III SA/Kr 1185/06
WyrokWSA w Krakowie2007-08-02
Skład orzekający: NSA Piotr Lechowski, WSA Halina Jakubiec, WSA Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kontrola na miejscu przeprowadzona bez zawiadomienia strony i z wykorzystaniem metody GPS, która wykazała rozbieżność między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią działek rolnych, może stanowić podstawę do pomniejszenia przyznanej płatności bezpośredniej, mimo że strona opierała się na danych z wypisu z rejestru gruntów?Ratio decidendi
Kontrola na miejscu przeprowadzona bez zawiadomienia strony jest zgodna z prawem, gdyż przepisy unijne stanowią, że jest ona z zasady niezapowiedziana, a możliwość wcześniejszego powiadomienia jest ograniczona. Metoda GPS jest dopuszczalna do pomiaru powierzchni działek rolnych. Rozbieżność między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli, nawet jeśli strona opierała się na danych z rejestru gruntów, uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci pomniejszenia płatności, gdyż ewidencja gruntów nie jest rejestrem działek rolnych, a powierzchnia działek rolnych może się zmieniać niezależnie od danych ewidencyjnych.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, deklarując określoną powierzchnię działek. W wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej metodą GPS stwierdzono rozbieżność między powierzchnią zadeklarowaną a faktyczną. Organ uznał, że różnica ta uzasadnia pomniejszenie płatności zgodnie z przepisami unijnymi. Rolnik kwestionował ważność kontroli, metodę pomiaru oraz podstawę prawną zastosowania sankcji, argumentując, że opierał się na danych z oficjalnego dokumentu urzędowego – wypisu z rejestru gruntów. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Piotr Lechowski Sędziowie: WSA Halina Jakubiec WSA Elżbieta Kremer (spr.) Protokolant: Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia 18 sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości skargę oddala.
Decyzją Nr [...] z dnia 18 sierpnia 2006 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. w przedmiocie przyznania T. L. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości tj. w łącznej kwocie [...] zł.
Wydanie powyższej decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi.
T. L. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w K. w dniu [...] czerwca 2004 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wraz z wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wniosek obejmował działki ewidencyjne położone w województwie Podlaskim, powiat S. gminy: R. i W. Jak wynika z wypisów z rejestru gruntów działki objęte wnioskiem stanowią współwłasność ułamkową po 1/3 udziału T. L., L. L., W. L. Z złożonego wniosku wynika, że do ewidencji producentów i gospodarstw rolnych wpisany został współwłaściciel T. L. Wniosek o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych dotyczył następujących działek rolnych: działki A o pow. 43,12 ha / położonej na działkach ewidencyjnych: nr 7/22 o pow. 42,67 ha, nr 7/10 o pow. 0,17, nr 95/3 o pow. 0,28/, działki B o pow. 0,51 ha /położonej na działkach ewidencyjnych nr 7/6 o pow. 0,17 ha, nr 7/7 o pow. 0,17 ha, nr 7/8 o pow. 0,17 ha/, działki C o pow. 0,34 ha /położonej na działce ewidencyjnej 8/2 o pow. 0,34 ha/.
Organ I instancji przed wydaniem decyzji przeprowadził w dniu [...] sierpnia 2004r. kontrolę na miejscu zadeklarowanej powierzchni działek rolnych. Kontrola ta związana była zarówno z złożonym wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich jak i z wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Kontrola odbyła się bez zawiadomienia strony o zamiarze jej przeprowadzenia. Zastosowana metoda pomiaru to GPS. W wyniku tej kontroli stwierdzono, że zmierzona powierzchnia działki rolnej A wynosi 38,89 ha, działki rolnej B 0,16 ha, a działki rolnej C 0,34 ha. Przeprowadzona kompensacja powierzchni pozwoliła na ustalenie, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi 10,78 %. O wynikach przeprowadzonej kontroli został zawiadomiony pełnomocnik strony E. R., który w piśmie z dnia [...] października 2004 r. podał, że nie zgadza się z wynikiem kontroli podanym w protokole czynności kontrolnych, albowiem pomiar urządzeniem GPS nie jest miarodajny, a zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek została wyliczona na podstawie wypisu z rejestru gruntów z dnia 26 maja 2004 r., który ma charakter dokumentu urzędowego.
Organ I instancji wydał w dniu [...] marca 2005 r. decyzję Nr [...], którą przyznał T. L. płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2004 w łącznej wysokości 22 130,54 zł.
Organ II instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2005r. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] marca 2005r., a Prezes ARiMR po rozpoznaniu odwołania uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2005r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją Nr [...] z dnia 13 stycznia 2006 r. ponownie stwierdził nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2005r. o przyznaniu płatności bezpośrednich, a Prezes ARiMR po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r.
Jak wynika z uzasadnień powyższych decyzji powodem stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2005r. było wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na tym, iż kwota płatności bezpośrednich została ustalona od zadeklarowanej we wniosku powierzchni, a nie od powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli.
Skarżący złożył skargę na decyzję Prezesa ARiMR z dnia 13 stycznia 2006 r., skarga ta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2066/06 została odrzucona.
Wobec stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2005r., którą przyznano T. L. płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2004 w łącznej wysokości [...] zł, koniecznym stało się ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie płatności za 2004 r.
W takich okolicznościach wydana została decyzja przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] maja 2006r. Nr [...] w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004r. w pomniejszonej wysokości. Przyznano płatność na rok 2004 w łącznej wysokości [...] zł. w tym z tytułu Jednolitej Płatności obszarowej w wysokości [...] zł , a z tytułu uzupełniającej Płatności Obszarowej w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji podano, że powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich wynosiła 43,97 ha, a powierzchnia co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie wynosi 39,39 ha.
Od przedmiotowej decyzji odebranej [...] maja 2006 roku strona wniosła odwołanie dnia [...] czerwca 2006 roku. Odwołujący się w swym piśmie zakwestionował rozstrzygnięcie zawarte w decyzji nr [...] z dnia [...].05.2006 roku stwierdzając iż:
- decyzja zawiera błędy będące aktualnie przedmiotem kontroli WSA,
- wyniki pomiaru przy pomocy urządzenia GPS nie są ocenie odwołującego się wiarygodne,
- konieczność i zasadność nałożenia sankcji na T. L.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w K., po rozpoznaniu odwołania, decyzją Nr [...] z dnia 18 sierpnia 2006 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie decydujące znaczenie ma kontrola na miejscu przeprowadzona dnia [...] sierpnia 2004 roku przez Firmę P.W.P.T. W. Sp. z o.o. na terenach należących do producenta - T. L.
Stosownie do regulacji przewidzianych dla kontroli dokonywanej przez inspektorów terenowych:
- Inspektorzy upoważnieni do przeprowadzenia czynności kontrolnych mają prawo do:
• wstępu na teren gospodarstwa rolnego.
• żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli.
• wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli i sporządzenia z nich odpisów, wyciągów lub kopii.
Kontrola dokonana w obecności producenta rolnego jest tak samo ważna, jak kontrola dokonana pod jego nieobecność,
• Z przeprowadzonej kontroli na miejscu Inspektor Terenowy sporządza protokół z czynności kontrolnych w wersji papierowej na formularzu, jaki otrzymał wraz ze zleceniem kontroli lub w wersji elektronicznej, jeśli wyposażony jest w komputer przenośny,
Powyższe zasady wynikają z przepisów na podstawie których dokonywana jest kontrola na miejscu spośród których najważniejszymi są:
• Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6 poz. 40)
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2004 r. w sprawie wzoru imiennego upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych.
• Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3508/92 z dnia 27 listopada 1992 r. ustanawiające zintegrowany system zarządzania i kontroli dla pewnych Wspólnotowych schematów pomocowych. (Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich Nr L 355 z dn. 5.12.1992 r., str. 1) Ostatni raz zmienione Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 495/2001.
• Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustalające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla pewnych Wspólnotowych schematów pomocowych ustanowionych Rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3508/92. (Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich Nr L 327 z dn. 12.09.2001 r., str. 11) ostatnio zmienione Rozporządzeniem Komisji (KE) 118/2004 z 23 stycznia 2004 r.
• Rozporządzenie Rady (WE) nr 125 7/99 z dnia 17 maja 1999 roku w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EAGFF), zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia.
W wyniku kontroli przeprowadzonej dnia 27 sierpnia 2004 roku na działkach należących do odwołującego, stwierdzono niezgodność pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną na działce rolnej A i B (oznaczone kodem nieprawidłowości DR 6 i DR 13). Wykazane w załączonym do akt sprawy protokole błędy oznaczają:
DR6 - Nie stwierdzono uprawy deklarowanego gatunku rośliny, ale gatunek stwierdzony należy do tej samej grupy płatności lub stwierdzony gatunek należy do grupy płatności UPO a wnioskodawca zadeklarował tylko JPO.
DR13 - Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest niezgodna z powierzchnią stwierdzoną.
W związku powyższym ustalono iż na działce A deklarowana powierzchnia wyniosła 43,12 ha, a stwierdzona 38,89 ha zaś na działce B deklarowana powierzchnia wynosiła 0,51 ha, a stwierdzona 0,16 ha.
W konsekwencji w przedmiotowej sprawie zastosowano przepisy dotyczące sankcji zawarte w Rozporządzeniu Komisji (WE) NR 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 oraz Rozporządzeniu Komisji (WE) NR 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającym środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, konkretnie zaś art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 2419/2001 który brzmi:
"1. Jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 31 ust. 2, pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica jest większa niż 3% lub dwa hektary, lecz nie więcej niż 20% ustalonego obszaru.
Jeśli różnica jest większa niż 20% obszaru ustalonego, pomoc obszarowa nie jest przyznawana dla danej grupy upraw.
2. Jeżeli w odniesieniu do całości ustalonego obszaru objętego wnioskiem o pomoc w ramach systemów pomocy, określonych w art. 1 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (EWG) nr 3508/92, zadeklarowany obszar przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 31 ust. 2 o więcej niż 30%, rolnikowi odmawia się udzielenia pomocy, do jakiej byłby uprawniony na podstawie art. 31 ust. 2 w danym roku kalendarzowym w ramach tych systemów pomocy.
Jeżeli różnica jest większa niż 50%, rolnik jest ponownie wykluczony od otrzymywania pomocy do kwoty, równej tej która była przedmiotem odmowy zgodnie z akapitem pierwszym. Kwota ta podlega odliczeniu od wszelkich wypłat pomocy w ramach jakichkolwiek systemów pomocy, określonych w art. 1 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3508/92, do których rolnik jest uprawniony w kontekście składanych przez niego wniosków w okresie trzech lat następujących po zakończenia roku kalendarzowego, w którym dokonane zostały ustalenia".
oraz art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 2199/2003:
"1. Z wyjątkiem przypadków siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 48 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001, jeśli w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu stwierdza się, że ustalona różnica między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem w znaczeniu art. 2 lit. r) rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 jest większa niż 3%, ale nie większa niż 30% wyznaczonego obszaru, kwota, jaka ma zostać przyznana na podstawie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej jest zmniejszona za dany rok o dwukrotność kwoty ustalonych funduszy dla tej różnicy.
Jeśli różnica jest większa niż 30% wyznaczonego obszaru, żadna pomoc nie jest przyznawana za dany rok.
Jeśli różnica jest większa niż 50%, rolnik jest ponownie wyłączony z przyznania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem. Ta kwota jest potrącana o płatności pomocowe, do których rolnik jest uprawniony w ramach wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono tę różnicę.
2. Jeżeli różnice między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem wynikają z nieprawidłowości popełnionych świadomie, za dany rok kalendarzowy nie przyznaje się pomocy, do jakiej rolnik byłby uprawniony.
Ponadto, jeżeli różnica jest większa niż 20% wyznaczonego obszaru, rolnik jest ponownie wyłączony z przyznania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem. Kwotę tę potrąca się o płatności pomocowe, do których rolnik jest uprawniony w ramach wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono tę różnicę.
3. W celu ustalenia wyznaczonego obszaru w znaczeniu art. 2 lit. r) rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 zasady przyznawania pomocy są tymi, które ustalono w art. 1 b ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 1259/1999 oraz w art. 4 niniejszego rozporządzenia."
Stosownie do ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych z dnia 18 grudnia 2003 r. (Dz. U. 2004, Nr 6, poz. 40) a art. 2 płatności przysługują:
"...7. .Osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi".
2. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego."
Tymczasem z protokołu kontrolnego wynika iż beneficjent "nie posiadał" wskazanej powierzchni 4,58 ha, a więc nie był uprawnionym do otrzymania dopłaty za ten areał, a nadto należało zastosować sankcję z tytułu "zawyżenia" deklarowanej powierzchni.
Przyznanie płatności w wysokości niezgodnej w stosunku do stanu rzeczywistego stanowiłoby naruszenie ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych z dnia 18 grudnia 2003 r. (Dz. U. 2004, Nr 6, poz. 40) oraz przepisów Rozporządzenia Komisji (WE) NR 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 oraz Rozporządzenia Komisji (WE) NR 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, konkretnie zaś art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 2419/2001.
Jednocześnie organ II instancji pragnie zauważyć iż Kierownik BP w K. miał prawo wydać decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2006 roku albowiem wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wstrzymuje wykonania decyzji.
Skargę na powyższą decyzję złożył: T. L., wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1/ Art. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, i Art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich , a także art.23 preambuły rozporządzenia komisji nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001, poprzez jego niezastosowanie;
2/ Art. 10 kpa w związku z art. 79 kpa poprzez ich niezastosowanie;
3/ Art. 76 § 1 kpa w zw.z art.2 ust.8, art. 12, art. 21 i art. 40 ust. 3 i ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geologiczne i kartograficzne oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania , oraz w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie;
4/ Art. 22 rozporządzenia nr 2419/2001 poprzez jego błędną wykładnię;
5/ Art. 32 rozporządzenia nr 2419/2001 poprzez jego błędną wykładnię oraz pkt 41 preambuły i art. 44 poprzez ich niezastosowanie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono:
Ad. 1. Naruszenie art. 6 ustawy o Płatnościach i art. 7 ustawy o Wspieraniu. Organ błędnie uznał, iż obecność kontrolowanego podczas kontroli jest zbyteczna i może dokonywać niezapowiadzianych kontroli nawet pod nieobecność kontrolowanego. W obu przepisach jest mowa o tym, że kontroler ma obowiązek okazać upoważnienie kontrolowanemu oraz kontrolowany podpisuje protokół kontroli. Dopuszczenie niezapowiedzianych kontroli czyni powyższe przepisy martwymi. Ponadto z brzmienia art. 17 Rozporządzenia 2419/2001 wynika, że jeżeli cel kontroli nie jest zagrożony, dopuszcza się możliwość wcześniejszego powiadomienia.
Ad. 2 Naruszenie art. 10 Kpa w zw. z art. 79 Kpa. Z przepisów tych można wywieść wniosek, że strona powinna być obecna /lub przynajmniej obecność taką powinno się jej umożliwić/ przy czynnościach w każdym stadium postępowania.
Ad. 3 Naruszenie art. 76 § 1 Kpa w zw. z art. 2 ust. 8, art. 12 i art.40 ust. 3 Prawa geodezyjnego, oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków...oraz w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o Krajowym Systemie Ewidencji.
Dane dotyczące powierzchni gruntów wchodzących w skład gospodarstwa we wniosku o przyznanie płatności podane zostały na podstawie wypisu z rejestru gruntów. Jest to dokument urzędowy i jest dowodem na okoliczność tego co zostało w nim stwierdzone. Można przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, ale wymaga to zachowania pewnej procedury. Nie wystarczy zignorować dokument urzędowy i oprzeć orzekania wyłącznie na innym dowodzie nie będącym dokumentem urzędowym, a jeżeli nawet już to z pewnością o mniejszej randze. ARiMR zignorowała wnioski płynące z dowodu z danych z ewidencji gruntów i budynków, a swoje rozstrzygniecie oparła na pomiarze systemem nawigacji satelitarnej /GPS/. Natomiast o roli i znaczeniu krajowej ewidencji gruntów i budynków świadczą takie rozwiązania jak: dane z ewidencji gruntów są podstawą wpisu do działu I księgi wieczystej /art. 21 ust. 1 prawa Geodezyjnego/, wykonawca prac geodezyjnych jest obowiązany zgłosić i przekazać powstałe materiały do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego / art. 12 w zw. z art. 40/. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Krajowym Systemie Ewidencji, do prowadzenia sytemu wykorzystuje się w szczególności dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z powyższego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest bazą danych nadrzędną wobec innych systemów ewidencji, w tym prowadzonej przez ARiMR na podstawie pomiarów GPS.
Ad. 4 Naruszenie art. 22 rozporządzenia nr 2419/2001. Zgodnie z tym przepisem, obszar działek rolnych jest ustalany przy pomocy środków, które zapewniają pomiar z dokładnością co najmniej równoważną do tej wymaganej w przypadku oficjalnych pomiarów dokonywanych na podstawie prawa krajowego. Wydaje się, że przez oficjalne pomiary należy rozumieć pomiary będące podstawą wpisu do ewidencji gruntów i budynków.
Ad. 5 Naruszenie art. 32 rozporządzenia nr 2419/2001, art. 41 preambuły i art. 44 rozporządzenia. Fakt podania w dobrej wierze danych w zaufaniu do dokumentu urzędowego nie powinien stanowić podstawy do zastosowania sankcji z art. 32 ust. 1 rozporządzenia. Taki sens wynika też z art. 41 preambuły i art. 44 rozporządzenia: co do zasady obniżek i wyłączeń nie powinno się stosować w przypadku gdy rolnik przedstawił informacje rzeczywiście prawidłowe lub w przypadku gdy wykaże, ze nie ponosi winy. W przedmiotowej sprawie strona działała w zaufaniu do dokumentu urzędowego tj. wypisy z ewidencji gruntów, a także w zaufaniu do oświadczeń innej Agencji Państwowej, która przy sprzedaży przedmiotowych działek zapewniała rolnika, o tym, iż działki te mają określona w ewidencji powierzchnię. Stąd też zastosowanie art. 32 rozporządzenia w sytuacji skarżących jest sprzeczne z ratio legis tego przepisu.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a nadto w sprawie poszczególnych zarzutów podniosła co następuje:
Ad. 1) i 2);
Art. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie zawierają żadnej regulacji wskazującej, że kontrola dokonana podczas nieobecności producenta rolnego jest kontrolą nieważną. Zgodnie z zapisami tych artykułów ważnymi są tak kontrola dokonana w obecności producenta rolnego, jak i dokonana pod jego nieobecność. Ważność kontroli nie zależy też od uprzedniego powiadomienia o niej. W związku z tym trudno wnosić że dokonano nieprawidłowej wykładni w/w przepisów Zgodnie art. 17 obowiązującego wówczas w przedmiotowej sprawie Rozporządzenia Komisji (WE) NR 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady nr 3508/92, zasadą są kontrole niezapowiedziane. Brzmienie tego przepisu wskazuje na to, że ewentualne zawiadomienia są wyjątkami uzasadnianymi jedynie brakiem zagrożenia celu kontroli. O tym czy dana kontrola jest zagrożona lub nie, decyduje organ który daną kontrole ma przeprowadzić. W takim wypadku waży się między wymaganą przez art. 15 w/w Rozporządzenia Komisji gwarancją skutecznej weryfikacji spełniania warunków danego programu pomocowego, a zapewnieniem stronie udziału w czynnościach kontrolnych. W przedmiotowej sprawie uznano że m.in. ze względu na wielkość gospodarstwa najistotniejszą będzie możliwość dokonania pomiarów jak najbardziej zbliżonych do momentu w którym złożono wniosek o płatności obszarowe, W przypadku kiedy rolnika nie powiadomiono o ewentualnej kontroli, możliwą jest sytuacja, w której nie będzie on obecny podczas samego jej procesu. To jednak zdaniem ARiMR nie dyskwalifikuje wyników takiej kontroli.
Ad. 3);
Pkt 23 preambuły Rozporządzenia Komisji nr 2419/2001 z dnia 11.12.2001 r. dotyczy możliwości podpisania przez kontrolowanego sprawozdania z kontroli. Sprawozdaniem w którym są rejestrowane szczegóły kontroli jest protokół z czynności kontrolnych. Jego kopię wysłano Wnioskodawcy drogą pocztową dnia 6 października 2004 r. Jego doręczenie nastąpiło 10 października, co stwierdzono na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru. Z tego względu przywołany pkt preambuły w/w rozporządzenia uznano za nieadekwatny do okoliczności które wystąpiły w przedmiotowej sprawie. Do treści samego protokołu nie wniesiono ze strony skarżącego żadnych zastrzeżeń.
Ad 4);
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 KPA, w związku z art. 79 KPA należy stwierdzić organ przeprowadzający kontrolę umożliwił kontrolowanemu wypowiedzenie się na temat przeprowadzonej kontroli. Szczegóły jej dotyczące zawarto w protokole z czynności kontrolnych. Do jego treści, przesłanej skarżącemu, nie wniósł on jednak żadnych zastrzeżeń, zażądał Nie żądał on również powtórzenia tej czynności dowodowej. W czasie całego postępowania nie utrudniano wglądu do akt sprawy, zgłaszania wniosków dowodowych jak również wypowiadania się odnośnie przeprowadzonych czynności dowodowych przed wydaniem decyzji. W związku z tym nie można twierdzić o niezastosowaniu w/w artykułów.
Ad 5);
Dopłaty o jakie wnioskował skarżący są przyznawane zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych do działek rolnych, a nie do działek ewidencyjnych. W ust. 2 w/w artykułu znajduje się definicja działki rolnej, brzmiąca następująco:
"Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działką rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego".
Definicję działki ewidencyjnej zawiera z kolei § 9 Rozporządzenia Ministra Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji budynków w brzmieniu.
"Działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą Unii granicznych."
Działka rolna może ale nie musi zajmować całość działki ewidencyjnej. Może też leżeć kilku graniczących z sobą całych działkach ewidencyjnych ale i na częściach graniczących ze sobą działek. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 2419/2001 Wnioskodawca był zobowiązany do podania danych dot. działek rolnych w taki sposób, by była możliwa bezproblemowa identyfikacja. Dotyczy to przede wszystkim ich wielkości i oznaczeń. Deklaracje powinny być zgodne ze stanem rzeczywistym, bo to on, wg art. 31 ust rozporządzenia jest odniesieniem dla ewentualnych zawyżeń powierzchni deklarowanych do dopłat. Nawet w przypadku przywoływanego przez Wnioskodawcę art. 44 Rozporządzenia i w sytuacji gdy rolnik jest w stanie udowodnić brak zawinienia przy deklarowaniu wniosku obszarowego, bądź że złożył poprawne dane, wniosek korygowany do sytuacji jaka ma miejsce w rzeczywistości.
Tymczasem Ewidencja Gruntów i Budynków zgodnie z art. 20 ust. 1 nie jest rejestrem działek rolnych w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Stąd też wypis z EGiB nie jest i nie może być traktowany przez ARiMR jako wyłączne, czy też najważniejsze źródło informacji co do posiadanych przez skarżącego działek rolnych i sposobu ich użytkowania. Obowiązek powiadomienia o wszelkich jakie zaszły odnośnie danych w Ewidencji Gruntów i Budynków spoczywa zgodnie z art. 22 ust. 2 przede wszystkim na właścicielu bądź osobach władających daną działką ewidencyjną. Praktyka pracy ARiMR wykazuje że w/w obowiązek jest nagminnie lekceważony rozbieżności między wielkością użytków rolnych zapisanymi w EGiB, a deklarowanymi przez Wnioskodawców są na porządku dziennym.
Ponieważ działki rolne są pośrednio powiązane z działkami ewidencyjnymi niezgodności z zapisami w EGiB są przyczyną wysyłania m.in. kontroli na miejscu. Podkreślić jednak należy, że zgodnie z art. 22 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 24119/2001 podczas kontroli na miejscu porównywana jest wielkość zadeklarowana i faktyczna, ale wyłącznie działek rolnych. Dane uzyskiwane od Wnioskodawców na temat ich działek rolnych są tylko w ograniczony sposób powiązane z siatką działek ewidencyjnych, zawartych w EGiB. Kontrola na miejscu jest rozstrzygającym sposobem ustalenia jakie są ich faktyczne charakterystyki. Posiłkując się § 13 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz, zawierającym odpowiedni wykaz trudno też uznać by pomiary związane z kontrolą w zakresie spełniania przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych miały charakter prac geodezyjnych lub kartograficznych podlegających zgłoszeniu i zrelacjonowaniu właściwym organom zajmującym się państwowym zasobem geodezyjnym i kartograficznym. Mierzone są bowiem działki rolne a więc obszar upraw (zasiewów - pkt 8 w/w rozporządzenia) bo to do tych terenów przysługują płatności obszarowe.
Przywołany przez skarżącego art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności stwierdza że EGiB jest jedynie pomocą w prowadzeniu przez ARiMR systemu rejestrującego płatności, ich podstawy i beneficjentów. Nie można mówić o nadrzędności danych EGiB wobec pomiarów w terenie, ponieważ Ewidencja Gruntów i Budynków ze swej natury nie odzwierciedla zawsze szczegółowego i aktualnego stanu użytków rolnych w danym gospodarstwie. EGiB pełni jedynie funkcje osnowy, swego rodzaju ram w ramach których znajdują się deklarowane przez producentów działki rolne. Ich obszar jest determinowany przede wszystkim wolą samych producentów, a weryfikuje się go za pomocą m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń samych zainteresowanych wnioskodawców, wypisów z EGiB a w ostateczności i najpewniej za pomocą pomiarów przeprowadzonych u wnioskodawców. Przy czym informacja z EGiB wymagana jest przede wszystkim w przypadku nieścisłości dotyczących działek ewidencyjnych, wynikłych np. ze zmian w ich numeracji, wielkości itp. Natomiast podstawowym dokumentem urzędowym weryfikującym wielkość działek rolnych, których cechami ARIMR jest zainteresowana w pierwszej kolejności, jest protokół z kontroli na miejscu. I w przedmiotowej sprawie to wobec niego inny być prowadzona ewentualne próby podważenia przez skarżącego.
W związku z powyższym wszystkie podniesione zarzuty w tym punkcie ARIMR uznaje za bezzasadne.
Ad. 6)
Przywołany art. 22 Rozporządzenia nr 2419/2001 zawiera jedynie wskazanie, co do dokładności pomiarów działek rolnych. Wymóg by była ona porównywalna z danymi wprowadzanymi np. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie jest tożsamy z nakazem dla ARiMR by preferować zapisy EGiB kosztem własnych procedur kontrolnych. Inny jest bowiem charakter danych zawartych w Ewidencji Gruntów i Budynków od zakresu danych jakim interesuje się Agencja
Pomiar metodą. GPS prowadzony w ramach kontroli zlecanych przez ARiMR musi spełniać szereg parametrów dot. między innymi sprzętu którym jest wykonywany, tolerancji pomiaru 'osób go wykonujących. Są one zawarte i w Prawie geodezyjnym i kartograficznym, ale z na przedmiot kontroli istotne są również szczegółowe zalecenia i dokumentach Komisji Europejskiej jak np. (podane na podstawie "Instrukcji realizacji kontroli obszarowych i ONW z roku 2004):
-zalecenia dla dla pomiarów "na miejscu" dotyczących powierzchni (Bruksela, 17.12.1999 r. W8388/94Rev. 6),
- JRC IPSC/G03/P/SKA/ska D (2003)(1576) DG WOB (JRC) - ISPRA IPSC-MARS Wsparcie techniczne dla DG AGI MARS - PAC Dokument Informacji Technicznej "Tolerancje dla sprawdzeń na miejscu".
Ad. 7, 8, 9)
Zgodnie z zapisem art. 32 Rozporządzenia Komisji nr 2419/2001 przyznanie płatności w pomniejszeniu, następuje w przypadku stwierdzenia określonego poziomu zawyżenia powierzchni deklarowanej wobec powierzchni stwierdzonej. Potwierdzenie podejrzeń z tym związanych może nastąpić m.in. podczas i w wyniku przeprowadzenia kontroli na miejscu. W przedmiotowej sprawię stwierdzono zawyżenie ale nie o charakterze celowym. Przy ocenie uchybień przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zdaniem ARIMR w przypadku osoby prowadzącej wielkopowierzchniowe gospodarstwo, wskazanym jest przypuszczenie, że znane jej będą podstawy mechanizmów związanych z płatnościami obszarowymi. Praktyka działalności rolniczej powinna tez być wskazówką odnośnie tego czym są działki rolne oraz zapisy dotyczące działek w Ewidencji Gruntów i Budynków. Wnioskodawca powinien przede wszystkim zadbać o to by podać wielkości działek rolnych zgodnie z rzeczywistością na dzień składania wniosku. Nad brakiem zawinienia czy też niedochowania należytej staranności można by się zastanowić np. w sytuacji gdyby strona nie była w stanie popełnionego błędu usunąć i to przy użyciu odpowiedniego dużego wysiłku w warunkach przedmiotowej sprawy. Zdaniem ARiMR nic takiego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi - nie złożono wniosku poprawnego pod względem faktycznym, a Wnioskodawca nie jest w stanie wykazać swego! braku winy, ani tez nie poinformował zawczasu Agencji o nieprawidłowościach. Stąd też nic sposób uznać, że przywołane przez niego pkt 41 preambuły i art. 44 Rozporządzenia Nr| 2419/2001 odnoszą się do sytuacji Wnioskodawcy w tej sprawie.
W związku z powyższym Dyrektor MOR ARiMR podtrzymał w całości zaskarżoną decyzję nr [...] i wnosi o oddalenie skargi złożonej przez Pana T. L.
Zarzut skargi odnośnie naruszenia przepisów dotyczących zasad przeprowadzania kontroli jest bezzasadny i pozbawiony motywacji prawnej. "Kontrola na miejscu" przeprowadzana jest bez powiadomienia strony, a wynika to wprost z art.17 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. Przedmiotowy przepis zakłada możliwość powiadomienia strony o planowanej kontroli, jednak jest to tylko i wyłącznie prawo organu, a nie jego obowiązek. Podczas kontroli strona nie może wnosić zmian i składać wyjaśnień odnośnie zawartych danych we wniosku. Natomiast w art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ...reguluje kwestię zgłaszania przez podmiot kontrolowany ewentualnych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontrolnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone są przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ - zwanej dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, że skarga T. L. jest bezzasadna.
Skargę T. L. Sąd uznał za bezzasadną, a zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Podstawowy zarzut skargi opiera się na twierdzeniu, iż ustalona w wyniku kontroli powierzchnia działek neguje treść dokumentu urzędowego jakim jest wypis z rejestru gruntów. Zarzut ten jest bezzasadny, a wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę prawidłowe. Mianowicie nie można utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej. Sprawy ewidencji gruntów i budynków reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne /tekst jedn. Dz. U. z 2000r, nr 100, poz. 1086 z późn. zm./ i przepisy wykonawcze. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. "działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu położny w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych". Działka ewidencyjna stanowi jednostkę powierzchni podziału kraju dla celów ewidencji. Ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące gruntów, ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości w skład której wchodzą, a także informacje dotyczące osoby właściciela. Użytki gruntowe wykazywane w ewidencji gruntów dzielą się na następujące grupy: 1/ użytki rolne: grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwale i grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami, rowy, 2/ grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, 3/ grunty zabudowane i zurbanizowane, 4/ użytki ekologiczne, 5/ nieużytki, 6/ grunty pod wodami, 7/ tereny różne. Przepisy ustawy regulują zasady i tryb wprowadzania zmian w ewidencji gruntów.
Natomiast dla potrzeb problematyki dopłat bezpośrednich, istotnym pojęciem jest pojecie działki rolnej. Pojęcie działki rolnej zostało zdefiniowane w przepisie art.3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z powołanym przepisem działka rolna to - zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Tym samym między pojęciem działki ewidencyjnej, a pojęciem działki rolnej mogą zachodzić różne relacje. Działka rolna może obejmować kilka działek ewidencyjnych lub ich części, czy też działka rolna może stanowić część jednej działki ewidencyjnej, możliwa jest również sytuacja, iż na jednej działce ewidencyjnej będzie znajdować się kilka działek rolnych. Stąd też powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a powierzchnia działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie jest zagadnieniem tożsamym. Nadto te relacje pomiędzy działką rolną a działką ewidencyjną mogą się zmieniać, to strona między innymi decyduje o tym jak w danym roku będzie korzystać z posiadanych gruntów, czy i jaka uprawa i na jakiej powierzchni będzie uprawiana, a także czy będzie utrzymywała grunt w dobrej kulturze. Dlatego też ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych może się zmieniać na przestrzeni lat, przy niezmienionych danych zawartych w ewidencji gruntów, a dotyczących działek ewidencyjnych ich powierzchni, rodzaju użytków rolnych.
Należy również wyraźnie zaznaczyć, że pojęcie działki rolnej nie jest tożsame z pojęciem użytków rolnych, które występuje w ewidencji gruntów jako jedna z kategorii użytków gruntowych. Jak wskazano wyżej użytkiem rolnym są: grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwale i grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami, rowy. Ta definicja użytku rolnego wskazuje, że nie każdy rodzaj gruntu zaliczony do użytku rolnego może być działką rolną. Tak więc pojecie działki rolnej zdefiniowane i występujące na potrzeby płatności bezpośrednich, czy też innych form pomocy finansowej przyznawanej w ramach rozwoju obszarów wiejskich, nie jest tożsame ani z pojęciem działki ewidencyjnej, ani z pojęciem użytków rolnych. Natomiast dane wynikające z ewidencji gruntów są niezbędne dla ustalenia położenia działek ewidencyjnych na których zlokalizowane są podane przez stronę w wniosku działki rolne, z kolei dane dotyczące powierzchni działek rolnych nie są danymi, które wprowadza się do ewidencji gruntów.
Stąd też wszelkie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wykonawczych do ustawy są bezzasadne. Bezzasadny tym samym jest zarzut, że dokonany pomiar działek rolnych kwestionuje dokument urzędowy jakim jest wypis z rejestru gruntów, albowiem powierzchnia działek ewidencyjnych zawarta w ewidencji gruntów nie jest przedmiotem sporu.
Kolejny zarzut dotyczył naruszenia przepisów dotyczących przeprowadzenia kontroli, a konkretnie przeprowadzenia kontroli bez zawiadomienia i bez udziału skarżącego. Z uwagi, że jednym wnioskiem następuje wszczęcie zarówno postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich jak i postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przeprowadzane czynności kontrolne będą obejmować dane podane we wniosku, a dotyczące obu rodzajów płatności. Stąd też podnoszony w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 6 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, oraz z przepisu art. 7 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Z przepisów tych, a konkretnie z tych sformułowań w których jest mowa, że osoba upoważniona do przeprowadzania kontroli jest obowiązana okazać imienne upoważnienie do przeprowadzania kontroli, a nadto protokół z czynności kontrolnych podpisuje osoba przeprowadzająca kontrolę oraz podmiot kontrolowany wynika zdaniem skarżącego obowiązek zawiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Zdaniem Sądu z powyższych przepisów wynika jedynie taka zasada, iż w przypadku gdy na miejscu kontroli znajduje się podmiot kontrolowany to osoba przeprowadzająca kontrolę winna mu wówczas okazać zarówno upoważnienie do przeprowadzania kontroli jak i protokół z czynności kontrolnych, który osoba kontrolowana podpisuje. W większości bowiem przypadków osoba fizyczna składającą wniosek o przyznanie określonej płatności zamieszkuje w gospodarstwie rolnym, w którego skład wchodzą działki rolne objęte wnioskiem, stąd też w przypadku przeprowadzania kontroli zastosowanie maj ą powyższe przepisy.
Natomiast o tym, że przeprowadzana kontrola na miejscu ma charakter niezapowiedziany decydują regulacje europejskie i ta zasada nie może być zmieniona przepisami krajowymi zarówno materialnymi jak i procesowymi. Podstawowym aktem prawnym dotyczącym zasad przeprowadzania kontroli jest Rozporządzenie Komisji /WE/ Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczególne zasady stosowania zintegrowanego sytemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady /EWG/ nr 3508/92 /Dz.U.UE.L.01.327.11/. Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 powołanego rozporządzenia "Kontrola na miejscu jest niezapowiedziana. Jednakże pod warunkiem, że cel kontroli nie jest zagrożony dopuszcza się wcześniejsze powiadomienie ograniczone do absolutnie niezbędnego minimum. Powiadomienie takie, poza odpowiednio uzasadnionymi przypadkami, nie może przekraczać 48 godzin". Dalsze przepisy art. 18, art. 19 regulują jaką ogólną liczbę kontroli na miejscu przeprowadza się w każdym roku, a także w oparciu o jakie kryteria następuje dobór wniosków podlegających kontroli. Z powołanego przepisu art. 17 wynika podstawowa zasada, zgodnie z którą kontrola na miejscu jest niezapowiedziana. Możliwość odstąpienia od tej zasady została bardzo mocno ograniczona do takich sytuacji w których jeżeli cel kontroli nie jest zagrożony dopuszcza się wcześniejsze powiadomienie ograniczone do absolutnie niezbędnego minimum. Przepis ten stwarza organom ewentualną możliwość odstąpienia od zasady, iż kontrola na miejscu jest niezapowiedziana natomiast nie daje podmiotom kontrolowanym prawa żądania, aby kontrola na miejscu była wcześniej zapowiedziana. Tej zasady nie mogą zmienić i nie zmieniają powoływane przepisy art. 7 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, czy też art. 6 ustawy o płatnościach bezpośrednich, jak również przepisy art. 10, 79 kpa.
Stąd też przeprowadzenie w przedmiotowej sprawie kontroli na miejscu bez wcześniejszego zawiadomienia skarżącego dokonane zostało zgodnie z obowiązującym stanem prawnym.
Odnośnie zaś zarzutu dotyczącego zastosowanej metody pomiarowej -GPS- która dała wyniki odbiegające od danych zadeklarowanych we wniosku należy zauważyć, że stosownie do art. 69 Rozporządzenia Komisji /WE/ nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. kontrole na miejscu dokonywane są zgodnie z tytułem III rozporządzenia /WE/ nr 2419/2001. Wymagania szczegółowe odnośnie dokonywania pomiaru działek precyzuje art. 22 ust. 1 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 2419/2001. W świetle tego przepisu obszar działek rolnych jest ustalany przy pomocy wszelkich odpowiednich środków określonych przez właściwe władze, które zapewniają pomiar z dokładnością co najmniej równoważną do tej wymaganej w przypadku oficjalnych pomiarów dokonywanych na podstawie przepisów krajowych. Ustalenie obszaru działek za pomocą metody GPS jest jedną z dopuszczalnych metod za pomocą której organ może dokonać pomiaru działek i taką właśnie metodą posłużono się w sprawie. Dokonując pomiaru działek metodą GPS ustalono zarówno powierzchnię działek kontrolowanych , jak i obwód danej działki podany w metrach. Z uwagi na wielość dostępnych metod pomiarowych nie można wymagać od organu, aby dokonywał jednocześnie pomiarów różnymi metodami, które również mogłyby dać wynik niezadowalający dla strony. Skarżący kwestionując ustalony w wyniku kontroli pomiar działek rolnych, ale sam nie podaje według jakiej metody została ustalona powierzchnia działek rolnych deklarowanych we wniosku, a tym samym, czy deklarowana powierzchnia została prawidłowa ustalona. Tym samym zarzut dotyczący nieprawidłowości dokonanych pomiarów działek rolnych w czasie kontroli na miejscu wywodzony jest z faktu, że wynik pomiaru powierzchni działek rolnych jest rozbieżny z powierzchnią działek rolnych podanych we wniosku.
Odnośnie zarzutu naruszenia pkt 41 preambuły i przepisu art. 44 Rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 2419/2001, którego ust. 1 stanowi, iż obowiązki i wyłączenia, przewidziane w niniejszym tytule, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że jest niewinny, Sąd stwierdza, iż w rozpoznawanej sprawie przepis ten nie może znaleźć zastosowania, albowiem nie zostały spełnione określone w nim przesłanki. Mianowicie złożony wniosek nie był poprawny pod względem faktycznym, a skarżący nie wykazał, że nie ponosi winy za tak złożony wniosek. Twierdzenia skarżącego, że podając powierzchnię działek dział w zaufaniu do dokumentu jakim jest wypis z ewidencji gruntów i w zaufaniu do oświadczeń innej Agencji Państwowej, która przy sprzedaży przedmiotowych działek zapewniała skarżącego o tym, że działki te mają określoną w ewidencji powierzchnię nie mogą stanowić o jego niewinności, albowiem powierzchnia działek ewidencyjnych jest bezsporna. Spór dotyczy podanej we wniosku powierzchni działek rolnych znajdujących się na działkach ewidencyjnych, a tych danych nie zawiera ewidencja gruntów, i co do tej okoliczności skarżący nie wykazał, że nie ponosi winy w szczególności nie wskazał w oparciu o jakie pomiary przez kogo wykonane i jaką metodą podał powierzchnię działek rolnych we wniosku. W takim stanie faktycznym wskazany wyżej przepis art. 44 Rozporządzenia Komisji nie mógł być zastosowany.
Konsekwencją stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli nieprawidłowości we wniosku dotyczących podanej powierzchni działek rolnych, było zastosowanie sankcji określonych w przepisie art. 32 Rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustalające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla pewnych Wspólnotowych systemów pomocowych ustanowionych Rozporządzeniem Rady /EWG/ Nr 3508/92 /Dz. U. WE L Nr 327 z dn. 10.09.2001r. str. ll/ oraz Rozporządzeniu Komisji (WE) NR 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającym środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, konkretnie zaś art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 2419/2001 który brzmi:
1. Jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 31 ust. 2, pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica jest większa niż 3% lub dwa hektary, lecz nie więcej niż 20% ustalonego obszaru.
Przepis art. 32 zawiera pewną gradację sankcji w zależności od wielkości stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią ustaloną. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z wniosku została zadeklarowana powierzchnia działek rolnych 43,97 ha, natomiast jak wynika z protokołu kontroli powierzchnia pomierzona działek rolnych wynosi 39,23 ha, co stanowi, iż różnica w procentach pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a ustaloną wynosi 10,78%. Zgodnie z powołanym przepisem art. 32 ust. 1 jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 31 ust. 2, pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli różnica jest większa niż 3% lub dwa hektary, lecz nie więcej niż 20% ustalonego obszaru.
oraz art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 2199/2003:
"1. Z wyjątkiem przypadków siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 48 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001, jeśli w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu stwierdza się, że ustalona różnica między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem w znaczeniu art. 2 lit. r) rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 jest większa niż 3%, ale nie większa niż 30% wyznaczonego obszaru, kwota, jaka ma zostać przyznana na podstawie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej jest zmniejszona za dany rok o dwukrotność kwoty ustalonych funduszy dla tej różnicy".
Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wskazał stan prawny w oparciu o który wydana została zaskarżona decyzja. Powyższe obliczenia zdaniem Sądu zostały przeprowadzone prawidłowo.
Stąd też zdaniem Sądu podnoszone w skardze zarzuty należy uznać za bezzasadne, a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji co do merytorycznego rozstrzygnięcia za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło