II SA/Ke 246/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.),, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...]znak: [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] orzekającą o odmowie wymeldowania J. T. z pobytu stałego w lokalu przy ul. O. w K. W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowe postępowanie przed organem I instancji wszczęto na wniosek D. R.. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Prezydent Miasta uznał, iż w niniejszym przypadku nie zachodzą przesłanki nakazujące wymeldowanie osoby w trybie administracyjnym i decyzją z dnia [...] Nr [...] orzekł o odmowie wymeldowania J.T. z pobytu stałego w w/w lokalu. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła D. R. Decyzją z dnia [...] znak: [..] Wojewoda utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż ustawa z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) normuje prowadzenie ewidencji ludności, rejestrując dane o miejscu pobytu osób, co oznacza wyłącznie rejestrację stanu faktycznego w zakresie pobytu osób i służy wyłącznie celom ewidencyjnym. Stosownie do przepisu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Rozwiązanie przyjęte w cyt. przepisie ma charakter wyjątkowy, stanowiąc zarazem odstępstwo od ogólnej reguły działania organów prowadzących ewidencję ludności wyłącznie na wniosek osób wykonujących własny obowiązek meldunkowy. Natomiast opuszczeniem miejsca pobytu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Wojewoda, orzekając na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wskazał, iż J. T. nie przebywa w lokalu przy ul. O. w K., gdyż od kilkunastu miesięcy przebywa we Włoszech, świadcząc tam pracę. Jakkolwiek podjęcie pracy zagranicą zawsze połączone jest z opuszczeniem miejsca stałego pobytu to - zdaniem organu - w celu ustalenia czy doszło do opuszczenia miejsca stałego pobytu należy ustalić, gdzie znajduje się centrum życiowe danej osoby, czyli w którym miejscu koncentrują się jej wszystkie najważniejsze sprawy osobiste. Z tego też względu organ odwoławczy, opierając się na aktach niniejszej sprawy, stwierdził, iż J. T. nie zerwała kontaktów z w/w lokalem. Osoba ta przebywa bowiem i nocuje w tym mieszkaniu podczas każdorazowych przyjazdów do kraju, a po zakończeniu pracy we Włoszech zamierza powrócić i zamieszkać w tym miejscu. Mając na uwadze powyższe Wojewoda stwierdził, iż życie osobiste J. T. nadal skoncentrowane jest w przedmiotowym lokalu, zaś obecne jej przebywanie poza stałym miejscem zamieszkania należy traktować wyłącznie jako stan przejściowy, który ma miejsce wyłącznie w określonym przedziale czasowym. Sytuacja taka jest zgodna z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która dopuszcza czasowe przebywanie poza lokalem, w którym dana osoba jest zameldowana na pobyt stały, gdy jest to uwarunkowane np. wykonywaniem pracy - bez określenia czasu jego trwania. Skargę na rozstrzygnięcie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła D. R., żądając uchylenia decyzji organu I i II instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca podniosła, iż decyzja Wojewody rażąco narusza prawo oraz nie odnosi się do argumentów podniesionych w jej odwołaniu. Nie przeprowadzono bowiem wszystkich niezbędnych dowodów zmierzających do wyjaśnienia rzeczywistego miejsca pobytu i sytuacji rodzinnej małżeństwa T., takich jak wywiad w Komendzie Miejskiej Policji, ustalenie w Miejskim Zarządzie Budynków w K. ile wynoszą zaległości czynszowe rzekomych lokatorów oraz sprawdzenie w Zakładzie Energetycznym i Miejskim Przedsiębiorstwie Wodociągów jakie jest zużycie energii i wody w budynku zamieszkałym rzekomo przez pięć osób. Ponadto, organy administracji nie ustaliły, kto i na jakiej podstawie odbiera przesyłki pocztowe za J. T. Nie przesłuchano także J. T., pomimo iż jej adres we Włoszech jest niewątpliwie znany jej rodzinie. Tym samym prowadzenie postępowania bez zawiadomienia tej osoby, przy poprzestaniu na zawiadomieniu ustnym jej rzekomego pełnomocnika męża R. T. przesądza, zdaniem D.R., o nieważności postępowania. Natomiast oparcie się przez organ II instancji na zeznaniach świadków stanowi "nieporozumienie", gdyż W. D. twierdzi, iż J. T. i jej mąż przebywają we Włoszech, podczas gdy w rzeczywistości R. T. pracuje jako konwojent w K. W skardze podniesiono również, iż organ I instancji wiedział, iż od dnia 27.09.1996r. w przedmiotowym budynku obowiązywał zakaz meldowania kogokolwiek bez wiedzy i zgody współwłaścicieli. Tymczasem J. T. oraz jej mąż są tam zameldowani od 1999r. Dlatego też decyzja o zameldowaniu J. T. jest, zdaniem D.R., z mocy prawa nieważna i winna być natychmiast uchylona. Skarżąca wniosła ponadto o przeprowadzenie w postępowaniu sądowym dowodu z dokumentu pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek urzędowych w celu wykazania, że organy administracji nie chcą wyjaśnić przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei stosownie do art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. Tym samym, kwestionowana przez skarżącą decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Z kolei stosownie do art. 15 ust. 2 cyt. ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wymeldowanie jest zatem potwierdzeniem określonego faktu, natomiast wskazane w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy przesłanki umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Właściwe organy administracyjne zobowiązane są więc do dokonania wymeldowania osoby z adresu, pod którym osoba ta dotychczas przebywała, dopiero w przypadku wystąpienia łącznie przesłanek z art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Skoro wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu to - analogicznie jak przy zameldowaniu - źródłem powinności dokonania tej czynności przez organ administracji jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu. W tym miejscu podkreślić należy, iż o opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały. Natomiast wyjazd za granicę nie jest równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego, uzasadniającym wymeldowanie. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07.12.2005r., sygn. II OSK 302/05, który to pogląd tut. Sąd w całości podziela. Dlatego też uznać trzeba, iż opuszczeniem danego lokalu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, przy czym zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż Wojewoda w zaskarżonej decyzji zastosował przedstawioną przez Sąd wykładnię przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wobec czego nie można stwierdzić jakiegokolwiek naruszenia prawa materialnego w rozpatrywanej sprawie. Natomiast przedstawione w skardze zarzuty dotyczyły głównie rzekomego braku ustalenia przez organy administracji publicznej miejsca rzeczywistego pobytu J. T.. Ustosunkowując się do tych zarzutów wskazać należy, iż organy tak I jak i II instancji wyczerpująco wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, przeprowadzając postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wnikliwy i z zachowaniem wymogów postępowania administracyjnego, wyrażonych w szczególności w przepisach art. 7 i 77 k.p.a. Z tego też względu organy administracji publicznej - orzekając na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego -trafnie przyjęły, iż życie osobiste J. T. jest nadal skoncentrowane w lokalu przy ul. O. w K. Wynika to bowiem ze złożonych przed organem I instancji zeznań jej męża - R. T., matki - W. D. oraz siostry - A. B.. Zeznania w/w świadków potwierdzają zarazem złożone przez samą J. T. zeznania, z których wynika, iż jakkolwiek osoba ta od grudnia 2005r. pracuje za granicą to nigdy nie wyprowadziła się z lokalu przy ul. O. w K., zamieszkuje tam podczas każdorazowego pobytu w kraju i zamierza powrócić do tego lokum na stałe po zakończeniu pracy we Włoszech. Wszystkie wyżej przytoczone okoliczności prowadzą zarazem do stwierdzenia, iż nieobecność J. T. w miejscu zameldowania przy ul. O. w K ma jedynie charakter przejściowy i spowodowana jest wykonywaniem przez nią pracy poza miejscem stałego pobytu. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że orzekające w niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie miały podstaw do przyjęcia, iż opuszczenie przez J. T. miejsca stałego pobytu w K. przy ul. O. miało charakter trwały. Dlatego też - wobec braku podstawowej przesłanki, o jakiej mowa w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - niemożliwe było orzeczenie o wymeldowaniu J. T. z przedmiotowego lokalu. Natomiast dokonana przez organy ocena zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego jest prawidłowa i nie narusza zasad oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym, wynikającym z przepisów Działu II Rozdziału 4 k.p.a., a zwłaszcza art. 80 k.p.a. Podkreślić nadto trzeba, iż na gruncie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dopuszczalne jest czasowe przebywanie poza miejscem stałego zameldowania w sytuacji, gdy jest to spowodowane wykonywaniem pracy przez daną osobę poza miejscem, gdzie zameldowana jest na pobyt stały (art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy), przy braku określenia dopuszczalnej długości takiego pobytu. Ustosunkowując się do podniesionych przez skarżącą zarzutów dotyczących nieprzeprowadzenia w toku postępowania administracyjnego wskazanych w skardze środków dowodowych podnieść należy, iż wobec jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości ustalenia najistotniejszej w niniejszej sprawie okoliczności - to jest braku opuszczenia przez J. T. lokalu przy ul. O. w K. - organy administracji publicznej nie miały obowiązku przeprowadzania dalszych czynności dowodowych. Podkreślenia ponadto wymaga, iż w prowadzonym na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych postępowaniu ustala się przede wszystkim okoliczność opuszczenia przez określoną osobę miejsca jej pobytu stałego lub czasowego, nie zaś - jak chce tego skarżąca - sytuację rodzinną i materialną takiej osoby oraz jej ewentualne zobowiązania finansowe wobec spornego lokalu. Natomiast podniesione przez D. R. zarzuty dotyczące rzekomej sprzeczności zeznań W. D. z pozostałym materiałem dowodowym jak również braku przesłuchania i zawiadomienia o toczącej się sprawie J. T. dowodzą jedynie tego, iż skarżąca nie zna w rzeczywistości akt administracyjnych niniejszej sprawy. Z zeznań W. D. złożonych w dniu 20.11.2006r. (k. 31) nie wynika bowiem w żaden sposób, aby R.T. pracował we Włoszech. Z kolei J. T. została zawiadomiona o wszczęciu niniejszego postępowania pismem z dnia 18.10.2006r. (k. 17 i 10) i została przesłuchana przez organ I instancji na rozprawie administracyjnej w dniu 20.10.2006r. (k. 15). Odnosząc się z kolei do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentu pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek urzędowych wskazać należy, iż Sąd, kierując się dyspozycją art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a., uznał, iż wobec braku istotnych wątpliwości w niniejszej sprawie przeprowadzenie tego dowodu nie było konieczne. Skoro zatem kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała niezgodności z prawem w rozumieniu przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 tej ustawy.