II SA/Łd 437/07

Dnia 4 lipca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. - Decyzją z dnia [...], Nr [...] Prezydent Miasta Ł. - na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - umorzył postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowego, przewidzianej do realizacji na działce nr 108 obręb [...] w Ł. przy ul. A 1. W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił skrótowo stan faktyczny sprawy wskazując, iż w dniu 24 marca 2004 roku D.K. wystąpił z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 1. W dniu [...] została wydana przez Prezydenta Miasta Ł. decyzja Nr [...] ustalająca warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, od której odwołanie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. A Spółdzielnia Mieszkaniowa A zaskarżyła w/w postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 2 grudnia 2005 roku (sygn. akt I SA/Łd 196/05), uchylił je. W wyniku tego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], ustalającą warunki zabudowy i przekazało sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji rozpoznając sprawę ponownie, ustalił iż w trakcie toczącego się postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi inwestor – D.K. zrealizował inwestycję, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zawiadomieniem z dnia [...], Nr [...] o braku sprzeciwu na zamiar przystąpienia do użytkowania, przyjął zawiadomienie o zakończeniu robót budowlanych. W związku z powyższym, wobec braku przedmiotu postępowania, Prezydent Miasta Ł. uznał, iż zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania, określone w art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołanie od tej decyzji złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa A, wnosząc o jej uchylenie. Spółdzielnia zarzuciła organowi I instancji naruszenie zasad postępowania m.in. art. 7, 8, 9, 77 i 105 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Opierając się na orzecznictwie sądowym strona wskazywała, iż istnieją podstawy faktyczne i prawne do wydania decyzji merytorycznej w sprawie, brak jest natomiast podstaw do umorzenia postępowania. Zdaniem odwołującej Spółdzielni interes prawny oraz okoliczność, iż nadal istnieje konkretna sprawa, przemawiają za koniecznością jej merytorycznego rozpoznania. Strona podnosiła, iż organ nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych czym naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając, organ odwoławczy przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania i zajmowane w nim stanowiska obu stron. Wskazał, iż przedmiotowa inwestycja została w całości zrealizowana i obecnie jest użytkowana po dokonaniu stosownego zawiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ zaznaczył, iż skoro strona uzyskała pozwolenie na budowę budynku magazynowego w dacie obowiązywania decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] i zgodnie z tymi dokumentami zrealizowała obiekt to orzekanie o ustaleniu warunków zabudowy dla tej inwestycji jest bezprzedmiotowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa A. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, 8, 9, 77 i 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącej zostały naruszone zasady postępowania administracyjnego oraz konkretne uprawnienia strony. Organ administracji powinien merytorycznie sprawę rozstrzygnąć. Zdaniem strony ustalenie warunków zabudowy stanowi jeden z elementów wstępnych procesu inwestycyjnego, skoro jako wadliwy ocenić można ten element to nie ulega wątpliwości, że cały proces zmierzający do realizacji inwestycji jest również wadliwy. Zatem fakt realizacji inwestycji nie powoduje, że decyzja o ustaleniu warunków stała się zgodna z prawem. Reasumując strona wskazała, iż w pełni podziela argumentację wcześniejszego odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Podkreśliło, iż owszem na terenach pozbawionych planów miejscowych decyzja o warunkach jest elementem niezbędnym procesu inwestycyjnego, jednakże w dacie ubiegania się o pozwolenie na budowę i w dacie zakończenia prac inwestor posiadał ostateczną decyzję o warunkach zabudowy oraz decyzję o pozwoleniu na budowę. Uchylenie decyzji o warunkach zabudowy po zakończeniu budowy czyni ponowne rozstrzyganie w tej sprawie bezprzedmiotowym, co uzasadnia umorzenie postępowania w tej sprawie. Umorzenie postępowania nie jest bowiem rozstrzygnięciem w przedmiocie zgodności z prawem zrealizowanej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zaś w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę uchyla ją, stwierdza jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 w/w ustawy, skarga zgodnie z art. 151 tejże ustawy podlega oddaleniu. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie uwzględnił skargi, gdyż stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie jest zasadny zawarty w skardze zarzut naruszenia przez organy administracji art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego. Paragraf 1 tegoż artykułu stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego nie została co prawda zdefiniowana przez ustawodawcę, niemniej jednak przyjmuje się dość powszechnie w orzecznictwie i doktrynie, iż mamy z nią w szczególności do czynienia wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania, przestała być regulowana przepisami dającymi podstawę do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2001 roku, V SA 381/01 LEX nr 78917, wyrok NSA z dnia 13 lutego 2001 roku, I SA 2032/99, LEX nr 75519, wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1999 roku, SA/Sz 1029/97,LEX nr 36139). Bezprzedmiotowość postępowania oznacza więc brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego (podmiotu, przedmiotu, treści tego stosunku), skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2003 roku, III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25, wyrok NSA z dnia 9 września 2000 roku, IV SA 12/98, LEX nr 77609). Umorzenie postępowania administracyjnego jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przepis art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie powinien być więc interpretowany rozszerzająco, a umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 1998 roku, I SA/Ka 1254/96, LEX nr 34116, wyrok SN z dnia 9 lutego 2001 roku, III RN 57/00, OSNP 2001/16/502, wyrok NSA z dnia 9 września 1998 roku, IV SA 1634/96, LEX nr 43795). W niniejszej sprawie taka sytuacja ma miejsce, bowiem jest bezspornym, iż inwestor D.K. po ustaleniu warunków zabudowy uzyskał pozwolenie na budowę, zrealizował swoją inwestycję oraz użytkuje wybudowany obiekt zgodnie z prawem wobec niezgłoszenia sprzeciwu przez organ nadzoru budowlanego. Uznać tym samym należy, iż postępowanie w zakresie ustalenia warunków zabudowy stało się bezprzedmiotowe, bo nie ustala się warunków zabudowy dla budynków już istniejących. Nie ma tym samym możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Powyższe stanowisko znajduje aprobatę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 22 kwietnia 2002 roku (sygn. akt IV SA 2297/00, LEX nr 81728) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oczywiste jest, iż zachodzi bezprzedmiotowość postępowania w razie ustalenia, że obiekt został wybudowany. Prawidłowo więc organy administracji uznały, iż postępowanie należało umorzyć. Sąd nie podzielił również zarzutów zawartych w skardze, a dotyczących naruszenia przez organy administracji art. 7, 8, 9 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. W przywołanych przepisach zawarte są ogólne zasady dotyczące prowadzenia postępowania administracyjnego. Artykuł 7 cyt. ustawy zawiera zasadę prawdy obiektywnej (rozwiniętą w art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego), art. 8 w/w ustawy - zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, art. 9 tej ustawy - zasadę udzielania informacji stronom. Z w/w przepisów wynika obowiązek podejmowania przez organy administracji publicznej wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także do prowadzenia postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do państwa. W ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dokonały prawidłowej oceny i analizy zebranego materiału. Rozstrzygnięcia organów zarówno I jak i II instancji były trafne i nie naruszały przepisów przywołanych w skardze. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] – oddalił skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.