I SA/Kr 1506/05
WyrokWSA w Krakowie2007-08-01
Skład orzekający: Józef Michaldo, Ewa Michna, Anna Znamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwota pożyczki udzielonej stowarzyszeniu przez jego prezesa, a także odsetki od tej pożyczki, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, jeśli nie zostały przeznaczone na cele statutowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pożyczka udzielona stowarzyszeniu przez jego prezesa, a także odsetki od tej pożyczki, stanowią nieodpłatne świadczenie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, jeśli nie zostały przeznaczone na cele statutowe. Przeznaczenie części dochodu na wydatki niezwiązane z celami statutowymi powoduje, że dochód ten nie korzysta ze zwolnienia podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która określiła A. Stowarzyszeniu Wyższej Użyteczności wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. Stowarzyszenie zadeklarowało cały dochód jako przeznaczony na cele statutowe, korzystając ze zwolnienia. Organy podatkowe stwierdziły jednak szereg nieprawidłowości, w tym zawyżenie i zaniżenie przychodów, nieujęcie przychodów z faktur sprzedaży, niezaliczanie do przychodu kwoty nieodpłatnego świadczenia w postaci niezapłaconych odsetek od pożyczki oraz nieodpłatnie wydrukowanych folderów reklamowych, a także zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatku na szkolenie niezwiązanego z działalnością gospodarczą. Stowarzyszenie wniosło skargę do sądu, kwestionując ustalenia organów i zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1506/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 sierpnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia NSA Józef Michaldo, Sędziowie WSA Ewa Michna, WSA Anna Znamiec (spr), Protokolant Katarzyna Dyda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2007r., sprawy ze skargi A. Stowarzyszenie Wyższej Użyteczności w [...], na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...], z dnia 26 września 2005r. nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r., - skargę oddala-
Decyzją Nr UKS. [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] , działając na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 1 lit a i ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. 2004 r, nr 8, poz. 65 ze zm.), art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.2005 r., nr 8, poz. 60), określił stronie skarżącej A. Stowarzyszenie Wyższej Użyteczności wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku przeprowadzonej u skarżącego kontroli podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. stwierdzono szereg uchybień. W zeznaniu rocznym CIT-8 złożonym za 2002 r. skarżący wykazał dochód w wysokości [...] zł. Cała powyższa kwota została zadeklarowana jako przeznaczona na cele statutowe, a więc korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Tymczasem w trakcie kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości mające wpływ na wysokość zadeklarowanego przychodu za 2002 r:
- zawyżenie przychodu w łącznej kwocie [...] zł poprzez zaewidencjonowanie w sześciu przypadkach sprzedaży udokumentowanej paragonem fiskalnym oraz i fakturą VAT. Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.) za przychody z działalności gospodarczej uważa się przychody należne. Powtórne zaewidencjonowanie raz uzyskanych przychodów nie czyni ich dwukrotnie przychodami należnymi;
- ponadto wykazano przychody w oparciu o wyciągi bankowe (sprzedaż w kwocie brutto) oraz faktury VAT (sprzedaż w kwocie netto). W związku z powyższym przychody te należało pomniejszyć o kwoty brutto z wyciągów bankowych dotyczące zapłat za faktury ujęte już na tym koncie;
- na szeregu faktur przychody zawyżono poprzez zaksięgowanie faktur sprzedaży w wartościach brutto. W związku z powyższym przychody te należy pomniejszyć o kwotę podatku VAT;
- ponadto stwierdzono, że kontrolowany zawyżył przychody o kwotę [...] zł, gdyż jak sam wyjaśnił błędnie zsumował przychody ujęte w deklaracji CIT-8. - stwierdzono również przypadek zawyżenia przychodów w wyniku dwukrotnego i ujęcia w przychodach tej samej sprzedaży, choć faktycznie miała ona miejsce tylko raz.
Ponadto zaniżono przychody w łącznej kwocie [...] zł. W trakcie prowadzonych czynności kontrolowana jednostka złożyła wyjaśnienia wraz z podaniem błędnie zaksięgowanych kwot, które zostały zestawione przez główną księgową w załączniku nr 2 do pisma z dnia [...] marca 2005 r. W trakcie postępowania kontrolnego stwierdzono również, że przychody ze sprzedaży usług reklamowych potwierdzonych fakturą VAT nr [...] wystawioną dla firmy [...] na kwotę netto [...] zł nie zaksięgowano i nie ujęto w deklaracji CIT-8 za 2002 r. W trakcie prowadzonego postępowania kontrolowany potwierdził, iż przychody z ww. faktur sprzedaży nie zostały ujęte w deklaracji CIT-8 za 2002 r. (załącznik nr 2 do pisma strony z dnia [...] marca 2005r.). Organy podatkowe nie zaliczyły również do przychodu kwoty otrzymanego nieodpłatnie świadczenia w postaci niezapłaconych odsetek od pożyczki udzielonej przez E. O. skarżącemu. Do wyliczenia kwoty przychodu w wysokości nie zapłaconych odsetek przyjęto średnie miesięczne oprocentowanie kredytów złotówkowych (za poszczególne miesiące 2002 r.) dla przedsiębiorstw w polskim systemie bankowym. W dniu [...] .03.2002r. A. otrzymał wpłatę na własne konto w [...] S.A. z (własnego) konta w [...] Banku kwotę [...] zł tytułem "przelew odsetek". Kwota ta nie została zaksięgowana w 2002 r. przez kontrolowanego jako przychody. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kwota [...] zł stanowi w 2002 r. przychody dla A.. Kwota ta nie została też wykazana w Rachunku zysków i strat sporządzonym przez A. na dzień [...] .12.2002r. w pozycji pozostałe przychody operacyjne.
W trakcie kontroli stwierdzono, że A. posiadał foldery reklamowe na [...] [...] wydrukowane nieodpłatnie. Z treści przesłuchania Prezesa A. Pana E. O. z dnia [...] .03.2005 r. wynika, że folder reklamowy został wydrukowany nieodpłatnie przez firmę A. w nakładzie ok. 200 egzemplarzy. Odpłatność za druk tych folderów według Prezesa A. mogła wynosić ok. [...] zł, ponieważ inne, .podobne foldery reklamowe były wydrukowane odpłatnie przez inne podmioty gospodarcze dla A.. W związku z powyższym należy uznać, że wartość [...] zł stanowi nieodpłatne świadczenie na rzecz A..
Organ kontrolny stwierdził również liczne uchybienia w prowadzonej rachunkowości skarżącego. W szczególności nie dokumentowano wszystkich zdarzeń będących podstawą zapisów w księgach rachunkowych. Ponadto art. 88 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa nakłada na podatnika obowiązek przechowywania rachunków przez 5 lat licząc od końca roku w którym wystawiono rachunek, tymczasem skarżący nie przedstawił wszystkich rachunków o które był wzywany w trakcie postępowania.
Kontrolowana jednostka zaliczyła w ciężar kosztów konta [...] "koszty -pozostałe usługi materialne S.O.S." kwotę [...] wynikającą z faktury VAT nr [...] z dnia [...] .01.2002 r. wystawionej przez firmę [...] , ul. [...] , [...]. Faktura ta dokumentuje wydatek za udział w szkoleniu dla kandydatów do rad nadzorczych. W szkoleniu tym brał udział pracownik A. Pan R. N. - Dyrektor Stacji Obsługi Samochodów. Kontrolowana jednostka nie posiada rady nadzorczej jak również nie posiada udziałów w innych podmiotach, zatem udział w szkoleniu Pana R. N. był jego prywatnym przedsięwzięciem. Wydatek ten nie ma związku z prowadzoną przez A. działalnością gospodarczą a zatem w myśl art. 15 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie można go uznać za koszt uzyskania przychodu. W związku z powyższym należy skorygować koszty uzyskania przychodów za 2002r. o kwotę [...] zł.
Podsumowując, koszty w łącznej kwocie [...] zł nie znajdują potwierdzenia w dowodach, na podstawie których można by stwierdzić, że dotyczą one działalności statutowej kontrolowanej jednostki. Ponadto wydatek w kwocie [...] zł na pokrycie szkolenia dla kandydatów do rad nadzorczych również nie jest wydatkiem na cele statutowe skarżącego.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych część dochodu, która została przeznaczona na pokrycie wydatków niezwiązanych z celami statutowymi nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego.
Mając powyższe na uwadze dochód w kwocie [...] zł ([...] zł + [...] zł) wydatkowany na cele nie statutowe podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych według stawki 28 %.
Od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła odwołanie. W uzasadnieniu skarżący podniósł iż organ nie przedstawił podstawy faktycznej ani prawnej dla której nie dał wiary składanym przez skarżącego wyjaśnieniom, a w konsekwencji pominął je. Ponadto skarżący uważa że pożyczki udzielone przez Prezesa A. skarżącemu stanowią przychód, albowiem art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych za przychód uznaje również otrzymane pieniądze. W związku z powyższym należy przyjąć iż w tym zakresie dokonane naliczenie podatku dochodowego od osób prawnych jest nienależne, jako że powyższe środki zostały przekazane na rzecz działalności statutowej podatnika.
W szczególności skarżący nie zgadza się z zakwalifikowaniem pożyczki udzielonej mu przez E. O. jako nieodpłatnego świadczenia, uznając że było to dofinansowanie w postaci zasilenia środkami pieniężnymi stanowiącymi podstawę do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych w ramach działalności statutowej. Skarżący nie zgadza się również z opodatkowaniem kwot przelewanych pomiędzy kontami skarżącego, jak to zostało uczynione w protokole z kontroli. Gdyby takie przelewy pomiędzy bankami podatnika, pomiędzy jego kontami były opodatkowane, oznaczałoby to, ze jakikolwiek wpływ gotówki na konto byłby podstawą do naliczenia podatku. Każde przeksięgowanie czyli techniczna czynność bankowa, taka jak dokonanie przelewu pomiędzy rachunkami bankowymi podatnika byłaby opodatkowana. Jednocześnie skarżący podnosi, iż podnoszone przez organ podatkowy "uchybienia" wynikają z przyjętej polityki księgowej firmy, która jako zgodna z przepisami prawa nie może być kwestionowana przez organa podatkowe. Podatnik każdą nadwyżkę z działalności gospodarczej przekazuje na działalność statutową w związku z powyższym niezasadne są twierdzenia o zaniżeniu przychodu i zawyżeniu przychodu, gdyż kwestie te wynikają ze specyfiki polityki finansowej podatnika.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...] , po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 207, art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podzielił w całości stanowisko organu pierwszej instancji. Uwzględniono co prawda jeden z zarzutów skarżącego, który nie miał jednak wpływu na określenie zobowiązania podatkowego.
Powyższa decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego z wnioskiem o jej uchylenie wraz z poprzedzająca ją decyzją organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono zarzuty naruszenia art. 14 § 2, art. 120, art. 121 § 1, art. 210 § 4 i art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie interpretacji Ministra Finansów w zakresie rozliczenia podatku naliczonego w związku z zakupem samochodów osobowych przerobionych na samochody ciężarowe. Ponadto zarzucono naruszenie art. 17 ust 1 pkt 4 oraz art. 12 ust. 1 i ust 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez niekorzystną dla skarżącego nadinterpretację oraz niezbadanie w zakresie powołanego przepisu w całości przedstawionego przez Stronę materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu [...] .05.2007 r. strona skarżąca złożyła do Sądu pismo procesowe, odnoszące się do odpowiedzi na skargę. Strona skarżąca podtrzymała zarzuty skargi wraz z ich uzasadnieniem.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...] w dniu [...] .06.2007 r. złożył do Sądu pismo procesowe stanowiące odpowiedź na pismo procesowe strony skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja, wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, wydana została zgodnie z prawem.
Przechodząc do oceny zarzutów dotyczących prawidłowości prowadzonego postępowania podatkowego stwierdzić należy że są one bezpodstawne. Art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej należą do tzw. zasad ogólnych postępowania i ich naruszenia 'można wykazywać jedynie poprzez wskazanie naruszenia szczegółowych norm postępowania do których się odnoszą. Samo powołanie ich bez wskazania o jakie uchybienia organów chodzi nie może spowodować uchylenia decyzji. Art. 120 Ordynacji podatkowej stanowi, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, natomiast art. 121 wskazuje, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Przebieg kontroli a następnie postępowania podatkowego nie wskazuje na naruszenie powyższych norm. W trakcie ich prowadzenia organy dokonały prawidłowych ustaleń, zwracając się wielokrotnie do skarżącego o uzupełnienie materiału dowodowego. Protokoły zawarte w aktach administracyjnych świadczą, że skarżący brał czynny udział w postępowaniu, a organy zrobiły wszystko w kierunku rzetelnego wyjaśnienia sprawy i wyjaśnienia kwestii spornych. W trakcie postępowania skarżący uzupełniał materiał dowodowy, a część jego wyjaśnień została uwzględniona. Ponadto umożliwiono skarżącemu zapoznanie się i wypowiedzenie co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W tych okolicznościach nie można zgodzić się ze skarżącym, iż postępowanie prowadzone było w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych czy bez podstawy prawnej.
Wspomnieć również należy, że organy prowadzące postępowanie zwracały się do skarżącego o przedstawienie dowodów, w szczególności na podstawie których skarżący przeksięgował kwoty zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jednak nie zostały one wykazane.
Cały zebrany w ten sposób materiał dowodowy został poddany analizie i zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej, oceniony. Zdaniem sądu ocenie tej nie można zarzucić dowolności, organy odniosły się do wszystkich zebranych w sprawie dowodów i szczegółowo uzasadniły przyjęte stanowisko. W związku z powyższym nie doszło również do zarzucanego naruszenia art. 210 § 4, który wylicza wymagania stawiane uzasadnieniu decyzji.
Chybiony jest również zarzut naruszenia przez organy art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Przepis ten wymienia jedną z przyczyn nieważności decyzji, której stwierdzenia dokonują organy w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W przedmiotowej sprawie tryb ten nie został wszczęty, ponadto w trakcie trwania postępowania nie było żadnej ostatecznej decyzji do Której mógłby się odnosić. W związku z powyższym w toku postępowania organy nie mogły naruszyć tego przepisu.
Ustalenia organów podatkowych odnośnie wysokości dochodu oraz podstawy opodatkowania zostały dokonane z uwzględnieniem wyjaśnień skarżącego zawartych w piśmie z dnia [...] marca 2005 r. Odpowiednie zmniejszenia bądź zwiększenia poszczególnych kwot przychodu wynikały z błędów związanych z prowadzeniem urządzeń księgowych poprzez nieprawidłowe kwalifikowanie zdarzeń gospodarczych do odpowiednich kategorii. Konkretne pozycje ustalone przez organy nie były kwestionowane przez skarżącego w odwołaniu ani w złożonej skardze do sądu administracyjnego.
Sąd podziela również w całości stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w [...] odnośnie przyczyn zwiększenia podstawy opodatkowania skarżącemu. W szczególności pożyczka udzielona skarżącemu przez E. O. nosi wszelkie znamiona nieodpłatnego świadczenia o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Jest to bowiem klasyczne przysporzenie majątku nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu. W związku z powyższym organy podatkowe trafnie zakwalifikowały to zdarzenie jako nieodpłatne korzystanie z cudzego kapitału, a co za tym idzie przysporzenie polega na niezapłaceniu odsetek, które w normalnych warunkach skarżący musiałby zapłacić.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy przychodami są otrzymane pieniądze, a więc również odsetki naliczone i otrzymane od środków zgromadzonych na rachunku bankowym. W przedmiotowej sprawie przelew otrzymanych odsetek pomiędzy dwoma kontami skarżącego sam w sobie nie wywołał konieczności zaliczenia odsetek do przychodów. Konieczność taką zrodził jedynie fakt otrzymania odsetek, a więc powoływanie się przez skarżącego że jest to jedynie czynność techniczna przelewu nie może odnieść skutku.
Wbrew twierdzeniom strony, określenie przez organ wysokości zobowiązania podatkowego nie jest związane z określeniem innej niż skarżący kwoty przychodu, a jedynie z nieprzeznaczeniem części przychodu na cele statutowe skarżącego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 wolne od podatku są dochody podatnika jedynie w części przeznaczonej na wskazany w tym przepisie cele. W związku z tym kwota nie przeznaczona na cele statutowe lecz na pokrycie wydatków nie związanych z celami statutowymi stanowi podstawę naliczenia podatku dochodowego za 2002 r.
Nie może również uzyskać akceptacji Sądu pogląd skarżącego że "uchybienia" wynikają z przyjętej polityki księgowej firmy, która jako zgodna z przepisami prawa nie może być kwestionowana przez organy podatkowe". Organy podatkowe wykazały bowiem, że księgi rachunkowe skarżącego nie były prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skarżący nie przedstawił bowiem dowodów na podstawie, których można by uznać za prawidłowe zaliczenie konkretnych wydatków do kosztów uzyskania przychodu.
Odnośnie zarzutu nieuwzględnienia interpretacji Ministra Finansów w zakresie rozliczenia podatku naliczonego w związku z zakupem samochodów osobowych przerobionych na ciężarowe, zauważyć należy że w przedmiotowej sprawie problem taki nie występuje. Kwestie związane z podatkiem od towarów i usług nie są przedmiotem zaskarżonej decyzji ani nie mają wpływu na wysokość podatku dochodowego od osób prawnych.
Zgodnie z prawidłowymi ustaleniami organów podatkowych dochód skarżącego wyniósł [...] , z czego kwota [...] zł stanowi podstawę opodatkowania, albowiem kwota ta nie została przeznaczona na cele statutowe lecz na pokrycie wydatków nie związanych z celami statutowymi. W związku z powyższym nie podlega zwolnieniu z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Mając powyższe na względnie Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło