I SA/Bd 391/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-07-03
Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Dariusz Dudra, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oddział spółki kapitałowej prawa handlowego, który został wpisany do rejestru producentów rolnych, może być stroną w postępowaniu administracyjnym o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo odmówiły przyznania pomocy finansowej, nie wyjaśniając w sposób należyty kwestii wpisu do rejestru producentów rolnych. Nawet jeśli oddział spółki kapitałowej nie posiada zdolności prawnej do samodzielnego występowania w postępowaniu, to fakt wpisu do rejestru producentów rolnych, który jest kluczowy dla przyznania pomocy, powinien zostać rozstrzygnięty. Sąd wskazał na potrzebę interpretacji przepisów w zgodzie z Konstytucją i zasadą równości, a także na możliwość analogicznego stosowania przepisów dotyczących wykreślenia z ewidencji podmiotu, który nie powinien w niej figurować.Stan faktyczny
Spółka Gospodarstwo Rolne "W." sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że wniosek został złożony po terminie wyczerpania środków oraz że wnioskodawca (oddział spółki kapitałowej) nie miał zdolności do występowania w postępowaniu administracyjnym. Po kolejnych decyzjach odmownych i odwołaniach, sprawa trafiła do WSA w Bydgoszczy. Skarżąca podnosiła m.in. zarzut naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, a także kwestię prawidłowości wpisu do rejestru producentów rolnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: WSA Dariusz Dudra (spr.) Asesor WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 lipca 2007r. sprawy ze skargi Gospodarstwa "W." sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] 2006r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz Gospodarstwa Rolnego "W." sp. z o.o. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
I SA/Bd 391/07
U Z A S A D N I E N I E
W dniu [...] 2006r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wydał decyzję o odmowie przyznania pomocy na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej (DSU) objętej planem rozwoju obszarów wiejskich Gospodarstwu Rolnemu W. Sp. z o.o. W uzasadnieniu wskazano, iż wniosek został złożony w dniu [...] 2006r. ,tj. po terminie 14 marca 2005r., kiedy to środki na działanie określone w budżecie PROW na lata 2004-2006, uległy wyczerpaniu.
Od ww. decyzji Gospodarstwo Rolne W. Sp. z o.o. w dniu [...] 2006 r. wniosło odwołanie . Strona skarżąca podnosiła, że wniosek został złożony w dniu [...] 2005 r. a nie jak wskazano w decyzji w dniu [...] 2006 r. Zdaniem strony uzasadnienie decyzji było sprzeczne w swej treści oraz nie spełniało wymogów wynikających z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona zarzucała organowi I instancji naruszenie szeregu podstawowych przepisów postępowania administracyjnego m.in. art. 7, 8, 9, 73, 77 i 107 kpa oraz działanie z zamiarem pominięcia wnioskodawcy przy przyznawaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE. W związku z powyższym odwołująca się spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując odwołanie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. uznał, że Kierownik Biura Powiatowego nie wyjaśnił stronie przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, jak również nie uzasadnił w sposób należyty odmowy przyznania płatności w ramach działania DSU i decyzją Nr [...] z dnia [...] 2006r. uchylił zaskarżoną decyzje w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym zweryfikowaniu sprawy z wniosku Gospodarstwa Rolnego W. Sp. z o.o. decyzją nr [...] z dnia [...] 2006r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił ww. podmiotowi przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na fakt złożenia wniosku przez stronę po terminie wyczerpania się limitu środków na działanie DSU. Wyjaśniono stronie przesłanki, którymi organ kierował się przy załatwieniu spraw, w tym zasadność złożenia wniosku przez oddział osoby prawnej Z. sp. z o.o. Organ odniósł się również do kwestii wniosku z dnia [...] 2006r. złożonego przez Gospodarstwo Rolne W. jako jej następcy prawnego.
Od ww. decyzji z dnia [...] 2006r. Gospodarstwo Rolne W. Sp. z o.o. reprezentowane przez pełnomocnika radcę prawnego K. P., złożyło odwołanie. Odwołujący się podnosił, że decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 7, 8, 24 § 1 i 4 kpa oraz art. 107 § 3 kpa i wniósł o jej uchylenie. Strona podnosiła, iż przedmiotowa pomoc jest przyznawana podmiotowi, który został wpisany do ewidencji producentów rolnych. Wnioskodawcy taki numer został nadany a organ w postępowaniu o przydzielenie konkretnej pomocy nie jest uprawniony do podważania prawomocnej decyzji wydanej w innym postępowaniu i jest nią związany. Zdaniem skarżącego wyjaśnienia organu dotyczące tego, kto jest stroną w postępowaniu administracyjnym, w szczególności dotyczące posiadania lub nie osobowości prawnej, możliwości przeniesienia posiadania, nie zasługiwały na polemikę gdyż nie dotyczyły meritum sprawy. Skarżący za kuriozalne uważał, negatywne rozpatrzenie możliwości ubiegania się o pomoc finansową przez wnioskodawcę, w sytuacji kiedy ma on nadany NIP, REGON, posiada własny rachunek bankowy.
Organ II instancji rozpatrując odwołanie decyzją nr [...] z dnia [...] 2007r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wskazał, iż wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej został złożony przez Gospodarstwo Rolne W. Sp. z o.o. w dniu [...] 2006r. Zgodnie z § 2 rozporządzenia w sprawie trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE (Dz.U Nr 17, poz. 142 z późno zm.) płatność jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w planie rozwoju obszarów wiejskich na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej oraz według kolejności otrzymania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosków o przyznanie płatności. W związku z powyższym przesłankami warunkującymi przyznanie pomocy finansowej, poza kryteriami określonymi w ww. rozporządzeniu, które muszą zostać spełnione przez producenta rolnego, są dostępność środków finansowych oraz kolejność składania wniosków. Zgodnie ze zbiorczą tabelą finansową Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 14 grudnia 2005 r. limit środków dostępnych w ramach programu działania na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE na lata 2004-2006 wynosi 687.000.000,00 EUR. W związku z wyczerpaniem środków na dostosowanie do standardów UE w dniu 14 marca 2005 r. we wszystkich sprawach wszczętych w oparciu o wnioski złożone po tym terminie zachodzi konieczność wydania decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej. Tym samym w sprawie z wniosku Gospodarstwa Rolnego W. Sp. z o.o. należało wydać decyzję odmowną.
Organ II instancji negatywnie odniósł się do zarzutu strony, iż wyjaśnienia organu dotyczące tego, kto może ubiegać się o pomoc finansową, w szczególności kwestia posiadania lub nie osobowości prawnej nie ma znaczenia w sprawie. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu , że wniosek został przez stronę złożony w dniu [...[ 2005r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wyjaśnił , że wnioskodawcą w sprawie był oddział osoby prawnej Z. sp. z o.o. w W. posługujący się nazwą . Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w W. Organ wskazał, iż oddział spółki kapitałowej prawa handlowego nie ma zdolności do występowania w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednocześnie zgodnie z art. 29 kpa stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne(...). Oddział spółki kapitałowej nie ma osobowości prawnej. Jakkolwiek art. 38 ustawy o KRS nakazuje wpisanie do rejestru sądowego oddziału spółki, jeżeli spółka taki oddział posiada, lecz wpis ten dotyczy tylko siedziby i adresu oddziału. Wpis taki zdaniem organu nie konstytuuje praw podmiotowych oddziału. Stanowi tylko odzwierciedlenie struktury organizacyjnej podmiotu prawa, jakim jest spółka. Przepisy prawa materialnego nie przyznają oddziałom spółki zdolności prawnej w zakresie prawa cywilnego i administracyjnego, dlatego też oddział spółki kapitałowej prawa handlowego nie ma zdolności do występowania w postępowaniu administracyjnym. Tym samym organ nie mógł pozytywnie zweryfikować statusu strony w sprawie z wniosku złożonego przez oddziały spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
W dalszej kolejności organ odwoławczy w sposób negatywny odniósł się do możliwości wstąpienia w prawa i obowiązki strony po przekształceniu się oddziału spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Podzielając stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji wyjaśnił, że skuteczność nabycia jakiegokolwiek prawa od innej osoby zależy od tego, czy przenoszącemu przysługiwało przenoszone prawo. Oddział spółki kapitałowej (Z Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w W.), jako nieposiadąjacy zdolności prawnej, nie posiadał prawa do płatności DSU, tym samym nie mógł przenieść go na osobę mająca zdolność prawną. Dlatego też, organ II instancji uznał, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w sposób właściwy nie znalazł podstaw do pozytywnego zweryfikowania możliwości wstąpienia w prawa i obowiązki strony na podstawie wniosku-kontynuacji z dnia [...]2006r.
Mając na uwadze powyższe Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją Nr [...] z dnia [...] 2007r. utrzymał w mocy skarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.
W dniu [...] 2007 r. Gospodarstwo Rolne W. wniosło skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucając jej:
-naruszenie art. 7 kpa, 8 kpa, 75 kpa, 107 kpa
-naruszenie § 3 Rozporządzenia RM z dnia 18 stycznia 2005 r. W sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U z 2005 r. Nr 17, poz. 142 z późn. zm.)
Uzasadniając swoje zarzuty strona podniosła iż zaskarżona decyzja została wydana bez uwzględnienia nowego stanu prawnego i faktycznego, który nastąpił przed wydaniem zarówno przedmiotowej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej tj. bez uwzględnienia § pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 01 sierpnia 2006r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich( Dz. U. Nr 142, poz. 1016). Zdaniem skarżącego znowelizowane rozporządzenie naprawiło błąd poprzedniego, które nie uwzględniało faktu, że od momentu złożenia wniosku do momentu wydania decyzji mogły zaistnieć zmiany. Skarżący zaznacza, że jako przekształcony podmiot uzyskał wpis do Krajowego Rejestru Sądowego jako Gospodarstwo Rolne W. Sp. z o.o. w dniu [...] 2005r. a więc 5 dni po złożeniu pierwszego wniosku jednakże wiadomość o tym fakcie uzyskał w terminie późniejszym. Natomiast limit środków uległ wyczerpaniu w dniu [...] 2005r.
Strona skarżąca przypomniała jednocześnie, że w niniejszej sprawie złożono trzy wnioski: pierwszy został złożony w dniu [...] 2005r., drugi wniosek, złożony na wyraźną sugestię pracownika Oddziału Agencji i który odwoływał się w treści do pierwszego wniosku został złożony w dniu [...] 2006r., oraz trzeci wniosek złożony w sierpniu 2006r. na skutek tego, że z dniem 01 sierpnia 2006r. zostało znowelizowane wyżej wymienione Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r., również odwołujący się zarówno do wniosku z dnia [...] 2005r. jak i wniosku z dnia [...] 2006r. Skarżona decyzja odwołuje się zaś tylko do jednego wniosku - z dnia [...] 2006r., wspominając w uzasadnieniu o wniosku z 2005r., a całkowicie pomijając wniosek z [...] 2006r., gdy tymczasem powinna rozpatrywać stan prawny i faktyczny istniejący w dniu jej wydawania, uwzględniający wszystkie złożone wnioski.
W dalszej części skargi strona ponownie wskazała, że zgodnie z przepisami dotyczącymi przyznania pomocy, przysługuje ona producentowi, który został wpisany do ewidencji producentów . W jej przypadku taki numer został nadany wnioskodawcy, a on sam został wpisany do rejestru producentów rolnych. Zdaniem strony skarżącej organ podejmujący decyzję przekroczył ramy określone w tym przepisie, gdyż nie był uprawniony w tym postępowaniu do badania faktów, które zostały rozstrzygnięte w innym postępowaniu. Zdaniem podmiotu wbrew twierdzeniom organu, wpis na listę producentów jest decyzją administracyjną, tak jak i odmowa jest decyzją, z tą różnicą, że decyzja zgodna z wnioskiem strony nie wymaga uzasadnienia. Organ w postępowaniu o przydzielenie konkretnej pomocy nie jest uprawniony do podważania prawomocnej decyzji wydanej w innym postępowaniu i jest nią związany.
Skarżący ze zdziwieniem odniósł się do sytuacji , w której wnioskodawcy mógł być nadany indywidualny numer NIP, REGON, może posiadać własne konto bankowe, być wpisanym do rejestru producentów rolnych, występować w obrocie jako samodzielny podmiot (i to na dzień składania wniosku tj. 09 lutego 2005 r.) natomiast wg Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. wnioskodawca nie posiadał wystarczających przymiotów aby mógł ubiegać się o pomoc. Zdaniem skarżącego posiadanie wyodrębnionego statusy organizacyjnego, także majątku w tym nieruchomości stanowi, że składający wniosek w luty 2005 r. mógł być stroną w postępowaniu o udzielenie pomocy ze środków unijnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie. Dlatego też, zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Skarżącej odmówiono przyznania płatności na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
Zgodnie z przepisami regulującymi pomoc na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardu Unii Europejskiej, a mianowicie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z dnia 31 stycznia 2005 r.), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273, z późn. zm.) płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Organy rozstrzygające sprawę przyjęły, że skarżąca - która uznaje, iż występowała ówcześnie jako oddział Spółki Z. - w dacie złożenia pierwszego wniosku o przyznanie płatności, tj. w dniu [...[] 2005 r., będąc oddziałem spółki kapitałowej prawa handlowego nie miała zdolności do występowania w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 28 Kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dodatkowo organy podkreśliły , że zgodnie z art. 29 kpa stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne(...). Skoro przepisy prawa materialnego nie przyznają oddziałom spółki zdolności prawnej w zakresie prawa cywilnego i administracyjnego, dlatego też oddział spółki kapitałowej prawa handlowego nie ma przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, zaś jego wniosek nie wywołał skutków prawnych w postaci wszczęcia postępowania.
Dodatkowo organy wskazały że strona w tym samym czasie nie była również producentem rolnym, powołują przy tym art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z dnia 23 stycznia 2004 r.), z którego wynika, że producentem rolnym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Tym samym, zdaniem organów, oddział spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie mógł być beneficjentem płatności na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
Organy nie przywiązały jednak właściwej wagi do faktu wpisu do rejestru producentów (warunek przyznania płatności) – funkcjonującego w ramach krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - Spółki z o.o. Ziemiopłody Gospodarstwo Rolne W. i nadania temu podmiotowi stosownego numeru. Nadmienić należy, że w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności system wykorzystuje się w zakresie: przyznawania i wypłaty płatności, nadzoru nad przestrzeganiem przepisów dotyczących płatności realizowanych przez Agencję, postępowania w sprawie zwrotu nienależnie wypłaconych płatności, postępowania w sprawie wymierzania kar pieniężnych lub zastosowania innych sankcji, identyfikacji producentów. W ust. 3 postanowiono zaś, że dane indywidualne zawarte w systemie mogą być udostępniane wyłącznie organom statystyki publicznej oraz organom Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie identyfikacji producentów, natomiast dane zbiorcze mogą być udostępniane innym organom administracji publicznej prowadzącym systemy informacyjne. Natomiast z świetle art. 13 ust. 4 podmioty wpisane do ewidencji producentów w kontaktach z Agencją są obowiązane do posługiwania się numerem identyfikacyjnym, o którym mowa w art. 12. Warto też zauważyć, że w rozporządzeniu (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE L z dnia 21 października 2003 r.), na bazie którego wydano między innymi ustawę o krajowym systemie ewidencji, w pkt 15 preambuły postanowiono, że aby umożliwić przetwarzanie i wykorzystywanie zgromadzonych danych na potrzeby weryfikacji wniosków o pomoc, konieczne jest utworzenie wysoce wydajnych skomputeryzowanych baz danych, które umożliwiają, w szczególności, przeprowadzanie kontroli krzyżowych. System ten zatem posiada podstawowe znaczenie w zakresie pomocy udzielanej ze środków finansowych Unii Europejskiej. Dlatego też winien być prowadzony ze szczególną dbałością, jeśli chodzi o sferę formalną, jak i materialną. Musi on zatem odzwierciedlać stan rzeczywisty. Jeśli dane wpisane do systemu są nierzetelne organ odpowiedzialny za ten stan rzeczy winien doprowadzić dane doń wpisane do stanu zgodnego z rzeczywistością.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 omawianej ustawy kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12. Z powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że w przypadku, gdy wnioskodawca nie jest producentem, to kierownik biura powiatowego Agencji odmawia wpisu do ewidencji producentów. Ustawa nie zawiera unormowań, które pozwalałyby na wyeliminowanie wpisu niezgodnego z rzeczywistością, nie oznacza to jednak, że ewidencje te mogą być nierzetelne. Normę umożliwiającą doprowadzenie ewidencji do stanu zgodnego z prawdą, należy w takiej sytuacji prawnej skonstruować w drodze analogii, która na gruncie przepisów procesowych jest jak najbardziej dopuszczalna (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 1999r., sygn. akt IV SA 419/98, LEX nr 47260, wyrok WSA z dnia 22 lutego 2005r., sygn. akt II SA/Wa 2226/04, LEX nr 164933 oraz wyrok WSA z dnia 17 maja 2006r. I SA/Bd 216/06, Jurysdykcja Podatkowa nr 2/2007).
Godzi się jeszcze zauważyć, że niezgodne z zasadą państwa prawnego byłoby stanowisko, że wnioskodawcy, który nie jest producentem odmawia się wpisu do ewidencji, natomiast wnioskodawca niebędący producentem wpisany do ewidencji w sposób pomyłkowy mógłby w niej figurować bez końca. Zgodnie bowiem z art. 2 ustawy zasadniczej Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Natomiast w myśl art. 32 ust. 1 Konstytucji wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Dlatego też przepisy wymienionej ustawy należy interpretować w ramach wykładni systemowej zewnętrznej w zgodzie z Konstytucją. Nakaz interpretacji przepisów prawa w zgodzie z Konstytucją jest jedną z podstawowych zasad konstytucyjnych. Fundamentalne znaczenie ma w tej kwestii kanon, że niedopuszczalne jest stwierdzenie niekonstytucyjności normy lub aktu, jeżeli możliwe jest jego zinterpretowanie w zgodzie z Konstytucją. W orzeczeniu z 15 lipca 1996r., sygn. akt K 5/96 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "interpretacja przepisów ustawowych musi być zawsze dokonywana przy zastosowaniu techniki wykładni w zgodzie z Konstytucją. Jak wskazano w orzeczeniu z 4 października 1995r., wydanie orzeczenia o niekonstytucyjności ustawy nie powinno następować w sytuacji, gdy możliwe jest nadanie ustawie takiego rozumienia, które doprowadzi ją do zgodności z normami, zasadami i wartościami ustanowionymi przez Konstytucję [...] (OTK ZU Nr 4/1996, poz. 30 s. 252).
W myśl art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Trybunał Konstytucyjny w wielu orzeczeniach dokonywał rekonstrukcji treści zasady równości wynikającej z powyższego przepisu. Fundamentalne znaczenie ma stwierdzenie, że zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujący się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowani równo. Stwierdzenie, że sytuacje podobne, czyli nie różniące się żadną cechą o charakterze istotnym zostały przez prawo uregulowane w sposób zróżnicowany, wskazuje na możliwość naruszenia zasady równości. Dopuszczalne niekiedy odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować uzasadnienie w racjonalnych argumentach. Podkreśla się również w orzecznictwie TK, że argumenty te muszą mieć charakter proporcjonalny, a więc waga interesu, któremu ma służyć różnicowanie sytuacji adresatów normy musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone w wyniku nierównego potraktowania podmiotów podobnych. Argumenty te muszą pozostawać w jakimś związku z innymi wartościami, zasadami czy normami konstytucyjnymi, uzasadniającymi odmienne potraktowanie podmiotów podobnych. Brak argumentów odpowiadających powyższym wymogom powoduje, że regulacja różnicująca reżim prawny podmiotów czy sytuacji "podobnych" nabiera charakteru niekonstytucyjnej dyskryminacji bądź uprzywilejowania (por. wyrok TK z 24 października 2001r., sygn. akt SK 22/01 publ. OTK 2001/7/216).
Interpretując przepisy prawa należy brać pod uwagę także cel regulacji prawnej (ratio legis). Z pewnością celem przepisu, na mocy którego odmawia się wnioskodawcy niebędącemu producentem wpisu do ewidencji było to, aby w tym rejestrze figurowali jedynie producenci rolni. Zasadna zatem i z tego punktu widzenia jest teza o obowiązku wykreślenia z ewidencji podmiotu, który – zdaniem organów – w ewidencji tej wpisany być nie powinien.
Tak więc w niniejszej sprawie uzasadnione jest skonstruowanie w drodze analogii przepisu pozwalającego, tak jak np. w ustawie o działalności gospodarczej, na wykreślenie z ewidencji podmiotu, który nie powinien w niej figurować.
Przechodząc na grunt stanu faktycznego niniejszej sprawy organy przede wszystkim winny rozstrzygnąć kwestię prawidłowości wpisu do ewidencji Spółki z o.o. Z. Gospodarstwo Rolne W. Z akt sprawy nie wynika, aby ta sporna między stronami kwestia została wyjaśniona. Nadmienić należy, iż z powołanego wyżej rozporządzenia Rady (UE), konkretnie z jego art. 2 wynika definicja rolnika. Według tego przepisu "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną, bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Organy podczas postępowania co do prawidłowości wpisu winny zatem wziąć pod uwagę także i tę definicję. Zdaniem Sądu, nieuprawniona była odmowa przyznania płatności bez wyeliminowania z rejestru producentów rolnych podmiotu, który w tym rejestrze figuruje.
Niezależnie od powyższego organy podczas ponownego postępowania winny ustalić zakres kompetencji Spółki z o.o. Z. Gospodarstwo Rolne W., w jakim charakterze oddział ten działał w dacie złożenia wniosku z dnia [...] 2005 r. oraz dokonać oceny ustalonego w tym zakresie stanu faktycznego, pod kątem ewentualnego następstwa prawnego po wymienionej wyżej Spółce.
Wobec tego, że w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy postępowania administracyjnego zwrócić uwagę należy, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 tego kodeksu organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto, na podstawie art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej dokonuje oceny czy dana okoliczność została udowodniona w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Wyjaśnienie stanu faktycznego jest warunkiem niezbędnym do wydania decyzji o przekonującej treści. Nieprawidłowe zaś ustalenie stanu faktycznego implikuje naruszenie wskazanych wcześniej przepisów art. 7, 77 k.p.a., co w konsekwencji obliguje Sąd do uwzględnienia skargi.
Rozpatrując materiał dowodowy nie można pominąć żadnej okoliczności korzystnej dla strony, biorąc pod uwagę jedynie dowody, które są dla niej niekorzystne. W tym zakresie aktualność zachowują poglądy prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 26 października 1984r., sygn. akt II SA 125/84, ONSA 1984/2/98).
Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaistniały podstawy do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło