II SA/Kr 890/05
WyrokWSA w Krakowie2007-06-20
Skład orzekający: Grażyna Firek, Aldona Gąsecka-Duda, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych po upływie 30-dniowego terminu prawa materialnego, a także czy instalacja tablic reklamowych o określonych wymiarach i konstrukcji wymaga pozwolenia na budowę, czy też może być traktowana jako instalacja urządzenia reklamowego zwolniona z tego obowiązku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wnieść sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych po upływie 30-dniowego terminu prawa materialnego, który wygasa z dniem, w którym organ traci kompetencję do wniesienia sprzeciwu. Ponadto, instalacja tablic reklamowych, które nie są trwale związane z gruntem i są rozbieralne, może być traktowana jako instalacja urządzenia reklamowego, która nie wymaga pozwolenia na budowę, chyba że organ wykaże, iż roboty te mogą spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub inne negatywne skutki, uzasadniając tym samym nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. zgłosiła zamiar instalacji dwóch tablic reklamowych. Prezydent Miasta K. wniósł sprzeciw, uznając zgłoszone roboty za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę. Wojewoda utrzymał w mocy sprzeciw, również kwalifikując instalację jako budowlę trwale związaną z gruntem. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., w tym wniesienie sprzeciwu po terminie oraz błędną kwalifikację robót.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej Spółki.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I-instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza na rzecz Spółki "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. od Wojewody [...] kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Dnia [...].03.2005r. Spółka "A" Sp. z o.o. zgłosiła zamiar przystąpienia do wykonania robót związanych z instalacją dwóch tablic reklamowych przy ul. K. na działce nr "1" w K., usytuowanych poza pasem drogowym. W zgłoszeniu określono termin rozpoczęcia robót oraz wskazano, że tablice reklamowe tej Spółki są urządzeniami wolnostojącymi, nie związanymi trwale z gruntem, tymczasowymi, rozbieralnymi, o wymiarach 3 x 6 m każda i powierzchni reklamowej 17,5 m2. Podano, iż instalacja tablic reklamowych nie wymaga wykonywania jakichkolwiek robót ziemnych, zapewnia pełne bezpieczeństwo ludzi i mienia, nie powoduje pogorszenia stanu środowiska i warunków zdrowotno-sanitarnych. Nie wprowadzi i nie zwiększy ograniczeń dla terenów sąsiednich i ruchu drogowego.
Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...].03.2005r. nałożył na wnioskodawcę obowiązek uzupełnienia wymaganych dokumentów i Spółka "A" obowiązek ten wykonała.
Następnie Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].04.2005 r. nr[...], działając na podstawie art. 30 ust.2 i ust.7 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót budowlanych przez Spółkę "A" - Biuro Regionalne w K. przy ul. W., polegających na instalacji dwóch tablic reklamowych 3 x 6 m, przy ul. K. w K. na działce nr "1" obr.[...] i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla realizacji przedmiotowych robót budowlanych.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że zgłoszony zakres robót budowlanych, polegających na instalacji dwóch tablic reklamowych, stanowi budowlę w rozumieniu przepisów art.3 ust. 3 Prawa budowlanego a wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu stanowi budowę w rozumieniu art. 3 ust.6 Prawa budowlanego. Budowla stanowiąca konstrukcję przestrzenną dwóch ekranów o wymiarach 3 x 6 m zamocowaną do stopy fundamentowej o wymiarach 3,60 x 2,40 x 0,40 m i wysokości 7,70 m do górnej krawędzi nad poziom terenu stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 ust.3 ustawy Prawo budowlane i wymaga uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż zgodnie z art. 30 ust.7 pkt l ww. ustawy może budowla ta spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Obiekt ten musi zostać zaprojektowany zgodnie z wiedzą i sztuką budowlaną, z uwzględnieniem parcia wiatru, warunków geotechnicznych i hydrotechnicznych oraz musi zostać powiązany trwale z gruntem, nawet jeżeli nie ma fundamentu zagłębionego w ziemi. Organ I-instancji podniósł, że wykonanie fundamentów pod przedmiotową konstrukcję przestrzenną nie należy do budowy oraz robót budowlanych, których wykonanie nie wymaga pozwolenia na budowę, a które enumeratywnie wymieniono w art. 29 ustawy Prawo budowlane. W związku z tym, że przedmiotowa budowa obiektu nie mieści się w katalogu robót wymienionych w art. 29 ust.2 ustawy Prawo budowlane i wykracza poza zakres robót, które mogą być przyjęte zgłoszeniem na podstawie art. 6 tego przepisu tj. "instalowanie urządzeń reklamowych", tym samym wykonanie wnioskowanej budowli nie można zrealizować metodą "instalacji" o jakiej mowa w art. 29 ust.2 pkt.6 Prawa budowlanego, a tylko taka inwestycja byłaby zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o ten przepis.
Decyzję ta doręczono Spółce dnia 14.04.2005 r. i Spółka ta dnia 22.04.2005 r. wniosła od niej odwołanie do Wojewody, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że kwalifikacja urządzenia reklamowego jako budowli trwale związanej z gruntem jest nieuprawniona i wynikająca z przyjęcia przez Prezydenta Miasta K. założeń odmiennych od przyjętych przez projektanta. Urządzenia reklamowe Spółki "A" instalowane są od kilkunastu lat na terenie Miasta K., według powtarzalnego projektu, w którym to projektant posiadający odpowiednie uprawnienia podaje, że jest to konstrukcja nie związana trwale z gruntem. W przedłożonym projekcie wykonanym zgodnie z przepisami, wiedzą i sztuką budowlaną wskazano, że wszystkie 4 elementy z których składa się urządzenie reklamowe, wykonywane są poza terenem lokalizacji. Tym samym nieuprawnionym jest stanowisko, że wykonanie fundamentu to budowa. W projekcie budowlanym zamieszczono podstawowe wyniki obliczeń konstrukcji uwzględniających między innymi parcie wiatru. Projekt ten zawiera ekspertyzę geotechniczną z której wynika, że dla ustawienia nośnika reklamowego ustalono proste warunki geotechniczne. W odwołaniu zarzucono organowi I-instancji dowolność przyjęcia wystąpienia w tej sprawie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ ten nie wykazał bowiem, z jakimi konkretnymi zagrożeniami może wiązać się niniejsze przedsięwzięcie.
Zdaniem odwołującej Spółki zaliczenie nośnika tablic reklamowych jako budowli wymagającej pozwolenia na budowę z uwagi na jej konstrukcję nie znajduje oparcia w Prawie budowlanym. Zarówno wielkość nośnika reklamy jak też sposób instalowania nie mają wpływu na zaliczenie tego urządzenia do budowli wymagających na budowę.
Wojewoda decyzją z dnia [...].06.2005 r. nr[...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekł w ten sposób, że na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na instalacji dwóch tablic reklamowych 3 x 6m - przy ul. K. w K., na działce nr "1" obręb [...].
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że stanowisko zajęte przez odwołującą Spółkę jest błędne, ponieważ dla ustawienia ww. urządzenia reklamowego jest wymagane pozwolenie na budowę. Czynnikiem decydującym o kwalifikacji danego urządzenia reklamowego jest jego trwałe związanie z gruntem. Zgodnie z art. 3 pkt l lit. b i pkt 3 Prawa budowlanego za obiekt budowlany (budowlę) uważa się, między innymi, "wolno stojące trwale z gruntem związane urządzenia reklamowe". W ocenie Wojewody nie ma decydującego znaczenia okoliczność posiadania przez daną budowlę fundamentów. W ocenie organu w związku z tym, że projektowana reklama jest konstrukcją przymocowaną do słupa, który przykręca się do żelbetowej płyty (podstawy) i który stawia czoło parciu wiatrów oraz innym warunkom atmosferycznym, tym samym musi być taka reklama w odpowiedni sposób powiązana trwale z gruntem, niezależnie od tego, czy jej podstawa będzie zagłębiona w gruncie. W tej sprawie nie można uznać za prawidłową tezę inwestora, że tablice reklamowe są urządzeniem wolnostojącym, nie związanym trwale z gruntem. Przedmiotowa inwestycja nie jest instalacją urządzenia reklamowego. Stan faktyczny ustalony w tej sprawie dotyczy budowli (obiektu budowlanego), którego wykonanie jest budową objętą obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i stąd na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowanego Wojewoda wniósł sprzeciw.
Decyzję ta doręczono Spółce dnia 10.06.2005r. i Spółka ta dnia 1.07.2005r. wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze zarzucono organowi odwoławczemu naruszenie art. art. 3 pkt 3, art. 29 ust. 2 pkt 6 oraz art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez oczywiście chybione przyjęcie przez organy obu instancji, że roboty budowlane związane z zamontowaniem nośnika reklamowego, objęte treścią zgłoszenia "A" Sp. z o. o., realizowane być powinny w trybie art. 28 ustawy Prawo budowlane, a także naruszenie art. 7 i art. art. 77 § l k.p.a. poprzez oparcie decyzji Wojewody na okolicznościach, które nie zostały udowodnione oraz na dowolnych ustaleniach faktycznych, obejmujących błędne przyjęcie, że urządzenie reklamowe objęte treścią zgłoszenia musi być trwale związane z gruntem i na braku wskazania kryteriów różnicujących budowę od instalacji lub remontu.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nietrafny jest pogląd organu odwoławczego jakoby przesłanką determinującą uzyskanie przez skarżącą Spółkę pozwolenia na budowę jest przyjęcie, że w sprawie objętej zgłoszeniem nastąpi "budowa" obiektu budowlanego, kwalifikowanego jako "budowla". Zgłoszony przez skarżącą Spółkę zamiar inwestycyjny w postaci montażu nośnika reklamowego należy zakwalifikować do inwestycji objętych art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Prace budowlane, polegające na ustawieniu obiektu objętego zgłoszeniem odpowiadają pojęciu "instalacja", o którym mowa w dyspozycji przywołanego art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy. Zdaniem skarżącej Spółki ustawienie urządzenia reklamowego objętego zgłoszeniem, winy być traktowane jak "instalacja urządzenia reklamowego" objęta art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego i są to prace budowlane wymagające jedynie zgłoszenia. W skardze wskazano na wyroki sądów administracyjnych potwierdzających stanowisko skarżącej Spółki. Zarzucono organom administracyjnym, że w tej sprawie nie udzieliły wyjaśnień odnośnie kryteriów, które zadecydowały o przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie zakres prac uznany został za "budowę obiektu". Fakt wykonania urządzenia reklamowego w danym miejscu nie może być elementem przesądzającym o istnieniu przesłanki "budowa", a nie istnieniu przesłanki "instalowanie" (montaż).
Każde działanie obejmujące "instalowanie", "montaż", "rozbiórkę", czy też "budowę" jest niczym innym jak wykonywaniem robót budowlanych. Skarżąca Spółka podniosła, że w ramach pojęcia "obiektu budowlanego" mieści się również obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego), a więc uznanie urządzenia reklamowego za obiekt budowlany również nie może przesądzać o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania obiektu budowlanego. Za takim stanowiskiem opowiedział się Główny Urząd Nadzoru Budowlanego. Podniesiono, że art. 29 Prawa budowlanego obejmuje nie tylko obiekty budowlane, ale również budowle. Z przedłożonego do akt sprawy projektu budowlanego wynika, że urządzenie reklamowe ma charakter rozbieralny i składa się z typowych elementów składowych, montowanych ze sobą w całość i nie jest ono trwale związane z gruntem.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie skarżąca Spółka podtrzymała stanowisko zawarte w swojej skardze i podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w podobnej sprawie wyrokiem z dnia 18.04.2007r. uchylił decyzje organów administracyjnych nakładających na Spółkę obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie urządzeń reklamowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarżąca Spółka "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. w dniu 1 lipca 2005 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2005r., doręczoną skarżącej Spółce 10 czerwca 2005r. Skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu.
Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I-instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że Wojewoda, którego decyzja została zaskarżona, ma siedzibę w Krakowie. Z art. 13 § 2 P.p.s.a. wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar Województwa Małopolskiego.
W przedmiotowej sprawie organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I-instancji.
Zgodnie z art.30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) o treści obowiązującej w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, w przypadku robót budowlanych wymagających zgłoszenia, rozpoczęcie wykonywania tych robót może nastąpić po upływie 30 dni od daty dokonania przez inwestora zgłoszenia, jeżeli w tym terminie właściwy organ nie wniósł sprzeciwu wobec zamiaru wykonywania danych robót.
Termin 30-dniowy wniesienia sprzeciwu ma charakter terminu prawa materialnego, a nie terminu proceduralnego. Jedną z podstawowych różnic między terminem prawa materialnego a terminem proceduralnym (procedury administracyjnej) jest określenie skutków ich nie dochowania. W przypadku nie załatwienia sprawy przez organ administracyjny w terminie proceduralnym (wynikającym z art. 35 k.p.a.), organ administracyjny nadal ma obowiązek prowadzić postępowanie w sprawie, a jedynie dodatkowo winien zawiadomić strony o przyczynie nie załatwienia sprawy w terminie i podać nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.). Skutki upływu terminu prawa materialnego są bardziej doniosłe. W każdym przypadku mają one znaczenie dla możliwości dalszego merytorycznego prowadzenia postępowania. W związku z brakiem ogólnych zasad regulujących upływ terminów prawa materialnego, w każdym przypadku należy odrębnie ustalać te skutki. Analiza treści art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że termin 30-dniowy na wniesienie sprzeciwu jest terminem prawa materialnego, ponieważ z jego upływem wygasa kompetencja organu do wniesienia sprzeciwu (tak szeroko w orzecznictwie sądowym, np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17.11.2005 r., sygn. akt II OSK 197/05, opub. w LEX nr 196647; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 15.04.2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 555/04, opub. w LEX nr 169408). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni akceptuje ten pogląd.
Kolejną różnicą między terminem prawa materialnego, a terminem procedury administracyjnej jest niedopuszczalność przedłużenia przez organ terminu prawa materialnego. Art. 36 § 1 k.p.a. stanowiący podstawę do wyznaczenia przez organ administracji nowego terminu zakończenia sprawy administracyjnej i dotyczy tylko takich postępowań administracyjnych, które nie są ograniczone terminem prawa materialnego. Jeżeli wyjątkowo podjęcie określonych czynności w prowadzonym postępowaniu administracyjnym limitowane jest zastrzeżonym przez ustawodawcę okresem czasu, wówczas sam organ nie może go przedłużyć.
Oceniając zaskarżoną decyzję Wojewody, stanowiącą sprzeciw wobec wykonania robót budowanych polegających na instalacji dwóch tablic reklamowych, należy wskazać, że ten organ przekroczył 30-dniowy materialnoprawny termin do wniesienia sprzeciwu. Początek biegu postępowania odwoławczego wyznacza przekazanie temu organowi odwołania wraz z aktami sprawy administracyjnej. Przekazanie to miało miejsce w dniu 29.04.2005r., ponieważ taka data wpływu (zgodnie z art. 133 k.p.a.) do Urzędu Wojewódzkiego widnieje na piśmie informującym o przekazaniu akt sprawy wraz z odwołaniem (akta postępowania administracyjnego, karta nr 18). Decyzja Wojewody w tej sprawie została wydana dopiero [...].06.2005 r., czyli w 37 dniu od daty otrzymania odwołania wraz aktami sprawy I-instancyjnej. Wprawdzie Wojewoda pismem z dnia 19.05.2005r. poinformował odwołującą Spółkę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 k.p.a. z powodu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale z akt sprawy nie wynika, aby Wojewoda w trybie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wydał jakiekolwiek postanowienie o obowiązku uzupełnienia zgłoszenia Spółki o brakujące dokumenty. Tylko takie postanowienie przerywałoby 30-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu. Stąd zawiadomienie Wojewody o przedłużeniu terminu prawa materialnego nie mogło odnieść skutku w postaci jego przedłużenia i w tej sprawie z dniem 30 maja 2005 r. (a to dlatego, że wprawdzie 30-dniowy termin kończył się 29 maja 2005 r., ale dzień ten stanowił niedzielę), Wojewoda najpóźniej mógł wnieść sprzeciw.
Tym samym w związku z wniesieniem sprzeciwu przez Wojewodę po dniu 30 maja 2005r. (10 czerwca 2005 r. kiedy sprzeciw ten doręczono Spółce), decyzję tą należy uchylić w związku z wydaniem jej po upływie maksymalnego terminu materialnego.
Również decyzja organu I-instancji narusza obowiązujące wówczas przepisy i polega uchyleniu, ale z innych powodów niż decyzja organu II-instancji.
Organ I-instancji wydając decyzję o wniesieniu sprzeciwu przede wszystkim nie uwzględnił dowodów zebranych w tym postępowaniu. Po dokonaniu w dniu 3.03.2005 r. zgłoszenia zamiaru wykonania robót polegających na instalacji dwóch tablic reklamowych, Prezydent Miasta K. wydał dnia [...].03.2005r. postanowienie w oparciu o art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, zobowiązując nim inwestora do uzupełnienia swojego zgłoszenia o przedłożenie wymienionych w tym postanowieniu dokumentów, wśród których były warunki techniczne powiązania elementów konstrukcyjnych zamierzonej inwestycji z podłożem. Dnia 1.04.2005r. Spółka "A" Media przedłożyła te dokumenty w tym projekt budowlany nośnika reklamowego sporządzony przez inżyniera budownictwa. Projekt ten zawiera szczegółowy opis rozwiązań technicznych dotyczących planowanych robót budowlanych (akta postępowania administracyjnego, karta nr 1). Dysponując tak zebranym materiałem dowodowym, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].04.2005 r. wniósł sprzeciw od zgłoszenia wykonania ww. robót budowlanych polegających na instalacji dwóch tablic reklamowych i nałożył na Spółkę obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla tego zamierzenia inwestycyjnego. W uzasadnieniu organ ten wyjaśnił, że nałożony obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę wynika stąd, że zgłoszone zamierzenie inwestycyjne nie można uznać za instalację urządzeń reklamowych, jest ono budowlą a z powodu jej rozmiarów może ona stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia i musi być trwale związany z gruntem. Taka argumentacja decyzji I-instancyjnej w tej sprawie nie jest uzasadniona. Przede wszystkim organ I-instancji w ogóle nie odniósł się do przedłożonego przez Spółkę projektu budowlanego nośnika reklam, w którym to projekcie opisano, między innymi, zabezpieczenie przed siłą wiatru i inne rozwiązania konstrukcyjne służące bezpieczeństwu osób i mienia. Jeżeli więc organ I-instancji dysponował przedłożonymi przez inwestora danymi technicznymi dotyczącymi bezpieczeństwa eksploatacji urządzenia, które miało być wykonane, to wnosząc sprzeciw zobowiązany był odnieść się do zaproponowanych przez inwestora rozwiązań. Oznacza to, że Prezydent Miasta K. dysponując przedłożonymi rozwiązaniami technicznymi nie mógł tej okoliczności pominąć.
Organ I-instancji niczym nie uzasadnił podniesionej okoliczności, że w tej sprawie nośnik reklam musi być trwale związany z gruntem. Według bowiem tak zgłoszenia, jak i przedstawionego projektu budowlanego, w tej sprawie nośnik reklamowy nie będzie trwale związany z gruntem. Będzie on wspierał się na podstawie żelbetowej o wymiarach 3,6 m x 2,4 m i grubości 0, 4 m, ustawionej na powierzchni gruntu. Tym samym organ I-instancji wbrew wnioskowi inwestora przyjął, że przedmiotowy nośnik reklamowy musi być trwale związany z gruntem. Taka argumentacja organu nie znajduje żadnych podstaw prawnych. Nie można twierdzić, że skoro jednym z rodzajów budowli są urządzenia reklamowe trwale związane z gruntem, to zarazem każde urządzenie reklamowe musi być z tym gruntem na trwale związane. Ustawodawca definiując jako budowlę urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem również nie określił, że każde urządzenie reklamowe musi być na trwale z gruntem związane. Stawianie w tej sprawie przez organ I-instancji znaku równości między zgłoszonym nośnikiem reklamowym nie związanym trwale z gruntem i pojęciem budowli jest błędne. Organ I-instancji nie wyjaśnił również, dlaczego objęte tą sprawą zgłoszenie nie jest instalacją urządzenia reklamowego.
Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego o treści obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji pozwolenia na budowę nie wymagało wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.
Z tego przepisu wynika, że tylko instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga pozwolenia na budowę, przy czym ustawodawca nie uzależnił wyjątku wyszczególnionego w art. 29 ust. 2 pkt 6 ani od wielkości tablicy i urządzeń reklamowych, ani też od tego, czy są to tablice lub urządzenia trwale związane z gruntem, które zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego można uznać za budowle, czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe ustawione na konstrukcji naziemnej.
W tej sprawie organy obu instancji nie uzasadniły, aby koniecznym było uzyskanie przez skarżącą Spółkę pozwolenia na budowę nośnika reklamowego.
Nie oznacza to, że w ogóle budowa jakiekolwiek urządzenia reklamowego nie będzie wymagała pozwolenia na budowę. W każdej sprawie organy administracji winny ocenić, czy planowana inwestycja mieści się w katalogu urządzeń i budowli, które zostały wyłączone z obowiązku uzyskana pozwolenia na budowę. Należy również wyjaśnić, że jeśli organ administracji uzna, że skala i wielkość robót budowlanych przy instalowaniu tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska, albo zwiększa ograniczenia lub uciążliwość dla terenów sąsiednich, może w drodze decyzji na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na roboty objęte zgłoszeniem. Uprawnienie to ma charakter uznaniowy i wymaga uzasadnienia przez organ podstawy do zastosowania art. 30 ust. 7 ww. ustawy, a w szczególności wówczas, gdy inwestor przedłożył już taki projekt budowlany. W takiej sytuacji organ administracji nie mógł, tak jak to uczynił w tej sprawie, pominąć oceny rozwiązań przyjętych w tym projekcie. Brak takiej oceny stanowi przesłankę uchylenia decyzji organu I-instancji w tej sprawie.
Tym samym należy uznać, że organy administracji wadliwie przeprowadziły również postępowanie administracyjne. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie niezbędne i konieczne czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do tego artykułu jednym z podstawowych obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest zebranie z urzędu materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego.
Stąd ciężar dowodu spoczywa przede wszystkim na organie administracji publicznej prowadzącej dane postępowanie. Z zasady tej wynika między innymi treść art. 80 k.p.a. nakładający obowiązek oceny sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W związku z tym organy administracji nie wypowiedziały się w decyzjach kończących postępowanie I-instancyjne i II-instancyjne o uwzględnieniu okoliczności (faktów) ustalonych w oparciu o zebrane w sprawie dowody bądź też o odmówieniu tym dowodom wiarygodności, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Brak ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy stanowi również naruszenie art. 77 § 1 k.p.a.
Takie naruszenie przepisów procedury administracyjnej mogło mieć istotny wpływ na treść wydanych w tej sprawie decyzji administracyjnych.
W związku z tym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a.), które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz stwierdzono naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 30 ust. 2, ust. 5 i ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego) polegające na zgłoszeniu sprzeciwu po upływie 30 dni oraz braku uzasadnienia dopuszczalności stosowania art. 30 ust. 5 i 7 pkt 1 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. właściwy w tej sprawie organ I-instancji ponownie prowadząc postępowanie powinien, przestrzegając termin 30-dni, ustalić stan faktyczny biorąc pod uwagę przedłożony przez Spółkę projekt budowlany nośnika reklam i załatwić sprawę. Termin 30-dniowy należy liczyć od chwili przekazania akt sprawy organowi I-instancji.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.
O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącej od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tej sprawie zwrot kosztów postępowania obejmuje zwrot kwoty uiszczonego wpisu.
Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło