II SA/Sz 722/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego. oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), nakazał Z. M. doprowadzenie do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego nr [...] usytuowanego na terenie działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], położonej w [...] przy ul. [...], poprzez dokonanie: 1. demontażu na ścianie zewnętrznej ww. obiektu przewodu kominowego (spalinowego) o wysokości powyżej 3,0 m, zamontowanego bez zgłoszenia do właściwego organu oraz wyłączenia z eksploatacji urządzenia doń podłączonego, 2. obniżenia przewodu wentylacji wywiewnej z pomieszczenia kuchennego lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego w parterze ww. obiektu do wysokości pierwotnej podwyższonego do wysokości powyżej 3,0 m, bez zgłoszenia do właściwego organu. Od powyższej decyzji odwołali się Z. M. oraz W. G., K. S. i K. P. – reprezentowani przez adwokata Z. M. Z. M. w swoim odwołaniu oświadczył, że nie zdemontuje obiektu przewodu kominowego o wysokości 3,75 m i nie odłączy z eksploatacji podłączonego kotła c.o., ponieważ jest to zgodne z decyzją Nr [...] i zatwierdzonym projektem budowlanym. Nie obetnie również przewodu wentylacji wywiewnej, ponieważ ma ona 3 m wysokości. W. G., K. S. i K. P. w swoim odwołaniu wnieśli o uchylenie decyzji i nakazanie Z. M. doprowadzenie do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego nr [...], przez dokonanie demontażu obu przewodów kominowych o wysokości przekraczającej 3,0 m każdy. W uzasadnieniu wskazali, że w przypadku legalizacji jednego przewodu zachodzi obawa, iż Z. M. będzie wykorzystywał go do odprowadzania spalin, co stanowi zagrożenie dla użytkowników budynku. Ponadto nakaz przywrócenia budynku do stanu poprzedniego powinien polegać na przywróceniu obiektu do stanu, w jakim znajdował się przed rozpoczęciem robót budowlanych prowadzonych z naruszeniem prawa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpatrzeniu wniesionych odwołań, decyzją z dnia [...] r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 2 i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał demontaż przewodu wentylacji wywiewnej z pomieszczenia kuchennego lokalu mieszkalnego nr [...], usytuowanego w parterze ww. obiektu, wykonanego bez zgłoszenia do właściwego organu. Pozostałą część decyzji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po stwierdzeniu, iż Z. M. bez stosownego pozwolenia właściwego organu, zamontował dwa przewody kominowe na ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego usytuowanego w [...] przy ul. [...] wydał w dniu [...] r. decyzję nakazującą Z. M. przedstawienie odpowiednich dokumentów i uzgodnień. Organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków, określając nowy termin, a pozostałą część decyzji utrzymał w mocy. Z uwagi na to, iż Z. M. nie wywiązał się w wyznaczonym terminie z nałożonych obowiązków, organ powiatowy wydał decyzję nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego. Dalej organ odwoławczy wskazał, że decyzja nakazująca przywrócenie budynku do stanu poprzedniego znajduje oparcie w przepisach ustawy Prawo budowlane. Jednak orzeczenie nie może obejmować nakazania obniżenia przewodu kominowego do wysokości nie przekraczającej 3,0 m. Z tego względu organ odwoławczy uchylił decyzję organu powiatowego w tej części i w uchylonym zakresie orzekł co do istoty sprawy. Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniósł Z. M. W uzasadnieniu wyjaśnia, że w [...] r. zwrócił się do Zarządcy Nieruchomości o zgodę na podłączenie [...] na gaz propan-butan. Pismo zarządcy nie mówi o tym, aby montaż kominów zgłosić w Starostwie. Dalej podaje, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonując w dniu [...] r. wizji lokalnej stwierdził, iż kominy wykonane zostały zgodnie z warunkami technicznymi określonymi w PN. Ponadto w dniu [...] r. otrzymał od Starosty pozwolenie na budowę – decyzję nr [...], w której zatwierdzono projekt budowlany, opinię kominiarską, jak również podłączenie pieca dwubiegowego do spornych kominów. W [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] osobiści przyjął zgłoszenie rozpoczęcia robót budowlanych zgodnie z decyzja z [...] r., a w dniu [...] r. przyjął zgłoszenie zakończenia budowy wraz z dołączoną dokumentacją. Zdaniem skarżącego, nie wstrzymując w odpowiednim czasie robót budowlanych, a potem nakazując demontaż kominów, Powiatowy Inspektor naraził go na koszty. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] skarżący zarzucił nie ustalenie, że: a) w chwili montażu kominów stalowych właścicielem budynku był Urząd Miejski w [...], b) jest to jedyna wentylacja w jego mieszkaniu, c) nakazano demontaż pieca c.o., na które to prace wydana została decyzja pozwolenie na budowę, d) na budynku nie ma żadnej wspólnoty, bo została rozwiązana z dniem [...] r., a nowa nie została założona, ponieważ na to nie wyraził zgody. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Sąd oceniając decyzję w ramach sądowej kontroli legalności decyzji administracyjnych stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Podmiot prowadzący roboty budowlane zarówno bez pozwolenia na budowę lub bez zgłoszenia robót budowlanych musi liczyć się z sankcjami jakie w takich sytuacjach przewiduje ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem oraz określającą termin wykonania tych czynności. Art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane stanowi z kolei, że w razie nie wykonania obowiązków, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 tego przepisu, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Okolicznością bezsporną w sprawie jest zamontowanie przez skarżącego, bez wymaganego zgłoszenia, na ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], dwóch stalowych przewodów kominowych o wysokości przekraczającej 3,0 m. Kwestia ta rozstrzygnięta została ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., Nr [...], którą organ odwoławczy uchylił decyzję Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie nałożenia na skarżącego obowiązek przedstawienia odpowiednich dokumentów i uzgodnień, w części dotyczącej terminu wykonania i ustalił nowy termin ich wykonania, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Ponadto decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r. Z. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], który nie uwzględnił wniesionej skargi i wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II [...], orzekł o jej oddaleniu. Termin, w którym skarżący miał wykonać czynności określone w powołanej wyżej decyzji został określony na dzień [...] r. Do tej daty obowiązki nałożone na skarżącego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nie zostały wykonane, dlatego organ ten decyzją wydaną w dniu [...] r. na podstawie art. 52 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane zobowiązał skarżącego do doprowadzenia budynku mieszkalnego nr [...] położnego przy ul [...], do stanu poprzedniego. Okolicznościami warunkującymi zaniechanie przez organ nadzoru budowlanego wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego w trybie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, jest wykonanie przez podmiot zobowiązany w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane czynności wskazanych przez ten organ w wyznaczonym terminie. Nie wykonanie tych obowiązków lub uchybienie terminowi wskazanemu w decyzji są okolicznościami uzasadniającymi wydanie decyzji zobowiązującej do doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Przy tym Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że przywrócenie stanu poprzedniego nie może polegać na obniżeniu zamontowanego przewodu kominowego, ponieważ w istocie na budynku pozostałby przewód, który pierwotnie nie istniał. Słusznie uznał organ odwoławczy, że jedynie przez demontaż obu przewodów kominowych przywrócony zostanie stan poprzedni, czyli stan sprzed rozpoczęcia samowolnych robót budowlanych. Skoro Z. M. nie wykonał nałożonych decyzją obowiązków, to wydanie decyzji nakazującej przywrócenie budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego nie narusza prawa. Decyzja ta jest bowiem następstwem wykonywania robót budowlanych bez wymaganego prawem zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust.1 pkt 3b Prawa budowlanego). Ustosunkowując się do zarzutów skargi Sąd wyjaśnia, że faktu, iż pozwoleniem na budowę z dnia [...] r. objęta została budowa wewnętrznej instalacji gazowej z podłączeniem do spornych kominów, nie można uznać za legalizację tychże kominów. Prowadzenie postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego i takie postępowanie organy prowadziły nakładając najpierw na skarżącego obowiązek wykonania określonych obowiązków, a następnie, na skutek nie wykonania tych obowiązków, nakazując przywrócenie budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego. Ponadto Sąd wyjaśnia, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest fakt kto był właścicielem budynku w chwili montażu kominów. Istotne było ustalenie kto dokonał montażu spornych przewodów oraz ustalenie właścicieli mieszkań w dacie wydawania decyzji, a te okoliczności zostały przez organy wyjaśnione. Bez znaczenia jest również fakt, że samowolnie zamontowana wentylacja stanowi jedyną wentylację w mieszkaniu, ponieważ nie stanowi to przesłanki do legalizacji popełnionej samowoli. Nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego nie wyklucza możliwości w przyszłości wykonania wentylacji zgodnie z przepisami prawa budowlanego. W zaskarżonej decyzji nie nakazano skarżącemu demontaż pieca c.o., na który uzyskał pozwolenie na budowę, lecz jego odłączenie od przewodu kominowego spalinowego, dlatego zarzut w tym zakresie należy uznać za chybiony. Końcowo Sąd wyjaśnia, że wspólnoty mieszkaniowe powstają z mocy prawa i zgoda poszczególnych właścicieli mieszkań na jej utworzenie nie jest wymagana. Przy tym istnienie wspólnoty mieszkaniowej wcale nie oznacza, że organy nadzoru budowlanego nie mogą nakładać decyzją obowiązków na poszczególnych jej członków, jeżeli sprawa dotyczy robót przez niego wykonanych. Biorąc pod uwagę powołane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.