IV SA/Wa 418/07

WyrokWSA w Warszawie2007-06-21

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Anna Szymańska, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Geodeta Kraju prawidłowo stwierdził nieważność decyzji odmawiającej wpisu do ewidencji gruntów i budynków, opierając się na rzekomym rażącym naruszeniu prawa, w sytuacji gdy postępowanie dotyczyło ujawnienia w rejestrze składu zarządu spółki?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Geodety Kraju oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że organ nie wykazał rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej wpisu do ewidencji gruntów. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i wymaga bezspornego ustalenia wadliwości decyzji, a nie jedynie sporu co do wykładni przepisów. W ocenie sądu, organ nie wykazał kwalifikowanego naruszenia przepisów, a jego rozumowanie dotyczące aktualności wpisu było błędne w kontekście postępowania nadzorczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. M. na decyzję Głównego Geodety Kraju, która utrzymała w mocy własną decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz Starosty K. odmawiających wpisu do ewidencji gruntów i budynków składu osobowego Zarządu Spółki. Skarżący zarzucił błędną interpretację przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Spór dotyczył tego, które osoby powinny zostać wpisane jako członkowie Zarządu Spółki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2005 r. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Michał Majcher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi T. M. Przewodniczącego Zarządu Spółki [...] w O. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej wpisu do ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Główny Geodeta Kraju na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) kpa w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lipca 2005 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty K. z dnia [...] maja 2004 r. o odmowie wpisu do ewidencji gruntów i budynków gminy O. składu osobowego Zarządu Spółki [...] w O. w składzie ujętym we wniosku z dnia 18 maja 2000 r. złożonym w Starostwie Powiatowym w P. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne: Zarząd Spółki [...] w O. pismem z dnia 18 maja 2000 r. wystąpił o dokonanie wpisu w ewidencji gruntów i budynków Zarządu tej spółki w składzie siedmioosobowym. Wójt Gminy O. decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. odmówił dokonania w ewidencji gruntów gminy O. wpisu przedstawionego składu zarządu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], do którego Zarząd wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. odmówił stwierdzenia jej nieważności. Od powyższej decyzji A. S. i J. B. wnieśli odwołanie do Głównego Geodety Kraju, który decyzją z dnia [...] września 2001 r. umorzył postępowanie odwoławcze wskazując, że odwołanie zostało wniesione przez osoby, które nie wykazały, że reprezentują Spółkę w sposób wymagany prawem. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2003 r. uchylił powyższą decyzję. Główny Geodeta Kraju rozpatrując ponownie odwołanie, decyzją z dnia [...] października 2003 r. uchylił ww. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. i orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] lipca 2000 r. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r. Wojewoda [...] wyłączył Starostę P. od prowadzenia sprawy dotyczącej wpisu osobowego składu zarządu spółki i wyznaczył Starostę K. do prowadzenia sprawy. Starosta 1 Sygn. akt PT SA/Wa 418/07 K. decyzją z dnia [...] maja 2004 r. odmówił dokonania wpisu do ewidencji gruntów i budynków zarządu Spółki [...] w O. w składzie określonym w pierwotnym wniosku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], po rozpatrzeniu odwołania J. B. i S. G. decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ wskazał wówczas, że zarządzeniem nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Wójt Gminy O. jako organ nadzoru powołał do pełnienia funkcji członków zarządu Spółki, działając w trybie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Następnie został dokonany do ewidencji gruntów i budynków wpis składu osobowego Spółki zgodnie z powołanym wyżej zarządzeniem. Zatem sprawa o wpis do ewidencji została załatwiona w sposób wyżej opisany. Z tego względu organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Starosty K., nie zaś z powodów wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia tego organu. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lipca 2005 r. złożył J. B. jako członek "poprzedniego" Zarządu oraz w imieniu Stowarzyszenia W. S. G. Główny Geodeta Kraju, po rozpatrzeniu wniosku J. B. – pełnomocnika Zarządu Spółki i S. G. - Prezesa "W." decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. stwierdził nieważność powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora z dnia [...] lipca 2005r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty K. z dnia [...] maja 2004 r. Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez T. M. - członka "obecnego" zarządu Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Organ naczelny podniósł, że w sprawie wpisu do ewidencji gruntów i budynków składu osobowego Zarządu Spółki, stroną upoważnioną do złożenia takiego wniosku jest ww. Spółka, a w jej imieniu osoby upoważnione do jej reprezentowania przez zarząd. Zdaniem Głównego Geodety Kraju należało zatem uznać, że w niniejszej sprawie stroną postępowania nie są osoby fizyczne lecz osoby, które tę Spółkę aktualnie reprezentują. T. M., wezwany do przedłożenia dowodów, że aktualnie reprezentuje spółkę przedłożył kopię zarządzenia Wójta Gminy z dnia [...] marca 2005 r., z którego wynika, że jest Sygn. akt IV SA/Wa 418/07 przewodniczącym Zarządu Spółki. Jednocześnie przedłożył potwierdzoną za zgodność kopię wypisu z ewidencji gruntów i budynków, z którego wynika, że zarząd powołany ww. zarządzeniem Wójta został wpisany do tej ewidencji. Zgodnie z treścią powyższego zarządzenia Wójta Gminy O. z dniem [...] marca 2005 r. do reprezentowania spółki został powołany nowy zarząd spółki. Zatem zdaniem organu centralnego, skoro wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] został wniesiony dnia 20 lipca 2005 r. przez J. B. jako pełnomocnika zarządu, to w dniu tym osoba ta nie była umocowana do reprezentowania spółki, zatem zdaniem Głównego Geodety Kraju wniosek ten należałoby uznać za bezskuteczny, jednak wniosek ten został także złożony przez stowarzyszenie "W.", a w ocenie organu centralnego cel działania tej organizacji upoważniał ją do wniesienia żądania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...]. Główny Geodeta Kraju zauważył także, że rozpatrywał sprawę w trybie nadzwyczajnym, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, dlatego rozpoznanie sprawy musiało ograniczyć się jedynie do zbadania, czy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2005 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Starosty K. rażąco narusza prawo, lub czy wydana została bez podstawy prawnej, co oznacza, że organ centralny miał obowiązek zbadania, czy istniały przesłanki do unieważnienia tych decyzji istniejące w dniu wydania tych decyzji. Przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Głównego Geodety Kraju nie było ustalenie aktualnego stanu prawnego stanowiącego podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Zmiany w ewidencji, które nastąpiły w wyniku wydania zarządzenia Wójta Gminy O. z dnia [...] marca 2005 r. o ustanowieniu Zarządu Komisarycznego stanowią zdaniem organu naczelnego oddzielną podstawę prawną dokonania nowych zmian w ewidencji gruntów i budynków i nie dotyczą postępowania w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków dokonanych w 2000 r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. M. członek zarządu Spółki [...] w O. zarzucając zaskarżonej decyzji błędną interpretację postanowień ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych i wnosząc o jej uchylenie. Sygn. akt IV SA/Wa 418/07 W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu 17 stycznia 1999 r. na walnym zebraniu Spółki, niezgodnie ze statutem wybrano Zarząd Spółki złożony z osób nie będących udziałowcami, a nawet nie posiadających gospodarstw. Wybrany Zarząd próbował dwukrotnie uzyskać wpis do ewidencji gruntów, ale w 2000 r. Wójt Gminy O., a Starosta K. w 2004 r. odmawiali takiej rejestracji. Inne natomiast stanowisko zajął Główny Geodeta Kraju, który stoi na stanowisku, że organ rejestrujący nie ma prawa badać zasadności wniosku. Zdaniem skarżącego istotne jest, że Wójt Gminy O. działając jako organ nadzoru na wniosek mieszkańców O. wprowadził w 2005 r. zarząd przymusowy w spółce, który został wpisany do ewidencji gruntów. Zdaniem skarżącego, Starosta K. decyzją z dnia [...] maja 2004 r. słusznie odmówił wpisu do ewidencji gruntów zgłoszonego składu osobowego Zarządu Spółki, ponadto decyzja ta była zgodna z obowiązującymi przepisami i chroniła osoby uprawnione do udziału w spółce przed przejęciem ich majątku przez osoby nieuprawnione. Stanowisko Głównego Geodety Kraju, że organ prowadzący ewidencję gruntów nie może badać zasadności wniosku, sprowadza się do oddania majątku mieszkańców gminy w ręce osób nieuprawnionych. Jedynym kryterium zarządzania majątkiem wspólnoty byłaby szybkość zgłoszenia wniosku - kto pierwszy zdążyłby zgłosić wniosek o wpis Zarządu Spółki do ewidencji gruntów, zostałby jego dysponentem. Tymczasem, zdaniem skarżącego, art. 8 i art. 29 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wyraźnie wskazują sposób nabycia udziału we wspólnocie. Art. 14-16 ustawy wyraźnie mówi, że spółkę tworzą osoby uprawnione do udziału. Statut Spółki zarówno obowiązujący, jak i wzorcowy nadany przez Ministra na podstawie art. 18 ustawy wyraźnie mówi, że zarząd Spółki jest wybierany spośród osób uprawnionych do udziału we wspólnocie i organ rejestracyjny winien zbadać tę okoliczność, natomiast stanowisko Głównego Geodety Kraju nie uwzględnia tego stanu prawnego. W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w całości stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji wyjaśniając jednocześnie, że sprawa dotyczy wpisu do ewidencji gruntów i budynków składu Zarządu Spółki wskazanego we wniosku z dnia 18 maja 2000 r., a ewidencja gruntów i budynków ma w systemie prawnym swoje określone zadanie. Zakres tych zadań określony jest w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 240 poz. 2027). Z art. 20 ust. 1 tej ustawy wynika, że ewidencja gruntów i Sygn. akt IV SA/Wa 418/07 budynków to jedynie zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Zgodnie z art. 24 ust. 1 cyt. ustawy informacje o gruntach, budynkach i lokalach, zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów, zatem informacje te nie mogą być ujawnione w ewidencji w sposób dowolny, a jedynie na podstawie przedłożonych dokumentów uzasadniających wpis do ewidencji. Określenie, że organ prowadzący ewidencję gruntów budynków jest organem "rejestrującym" można rozumieć jedynie jako uprawnienie tego organu do zarejestrowania w ewidencji gruntów i budynków określonych w art. 20 ust. 1 ww. ustawy informacji. Zgodnie z art. 18 ust 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. Nr 28 poz. 169 ze zm.) nazwa spółki i skład zarządu spółki oraz obszar wspólnoty gruntowej i wykazy uprawnionych do korzystania z tej wspólnoty podlegają z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. Wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty i w wykazie osób uprawnionych, jak również zmiana statutu i zmiany w składzie osobowym zarządu zgłasza do ewidencji zarząd tej spółki. Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do zasady określonej w art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który rozszerza jedynie zakres informacji dotyczących podmiotu wpisywanego do ewidencji gruntów i budynków. W ewidencji gruntów i budynków wpisuje się, zdaniem organu, jedynie informację o składzie zarządu oraz inne informacje przewidziane w art. 18 ust. 2 ustawy o wspólnotach gruntowych, a wpisu tych informacji dokonuje się na podstawie przedłożonych dokumentów. W piśmie procesowym z dnia 21 czerwca 2007 r. członek Zarządu Spółki [...] w O. J. B. i Prezes Stowarzyszenia "W." wnieśli o odrzucenie skargi "Zarządu Komisarycznego" [...] w O., podnosząc, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił Zarządzenie Wójta Gminy O. dotyczące powołania zarządu komisarycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zarzuty w niej podniesione nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Należy jednak zaznaczyć, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany Sygn. akt IV SA/Wa 418/07 zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Badając zatem z urzędu legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że konieczne było jej uchylenie, jak również poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy decyzja podlegająca kontroli jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od statuowanej w art. 16 § 1 Kpa ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznej i z tych względów stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy zostanie bezspornie ustalone wystąpienie przyczyny nieważności określonej w art. 156 § 1 Kpa. Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy zostały spełnione łącznie trzy przesłanki i zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu, oraz racje ekonomiczne, społeczne skutki, które wywołała decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na niewątpliwej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym podstawę prawną decyzji. Wątpliwości i spór co do wykładni przepisu prawa materialnego nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji (vide wyrok NSA z dnia 18.01.2002 r. w sprawie I SA 1506/00, LEX nr 81968 oraz wyrok z dnia 2.02.2006r. w sprawie II OSK 489/05, LEX nr 196694). Organ w niniejszej sprawie upatruje wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez rażące naruszenie przepisu art. 18 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28 poz. 169 ze zm.), obowiązującej w dacie wydania decyzji będącej przedmiotem nadzoru oraz art. 153 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (rzecz dotyczy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 listopada 2004 r. Sygn. akt 6 II S.A. 4465/03, którym to wyrokiem oddalono skargę M. N. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. i Sygn. akt IV SA/Wa 418/07 stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2000r.). Takie przesłanki zostały wskazane w pierwszej decyzji organu. Ponownie rozpoznając sprawę Główny Geodeta Kraju nie przywołał powyższych przepisów, utrzymał jednak swój tok rozumowania, że postępowanie o wpis do ewidencji dotyczy aktualnego stanu prawnego, natomiast inne zmiany, które nastąpiły wskutek dalszych czynności (chodzi o wpis nowego zarządu na podstawie zarządzenia Wójta Gminy O. z dnia [...] marca 2005 r. o ustanowieniu Zarządu Komisarycznego) winny być oceniane odrębnie. Na wstępie należy podnieść, że w sprawie wpisu zarządu Spółki [...] w O. zostało wydanych szereg decyzji, które następnie w różnych trybach były uchylane. Sprawa w istocie polegała na prowadzeniu szeregu postępowań administracyjnych i sądowych, na obecnym zaś etapie Sąd jedynie zajmuje się dokonaniem oceny decyzji wydanych w postępowaniu nieważnościowym i kieruje się przesłankami wskazanymi na wstępie rozważań. Ponieważ wieloletni spór dotyczy kwestii personalnych tj. które osoby winny zostać wpisane jako członkowie Zarządu Spółki, w ocenie Sądu interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej wpisu do ewidencji gruntów "poprzedniego" Zarządu mają zarówno członkowie tamtego zarządu, jak również członkowie Zarządu powołanego Zarządzeniem Wójta Gminy. Osoby te działają nie jako osoby prywatne, lecz jako podmioty sprawujące obowiązki oparte na ustawie i swój interes prawny wywodzą z faktu wyboru/powołania do pełnienia tych funkcji. Skoro postępowanie dotyczy ujawnienia tych konkretnych osób w publicznym rejestrze, w ocenie Sądu udział w takim postępowaniu muszą mieć zapewniony wszystkie podmioty, które roszczą uprawnienie do wpisu w takim rejestrze. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, J. B. jako wybrany członek Zarządu był uprawniony do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej wpisu do ewidencji gruntów, a uprawnienie do udziału w sprawie zachował niezależnie od tego czy był uprawniony do reprezentowania Spółki, czy też wskutek przewidzianych prawem czynności uprawnienie takie utracił. Spór bowiem dotyczy nie samego wpisu Zarządu do rejestru gruntów, bo obowiązek powyższy nie jest przez kogokolwiek kwestionowany, lecz jakie konkretnie osoby takiemu wpisowi winny podlegać. Odmienny w tym zakresie pogląd Sądu od stanowiska zaprezentowanego przez organ, w żaden sposób nie wpływa na ocenę postępowania zakończonego kontrolowaną przez Sąd 7 Sygn. akt IV SA/Wa 418/07 decyzją. Główny Geodeta Kraju uznał w swojej drugiej decyzji, że postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte z urzędu, co oczywiście przewiduje art. 157 § 2 kpa. Należy podnieść, celem pewnego usystematyzowania problemu, że przedmiotom postępowania nadzorczego była decyzja, która odmówiła dokonania wpisu Zarządu wybranego w 2000 roku wyłącznie z tego powodu, że w ewidencji, w dacie orzekania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], figurował już wpis Zarządu Spółki (personalnie innego) dokonany z urzędu i w oparciu o tytuł, który potwierdzał zdarzenie o skutku mającym wpływ na treść wpisu z daty późniejszej niż dokument, który stanowił podstawę żądania wpisu na podstawie pisma z dnia 18 maja 2000 r. Rolą zatem organu nadzoru była ocena, czy takie stanowisko może być uznane jako dotknięte kwalifikowaną wadą skutkującą stwierdzenie nieważności decyzji. Organ przyjął, jak wskazano powyżej, że decyzja odmawiająca z tego powodu wpisu rażąco narusza art. 18 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz art. 153 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do kwalifikowanego naruszenia art. 153 P.p.s.a. należy stwierdzić, że w ogóle nie został on naruszony w niniejszym postępowaniu. Przede wszystkim powołany wyrok miał charakter orzeczenia oddalającego skargę i nie sporządzono jego uzasadnienia. Nie zawiera zatem żadnych wskazówek co do dalszego postępowania, jak również jakiejkolwiek oceny prawnej, na którą można obecnie się powołać. Nie jest w istocie wiadomym z jakich powodów skarga została oddalona, a czynienie w tej chwili jakichkolwiek rozważań będzie miało jedynie walor nieuprawnionych interpretacji orzeczenia. Nadto wyrok ten został wydany w zupełnie odrębnym postępowaniu, co prawda także nieważnościowym, jednakże mającym za przedmiot inne rozstrzygnięcie. Trudno także uznać, że organ wykazał kwalifikowane naruszenie art. 18 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Przepis ten stanowi, że nazwa spółki i skład zarządu spółki oraz obszar wspólnoty gruntowej i wykazy uprawnionych do korzystania z tej wspólnoty podlegają z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. Wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i w wykazie osób uprawnionych, jak również zmiana statutu i zmiany w składzie osobowym zarządu, zgłasza do ewidencji zarząd spółki. 8 Sygn. akt IV SA/Wa 418/07 Główny Geodeta Kraju, zasadnie twierdzi, że organ dokonujący wpisu nie jest uprawniony do badania zasadności lub legalności dokumentu stanowiącego podstawę wpisu do ewidencji. Tym samym nie był władny kwestionować uchwał o wyborze Zarządu "poprzedniego" bądź też żądać dodatkowych danych, dowodów, bądź dokumentów na potwierdzenie prawidłowości tego wyboru. Ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji, a zmian przedmiotowych i podmiotowych dokonuje się na podstawie odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej oraz prawomocnych orzeczeń sądowych aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, innych aktów normatywnych itp. (vide wyrok NSA z dnia 27.10 1998r. sygn. akt II SA 1094/98, LEX nr 41305) Główny Geodeta Kraju wręcz stwierdził, że skoro wpłynął dokument potwierdzający skład osobowy Zarządu, to organ prowadzący rejestr gruntów miał obowiązek dokonania wpisu tego Zarządu. Co do zasady stanowisko organu jest zasadne, jednakże nie sposób wywieść, że poprzez odmowę wpisu nastąpiło rażące naruszenie art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Przepis ten jedynie rozszerza treść wpisu do ewidencji gruntów w przypadku szczególnego podmiotu jakim jest Spółka dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej . Nie zawiera zaś jakichkolwiek odmiennych uregulowań do co zasad i trybu dokonywania wpisów od tych, zawartych w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Nie sposób zatem stwierdzić na czym owo naruszenie miałoby polegać, skoro przepis ogranicza się do stwierdzenia pewnego obowiązku, który przecież został wykonany poprzez wpis zarządu komisarycznego. Powołany przepis przecież nie stanowi jaki to zarząd ma być wpisany. Niewątpliwie natomiast rejestr charakteryzuje się cechą aktualności i służy temu, aby ujawniać aktualny stan prawny i faktyczny. W sytuacji zatem gdy wystąpiły zdarzenia stanowiące podstawę wpisu i wpis w oparciu o nie został dokonany, niedopuszczalne jest dokonanie wpisu na podstawie zdarzenia wcześniejszego, który to wpis odzwierciedlałby stan nieaktualny. Tym czasem w rozważaniach organ błędnie uznał, że nie ma żadnego znaczenia fakt powołania nowego zarządu w dacie późniejszej i dokonanie wpisu tego Zarządu w ewidencji gruntów. Ta okoliczność zaś stanowiła podstawę odmowy wpisu "poprzedniego" Zarządu w decyzji, która została następnie poddana ocenie w postępowaniu nieważnościowym. Dodatkowo należy wskazać, że rozważania organu zawarte w zaskarżonej decyzji mogły mieć miejsce w toku prowadzenia zwykłego postępowania, kiedy to Sygn. akt IV SA/Wa 418/07 należy rozważać formalistyczny charakter wpisów w ewidencji i badać czy przedłożone dokumenty są wystarczające do dokonania wpisu. Tutaj jednak toczyło się postępowanie nadzorcze i rolą Głównego Geodety Kraju była ocena oczywistej, bezspornej sprzeczności rozstrzygnięcia o odmowie wpisu z tego powodu, że byłby on w istocie nieaktualny, z konkretną normą prawa. Powołane zaś przez organ przepisy w żadnym razie nie mogą być uznane za naruszone, a w szczególności w sposób kwalifikowany. Na zakończenie wymaga oceny kwestia uchylenia przez sąd administracyjny zarządzenia o powołaniu zarządu komisarycznego. Ponieważ Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji na datę jej wydania, a w tej dacie zarządzenie obowiązywało, okoliczność ta nie miała znaczenia dla wyrokowania w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c i 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie. Pkt II wyroku znajduje oparcie w brzmieniu art. 152 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło