II OSK 1450/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-01-11

Skład orzekający: Maria Rzążewska, Andrzej Gliniecki, Janina Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot nieposiadający tytułu prawnego do nieruchomości objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ma legitymację do zaskarżenia uchwały w sprawie tego planu, powołując się na naruszenie interesu prawnego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą?
Ratio decidendi
Podmiot nieposiadający tytułu prawnego do nieruchomości objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie ma legitymacji do zaskarżenia uchwały w sprawie tego planu, nawet jeśli powołuje się na naruszenie interesu prawnego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Interes prawny musi być indywidualny, oparty na konkretnej normie prawnej, a nie potencjalne naruszenie interesu faktycznego czy przyszłych zamierzeń inwestycyjnych.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, twierdząc, że narusza ona jej interes prawny poprzez uniemożliwienie prowadzenia działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że spółka nie posiada legitymacji skargowej, gdyż nie wykazała naruszenia indywidualnego interesu prawnego. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w tym art. 22 Konstytucji RP i art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Rzążewska ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia NSA Janina Kosowska Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej "[...]" Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 979/06 w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. w W. na uchwałę Rady Gminy J. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę "[...]" Sp. z o.o. w W. na uchwałę Rady Gminy J. z dnia [...], nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru gminy J. ograniczonego ulicami: [...], [...], [...], [...] i granicami z gminą J. oraz miastem B.-B. Uzasadniając oddalenie skargi Sąd wskazał, że skarżąca Spółka nie posiada legitymacji skargowej w rozumieniu art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów wskazanej ustawy może być bowiem jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Do wniesienia skargi złożonej w trybie wspomnianego przepisu nie legitymuje zatem sprzeczność z prawem zaskarżonego aktu, jak również stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. W związku z powyższym skarżący ma obowiązek wykazania zaistniałego w dacie wnoszenia skargi naruszenia indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia wynikającego z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną skarżącego. W ocenie Sądu skarżąca Spółka nie wykazała natomiast, że na skutek wydania zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia istniejącego w momencie wniesienia skargi. Strona nie wykazała bowiem, aby swój interes prawny wywodziła z norm kształtujących prawo własności lub innych praw, które przyznawałyby jej tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się na terenie objętym zaskarżoną uchwałą. Wywodzenie przez skarżącą naruszenia interesu prawnego z braku możliwości realizacji w przyszłości zamierzeń inwestycyjnych na skutek realizacji zaskarżonej uchwały nie nadaje statusu strony w postępowaniu sądowym. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła "[...]" Sp. z o.o. w W., reprezentowana przez radcę prawnego, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie prawa materialnego polegające na niezastosowaniu przez Sąd art. 22 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenia wprowadzone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego naruszają interes prawny skarżącej Spółki oraz na błędnej wykładni art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez uznanie, że skarżąca nie ma legitymacji do zaskarżenia uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy na skutek realizacji przedmiotowego aktu traci ona możliwość prowadzenia działalności gospodarczej na terenie objętym zaskarżoną uchwałą. Wobec powyższego w ocenie skarżącej Spółki posiada ona interes prawny do zaskarżenia przedmiotowej uchwały do sądu administracyjnego. Konkluzja skargi kasacyjnej zawiera wniosek uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie mają uzasadnionych podstaw i dlatego podlega ona odrzuceniu. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 22 Konstytucji, polegający na jego niezastosowaniu przez Sąd I instancji. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z innymi przepisami kształtują sposób wykonywania własności, a zatem determinują sytuację właściciela nieruchomości między innymi w zakresie jej inwestycyjnego wykorzystania. Przez wprowadzenie w planie miejscowym określonych ograniczeń w sposobie użytkowania nieruchomości, w tym przez wprowadzenie zapisów reglamentujących możliwości realizacji na danym obszarze objętym planem inwestycji uciążliwych dla środowiska, jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, pośrednio dochodzi też do ograniczenia działalności gospodarczej. Wprowadzenie w postaci planu miejscowego ograniczeń w zakresie wykorzystania nieruchomości ma umocowanie ustawowe - w wyżej wymienionym przepisie i skoro następstwem wprowadzonych w planie miejscowym restrykcji w zakresie wykonywania prawa własności jest ograniczenie realizacji określonych inwestycji, co powoduje w konsekwencji ograniczenie prowadzenia określonej działalności gospodarczej to uznać należy, iż to ograniczenie ma umocowanie ustawowe w cytowanym wyżej przepisie. Jest okolicznością niekwestionowaną, iż wnosząca skargę kasacyjną Spółka nie ma tytułu prawnego do jakiejkolwiek nieruchomości położonej na terenie objętym działaniem kwestionowanego planu, a zatem zapisy tego planu, w tym wynikające zakazy w zakresie realizacji inwestycji uciążliwych dla środowiska nie kształtują w żadnym stopniu sytuacji skarżącej jako właściciela określonej nieruchomości, stąd trafnie Sąd I instancji ocenił, iż skarżąca nie wykazała aby został naruszony jej interes prawny a dokonanie tej oceny nie wymagało stosowania art. 22 Konstytucji. Uregulowania planu miejscowego kształtują sposób wykonywania własności i tylko pośrednio wpływają na prowadzenie określonej działalności gospodarczej stąd skarżąca w powołaniu na art. 22 Konstytucji nie może skutecznie wyprowadzać naruszenia swojego interesu prawnego wiążąc go z prowadzoną działalnością gospodarczą, skoro zaskarżona uchwała nie wkracza w sferę uprawnień w zakresie wykonywania prawa własności nieruchomości objętej działaniem planu zagospodarowania przestrzennego. Pozbawiony podstaw jest zarzut naruszenia art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy w związku z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, który wnoszący skargę kasacyjną upatruje w tym, że skutkiem wprowadzenia w zapisach planu ograniczeń w zakresie realizacji inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązkowe jest sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko, narusza interes prawny skarżącego, bowiem wyłączone zostało prowadzenie przez wnoszącego skargę kasacyjną działalności gospodarczej na obszarze gminy objętym tymi zapisami. Stanowisko skargi kasacyjnej w tej mierze jest nieuzasadnione, gdyż przywołany art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy statuuje ogólną zasadę ochrony interesu prawnego danego podmiotu przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Zasada wynikająca z tego przepisu w istocie dotyczy naruszenia interesu prawnego osoby trzeciej na skutek ustalenia warunków zabudowy lub warunków lokalizacji celu publicznego na rzecz innych osób lub jednostek organizacyjnych. Omawiany przepis nie mógł być wobec tego źródłem prawa materialnego w postępowaniu opartym o art. 101 ustawy o samorządzie gminnym w skardze skierowanej przeciwko uchwale o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gdyż przepis ten nie kształtuje sytuacji prawnej wnoszącego skargę kasacyjną. O czym była już mowa w rozpoznawanej sprawie niekwestionowana jest prawidłowość ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji, iż wnoszącej skargę Spółce nie przysługują jakiekolwiek uprawnienia rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze objętym zapisami planu miejscowego, stąd skarżąca nie może skutecznie wywodzić swego interesu prawnego z treści art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy. Trafnie wskazuje uzasadnienie zaskarżonego wyroku, iż podniesiona przez stronę argumentacja dowodzi istnienia po jej stronie tylko potencjalnie naruszenia interesu faktycznego nie zaś prawnego opartego o uregulowania przyznające jej określone prawo. Słusznie podnosi uzasadnienie zaskarżonego wyroku, iż warunkiem skuteczności skargi opartej o art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest wykazanie przez stronę naruszenia jej indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia ale mającego umocowanie w konkretnej normie prawnej, czego w rozpoznawanej sprawie wniesiona skarga kasacyjna nie wykazała. Z przyczyn wymienionych, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło