VI SA/Wa 520/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-15
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Dorota Wdowiak, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości ustalająca wynik egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, która uwzględniła dodatkowy punkt za jedną z dwóch poprawnych odpowiedzi na jedno z pytań, jest zgodna z prawem, jeśli kandydat nadal nie uzyskał minimalnej liczby punktów do zdania egzaminu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli organ odwoławczy przyznał dodatkowy punkt za pytanie, na które dopuszczalne były dwie poprawne odpowiedzi, to skarżąca nadal nie uzyskała minimalnej liczby punktów wymaganej do zdania egzaminu. Sąd podkreślił, że kontroluje legalność decyzji, a nie merytoryczną poprawność testu jako takiego, o ile organ prawidłowo rozpatrzył odwołanie i odniósł się do zarzutów strony.Stan faktyczny
Skarżąca A.S.B. wniosła skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości, która utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej ustalającą jej wynik z egzaminu konkursowego na aplikację radcowską na 187 punktów, co było wynikiem negatywnym. Minister, rozpatrując odwołanie, przyznał skarżącej dodatkowy punkt za jedno z pytań, podnosząc jej wynik do 188 punktów, jednak nadal poniżej progu 190 punktów wymaganego do zdania egzaminu. Skarżąca kwestionowała poprawność odpowiedzi na kilka pytań egzaminacyjnych, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. S. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...]listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 3310 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r., nr 123, poz. 1059 ze zm.) - po rozpoznaniu odwołania A.S.B. od uchwały Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], uchylił częściowo- w zakresie liczby punktów- zaskarżoną uchwałę i ustalił, że A.S.B. uzyskała podczas egzaminu konkursowego przeprowadzonego w dniu 8 lipca 2006 r. łącznie 188 punktów i w pozostałym zakresie utrzymał ww. uchwałę w mocy.
Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 8 lipca
2006 r. A.S.B. przystąpiła do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, rozwiązując test wyboru. Wymienioną uchwałą Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że zdająca uzyskała z tego testu 187 punktów, w związku z czym wynik egzaminu jest negatywny - stosownie do art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych. W świetle tego przepisu pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał co najmniej 190 punktów.
Egzamin przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. nr 258, poz. 2164 ze zm.). Z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół podpisany przez Przewodniczącego i członków Komisji Egzaminacyjnej a uchwała Komisji podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z treści uchwały wynika, iż A.S.B. uzyskała wynik 187 (sto osiemdziesiąt siedem) punktów.
Minister Sprawiedliwości odniósł się też szczegółowo do zarzutów odwołania dotyczących pytań nr 58, 121, 202, 209 nie podzielając w tym zakresie stanowiska zainteresowanej.
Omawiając pytanie nr 58 (Prokury może udzielić:
A. spółdzielnia mieszkaniowa;
B. J. K.-przedsiębiorca jednoosobowy;
C. spółka kapitałowa w likwidacji);
przytaczając stosowne przepisy będące podstawą odpowiedzi, wskazał, iż zgodnie z kluczem poprawną odpowiedzią jest odpowiedź A, podczas gdy skarżąca, czyniąc dodatkowe założenie, że J. K. przedsiębiorca jednoosobowy, może być przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów o zasadach prowadzenia na terytorium RP działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne, udzieliła odpowiedzi B.
Odnośnie pytania nr 121 (Za zobowiązania spółki cywilnej powstałe przed dniem jej przekształcenia w spółkę jawną, wspólnicy odpowiadają po jej przekształceniu:
A. tak, jak wspólnicy spółki jawnej;
B. na dotychczasowych zasadach przez okres trzech lat, licząc od tego dnia;
C. na dotychczasowych zasadach w każdym czasie);
odpowiedź B jest prawidłową odpowiedzią na postawione pytanie (a nie A jak wskazała zainteresowana), w szczególności w rachubę wchodzą tu także przepisy art. 574 i art. 584 k.s.h. normujące odpowiedzialność wspólników spółki przekształcanej za jej zobowiązania powstałe przed dniem przekształcenia. Ten ostatni przepis zamieszczony w rozdziale 5 działu III tytułu IV k.s.h. "Przekształcenie spółki osobowej w inną spółkę osobową" stanowi, że wspólnicy spółki przekształcanej odpowiadają za zobowiązania spółki powstałe przed dniem przekształcenia na dotychczasowych zasadach przez okres trzech lat licząc od tego dnia. Przepis ten niewątpliwie dotyczy także wspólników spółki cywilnej przekształconej w spółkę osobową, scilicet spółkę jawną.
Odnosząc się do pytania 202 (W postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają odpowiednie zastosowanie przepisy:
A. kodeksu postępowania cywilnego;
B. ordynacji podatkowej;
C. kodeksu postępowania administracyjnego);
powołując się na treść art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, iż prawidłową odpowiedzią jest C nie zaś wskazana przez zainteresowaną odpowiedź A.
W ocenie Ministra nieuzasadnione są także zarzuty zainteresowanej do pytania nr 209 (Po przekazaniu skargi sądowi administracyjnemu, sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji:
A. na wniosek strony;
B. z urzędu;
C. na wniosek strony i z urzędu).
Prawidłowa odpowiedź brzmi A (zainteresowana wskazała C) i wynika wprost z art. 61 § 3 Ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jednocześnie z urzędu Minister Sprawiedliwości uznał, iż pytanie nr 38 sformułowane zostało w sposób umożliwiający udzielenie dwóch poprawnych odpowiedzi tj. C i A. Dogłębna analiza treści art. 291 § 1 Kodeksu karnego, art. 122 § 1 i art. 130 Kodeksu wykroczeń prowadzi do wniosku, iż za prawidłową można uznać także odpowiedź A udzieloną przez zainteresowaną, wobec czego za odpowiedź tę uzyskała ona dodatkowo 1 punkt.
W konkluzji Minister stwierdził, iż A.S.B. uzyskała podczas egzaminu konkursowego łącznie 188 punktów a tym samym brak jest podstaw do podjęcia decyzji zmieniającej (negatywny) wynik egzaminu konkursowego, gdyż zainteresowana nie uzyskała określonego ustawowo progu 190 punktów niezbędnych do uznania wyniku za pozytywny.
W decyzji zostało zawarte pouczenie o możliwości jej zaskarżenia na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. do sądu administracyjnego.
W obszernej skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.S.B., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...]listopada 2006 r., uchylenie poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 339 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r., o radcach prawnych oraz przepisów postępowania przez brak należytego wyjaśnienia sprawy.
W przekonaniu skarżącej udzielone przez nią odpowiedzi na pytania nr 58 i 121 są prawidłowe, natomiast w pytaniu nr 209 brak jest prawidłowej odpowiedzi.
Uzasadniając przedstawione zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego przytoczyła obszerną argumentację merytoryczną dotyczącą zakwestionowanych w skardze pytań egzaminacyjnych (nr 58, 121, 209). Podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko w tej kwestii zajęte w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. W szczególności wywodziła, iż odnośnie pytania nr 58 udzielona przez nią odpowiedź była odpowiedzią prawidłową niezależnie od tego, czy którąkolwiek z pozostałych odpowiedzi można także uznać za prawidłową. Pytanie nie precyzowało o jakiego przedsiębiorcę chodzi, skarżąca uważa, iż zdający mieli obowiązek udzielenia odpowiedzi uwzględniając wszystkie dopuszczone przez prawo formy prowadzenia działalności gospodarczej przez J. K.
Udzielona przez skarżącą odpowiedź na pytanie nr 121 jest jedyną dopuszczalną odpowiedzią prawidłową na tak sformułowane pytanie testowe. Do takiego wniosku prowadzi analiza treści art. 26 i art. 551 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.) szczególnie w świetle nowelizacji z dnia 12 grudnia 2003 r. (Dz. U. nr 229, poz. 2276), która weszła w życie z dniem 15 stycznia 2004 r. a przywołany w zaskarżonej decyzji komentarz do Kodeksu spółek handlowych A. Witosza dotyczy stanu prawnego sprzed ww. nowelizacji. Ponadto skarżąca wykazuje, iż na pytanie nr 209 żadna z podanych odpowiedzi, w tym odpowiedź właściwa według klucza, nie może być uznana za prawidłową albowiem zgodnie z treścią art. 63 § 3 Ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może złożyć jedynie skarżący. Organ, broniąc poprawności odpowiedzi A, popełnia błąd logiczny.
Nadto skarżąca podniosła, iż jako uczestnik egzaminu nie dysponowała wiedzą w zakresie subiektywnie rozumianej istoty przedmiotowego pytania, mogła opierać się jedynie na znajomości ustawy, treści pytania i odpowiedziach-pojawienie się w treści pytania pojęcia strony uniemożliwiło udzielenie prawidłowej odpowiedzi. Wbrew intencji organu, teza postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r. II OZ 155/2005 przemawia za prawidłowością odpowiedzi C a nie A.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko. Dodatkowo wyjaśnił, iż zadaniem osoby egzaminowanej podczas rozwiązywania testu konkursowego było wybranie spośród trzech zaproponowanych odpowiedzi tej, która jest prawdziwa w oparciu o dane zawarte tylko i wyłącznie w tymże pytaniu bez czynienia dodatkowych założeń. Pytania oparte były na przepisach prawa, z kontekstu treści i zaproponowanych odpowiedzi osoba egzaminowana mogła i powinna była wywnioskować, jaki jest jego sens i czego dotyczy. Organ administracyjny przed wydaniem decyzji zgromadził i zapoznał się z całym materiałem dowodowym istotnym dla wydania decyzji a następnie dokonał wnikliwej analizy całości dokumentacji a także szczegółowo odniósł się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów.
Pismem z dnia [...] maja 2007 r. skarżąca wniosła replikę na odpowiedź Ministra Sprawiedliwości na skargę powtarzając w zasadzie argumenty podniesione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.
Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach dalej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w tej sprawie podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W uzasadnieniu decyzji organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznoprawnych.
Egzamin konkursowy w którym brała udział skarżąca, odbył się w roku 2006, co oznacza, że w stosunku do skarżącej miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - dalej urp. (Dz. U. z 2002 r. nr 123, poz. 1059 ze zm.) w jej ostatecznym kształcie nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i innych ustaw (Dz. U. nr 163, poz. 1361).
Stosownie do przepisów art. 332 ust. 1 i 4 ww. ustawy o radcach prawnych Minister Sprawiedliwości każdego roku powołuje zespół do przygotowania pytań na egzamin konkursowy dla kandydatów na aplikantów radcowskich (zespół konkursowy), który przygotowuje jeden zestaw pytań w formie testu wyboru (test składa się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa; pozytywny wynik otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu, co najmniej 190 punktów - por. art. 339 ust. 1 i 3 ustawy; uprawnia go to do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich w ciągu 2 lat od ogłoszenia wyników egzaminu - por. art. 33 ust. 3 ustawy). Zgodnie z przepisami art. 331 ust. 1 i 2 ustawy egzamin konkursowy przeprowadzają komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości, powoływane na obszarze właściwości jednej lub kilku rad okręgowych izb radców prawnych; Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji. Jak stanowi natomiast art. 3310 ust. 1 i 2 ustawy, po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały. Od uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości.
W świetle powyższych uregulowań prawnych, może w pierwszej kolejności wyłonić się kwestia, czy na uchwałę komisji egzaminacyjnej dotyczącą ustalenia wyniku egzaminu osobie egzaminowanej służy odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Taką wątpliwość rodzi to, iż żaden z przepisów ustawy o radcach prawnych nie wskazuje terminu, w jakim odwołanie powinno być wniesione, a także brak jest przepisu kompetencyjnego odnośnie formy i treści rozstrzygnięcia, jakie władny jest wydać Minister Sprawiedliwości w następstwie wpłynięcia takiego odwołania. Niemniej, mimo wchodzących w grę wątpliwości, Sąd przychyla się do stanowiska, że odwołanie, o którym mowa w przepisie art. 3310 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, jest odwołaniem, o którym mowa w art. 127 § 1 k.p.a. Na taką wykładnię może wskazywać treść przepisu art. 331 ust. 2 cytowanej ustawy, w myśl którego Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji egzaminacyjnej. Sformułowanie "organ wyższego stopnia", zawarte w tym przepisie, po pierwsze nadaje komisji egzaminacyjnej rangę organu administracji publicznej pierwszej instancji, a po drugie wyraźnie nawiązuje do treści art. 127 § 2 k.p.a., zgodnie z którym właściwym do rozpoznania odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia. Zdaniem Sądu uchwała komisji egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację, jako rozstrzygnięcie o charakterze władczym i jednostronnym, pozwala postępowanie egzaminacyjne traktować jako indywidualną sprawę administracyjną, w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Toteż w sprawach nieuregulowanych w ustawie o radcach prawnych, a w szczególności w zakresie wymogów odwołania oraz rozstrzygnięć organu wyższego stopnia, mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym kierunku zmierza zresztą i orzecznictwo sądowe. I tak w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2006 r., II SA/OI 119/06 (LEX nr 205607), w sytuacji gdy ustawodawca nie określi wyraźnie, w jakiej formie prawnej sprawa powinna być załatwiona, rozstrzygające znaczenie ma charakter sprawy oraz treść przepisów będących podstawą działania organu administracji publicznej, do którego właściwości należy załatwienie sprawy. Jeżeli z tych przepisów wynika, że w sprawie wymagane jest jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnego stosunku administracyjnoprawnego, to oznacza to, że sprawa wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Za takim poglądem przemawiają również względy wykładni funkcjonalnej, a w szczególności względy wskazane w art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Zgodnie z tym przepisem aplikantem radcowskim może być osoba, która m.in. uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego. Stąd, w razie wniesienia odwołania od uchwały komisji egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację, Minister Sprawiedliwości musi tę kwestię rozstrzygnąć merytorycznie, gdyż jest to istotna przesłanka ustawowa dla ubiegania się o wpis na listę aplikantów. Niezależnie od powyższego, gdyby nawet założyć, że rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ustalenia wyniku konkursowego na aplikację nie zostało dokonane w ramach instytucji odwołania, o której mowa w art. 127 k.p.a., rozstrzygnięciu temu należałoby nadać charakter tzw. czynności materialnotechnicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Niewątpliwie rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację dotyczy uprawnień osoby egzaminowanej, które wyraźnie wynikają z powołanych wyżej przepisów ustawy o radcach prawnych. Rozstrzygnięcia o takim charakterze podlegają zaś kontroli sądu administracyjnego, co wynika z w/w przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Brak jest więc dostatecznych podstaw dla negowania administracyjnoprawnego charakteru rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości wydanego w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, a tym bardziej stwierdzania nieważności wydanej decyzji w takiej sprawie, zwłaszcza w sytuacji nieprecyzyjnego w tym względzie stanu prawnego.
Na marginesie powyższych wywodów można też odnotować, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego, nie ma większych wątpliwości - przynajmniej na gruncie obsadzania stanowisk w drodze konkursu, że jego wynik jest rozstrzygnięciem o charakterze decyzji administracyjnej, podlegającym kontroli sądowej. I tak, w świetle wyroku NSA z dnia 27 lutego 2002 r., II SA 2629/01 (Pr. Pracy 2003/2/35) postępowanie konkursowe zmierzające do wyłonienia kandydata na stanowisko w służbie cywilnej jest postępowaniem w sprawie z zakresu administracji publicznej, a jego wynik podlega kontroli sądowej. Natomiast w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2006 r., III PZP 1/06 (ZNSA 2006/6/93) wskazano na niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym w sprawach z zakresu rozstrzygnięć konkursowych przy obsadzaniu wyższych stanowisk w służbie cywilnej. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy wskazał jednak, iż nie ma wątpliwości, że użyte w art. 45 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 1999 r., Nr 49, poz. 483 ze zm.) określenie "odwołanie" oznacza odwołanie od decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów k.p.a. W konsekwencji w dalszej perspektywie otwarta jest więc w tych sprawach droga sądowoadministracyjna.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, na wstępie należy wskazać, iż w myśl art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Przepis ten nie przewiduje sytuacji, aby prawidłowe mogły być dwie odpowiedzi, a tym bardziej, aby mógł być jednocześnie przyznany punkt za wskazanie jednej z dwóch odpowiedzi spośród trzech wymienionych w pytaniu. Nie może ulegać wątpliwości, że pytanie egzaminacyjne powinno być zredagowane dostatecznie precyzyjnie, aby uniknąć wątpliwości ze strony osoby egzaminowanej co do zakresu przedmiotowego danego pytania. Wychodząc z tego punktu widzenia, przynajmniej w kontekście niniejszej sprawy, pytania opracowane przez zespół konkursowy nie nasuwają większych zastrzeżeń. W sumie skarżąca zakwestionowała 3 pytania. Dla pomyślnego złożenia egzaminu - stosownie do art. 339 ust. 3 ustawy wystarczyło z zestawu 250 pytań udzielić prawidłowej odpowiedzi na 190 pytań. Istniała więc stosunkowo duża liczba pytań (60), na które dopuszczalne było udzielenie błędnej odpowiedzi, tak z powodu niewiedzy zdającego, jak i nieprawidłowego zrozumienia pytania. Skarżąca przekroczyła ten limit.
Poprawna odpowiedź na testowe pytanie, w zakresie o którym mowa w art. 339 ust. 1 ustawy, musi pozostawać w zgodności z kontekstem pytania. Zatem należy odrzucić istnienie innej prawidłowej odpowiedzi poza wskazaną przez zespół konkursowy, jeżeli powodowałoby to potrzebę wyjścia poza granice zakreślone pytaniem. Jeżeli więc odpowiedź jest właściwa wyłącznie dla konkretnej sytuacji nieopisanej w pytaniu z testu wyboru, bądź wychodzi poza jednoznacznie zakreślony kontekst i logikę pytania, to znaczy nie jest to na użytek ww. egzaminu odpowiedź prawidłowa. Odpada też w takiej sytuacji zarzut opracowania testu wyboru z naruszeniem przepisów ustawy.
Poza tym wymaga podkreślenia, że sąd administracyjny nie jest organem, który niejako w trzeciej instancji dokonuje sprawdzenia testu. Jak już wskazano uprawniony jest wyłącznie do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym. W przypadku dokonywania kontroli decyzji Ministra Sprawiedliwości wydanych na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 3310 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, Sąd ma w pierwszym rzędzie zbadać, czy organ uczynił zadość obowiązkowi ponownego rozpatrzenia sprawy, a więc czy dokonał powtórnej analizy akt sprawy pod kątem ustalonego, a kwestionowanego przez stronę postępowania (kandydata) wyniku egzaminu oraz czy to rozpatrzenie nie ma charakteru skrótowego, pobieżnego, czy nie zawiera sprzeczności albo oczywistych błędów, gdy idzie o ocenę zgromadzonych dowodów.
Organowi nie można - zdaniem Sądu - postawić zarzutu, że sprawę załatwił z naruszeniem norm procesowych. Jak wynika z obszernego i szczegółowego uzasadnienia decyzji, organ przeanalizował całość dokumentacji związanej z przeprowadzonym egzaminem i ustosunkował się do wszystkich zarzutów skarżącej, które ukierunkowały jego działanie. Ostatecznie nie stwierdził, iż w sprawie miały miejsce uchybienia, które mogłyby zaważyć na indywidualnym wyniku konkursu.
Co do warstwy merytorycznej zarzutów, wypada zauważyć, że mimo iż brak jest podstaw do dokonania zbadania przez sąd, czy prawidłową jest odpowiedź zakreślona w kluczu odpowiedzi, czy też odpowiedź udzielona przez skarżącą, to jednak z uwagi na to, że skarga oparta jest na takich właśnie zarzutach, nie może być Sądowi obojętna pod względem treści. Oznacza to, że odpowiedź, która jest oczywiście wadliwa, choć ujęta jest we wzorniku odpowiedzi jako prawidłowa, nie może być akceptowana przez organ sprawdzający test egzaminacyjny i nie może konsekwentnie być honorowana przez Sąd w razie pominięcia przez organ tej wadliwości. Odpowiedź "B" wskazana jako prawidłowa na pytanie nr 121 testu zgodnie, z którą wspólnicy przekształconej spółki cywilnej w spółkę jawną odpowiadają za zobowiązania powstałe przed dniem przekształcenia na dotychczasowych zasadach przez okres trzech lat, licząc od tego dnia, nie jest oczywiście wadliwa i może znajdować oparcie w przepisie art. 584 K.s.h. Skarżąca twierdzi, że przepis ten nie może mieć zastosowania, natomiast przeciwnego zdania jest Minister Sprawiedliwości, który szczegółowo uzasadnia swoje stanowisko. W sytuacji szczegółowego uzasadnienia przez organ (z powołaniem się na przepisy K.s.h. i komentarz do nich) stanowiska, iż to właśnie odpowiedź oznaczona literą "B" jest prawidłowa, brak jest podstaw do zakwestionowania przez sąd administracyjny takiej odpowiedzi jako wadliwej procesowo, bo wyłącznie z tego powodu można byłoby uwzględnić skargę w tej części.
Tak więc, w sytuacji gdy organ szczegółowo rozważył zagadnienie odpowiedzi na pytanie nr 121 i zajął stanowisko względem całości argumentacji skarżącej, nie ma podstaw, aby stawiać organowi procesowy zarzut niewyjaśnienia sprawy w tym zakresie.
Odnośnie zakwestionowanego przez skarżącą pytania nr 58 Minister Sprawiedliwości w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości natury procesowej przedstawił swoje argumenty wykazując, iż w świetle obowiązujących przepisów (art. 109 (1) § 1 kc) tylko odpowiedź wynikająca z klucza jest prawidłowa. Należy przypomnieć, że na udzielenie prawidłowej odpowiedzi zasadniczy wpływ ma uważna lektura pytania. Jeżeli stawia się pytanie w sposób ogólny, nie podając sytuacji szczególnej regulowanej tym aktem, odpowiedź musi być dostosowana do pytania i odnosić się ma do takiej sytuacji ogólnej bez czynienia dodatkowych założeń.
Sąd nie podzielił również przekonania skarżącej, że pytanie nr 209 nie zawiera żadnej prawidłowej odpowiedzi. Organ w sposób jasny wyjaśnił stronie dlaczego odpowiedź A, wynikająca wprost z art. 61 § 3 Ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest tą jedyną prawidłową odpowiedzią, nie zaś odpowiedź C, jakiej udzieliła skarżąca. Również w przypadku tego pytania stanowisko skarżącej uzasadnione może być jedynie nie dość dokładną analizą pytania postawionego w teście. Wyjaśnienie organu co do prawidłowości odpowiedzi A nie budzi wątpliwości natury procesowej.
Reasumując, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa zaskarżoną decyzją. Uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. i odnosi się do wszystkich zarzutów skarżącej w tej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło