II SA/Rz 1025/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie braku stwierdzenia konieczności sprawowania przez poborowego bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania Wojskowego Komendanta Uzupełnień– decyzją z dnia [...] IX 2006 roku Nr [...] uchylił decyzję Burmistrza z dnia [...] czerwca 2006 roku Nr [...] i nie stwierdził konieczności sprawowania przez poborowego D. K. bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny – babką A. S. ur. 6.08.1924 roku. W podstawie prawnej powołał przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust.1 pkt 3 i art. 39 a ust.3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U. z 2004 roku Nr 214 poz. 2416 ze zm./ oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2006 roku w sprawie orzekania o konieczności sprawowania przez poborowego bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny /Dz.U. Nr 17, poz. 129/. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że według art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U. z 2004 roku Nr 214, poz. 2416 ze zm./ odroczenie zasadniczej służby wojskowej udziela się poborowemu na jego udokumentowany wniosek ze względu konieczności sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny wspólnie z nim zamieszkałym, który nie ukończył 16 tego roku życia lub został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i do samodzielnej egzystencji albo który ukończył 75 rok życia, jeżeli nie ma innego pełnoletniego członka rodziny bliższego lub równego stopniem pokrewieństwa obowiązanego do sprawowania opieki, albo ze względu na obowiązek sprawowania opieki wynikającej z prawomocnego orzeczenia sądu- na czas sprawowania tej opieki z zastrzeżeniem ust. 4. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Burmistrza aby materiał dowodowy w sprawie i dodatkowo uzupełniony w postępowaniu odwoławczym dawał podstawy do odroczenia poborowemu D. K. służby wojskowej gdyż on nie jest jedynym członkiem rodziny zobowiązanym do sprawowania opieki nad babką A. S. , w stosunku do której realizacja tego obowiązku spoczywa w pierwszej kolejności na bliższych członkach rodziny tj. dzieciach. Wskazał, że przy ocenie konieczności sprawowania opieki nad członkiem rodzinny należy kierować się obowiązkiem jaki wynika z treści art. 128 i 129 kodeksu rodzinnego. D. K. jest wnukiem w stosunku do A. S., natomiast postępowanie wyjaśniające wykazało , że w tej samej miejscowości mieszka jej córka, który to fakt wyklucza wnuka do jej opieki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący D. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W argumentach skargi wyjaśnił, że spełnia wymogi określone w art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej do odroczenia służby wojskowej. Wyjaśnił, że jest jedynym członkiem rodziny, który może opiekować się babcią A. S. z którą jest emocjonalnie związany ponieważ go wychowała i razem z nią mieszka. Mimo, że babcia ma dzieci, lecz one maja swoje rodziny mieszkają w dalekiej odległości od miejsca jej zamieszkania a z uwagi na jej wiek jej przeprowadzka do nich jest niemożliwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga jest uzasadniona z przyczyn odmiennych niż zostało w niej podniesione. Kontrola tego Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej P.p.s.a., nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a. Sąd zobowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] IX 2006 roku Nr [...] o uchyleniu decyzji Burmistrza z dnia [...] czerwca 2006 roku Nr [...] i stwierdzająca o braku podstaw do odroczenia poborowemu zasadniczej służby wojskowej. W podstawie prawnej powołano przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust.1 pkt 3 i art. 39 a ust.3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U. z 2004 roku Nr 214 poz. 2416 ze zm./ oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2006 roku w sprawie orzekania o konieczności sprawowania przez poborowego bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny /Dz.U. z 2006 r Nr 17 poz. 129/. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że obowiązek sprawowania opieki nad członkiem rodziny stanowiący podstawę do udzielenia poborowemu odroczenia służby wojskowej ma charakter obowiązku alimentacyjnego i kryteria w tym przedmiocie winny być rozpatrywane w oparciu o przesłanki wynikające z art.128 i 129 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Niemniej jednak kolejność określona w tym przepisie zobowiązanych do tej opieki w ocenie Sądu należy oceniać przy uwzględnieniu ich sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia, miejsca zamieszkania i innych warunków koniecznych do sprawowania tej opieki. Materiał aktowy sprawy wskazuje, że organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły w tej materii postępowania dowodowego dlatego też za przedwczesna jest ocena do przyjęcia stwierdzenia, że taki obowiązek nie ciąży na skarżącym. Stosownie do art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa, obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków /art. 9 k.p.a./ zapewnić stronom udział w każdym postępowaniu, przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań /art. 10 § 1 k.p.a./ w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy /art. 77 § 1 k.p.a./, i dopiero na podstawie zebranych w sprawie dowodów ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona /art. 80 k.p.a./. W uzasadnienie natomiast decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa /art. 107 § 3 k.p.a./. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie nie zastosowały się do wskazanych wymogów tym samym naruszyły przepisy postępowania, których naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji uwzględniając wniosek skarżącego nie dokonał oceny dokumentów potwierdzających miejsce zamieszkania A. S. i skarżącego. Z dokumentów tych wynika, że A. S. miejsce stałego zameldowania ma w miejscowości Ż. [I] natomiast skarżący w tej samej miejscowości pod numerem [II] natomiast od 13.06.2006 roku do 5 lipca 2009 ma zameldowanie na pobyt tymczasowy pod numerem [I], wniosek natomiast o odroczenie służby złożył 8.06.2006 roku. Przed wydaniem decyzji organ I instancji nie przesłuchał skarżącego co do jego sytuacji materialnej, zarobkowej oraz co do jego charakteru zatrudnienie. Rozpatrując odwołanie organ natomiast II instancji również nie zwrócił uwagi na w/w okoliczności, ograniczył się natomiast do uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie dzieci A. S. z naruszeniem przepisu art. 10 § 1 k.p.a. wydał decyzję na niekorzyść skarżącego. W/w naruszenia w ocenie Sądu przepisów postępowania administracyjnego stanowiły podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji obu instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ w pierwszej kolejności przesłucha skarżącego co do faktu zamieszkania i zameldowania w oparciu o wskazane dokumenty /k. 57 i 56 akt administracyjnych/ jego zatrudnienia /miejsce pracy, czas pracy/ oraz sposobu udzielania opieki, przesłucha córkę A. S., J. K. na te same okoliczności i wówczas oceni przy uwzględnieniu ich sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia, miejsca zamieszkania i innych warunków koniecznych do sprawowania tej opieki która z tych osób w pierwszej kolejności winna sprawować opiekę nad A. S., która w uwagi na wiek takiej opieki wymaga. Z przytoczonych względów Sąd orzekł jak sentencji wyroku po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku znajduje uzasadnienie w przepisie art. 152 P.p.s.a.