II SA/Ol 659/07

Dnia 5 lipca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" roku nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego - oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 31 stycznia 2007r.zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P., działając z upoważnienia Starosty P., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) uchylił własne decyzje: nr "[...]" z dnia 7 września 2004r. w przedmiocie uznania A. S. za osobę bezrobotną z dniem 2 września 2004r. i przyznania mu prawa do zasiłku od dnia 10 września 2004r. w wysokości 120% zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 powołanej ustawy oraz decyzję nr "[...]" z dnia 12 września 2005r. o utracie przez w/w prawa do zasiłku od dnia 10 września 2005r., z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania i jednocześnie orzekł o odmowie uznania A. S. za osobę bezrobotną od dnia 2 września 2004r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż powyższe decyzje wydane zostały na skutek zarejestrowania się przez A. S. w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu 2 września 2004r. Z akt sprawy wynika, iż w okresie poprzedzającym rejestrację, tj. od 1 stycznia 1999r. do 30 czerwca 2004r. w/w był zatrudniony w Ośrodku Kultury i Rekreacji w W. na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. W dniu rejestracji A. S. podpisał też oświadczenie, iż jest osobą niezatrudnioną i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia. Organ podał, iż w dniu 21 grudnia 2006r. A. S. przedłożył w PUP w P. oświadczenie dotyczące zgłoszenia podjęcia pracy po zakończonym urlopie bezpłatnym, umowę o pracę zawartą w dniu 31 stycznia 1999r., z której wynika, że jest zatrudniony od dnia 1 lutego 1994r. w Urzędzie Gminy i Miasta w P. na stanowisku konserwatora sprzętu silnikowego w OSP W., w wymiarze ½ etatu. Jednocześnie dostarczył aneks do w/w umowy z dnia 7 grudnia 2006r. oraz zgodę na przerwanie urlopu bezpłatnego i powrót do pracy od dnia 7 grudnia 2006r. Okoliczności te zdaniem organu świadczą o tym, iż A. S. nie spełniał warunków do uzyskania statusu bezrobotnego, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż stosownie do tego przepisu bezrobotnym może być osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej. W związku z tym organ orzekł jak w sentencji. Odwołanie od tej decyzji złożył A. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w związku z rażącym naruszeniem zasad ogólnych prawa procesowego określonych w art. 9 i 10 kpa, poprzez uniemożliwienie odwołującemu uczestniczenie w postępowaniu i złożenie wniosków dowodowych. Wyjaśnił, iż od 1990r. do listopada 2006r. był radnym Rady Miejskiej w P. Podał, że od 1994r. był zatrudniony w wymiarze ½ etatu w Urzędzie Miejskim w P., jako konserwator w OSP W. W związku z obowiązującymi od 1998r. przepisami, że radny nie może pozostawać w stosunku pracy z gminą, w której jest radnym, od końca 1998r. przebywał na bezpłatnym urlopie. Po likwidacji w czerwcu 2004r. jego zakładu pracy – Ośrodka Kultury i Rekreacji w W., w którym pracował wraz z żoną, zostali bez pracy i środków do utrzymania rodziny. Przyznany zasiłek w kwocie ok. 540 zł, jako jedyny dochód wykorzystał na utrzymanie 5-osobowej rodziny. Nadmienił, iż bezrobotnym był 26 miesięcy i tyle samo razy zgłaszał się do PUP w P. w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy i mimo wielu posiadanych uprawnień zawodowych nie otrzymał żadnej propozycji pracy. Po wygaśnięciu mandatu radnego zgłosił swoją gotowość podjęcia pracy w Urzędzie Miejskim w P. jako konserwator w OSP W. Został przywrócony do pracy 7 grudnia 2006r. Podjęcie pracy niezwłocznie zgłosił w PUP w P., który zażądał dostarczenia umowy o pracę. W dniu 21 grudnia 2006r. przedstawił żądaną umowę. Zdaniem A. S. od września 2004r. do grudnia 2006r. faktycznie był bezrobotnym, nie podjął i nie wykonywał żadnej pracy zarobkowej mimo, że osobiście jej aktywnie poszukiwał u wielu pracodawców. Uważa, że przyznany zasiłek słusznie mu się należał. Stwierdził, iż jego stosunek pracy z Gminą P. od 1998r. do 7 grudnia 2006r. był tylko fikcją, ponieważ nie wykonywał żadnej pracy zarobkowej na rzecz Gminy i nie otrzymywał od niej żadnych dochodów. Decyzją nr "[...]" z dnia 23 marca 2007r. zastępca Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego w O., działając z upoważnienia Wojewody, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż A. S. od dnia rejestracji, tj. od 2 września 2004r. nie spełniał warunków uznania za osobę bezrobotną, a tym samym brak było przesłanek, o których stanowi art. 71 wskazanej ustawy, warunkujących wypłatę zasiłku dla bezrobotnych. Organ podkreślił, iż mimo, że A. S. korzystał w tym czasie z urlopu bezpłatnego, to stosunek pracy trwał nadal. Zaznaczył, iż zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy bezrobotnym może być osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. W związku z tym status bezrobotnego może posiadać osoba, która nie jest zatrudniona, bez względu na to czy faktycznie wykonuje czynności pracownika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A. S. zarzucił błędną interpretację przepisów prawa materialnego oraz procesowego. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż organ II instancji dokonał wykładni obowiązującego prawa tylko i wyłącznie na korzyść organu I instancji. Nie uwzględnił natomiast argumentacji przedstawionej w odwołaniu. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, iż pobyt na urlopie bezpłatnym traktować należy jako trwanie stosunku pracy, zwłaszcza, że w tym czasie nie wykonywał innej pracy zarobkowej oraz był zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Zauważył też, iż za ten okres nie są odprowadzane składki na fundusz emerytalny i do ZUS-u. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny kontroluje zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – zwanej dalej p.p.s.a. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Wbrew stanowisku skarżącego organy orzekające dokonały prawidłowej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W przepisie tym zawarta została definicja bezrobotnego poprzez określenie warunków, które muszą być spełnione, aby daną osobę można było uznać za osobę bezrobotną. Istotą tej definicji jest założenie, iż chodzi tu o osobę, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia. Przy czym musi być to m.in. osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej. Oznacza to, że już w samej istocie "bycia bezrobotnym" tkwi to, iż osoba która ma uzyskać status bezrobotnego, nie pozostaje w stosunku pracy i nie prowadzi innej działalności zarobkowej. Ponieważ kwestie zatrudnienia regulują przepisy prawa pracy, zatem zaistnienie przesłanki braku zatrudnienia musi być oceniane w zgodzie z przepisami kodeksu pracy. Zdaniem Sądu uprawniony jest wniosek, iż ustawodawca używając w powołanym wyżej przepisie pojęcia "niezatrudniona" położył akcent na określenie charakteru stosunków, które łączą pracodawcę z pracownikiem. Odmienne rozumienie treści tego pojęcia nie znajduje uzasadnienia w specyfice przepisów dotyczących zatrudnienia i bezrobocia, skoro one właśnie często odwołują się do regulacji zawartych w prawie pracy. Dlatego też należy uznać, iż dana osoba pozostaje w stosunku zatrudnienia w takich sytuacjach, w których przyjmuje się to na gruncie prawa pracy. Zgodnie z art. 174 § 1 Kodeksu pracy udzielenie przez pracodawcę urlopu bezpłatnego pracownikowi następuje na jego pisemny wniosek. Jest to w istocie umowa, w której pracodawca zobowiązuje się zwolnić pracownika z obowiązku wykonywania pracy przez określony czas, a pracownik rezygnuje z korzystania z prawa jej wykonywania w tym okresie. Dlatego też w okresie urlopu bezpłatnego następuje zawieszenie obowiązków stron stosunku pracy, mimo iż on sam trwa nadal (por. U. Jackowiak (red.), M. Piankowski, J. Stelina, W. Uziak, A. Wypych-Żywicka, M. Zieleniecki, Kodeks pracy z komentarzem, Fundacja Gospodarcza, 2004, wyd. IV). Mając powyższe na uwadze podzielić należy stanowisko organów orzekających, iż osoba korzystająca z urlopu bezpłatnego nie może uzyskać statusu bezrobotnego i korzystać z związanych z tym uprawnień, gdyż w tym okresie stosunek pracy trwa nadal, bez względu na to, iż pracownik faktycznie nie świadczy pracy i w związku z tym pozostaje bez środków utrzymania. Podnieść należy, iż głównym celem omawianej ustawy jest łagodzenie skutków bezrobocia, ale bezrobocia rozumianego jako niemożność nawiązania stosunku pracy. W takiej sytuacji nie znajduje się jednak osoba, która dobrowolnie korzysta z urlopu bezpłatnego. W związku z tym na ocenę omawianej przesłanki nie mogą mieć wpływu podnoszone przez skarżącego okoliczności, iż korzystał z urlopu bezpłatnego w związku z pełnieniem funkcji radnego (zauważyć można, iż z tego tytułu przysługiwały skarżącemu diety) oraz, że spełniał inne warunki do przyznania statusu bezrobotnego. Podkreślić bowiem trzeba, iż status bezrobotnego może być przyznany jedynie osobie, wobec której spełnione zostaną łącznie wszystkie warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Brak którejkolwiek z wymienionych tam przesłanek obliguje właściwy organ do pozbawienia statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 wskazanej ustawy. Sąd nie stwierdził również, aby zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów procesowych w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie organ odwoławczy nie ustosunkował się do podniesionego w odwołaniu naruszenia art. 9 i 10 kpa, to jednak wobec niestwierdzenia przez Sąd naruszenia tych przepisów, okoliczność ta pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniu skarżącego nie uniemożliwiono mu wzięcia czynnego udziału w postępowaniu. Wiedział on o toczącym się postępowaniu, stronie doręczone zostały bowiem postanowienia o wznowieniu postępowań. Ponadto zauważyć należy, iż w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny sprawy jest bezsporny i został ustalony na podstawie przedłożonych przez skarżącego dokumentów. Tym samym nie istniała potrzeba gromadzenia dodatkowego materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.