarczoną ryzykiem gospodarczym. Ponadto, zapłata odsetek nie zagrażała jej egzystencji, a podatek VAT jest neutralny dla podatnika.Stan faktyczny
Skarżąca spółka R. sp. z o.o. wniosła o umorzenie odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług, powołując się na trudności finansowe wynikające z przedłużającej się procedury uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wycofania się kontrahentów i zajęcia części terenu pod linię telekomunikacyjną. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, wskazując, że sytuacja finansowa spółki nie jest wyjątkowa, a środki ze sprzedaży nieruchomości pozwalały na zapłatę podatku. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędzia WSA Joanna Tarno, Protokolant Monika Kawa-Ogorzałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług oddala skargę
Wnioskiem z [...] czerwca 2006 r. Skarżąca – R. sp. z o.o. w N. zwróciła się o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2006 r. Powołała się na okoliczności wskazane przez nią sprawach o podanych numerach. Numerami tymi opatrzony jest wniosek o rozłożenie ww. należności na raty i odroczenie terminu płatności. Skarżąca wyjaśniła w nim, że planując budowę hotelu nabyła od Gminy W. grunt w W. Przedłużająca się procedura wydania decyzji o warunkach zabudowy, a następnie zajęcie części terenu pod budowę linii telekomunikacyjnej spowodowały wycofanie się operatorów sieci hotelowej zainteresowanych inwestycją. Skarżąca zmuszona więc była do ponoszenia kosztów przygotowania inwestycji i opłat z tytułu użytkowania wieczystego, nie mogąc z przyczyn, na które nie miała wpływu, zrealizować planowanej budowy. Doprowadziło to do powstania znacznych zobowiązań i w konsekwencji do sprzedaży gruntu. Skutkiem transakcji było powstanie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Część uzyskanej ceny Skarżąca wpłaciła bezpośrednio na rzecz Banku oraz Urzędu Miasta [...]. Wskazała, że obciąża ją również spłata kolejnego zobowiązania z tytułu pożyczek.
Skarżąca podniosła, że nie posiada środków finansowych na całościową spłatę podatku od towarów i usług za luty 2006 r. Niemniej posiada należności w kwocie ponad cztery miliony złotych, które dłużnicy powinni spłacić w ciągu najbliższych miesięcy. Podkreśliła, że nie korzystała z żadnej pomocy publicznej, a ulgi o które prosi nie mają charakteru powtarzającego się i będą stanowić jednorazową pomoc konieczną do ustabilizowania sytuacji finansowej. Przejściowe trudności ekonomiczne spowodowane były czynnikami niezależnymi od niej i nie były następstwem świadomie przyjętej strategii gospodarczej.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. odmówił umorzenia odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2006 r. w kwocie 34.001 zł. Wyjaśnił, że Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą związaną z zagospodarowaniem nieruchomości, działalność inwestycyjną i budowlaną. Jest ona małym przedsiębiorcą w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) NR 70/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy państwa dla małych i średnich przedsiębiorstw (Dz.U.UE.L.01.10.33). Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówiono jej rozłożenia na raty zaległości w ww. podatku w kwocie 1.670.000 zł. Skarżąca nie posiada innych zaległości podatkowych.
Organ przedstawił sytuację finansową Skarżącej. W 2002 r. nie osiągnęła ona przychodów i nie poniosła kosztów. W latach 2003-2005 przychody i koszty wyniosły po 6.000 zł. Natomiast do 31 maja 2006 r. Skarżąca osiągnęła dochód w kwocie 278.515,57 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego przeanalizował również dane dotyczące należności i zobowiązań za poszczególne lata i stwierdził, że w latach 2002-2004 wystąpiła nadwyżka aktywów obrotowych nad zobowiązaniami, a zatem jej kondycja finansowa była dobra, z kolei w 2006 r. Skarżąca uzyskała dochód.
Organ powołał się na art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wskazujący ważny interes podatnika i interes publiczny jako przesłanki umorzenia. Jego zdaniem udzielenie tej ulgi powinno ograniczać się do sytuacji wyjątkowych, uzasadnionych wystąpieniem w prowadzonej przez podatnika działalności okoliczności nieprzewidzianych i nadzwyczajnych, niezależnych od niego, które nie mają charakteru powszechnego, i gdy udzielenie ulgi umożliwi dalszy rozwój i kontynuowanie działalności gospodarczej. Powołał się też na zasadę równości i sprawiedliwości podatkowej zaznaczając, iż wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe należy traktować jako naruszenie tych zasad, a art. 67a § 1 pkt 3 ww. ustawy ma charakter incydentalny, co oznacza, że jeżeli występują pewnego rodzaju zdarzenia lub okoliczności nadzwyczajne organ podatkowy ma możliwość uwzględnienia owej nadzwyczajności sytuacji, której nie uwzględniły przepisy podatkowe regulujące powstanie obowiązku podatkowego w danym podatku.
Zdaniem organu normalnym stanem rzeczy jest, że podmioty gospodarcze samodzielnie ponoszą ryzyko związane z prowadzeniem działalności, a podejmując przedsięwzięcie gospodarcze w rachunku ekonomicznym muszą uwzględnić konieczność regulowania podatków w obowiązujących terminach. Skarżąca nie może upatrywać poprawy swojej sytuacji we wnioskowanej uldze.
Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, iż udzielanie ulg w spłacie należności należy do sfery uznania administracyjnego. Musi więc mieć oparcie w materiale dowodowym. W jego ocenie zgromadzony materiał dowodowy oraz przedstawione przez Skarżącą informacje nie świadczą, iż zaistniała sytuacja zagraża jej egzystencji. Stan finansowy Skarżącej pozwala, przy dołożeniu należytej staranności, na uregulowanie należności bez udziału Skarbu Państwa. Ponadto, podatek od towarów i usług ma charakter pośredni, co oznacza, iż jego ciężar ponosi konsument.
Organ nie dopatrzył się również okoliczności społeczno – gospodarczych przemawiających za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku. Problem, z jakim boryka się Skarżąca jest konsekwencją podejmowaniach działań i nieuzasadnione jest jej przenoszenie na budżet państwa.
W odwołaniu Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 oraz 67b § 1 pkt 2 w zw. z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej przez błędną ich wykładnię oraz przyjęcie, że nie przysługuje jej umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2006 r. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Stwierdziła, że ważny interes podatnika i ważny interes publiczny, zgodnie z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej będące przesłankami udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań, są pojęciami nieprecyzyjnymi, o długim okresie obowiązywania w akcie normatywnym. Zdaniem Skarżącej, która powołała się na orzecznictwo i poglądy doktryny, ważny interes publiczny występuje w przypadku pojawiającej się np. groźby likwidacji podatnika i towarzyszących temu zdarzeniu negatywnych konsekwencji społecznych. Natomiast o istnieniu ważnego interesu podatnika decyduje nie jego subiektywne przekonanie, a kryteria obiektywne, jak zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego, niemożność zdobycia środków na utrzymanie własne i rodziny, nagłe nieprzewidywalne złamanie koniunktury gospodarczej o szerokim zasięgu, zdarzenia losowe niekorzystnie zmieniające jego sytuacje ekonomiczną itp.
Żadna z przesłanek udzielenia ulgi nie jest natomiast uzależniona od wykazania, że jej udzielenie umożliwi dalszy rozwój działalności. Przeciwnie - ulga nie może być nakierowana na taki rozwój, ponieważ doprowadziłaby do braku równowagi działających na rynku podmiotów, tj. uprzywilejowania podmiotu, któremu przyznano ulgę, a niekoniecznie znajdującego się w trudnej sytuacji. Celem ulgi jest pomóc danemu podmiotowi w przezwyciężeniu trudnej sytuacji finansowej.
Zdaniem Skarżącej nie stanowi przesłanki negatywnej w udzieleniu ulgi jej wpływ na termin regulowania zobowiązań. Istnieje bowiem wiele instytucji prawa podatkowego, np. odroczenie i przedłużenie terminu, których istotą jest określenie terminu wymagalności zobowiązań podatkowych innego niż wynikający z przepisów.
Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem, że udzielenie ulgi narusza zasady równości i sprawiedliwości podatkowej. Z założenia ulga skierowana jest do podmiotów w trudnej sytuacji ekonomicznej, o słabej pozycji rynkowej.
W opinii Skarżącej trudności w zapłacie podatku od towarów i usług nie powstały w wyniku podejmowanych przez nią działań. Na powstanie zaległości podatkowej wpływ miała długotrwała procedura uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy, wycofanie się kontrahentów z planowanej inwestycji oraz kryzys na rynku komercyjnych nieruchomości, czyli okoliczności od niej niezależne.
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Stwierdził, iż organ pierwszej instancji zbadał wszystkie okoliczności sprawy, przeanalizował sytuację finansową strony, umożliwił jej wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz wyjaśnił przesłanki, jakimi kierują się organy podatkowe rozpatrujące wnioski o przyznanie ulg oraz przesłanki odmowy przyznania wnioskowanej ulgi. Zgodził się z organem pierwszej instancji, iż w sprawie brak było przesłanek do jej udzielenia.
Wskazywane przez Skarżącą okoliczności dotyczące planowanej inwestycji, skutkujące powstaniem przejściowych trudności ekonomicznych, związane było z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej i jako takie nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Również sytuacja finansowa strony nie przemawia za uwzględnieniem jej wniosku, skoro – co wynika z akt sprawy – prowadzi ona dochodową działalność i w okresie od 1 stycznia do 31 maja 2006 r. osiągnęła dochód w kwocie 278.515,57 zł. Zdaniem organu odwoławczego zapłata odsetek w kwocie 34.001 zł nie spowoduje zagrożenia ważnego interesu podatnika, tj. zagrożenia egzystencji Skarżącej. W takiej sytuacji rezygnacja budżetu państwa z należności podatkowych byłaby nieuzasadniona. Ważny interes podatnika, jako przesłanka umorzenia, nie może być utożsamiany z dążeniem do uwolnienia się od regulowania zobowiązań podatkowych i odsetek za zwłokę.
Organ odwoławczy zgodził się ze Skarżącą, że ulga ma pomóc podmiotowi w przezwyciężeniu trudnej sytuacji. Jego zdaniem nie ma jednakże sprzeczności pomiędzy pomocą podmiotowi znajdującemu się w takiej sytuacji a dbałością by przyznana ulga nie była wykorzystana jedynie na przetrwanie, lecz również na rozwój podmiotu. Powodem nieuwzględnienia wniosku Skarżącej nie było niewykazanie, że ulga umożliwi jej rozwój, a brak przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Podobnie ocenić należy zarzut związany z wpływem ulgi na termin zapłaty podatku.
Dyrektor Izby Skarbowej po części zgodził się z organem pierwszej instancji, że ulgi traktować należy jako naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Wyjaśnił jednak, iż stwierdzenie to należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, w których przyznanie ulgi jest nieuzasadnione.
Przedstawione przez Skarżącą okoliczności powstania zaległości w ocenie organu odwoławczego związane są z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej i jako takie nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że z części ceny sprzedanej nieruchomości kupujący spłacił zobowiązania na rzecz Banku oraz Urzędu Miasta, jednakże z § 6 pkt a i d aktu notarialnego wynika, że nabywca przekaże Skarżącej pozostałą część ceny zawierającej podatek od towarów i usług. W ocenie organu Skarżąca dysponowała środkami na zapłatę podatku. Powstanie przedmiotowych odsetek nie było więc zależne od czynników, na które nie miała wpływu. Istotą sprawy jest, że ich uregulowanie nie spowoduje zagrożenia egzystencji Skarżąca.
Na powyższą decyzję Skarżąca złożyła skargę. Zarzuciła naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 oraz art. 67b § 1 pkt 2 w zw. z art. 67a § 1, a także art. 122 Ordynacji podatkowej. Wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji wobec stwierdzenia, że decyzja organu pierwszej instancji rażąco narusza prawo oraz stwierdzenia, że Skarżąca uprawniona była do skorzystania z ulgi; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie organowi ponownego zbadania okoliczności sprawy przy uwzględnieniu wszystkich dostępnych dowodów, w szczególności powołanych w uzasadnieniu skargi.
Skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy. Uzasadnienie zarzutów skargi jest w istocie dosłownym powtórzeniem argumentacji podnoszonej w odwołaniu. Rażącego naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej Skarżąca upatruje w ograniczeniu się przez Dyrektora Izby Skarbowej do lakonicznego stwierdzenia, że istotą sprawy jest to, iż uregulowanie odsetek nie spowoduje zagrożenia jej egzystencji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Jego zdaniem ulga podatkowa nie powinna być traktowana jako forma bezpłatnego, czy nisko oprocentowanego kredytu. Dlatego też istotne jest stwierdzenie, czy trudności płatnicze strony mają charakter okresowy, czy też stały, pogłębiający się oraz czy ewentualna pomoc ze strony organu gwarantuje odzyskanie płynności finansowej i umożliwi w przyszłości wywiązanie się z bieżących i zaległych zobowiązań. Przesłanki umorzenia są pojęciami niedookreślonymi i nie należy ich zawężać do sytuacji wskazanych w orzecznictwie, które może być wskazówką do oceny istnienia tych przesłanek, ale nie tworzy ich zamkniętego katalogu.
Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że aczkolwiek Skarżąca podkreśla, iż trudności w realizacji inwestycji były niezależne od niej, to z treści jej pism nie wynika, aby dochodziła ona roszczeń odszkodowawczych. W jego opinii zarzuty Skarżącej strony mają charakter roszczeniowy. Uważa ona, że ma prawo do ulgi ze względu na opieszałość i negatywne decyzje innych organów. Ulgi w spłacie należności nie są prawem, a uprawnieniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Decyzje, jakie zapadły w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Przepis ten przewiduje możliwość, na wniosek podatnika, umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.
Ponieważ Skarżąca jest przedsiębiorcą, zastosowanie do udzielenia wnioskowanej przez nią ulgi mają przepisy art. 67b Ordynacji podatkowej, określającego warunki udzielenia ulg stanowiących pomoc publiczną, nie stanowiące tej pomocy oraz będące tzw. pomocą de minimis.
Podkreślić jednakże należy, że bez względu na uregulowania ww. przepisu w każdym przypadku organ udzielający ulgi powinien stwierdzić czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Jeżeli ważny interes podatnika lub interes publiczny nie występują w sprawie, organ podatkowy nie może udzielić ulg w spłacie należności, nawet jeżeli pomoc taka byłaby dopuszczalna na gruncie odrębnych przepisów, w tym art. 67b Ordynacji podatkowej.
Zasadnie zatem organy podatkowe skoncentrowały się na ocenie, czy sytuacja Skarżącej uzasadnia przyjęcie, że za wnioskowanym przez nią umorzeniem odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2006 r. przemawia istnienie jej ważnego interesu lub interesu publicznego.
Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie pogląd o wyjątkowym charakterze ulgi, jaką jest umorzenie należności podatkowych. Ulga ta oznacza w istocie rezygnację z wpływów do budżetu państwa i stanowi – aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego – to jednak odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania.
W orzecznictwie i piśmiennictwie, na które powoływała się również Skarżąca, przyjmuje się, że o istnieniu ważnego interesu strony decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ rozstrzyga o umorzeniu lub nie zaległości podatkowej. Podkreśla się przy tym, iż ważnego interesu strony nie można utożsamiać z jej subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości. Ponieważ instytucja umorzenia ma charakter wyjątkowy (zasadą jest bowiem płacenie podatków), uzasadnieniem jej zastosowania będzie wystąpienie względów nadzwyczajnych, okoliczności, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podmiotu wnioskującego o ulgę (zob. S.Babiarz, B.Dauter, B.Gruszczyński, R.Hauser, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek; Ordynacja podatkowa. Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze LexixNexis, Warszawa 2004; s. 253).
Również "interes publiczny", o jakim mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie został przez ustawodawcę zdefiniowany. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości.
Zdaniem Sądu organy podatkowe właściwie oceniły sytuację Skarżącej i okoliczności podnoszone przez nią w toku postępowania, uznając w rezultacie, iż brak jest podstaw do umorzenia przedmiotowych odsetek z uwagi na niewystąpienie w sprawie niezbędnych do tego przesłanek. Dotyczy to zarówno przesłanki ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego.
W sytuacji Skarżącej brak jest okoliczności o opisanym wyżej, szczególnym charakterze. Nie należą do nich ani trudności finansowe Skarżącej, ani też okoliczność, że sprzedaż nieruchomości spowodowana była rezygnacją z realizacji zaplanowanej inwestycji, której nieruchomość ta miała służyć.
Sytuacja finansowej Skarżącej, na którą powoływała się w swoim wniosku podnosząc brak środków finansowych na zapłatę odsetek, nie jest sytuacją, która ze względu na swoją wyjątkowość uzasadniałaby udzielenie wnioskowanej ulgi. Organy podatkowe przeanalizowały tę sytuację w oparciu o dane wynikające ze sprawozdań finansowych i deklaracji z okresu od roku 2002 do końca maja 2006 r. Zasadnie podnosiły, że Skarżąca dysponowała środkami na zapłatę podatku, pochodzącymi ze sprzedaży nieruchomości i to od jej woli zależał sposób ich wykorzystania Cenę netto tej nieruchomości powiększał podatek od towarów i usług (§ 4 umowy sprzedaży z 1 lutego 2006 r.). Strony umowy zgodnie określiły sposób zapłaty ceny wskazując, że część zostanie przekazana Bankowi Miastu. Pozostała część ceny w kwocie 3.706.798,55 zł, zawierająca podatek od towarów i usług (§ 6 lit. d) umowy), została wypłacona Skarżącej (§ 9 ust. 1 umowy).
Skoro Skarżąca zdecydowała się przeznaczyć posiadane środki finansowe na cele inne niż terminowa zapłata podatku od towarów i usług, naliczonego w związku ze sprzedażą nieruchomości, to nie może oczekiwać, że Skarb Państwa przejmie siebie negatywne skutki takiego jej działania. Tym bardziej, że jak słusznie wskazywały organy podatkowe, podatek ten ma szczególny charakter, w konsekwencji obciążając konsumentów i w założeniu swoim będąc neutralnym dla jego podatników.
Należy odróżnić obiektywne przyczyny, które spowodowały konieczność zaniechania inwestycji i w efekcie sprzedaż nieruchomości od przyczyn, dla których Skarżąca nie zapłaciła obciążającego ją podatku od towarów i usług, czego rezultatem był obowiązek zapłaty przedmiotowych odsetek. Zdaniem Sądu nieuiszczenie podatku było decyzją Skarżącej, która – co wynika z materiału dowodowego - posiadała na ten cel odpowiednie środki.
Skarżąca podnosiła, iż jej trudności ekonomiczne mają charakter przejściowy. Nie jest to sytuacja wyjątkowa w prowadzeniu działalności gospodarczej. W ocenie Sądu dodatkowo podkreśla ona brak podstaw do zastosowania wobec Skarżącej ulgi polegającej na definitywnej rezygnacji z należnych budżetowi państwa odsetek.
Skarżąca podnosiła również, że żadna z przesłanek udzielenia ulgi nie jest uzależniona od wykazania, że jej udzielenie umożliwi dalszy rozwój działalności gospodarczej wnioskodawcy. Biorąc jednak pod uwagę to, iż przesłanki te sformułowane zostały przez ustawodawcę w sposób ogólny, stwierdzić należy, iż okoliczność ta – obok szeregu innych – mogła być oceniana przez organy podatkowe. Ocenie tych organów podlega bowiem także celowość udzielenia ulgi i jej skutki dla sytuacji wnioskodawcy.
Sąd podziela wypracowany w orzecznictwie pogląd, że instytucja umorzenia należności podatkowych nie może służyć przerzucaniu na Skarb Państwa ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt I FSK 421/06 - niepublikowany; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 7 listopada 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 1188/99 - LEX nr 45537).
Zasadnie organy podatkowe przyjęły, iż okoliczność, że Skarżąca nie zrealizowała planowanej inwestycji, pomimo poniesienia w związku z nią określonych wydatków, mieści się w ramach ryzyka gospodarczego. Ryzyko takie, nierozerwalnie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej obciąża podmiot prowadzący tę działalność. Obejmuje ono nie tylko efekty samodzielnych decyzji tego podmiotu, ale też okoliczności nieprzewidziane, związane np. ze wzrostem konkurencji na określonym rynku, czy też jak w przypadku Skarżącej, wynikające z przedłużenia procedury wydania decyzji o warunkach zabudowy i zajęcie części terenu pod budowę linii telekomunikacyjnej.
Stwierdzić należy, że chybione jest uzasadnienie zarzutu rażącego naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, którego to naruszenia Skarżąca upatruje w lakoniczności stwierdzenia Dyrektora Izby Skarbowej, że istotą sprawy jest to, iż uregulowanie odsetek nie spowoduje zagrożenia jej egzystencji. Zgodnie z omawianym przepisem, formułującym zasadę prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada ta dotyczy więc w istocie postępowania dowodowego, służącego ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Jej treść oznacza, iż obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnie ze stanem rzeczywistym.
W sprawie niniejszej organy podatkowe dokonały właściwych ustaleń faktycznych. Oparte były one na zgromadzonym materiale dowodowym, w tym przedłożonych przez Skarżącą dokumentach dotyczących okoliczności sprzedaży nieruchomości i jej sytuacji finansowej. Nie doszło zatem do naruszenia ww. przepisu.
Nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej : "p.p.s.a."), Sąd powyższy zarzut Skarżącej ocenił z punktu widzenia art. 191 Ordynacji podatkowej.
Sąd uznał, że celem Skarżącej było zakwestionowanie oceny wyrażonej przez organ odwoławczy w przytoczonym przez nią fragmencie decyzji w świetle okoliczności faktycznych sprawy. Przepisem właściwym do zbadania tej oceny jest art. 191 Ordynacji podatkowej, ustanawiający zasadę swobodnej oceny dowodów. Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwierdzić należy, iż ocena ta dokonana została z poszanowaniem tej zasady. Jak już bowiem wskazywano, Skarżąca wskazywała na przejściowy charakter trudności finansowych, a przy tym jej działalność w ciągu pierwszych pięciu miesięcy 2006 r. przyniosła dochód. Okoliczności te świadczą, iż uiszczenie nie zagrozi egzystencji Skarżącej, co z kolei jest elementem oceny istnienia przesłanek umorzenia należności podatkowych.
Zauważyć należy, że powyższe stwierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej jest fragmentem jego argumentacji o braku przesłanek umorzenia przedmiotowych odsetek.
Zdaniem Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko, opierając je na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Oceniły przedstawione przez Skarżącą przyczyny, dla których domagała się ona umorzenia zaległości podatkowych. Wyjaśniły również powody, dla których uznały, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki ich umorzenia.
Sąd uznał, że zaskarżone decyzje, wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie naruszały prawa.
W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło