II OSK 1648/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 678/07 w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz K. Z. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie cofnął K. Z. pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej. Organ uzyskał informację o skazaniu K. Z. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie [...] za przestępstwo z art. 18 § 2 K.k., to jest podżeganie do fałszywych zeznań oraz prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 2003 r. w sprawie [...] za czyn z art. 178a § 1 K.k., to jest kierowanie pojazdem mechanicznym po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości. Na tej podstawie uznał, iż K. Z. popełniając przestępstwo w stanie nietrzeźwości i narażając na uszczerbek życie i zdrowie osób trzecich nie daje gwarancji, iż będąc w podobnym stanie nie użyje broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Jako prawną podstawę decyzji organ wskazał przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Od powyższej decyzji K. Z. wniósł odwołanie. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając przy tym jej ustalenia i prawną ocenę ustalonego stanu faktycznego. Decyzję Komendanta Głównego Policji K. Z. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 80 K.p.a. przez nierozważenie treści całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyprowadzenie nieuzasadnionego wniosku, iż fakt popełnienia przez niego przestępstw, za które został skazany, rodzi uzasadnioną obawę użycia przez skarżącego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. Sąd stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że zaskarżona a także poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa a ustalenia organów i dokonana przez nie ocena zebranego materiału dowodowego nie budzą zastrzeżeń. Materiał ten dawał organowi podstawę do oceny stanu faktycznego jako wyczerpującego przesłanki określone w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego lekceważenie przez skarżącego podstawowych zasad obowiązujących wszystkich uczestników ruchu drogowego świadczy o jego nieodpowiedzialności i uzasadnia obawę, że nie daje on gwarancji, iż będzie przestrzegał innych przepisów prawa, w tym dotyczących posiadania i używania broni. Świadome godzenie się przez skarżącego na ewentualne następstwa kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwym oraz nakłanianie do złożenia fałszywych zeznań w celu uniknięcia odpowiedzialności za popełniony czyn dają podstawę do oceny postępowania strony jako osoby należącej do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W tej sytuacji nie mogą mieć przesądzającego znaczenia dla uznania racji skarżącego pozytywne opinie wydane mu przez Polski Związek Łowiecki, macierzyste koło łowieckie oraz uzyskane w miejscu zamieszkania. Wymieniony wyrok zaskarżył skargą kasacyjną K. Z. reprezentowany przez adwokata M. W.. Wyrokowi temu zarzucił: a) naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 tejże ustawy przez uznanie, że skarżący jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, gdy tymczasem dokonanie prawidłowej wykładni oraz właściwe zastosowanie powyższych przepisów winno prowadzić do odmiennych wniosków; b) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jest art. 80 K.p.a. przez niewzięcie pod uwagę przy orzekaniu całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym przede wszystkim tej części, która przemawia na korzyść skarżącego, a oparcie orzeczenia praktycznie jedynie na fakcie skazania skarżącego wyrokiem karnym; c) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy – art. 8 K.p.a. i art. 12 § 1 K.p.a. przez wszczęcie postępowania administracyjnego niedługo przed zatarciem skazania, które stało się bezpośrednią podstawą do wydania zaskarżonego orzeczenia oraz pominięcie przy orzekaniu istotnych kwestii przemawiających na korzyść skarżącego. Stawiając powyższe zarzuty, w oparciu o art. 176 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o: a) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przekazanie sprawy właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego jako części kosztów postępowania; ewentualnie b) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do meritum przez uchylenie w całości decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] i decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] oraz umorzenie postępowania, a nadto zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji należy uznać za uzasadniony. Brak było bowiem podstaw do zastosowania tych przepisów bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozważenia wszystkich jej istotnych okoliczności. Przyjmując, iż skarżący należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a więc takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą one użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego Sąd I instancji nie ocenił wnikliwie zasadności i trafności tego wniosku, lecz posłużył się ogólnikowym stwierdzeniem, że organy prawidłowo oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego oraz właściwie zastosowały prawo materialne. Stwierdzenia te budzą uzasadnione wątpliwości. Należy zauważyć, że mimo iż każda osoba popełniająca przestępstwo narusza prawo, to ustawodawca nie wprowadził jako zasady pozbawiania prawa do broni wszystkich, którzy popełnili jakiekolwiek przestępstwo. Prawną postawą pozbawienia skarżącego pozwolenia na broń jest przepis nakazujący Policji cofnięcie pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw. Dlatego w orzecznictwie sądowym jest ugruntowany pogląd (por. wyroki WSA w Warszawie z 28 maja 2004 r., sygn. III SA 2258/02, Lex nr 158939; NSA z 9 października 2005 r., sygn. III SA 866/02 i NSA z 20 marca 2007 r., sygn. II OSK 955/06, niepubl. i inne), że przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany i cechami jego charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził wprawdzie, że wniosek organów Policji co do zaistnienia przesłanki zastosowania art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest uzasadniony i wynika z należytej analizy materiału dowodowego, lecz stwierdzenia tego nie można uznać za przekonywujące. Przy ocenie tej oparto się wyłącznie na fakcie skazania skarżącego za dwa przestępstwa bez rzeczywistej oceny dowodowej opinii skarżącego z miejsca zamieszkania, z Polskiego Związku i z koła łowieckiego. Opinie te mogły mieć istotne znaczenie w sprawie ze względu na długoletnią (35 lat) przynależność skarżącego do PZŁ. Organy nie dążyły też do uzyskania innych dowodów wskazujących na to, czy skarżący nadużywa alkoholu, narusza prawo i czy popełnienie przestępstw – za które został skazany – wiązało się z tylko odosobnionym czynem przestępczym. Również ocena faktu skazania skarżącego za przestępstwa z art. 178a K.k. i 18 § 2 w zw. z art. 233 § 1 K.k. i wyprowadzone z tego faktu wnioski budzą istotne zastrzeżenia. Przede wszystkim organy pominęły to, że wprawdzie skarżący popełnił dwa przestępstwa, lecz były one ściśle związane z jednym czynem, to jest prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwym. Następnie, wniosek o godzeniu się skarżącego na ewentualne skutki jazdy po pijanemu w postaci śmierci lub kalectwa osób trzecich nie ma żadnego uzasadnienia. Jest wprawdzie powszechnie wiadomo, że jazda samochodem w stanie nietrzeźwym często powoduje tragiczne skutki, lecz nie oznacza to, że skarżący godził się na takie skutki. Przestępstwo z art. 178a K.k. ma charakter formalny a nie skutkowy i jest popełnione w chwili prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwym. W chwili zaistnienia tragicznych skutków takiej jazdy dochodzi do popełnienia innych przestępstw. Przyjęcie, że skarżący świadomie godził się na takie skutki wymagałoby wykazania zamiaru ewentualnego (dolus eventualis) będącego podstawą winy umyślnej w zakresie zaistniałych skutków. Jest oczywiste, że w wypadku skarżącego winy takiej nie ustalono z braku skutków prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwym. Przyjęcie więc przez organy i Sąd I instancji, iż skarżący godził się na ewentualne skutki swojej jazdy, było bezpodstawne. W tej sytuacji przyjęcie wniosku, że w stosunku do skarżącego zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w sposób wskazany w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wyłącznie na podstawie skazania go za przestępstwo niezwiązane z użyciem broni i niewymienione tym przepisem nie znalazło dotychczas przekonywującego uzasadnienia. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione. Skarga ta dotyczy postępowania sądowego i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie mógł naruszyć przepisów art. 8, 12 § 1 i 80 K.p.a., które nie mają zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulowanym ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i uwzględnił skargę na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem w sprawie zaistniało wyłącznie naruszenie przez Sąd I instancji prawa materialnego. Na podstawie art. 200 i 203 pkt 1 wymienionej ustawy Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania za obie instancje sądowe, na które składają się wpisy od skargi i skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie adwokata za obie instancje i wpłaty kancelaryjne. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.