II SA/Wa 534/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r., odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2005 r. znak [...]. W uzasadnieniu podano, iż w dniu 24 października 2006 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w B. wpłynął wniosek T. S. o wznowienie postępowania w sprawie jego uprawnień do świadczenia przedemerytalnego w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05 (Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1222), którym TK orzekł o niezgodności z Konstytucją RP art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65) w części, w jakiej obejmuje wyrazy "do dnia 12 stycznia 2002 r." Wnioskodawca wskazał, iż wyłączną przyczyną wydania decyzji odmawiających mu przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego był fakt, iż nie zarejestrował się do dnia 12 stycznia 2002 r., lecz kilka dni po tym terminie. Dlatego wniósł o wznowienie postępowania oraz przyznanie i wypłatę świadczenia przedemerytalnego wraz z odsetkami od 2002 r. W związku z wnioskiem, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r., organ wznowił postępowanie w sprawie i ustalił, że T. S. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. w dniu 22 stycznia 2002 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, przyznanym od dnia 23 kwietnia 2002 r. Z ostatniego świadectwa pracy z dnia 21 stycznia 2002 r. wynikało bowiem, iż T. S. w okresie 6 miesięcy przed dokonaniem rejestracji rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron (art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). W takim przypadku, zgodnie z obowiązującym wówczas art. 27 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zasiłek dla bezrobotnych przysługiwał po upływie 90 dni od zarejestrowania się w urzędzie pracy (decyzje Starosty B.: z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...]). Prawo do zasiłku dla bezrobotnych T. S. utracił od dnia 25 lipca 2003 r. z powodu upływu okresu jego pobierania. W dniu 25 lutego 2003 r. T. S. złożył wniosek o zmianę decyzji wydanych przez Starostę B. i przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego. Starosta B. w dniu [...] marca 2003 r., po wznowieniu postępowania, decyzją znak [...] odmówił uchylenia decyzji, zaś Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W wyniku skargi T. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2006 r. sygn. akt 2 II SA 2586/03, orzekł o uchyleniu decyzji obu instancji, zobowiązując organ do wezwania T. S. do sprecyzowania żądania poprzez wskazanie, czy złożone pismo jest wnioskiem o przeprowadzenie postępowania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego wcześniejszych decyzji Starosty B., czy też jest to wniosek podlegający odrębnemu rozpoznaniu o przyznanie świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, iż wniosek w tym ostatnim przypadku powinien być rozpoznany zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w dacie rejestracji T. S. W dniu [...] grudnia 2004 r. Starosta B., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wydał decyzję znak [...], orzekającą o odmowie przyznania T. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego i powyższą decyzję Wojewoda [...] w dniu [...] marca 2005 r. utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał m.in., iż T. S. nie spełniał warunków do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, pomimo udokumentowania okresu uprawniającego do emerytury w wymiarze 32 lat 3 miesięcy i 9 dni. Zgodnie z obowiązującym w dniu rejestracji (22 stycznia 2002 r.) art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat – kobieta i 63 lata – mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, 2. do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat – kobieta i 55 lat – mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, 3. do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, 4. do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 z póżn. zm.). Wnioskodawca nie spełnił ani jednego warunku wymienionego w pkt 1-4. (jeśli chodzi o warunek podany w pkt 1, to T. S., ur. [...] lipca 1950 r., nie osiągnął wymaganego w przypadku mężczyzn wieku 63 lat). Z ostatniego świadectwa pracy z dnia 21 stycznia 2002 r., wystawionego przez Jednostkę Wojskową nr [...] w B. wynika, że stosunek pracy został rozwiązany na mocy porozumienia stron. Nie nastąpiło zatem rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, tym samym nie został spełniony warunek zawarty w ww. pkt 2 i 3. Ponadto T. S. nie osiągnął wymaganego w przypadku mężczyzn wieku 55 lat (pkt 2), a także nie udokumentował okresu uprawniającego do emerytury, wynoszącego w przypadku mężczyzn co najmniej 40 lat oraz że rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Mając na względzie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt 2 II SA 2586/03, w którym wskazano, iż rozpatrzenie wniosku T. S. powinno nastąpić zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie rejestracji (wymóg ten wynika z art. 37l ww. ustawy), Wojewoda [...] rozpatrzył uprawnienia T. S. pod kątem warunków dotyczących świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników państwowych przedsiębiorstw gospodarstw rolnych. Zgodnie z art. 37k ust. 9 ww. ustawy, pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek – co najmniej 50 lat – kobieta i 55 lat – mężczyzna, 2) posiadał okres uprawniający do emerytury – wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, 1) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, 2) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Wnioskodawca nie spełnia również tych warunków, bowiem nie był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej, przez okres co najmniej 10 lat oraz nie osiągnął wieku 55 lat. Organ stwierdził, iż kwestia uprawnień T. S. do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego nie była przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji Starosty B. z dnia [...] grudnia 2004 r., ani decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. Wyjaśnienia w zakresie zasiłku przedemerytalnego zostały podane jedynie informacyjnie. Świadczy o tym również fakt, iż WSA w Olsztynie oddalił skargę T. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. (prawidłowo 2005 r.), znak [...], w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego. W ocenie organu, T. S. nie spełniał warunków do nabycia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego i to nie z powodu zarejestrowania się po dacie 12 stycznia 2002 r. (22 stycznia 2002 r.), wynikającej z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. Podstawę prawną wydania ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. stanowił art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a nie art. 3 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. Oznacza to, że T. S., bez względu na datę dokonania rejestracji w 2002 r., nie nabyłby uprawnień do świadczenia przedemerytalnego. Z powyższych względów, organ odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r., znak [...]. W odwołaniu T. S. zarzucił powyższej decyzji, iż została ona oparta na błędnych ustaleniach faktycznych i prawnych i jako jednostronna, nieobiektywna – winna ulec uchyleniu. Minister Pracy i Polityki Społecznej, działając na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego wydany w sprawie o sygn. akt Sk 15/05, nie ma zastosowania w sprawie, gdyż przyczyną odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego nie była podstawa, dla której stwierdzona została niekonstytucyjność przepisu odnosząca się do zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy, tylko niespełnienie wymogów określonych w przepisie art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu lub art. 150a ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. S. zarzucił powyższej decyzji naruszenie prawa, polegające na nieuwzględnieniu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 2005 r. oraz z dnia 18 września 2006 r., stwierdzających niezgodność z Konstytucją przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. (Dz. U. Nr 154, poz. 1973), wprowadzających zmiany do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zakresie trybu przyjmowania świadczeń przedemerytalnych. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub jej zmianę, poprzez uwzględnienie zmian przepisów wynikających z wyroków Trybunału Konstytucyjnego i przyznanie należnych mu świadczeń. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podkreślając, iż decyzja orzekająca o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego wydana została w oparciu o przepis art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który nie został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Badając sprawę w tym zakresie, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W szczególności, brak jest podstaw do podzielenia zarzutu skargi, iż organy orzekając w sprawie, nie uwzględniały wskazanych wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Zaskarżona decyzja administracyjna została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania. Podstawę prawną wznowienia postępowania stanowił art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl którego można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Jak już wyżej wskazano, postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym postępowaniem administracyjnym, które wprowadza możliwość podważenia mocy obowiązującej decyzji administracyjnej, a zatem dopuszczalność odstąpienia od obowiązującej zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, ustanowionej w art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Niezależnie od powyższego, podkreślenia wymaga, iż decyzje objęte wnioskiem o wznowienie postępowania były zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który stwierdził ich legalność i wyrokiem z dnia 12 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/01353/05 skargę T. S., w której powoływał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt K 19/02, oddalił. Dokonana przez Sąd kontrola w zakresie zgodności decyzji z prawem wyłączała obowiązek organu ponownego badania sprawy w tym zakresie, a jedynie tylko pod kątem wskazanej, kolejnej przesłanki wznowieniowej z art. 145a § 1 k.p.a. (wydanie decyzji administracyjnej na podstawie aktu normatywnego, co do którego Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą). Powołanym we wniosku o wznowieniu postępowania wyrokiem z dnia 18 września 2006 r., sygn. akt Sk 15/05 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65) w części, w jakiej obejmuje wyrazy "do dnia 12 stycznia 2002 r. Podstawę prawną decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. stanowił przepis art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r.), a nie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. Skarżący, jak wykazał organ, nie spełniał warunków wynikających z powołanego art. 37k do nabycia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego, co oznacza, że bez względu na datę dokonania rejestracji w 2002 r. (skarżący zarejestrował się 22 stycznia 2002 r.), nie nabył uprawnień do świadczenia przedemerytalnego. W sprawie przesłanka uregulowana w art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wystąpiła i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.