VIII SA/Wa 323/07
WyrokWSA w Warszawie2007-07-11
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Wojciech Mazur, Andrzej Kuna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność prawna między jedynym wspólnikiem będącym jednocześnie jedynym członkiem zarządu spółki a tą spółką, dokonana bez zachowania formy aktu notarialnego, może być uznana za prawnie skuteczną na gruncie prawa podatkowego (VAT) i czy faktura dokumentująca taką czynność może stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Czynność prawna między jedynym wspólnikiem będącym jednocześnie jedynym członkiem zarządu a reprezentowaną przez niego spółką, która nie została dokonana w formie aktu notarialnego, jest bezwzględnie nieważna z mocy prawa. Taka nieważna czynność nie może być uznana za prawnie skuteczną ani na gruncie prawa cywilnego, ani podatkowego, a w konsekwencji faktura ją dokumentująca nie może stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego ani do zwrotu podatku.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wystawiła fakturę VAT na sprzedaż zboża na rzecz W.P., który był jednocześnie jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu tej spółki. Transakcja ta nie została zawarta w formie aktu notarialnego. Organ podatkowy uznał tę czynność za nieważną z mocy prawa, co skutkowało odmową prawa do zwrotu podatku naliczonego związanego z zakupem kombajnu zbożowego i ustaleniem dodatkowego zobowiązania podatkowego. Spółka wniosła skargę, argumentując, że przepisy prawa cywilnego nie mają zastosowania do opodatkowania VAT, a czynność została udokumentowana fakturą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Andrzej Kuna /sprawozdawca/, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2006 r. oddala skargę.
W wyniku przeprowadzonej kontroli w [...] sp. z o.o., dalej skarżąca, na podstawie art. 21 § 3a, art. 63, art. 123 § 1, art. 200 § 1, art. 207, art. 211 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) oraz art. 6 pkt 2, art. 86 ust. 19, art. 87 ust. 1, 2 i 5, art. 99 ust. 12, art. 109 ust 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.), Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku określił w podatku od towarów i usług z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za miesiąc marzec 2006 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł (słownie złotych: sto czterdzieści cztery tysiące sześćset dwadzieścia jeden) w tym:
* do zwrotu na rachunek bankowy [...] zł
* do przeniesienia na miesiąc następny [...] zł
oraz na podstawie art. 109 ust. 5. cyt. wyżej ustawy ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł podlegające wpłacie na konto [...] Urzędu Skarbowego w R. w ciągu 14 dni od daty doręczenia decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy podniósł, ze sprzedaż w miesiącu marcu 2006 r. udokumentowana została jedną fakturą VAT nr [...] z dnia
[...] marca 2006 r. wystawioną przez: [...] Sp.
z o.o, dla W.P. tj. dla osoby fizycznej. W/w fakturę wystawiono z tytułu sprzedaży zboża w kwotach:
* wartość netto: [...] zł
-VAT 3%: [...] zł
* wartość brutto: [...] zł
W.P., dla którego spółka wystawiła w/w fakturę jest jednocześnie prezesem zarządu tej spółki. Wystawiającym przedmiotową fakturę w imieniu spółki [...] i odbiorcą faktury był W.P..
Czynności ta nie została zawarta w formie aktu notarialnego. W.P., posiada 100% udziałów w Spółce a zarząd jest jednoosobowy.
W ocenie organu, w myśl art. 210 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) w umowie między spółką,
a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników (w brzmieniu obowiązującym od 15 stycznia 2004 r.).
W przypadku, gdy wspólnik, o którym mowa w art. 173 § 1, jest zarazem jedynym członkiem zarządu, przepisu § 1 nie stosuje się. Czynność prawna między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego. O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy, przesyłając wypis aktu notarialnego (art. 210 § 2 k.s.h.).
Na podstawie art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług przepisów ustawy nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.
Umowa sprzedaży udokumentowana fakturą nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. została zawarta z "samym sobą".
W/w czynność prawna nie była zawarta w formie aktu notarialnego. Zgodnie z art. 58
§ 1 kodeksu cywilnego czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej inną formę szczególną, czynność dokonana bez zachowania tej formy jest nieważna. Nie dotyczy to jednak wypadków, gdy zachowanie formy szczególnej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej (art. 73
§ 2 k.c.).
W związku z powyższym organ uznał, że czynność ta jest nieważna z mocy prawa
i nie wywołuje skutków prawnych na gruncie prawa cywilnego jak również na gruncie prawa podatkowego. Nie można uznać za ważną sprzedaż, udokumentowaną opisaną wyżej fakturą VAT wystawioną przez skarżącą dla W. P.
Ponadto organ wskazał, że na podstawie art. 109 ust. 5 ustawy
o podatku od towarów i usług ustalił dodatkowe zobowiązanie w wysokości
[...] zł.
Pismem z dnia [...] grudnia 2006 roku skarżąca złożyła odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji:
1) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie, tj.
a) art. 5 ust. 2, art. 6 pkt 2 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług przez przyjęcie, że sprzedaż w miesiącu marcu 2006 r. udokumentowana fakturą VAT nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., której stronami transakcji są: sprzedawca - [...] Sp. z o.o., i nabywca W.P. prowadzący działalność gospodarczą wraz z żoną M. w formie indywidualnego gospodarstwa rolnego, jest czynnością nieważną i nie wywołuje skutków podatkowych;
b) art. 86 ust 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a , ust 19 i art. 87 ust 1, 2 i 5 ustawy o podatku od towarów i usług - przez odmowę prawa do zwrotu bezpośredniego kwoty podatku naliczonego z faktury VAT nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. z tyt. nabycia środka trwałego, tj. kombajnu zbożowego;
c) art. 99 ust. 12 i art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów
i usług - przez wydanie decyzji określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...],- w tym do przeniesienia na następny miesiąc [...]- zł i ustalającej dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie
[...] zł,
2) rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 193 § 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - przez przyjęcie, że podatnik prowadził nierzetelnie ewidencje dla potrzeb rozliczenia podatku od towarów i usług oraz odmowę przyznania im mocy dowodowej.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła między innym, iż żaden przepis ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług nie odwołuje się do przepisów prawa cywilnego, w szczególności do kodeksu cywilnego i kodeksu spółek handlowych. Brak jest postanowień, które wskazywałyby, że przepisy
prawa cywilnego (handlowego) stosuje się do podatku VAT wprost lub
odpowiednio. Z tego też wzglądu rozważanie zaskarżonej decyzji o skutkach czynności sprzedaży dokumentowanej fakturą VAT nr [...] w płaszczyźnie prawa cywilnego (handlowego) są bezprzedmiotowe dla obowiązku podatkowego w podatku od towarów
i usług.
W art. 5 ustawy z dn. 11 marca 2004 r. normującym przedmiot
opodatkowania podatkiem VAT w ust. 1 pkt. 1 stwierdzono, że opodatkowaniu podlega: "odpłatna dostawa towarów (...)", przy czym także w art. 5, ust. 2 postanowiono, że czynności określone w ust. 1 podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa.
Z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że ustawodawca określa przedmiot opodatkowania VAT, tj. czynności podlegające opodatkowaniu w oderwaniu od pojęcia czynności prawnych.
Opodatkowanie danej czynności w żadnym stopniu nie jest zależne od tego, czy czynność została dokonana w formie przewidzianej przez prawo dla tej czynności.
Zdaniem skarżącej z art. 6, pkt. 2 ustawy wynika, że przepis ten znajduje zastosowanie tylko do tych czynności (zachowań), które w ogóle nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.
Z powyższego wynika, że czynność spółki (sprzedaż zbóż) udokumentowana fakturą VAT z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] nie mieści się w zakresie regulowanym przez art. 6, pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Czynność wykonana przez spółkę (sprzedaż zbóż), co do zasady, może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.
Ponadto skarżąca wskazała, że stanowisko organu jakoby sprzedający
i kupujący był tą samą osobą w dokonanej transakcji jest niesłuszne, gdyż nabywcą zboża był podmiot małżeństwo M. i W.P., a nie tylko sam W. P. Wystawienie faktury sprzedaży zboża na W. P. nie ma w tej sprawie istotnego znaczenia.
W związku z tym do czynności sprzedaży zboża nie była wymagana forma aktu notarialnego wynikająca z art. 210, ust. 2 kodeksu spółek handlowych. Ta forma byłaby niezbędna, gdyby nabywcą był wyłącznie W. P., a nie małżonkowie M.
i W. P.
Na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 roku Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 6 ust. 2, art. 86 ust. 19, art. 99 ust. 12, art. 109 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Dokonując oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego organ stwierdził, że nie doszło do sprzedaży w rozumieniu przepisów ustawy o podatku VAT bowiem czynność tej sprzedaży nie może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, ponieważ nie została zawarta w formie aktu notarialnego.
Zgodnie z art. 210 § 1 Kodeks spółek handlowych w umowie między spółką
a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. W przypadku, gdy wspólnik, o którym mowa w art. 173 § 1, jest zarazem jedynym członkiem zarządu, przepisu § 1 nie stosuje się. Czynność prawna między tym wspólnikiem
a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego.
O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy, przesyłając wypis aktu notarialnego.
W niniejszej sprawie, zdaniem organu, bezsporne jest, że transakcja sprzedaży dokonana pomiędzy skarżącym jako prezesem zarządu spółki [...] W. P. to transakcja zawarta z samym sobą, która wymagała formy aktu notarialnego. Niedopełnienie obowiązku sporządzenia aktu notarialnego spowodowało uznanie tej transakcji za nieważną w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego.
Art. 5 ust. 2 w/w ustawy o VAT stanowi, że czynności wymienione w ust. 1 podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa.
Niezachowanie warunków oraz form określonych przez prawo nie może dotyczyć sytuacji, kiedy określona czynność prawna jest nieskuteczna, ponieważ jest nieważna z powodu niezachowania formy aktu notarialnego przy zawieraniu umowy z "samym sobą". Powołany przez skarżącą przepis art. 5 ust. 2 odnosi się do czynności "wykonanych", a więc prawnie skutecznych, a nie takich, które nie wywołały prawnego skutku, rzutującego na powstanie obrotu.
Organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie wykazane zostało, że
w marcu 2006 r. skarżąca nie wykonała czynności podlegających opodatkowaniu - faktura z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]. dokumentująca czynność sprzedaży pszenicy i owsa nie została zawarta w formie aktu notarialnego.
W związku z tym, że w danym okresie rozliczeniowym - w marcu 2006 r.- spółka nie wykonała czynności podlegających opodatkowaniu, kwota podatku naliczonego związana z nabyciem środka trwałego - kombajnu zbożowego została przeniesiona do rozliczenia na następny okres rozliczeniowy.
Nie wykonanie w marcu 2006r. czynności opodatkowanych nie uprawniało podatnika do żądania zwrotu podatku naliczonego na rachunek bankowy.
Zgodnie z przepisami art. 109 ust. 5 ustawy w razie stwierdzenia, że podatnik
w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia.
Wobec powyższego organ pierwszej instancji zobowiązany był do wydania decyzji określającej za marzec 2006 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Zatem stosując się do przepisu art. 109 ust. 5 w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji dokonał określenia za marzec 2006 r. prawidłowej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc, oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty zawyżenia.
Odnośnie noty korygującej, organ powołał się na § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 maja 2005 r. (Dz. U Nr 95, poz. 798 ze zm.) w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, który stanowi, że nabywca towaru lub usługi, który otrzymał fakturę lub fakturę korygującą, zawierającą pomyłki dotyczące jakiejkolwiek informacji wiążącej się zwłaszcza ze sprzedawcą lub nabywcą lub oznaczeniem towaru lub usługi z wyjątkiem pomyłek w pozycjach faktury określonych w § 9 ust. 1 pkt. 5-12, może wystawić fakturę nazwaną notą korygującą.
Zwrot "jakakolwiek informacja wiążąca się z nabywcą" użyty w tym przepisie oznacza możliwość korygowania pomyłek w sposobie określania nabywcy np. błąd w nazwie, adresie lub numerze identyfikacyjnym itp. Zdaniem organu w tym trybie mogą być prostowane pomyłki dotyczące tego konkretnego podatnika. Nie można natomiast w drodze wystawienia noty korygującej zmieniać podmiotu umowy sprzedaży, Mając na uwadze powyższe organ uznał, że wystawienie
w/w noty korygującej nie jest zgodne z przepisem § 18 ust.1 powyższego rozporządzenia.
Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego nieuwzględnienia orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przy podejmowaniu decyzji, organ stwierdził, że ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług jest wynikiem procesu dostosowania polskich przepisów w zakresie podatków pośrednich do prawa wspólnotowego. Organy podatkowe orzekają na podstawie polskich przepisów, które w zakresie podatku od towarów i usług stanowią w całości implementację na polski grunt treści VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG).
Skarżąca, pismem z dnia [...] marca 2007 roku złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy, a to:
1.
przepisu art. 5 ust. 2, art. 6 pkt 2 i art. 7 ust. l ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) poprzez bezpodstawne uznanie, że sprzedaż [...] ton owsa i [...] ton pszenicy pomiędzy [...] sp. z o.o. sprzedawcą, a nabywcą W.P., dokumentowaną fakturą VAT z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] r. na kwotę [...],- zł brutto, jest czynnością nieważną i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług;
2. przepisu art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 litera a oraz ust. 19, a także art. 87 ust. 1, 2
i 5 ustawy o VAT poprzez bezpodstawne zakwestionowanie prawa podatnika do zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym za miesiąc marzec 2006 r. na rachunek bankowy podatnika w kwocie [...] zł i nie zastosowanie w sprawie przepisów VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstwa państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych
i jej kolejnych nowelizacji oraz opartego na przepisach Dyrektywy
orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w przedmiocie
pojęcia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów
i usług ; oraz
3. obrazę przepisów postępowania, która ma istotny wpływ na
wynik sprawy, a to przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 § 1
art. 191 i art. 199a § 1 ustawy Ordynacja Podatkowa poprzez błędną ocenę
zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności nie danie wiary
wyjaśnieniom podatnika składanych w toku postępowania podatkowego, iż
nabywcą [...] ton pszenicy i [...] ton owsa - byli M. i W.P. prowadzący indywidualne gospodarstwo rolne.
W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie obu decyzji.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła między innymi, że według art. 5 ust. 2 ustawy o VAT "czynności określone w ust. 1 (między innymi dostawa towarów) podlegająca opodatkowaniu niezależnie od tego czy zostały wykonane
z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa". Z cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że skutki czynności dokonanej przez podatnika VAT określone w prawie cywilnym, handlowym są bez znaczenia, jeżeli nastąpiło faktyczne wykonanie czynności, to znaczy nastąpiło przeniesienie prawa do rozporządzania nabytym towarem jak właściciel.
Konsekwencją sprzecznego z prawem stanowiska Dyrektora Izby - nieuznającego dostawy owsa i pszenicy z faktury VAT nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów jest odmowa zwrotu nadwyżki podatku naliczonego wynikającego z zakupu kombajnu zbożowego (faktura
z dnia [...] marca 2006 r. VAT nr [...]) z podatkiem zapłaconym z tytułu sprzedaży owsa i pszenicy.
Zdaniem skarżącej czynność sprzedaży owsa i pszenicy (faktura VAT z dnia
[...] marca 2006 r.) podlega opodatkowaniu to tym samym decyzje organów podatkowych obu instancji w sposób oczywisty naruszają w/w przepisy ustawy o VAT,
a odmowa zwrotu różnicy podatku jest bezzasadna.
Skarżąca dopatruje się obrazy przepisów postępowania w szczególności przez to, że organy podatkowe naruszyły normę art. 120 wadliwie interpretując przepisy ustawy o VAT, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 6 pkt 2 i art. 7 ust. 1.
Skarżąca uważa, że w toku postępowania kontrolnego udowodniła, iż faktycznym nabywcą owsa z faktury sprzedaży z dnia [...] marca 2006 r. byli M. i W.P. - prowadzący gospodarstwo rolne i rozliczający się na zasadach przewidzianych dla rolników ryczałtowych.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług uznają fakturę jako najważniejszy
i praktycznie wyłączny dokument służący rozliczeniu podatku od towarów i usług. Nie zabraniają korygowania błędów faktury lub pomyłek, także w określeniu nabywcy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
(art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów.
Analiza zebranego materiału dowodowego pozwala przyjąć, że transakcja dokonana pomiędzy skarżącym występującym jako prezes jednoosobowego zarządu spółki, a W.P. nosi cechy "czynności z samym sobą".
Jak wynika z faktury VAT nr [...] z dnia [...] marca 2006 roku owies i pszenica zostały sprzedane W.P.
Z wyjaśnień złożonych w dniu [...] i [...] czerwca 2006 roku przez skarżącą "na potrzeby kontroli" (k.92 i 93) wynika jednoznacznie, że powyższa sprzedaż zboża została dokonana na rzecz pracownika spółki W. P. Ponadto skarżąca w tym oświadczeniu podniosła, iż do tego czasu spółka nie sprzedała produktów upraw polowych rolnikom ryczałtowym, co w konsekwencji oznacza, iż nie
sprzedała również M. i W.P. prowadzącym gospodarstwo rolne i rozliczających się na zasadach przewidzianych dla rolników ryczałtowych.
Sąd podzielił pogląd organu, że w trybie § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia
25 maja 2005 r. (Dz. U Nr 95, poz. 798 ze zm.) w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, który stanowi, że nabywca towaru lub usługi, który otrzymał fakturę lub fakturę korygującą, zawierającą pomyłki dotyczące jakiejkolwiek informacji wiążącej się zwłaszcza ze sprzedawcą lub nabywcą lub oznaczeniem towaru lub usługi z wyjątkiem pomyłek w pozycjach faktury określonych w § 9 ust. 1 pkt. 5-12, może wystawić fakturę nazwaną notą korygującą, mogą być prostowane pomyłki dotyczące tego konkretnego podatnika. Nie można natomiast w drodze wystawienia noty korygującej zmieniać podmiotu umowy sprzedaży. W związku z powyższym należało uznać, że wystawienie w/w noty korygującej przez skarżącą nie jest zgodne z przepisem § 18 ust.1 powyższego rozporządzenia.
Ponadto należy zauważyć, że powyższa faktura została wystawiona
w dniu [...] czerwca 2006 roku, a więc po zakończeniu kontroli i po złożeniu oświadczeń przez skarżącą, że kupującym zboże był pracownik spółki W.P., a spółka do czasu kontroli nie dokonywała sprzedaży rolnikom ryczałtowym.
W tym stanie faktycznym, zdaniem Sądu, do zachowań skarżącej ma zastosowanie dyspozycja art. 210 § 2 k.s.h, który stanowi, że w przypadku gdy wspólnik, o którym mowa w art. 173 § 1, jest zarazem jedynym członkiem zarządu, przepisu § 1 nie stosuje się. Czynność prawna między tym wspólnikiem
a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego.
O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy, przesyłając wypis aktu notarialnego.
Tak więc czynność prawna między jedynym wspólnikiem będącym jedynym członkiem zarządu a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego. Natomiast udział notariusza w zawieraniu umów między jedynym wspólnikiem a spółką i wymóg złożenia wypisu aktu notarialnego w sądzie rejestrowym stanowi istotną gwarancję dla bezpieczeństwa obrotu. Paragraf 2
art. 210 dotyczy wszelkiego rodzaju umów zawieranych z członkami zarząd.
Skutkiem niezachowania formy przewidzianej w art. 210 § 2 zd. 2 k.s.h. jest bezwzględna nieważność dokonanej czynności prawnej.
Na marginesie należy podnieść, że skarżąca w toku postępowania podatkowego podzielała pogląd organu, iż "czynność z samym sobą" wymaga sporządzenia aktu notarialnego.
Przechodząc na grunt prawa podatkowego, a konkretnie ustawy o podatku od towarów i usług, w ocenie Sądu, interpretacja art. 5 ustawy winna być dokonywana w zbiegu z dyspozycją art. 7 ust. 1 tejże ustawy.
Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel.
Tak więc istotą dostawy towarów jest odpłatne przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Również art. 5 ust. 1 VI Dyrektywy Rady stanowi, że dostawa towaru oznacza przeniesienie prawa do rozporządzania dobrami materialnymi jako właściciel.
W omawianej sprawie W.P. nie mógł rozporządzać towarem jak właściciel, ponieważ dokonana "czynności z samym sobą" była czynnością bezwzględnie nieważną, a tym samym nie mogła wywołać żadnych skutków prawnych, zarówno na gruncie prawa cywilnego jak i podatkowego.
Tak więc niezasadny jest pogląd, że czynności podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa (art. 5 ust. 2 ustawy) w sytuacji gdy dokonana czynność jest bezwzględnie nieważna, ponieważ taka czynność nie została "wykonana" w rozumieniu wyżej cytowanego przepisu.
Natomiast nie ma znaczenia dla opodatkowania VAT-em brak zachowania określonej przepisami prawa formy czynności prawnej tylko wtedy, o ile bez zachowania tej formy zostają spełnione przesłanki do stwierdzenia zaistnienia skutków tej czynności.
W związku z powyższym organ podatkowy zasadnie przyjął, że w miesiącu marcu 2006 roku skarżąca nie wykonała czynności podlegających opodatkowaniu
i w konsekwencji kwotę podatku naliczonego związaną z nabyciem środka trwałego w postaci kombajnu zbożowego przeniósł do rozliczenia na następny okres rozliczeniowy.
Te ustalenia nie uprawniały skarżącą do żądania zwrotu podatku naliczonego na rachunek bankowy co skutkowało nałożeniem dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiąc marzec 2006 roku w wysokości [...] zł, w oparciu
o art. 109 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług
Zdaniem Sądu, powyższe rozstrzygnięcie organu nie naruszyło fundamentalnej zasady neutralności podatku VAT.
Sąd również uznał za nietrafny zarzut skarżącej, dotyczący nieuwzględnienia przepisów VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstwa państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych
i jej kolejnych nowelizacji przy podejmowaniu decyzji i podzielił stanowisko organu, że ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług jest wynikiem procesu dostosowania polskich przepisów w zakresie podatków pośrednich do prawa wspólnotowego. Organy podatkowe orzekają na podstawie polskich przepisów, które w zakresie podatku od towarów i usług stanowią w całości implementację na polski grunt treści VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r.
W związku z powyższym zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 lit. a, ust. 19, art. 87 ust. 1, 2 i 5 ustawy poprzez odmowę prawa do zwrotu bezpośredniego kwoty podatku naliczonego z tytułu nabycia środka, Sąd uznał za niezasadny.
Sąd również nie dopatrzył się obrazy przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 § 1 ust 191 i art. 199 a § 1 ustawy Ordynacja Podatkowa.
Organy w toku postępowania nie naruszyły zasady legalności, zasady zaufania, jak również zasady prawdy obiektywnej gromadząc niezbędne dowody celem ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ podatkowy przyjmując, że M.
i W.P. nie byli nabywcami zboża działał w ramach swobodnej oceny dowodów, opierając swoje ustalenia na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, dokonując oceny znaczenia i wartości zgromadzonych dowodów.
Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd orzekł jak
w sentencji wyroku w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło