II SA/Ke 169/07

WyrokWSA w Kielcach2007-08-09

Skład orzekający: Beata Ziomek, Renata Detka, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, uznając ją za zagospodarowaną pod inny cel publiczny, mimo braku precyzyjnego określenia tej części i jej faktycznego wykorzystania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej odmowy zwrotu części nieruchomości, uznając, że organ nie wykazał w sposób precyzyjny, iż ta konkretna część nieruchomości została zagospodarowana pod inny cel publiczny, co narusza przepisy postępowania administracyjnego. W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając decyzje organów za prawidłowe, zwłaszcza w odniesieniu do nieruchomości sprzedanych lub oddanych w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Stan faktyczny
Skarżący S.B. domagał się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Starosta wydał decyzję o zwrocie części nieruchomości (działka nr 802/34) i odmowie zwrotu pozostałej części. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i k.p.a., kwestionując ocenę stanu faktycznego i przesłanki zwrotu części nieruchomości. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej odmowy zwrotu części nieruchomości, uznając naruszenie przepisów postępowania, a w pozostałej części skargę oddalił.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] zawartej w punkcie 2c; w pozostałej części skargę oddala; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części określonej w punkcie I wyroku do czasu jego uprawomocnienia; zasądza od Wojewody na rzecz S. B. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2007r. sprawy ze skargi S.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] zawartej w punkcie 2c; II. w pozostałej części skargę oddala; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części określonej w punkcie I wyroku do czasu jego uprawomocnienia; IV. zasądza od Wojewody na rzecz S. B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Starosta po rozpatrzeniu wniosku S. B., na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137, art. 139, art. 140, art. 142, art. 216, art. 217 ust. 2 i art. 229. art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 kpa orzekł: 1. zwrócić S. B. s. A. nieruchomość położoną w L. gm. G. (dawniej gromady R., powiat K.), w aktualnej ewidencji gruntów obr. L. oznaczoną numerem działki 802/34 o powierzchni 0,1968 ha, ujawnioną w KW Nr 5302 jako własność Gminy G., odpowiadającą części wywłaszczonej działki nr hip. 288/2, 2. odmówić zwrotu pozostałej część wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. gm. G., oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działka 288/2, która w aktualnej ewidencji gruntów gm. G. odpowiada a) części działek nr ewid. 802/1 o pow. 0,5500 ha i nr 802/7 o pow. 0,1126 ha, ujawnionych w KW Nr 68489 jako własność Gminy G., będących w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa A z siedzibą w K., b) części działki nr 802/19 o pow. 1,4067 ha , ujawnionej w KW Nr 97904/0 jako własność Przedsiębiorstwa A z siedzibą w K., c) części działek nr ewid. 802/35 o pow. 3,0524 ha i nr 802/20 o pow. 2,2953 ha, nr ewid. 802/28 o pow. 0,1562 ha, ujawnionych w KW Nr 5302 jako własność Gminy G., 3. zwaloryzowaną wartość zwracanej nieruchomości ustalić na kwotę 941 zł. W decyzji organ zobowiązał S. B. do wpłacenia kwoty wymienionej w pkt 3 decyzji na określone konto Urzędu Gminy G. w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji i stwierdził, że decyzja stanowi podstawę do wpisów w księgach wieczystych. Po rozpatrzeniu odwołania S. B. Wojewoda decyzją z dnia [...], powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 9a, art. 136, art. 137 ust. 1, art. 139, art. 140, art. 217 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w związku z art. 127 §1 i 2, art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda stwierdzając, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe i znajduje uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym sprawy oraz w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Aktem notarialnym Rep. A. Nr [...] z dnia [...], sporządzonym w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r., Nr 18 poz. 94) Skarb Państwa nabył od S. B. prawo własności nieruchomości położonej we wsi L. gromady R., oznaczonej na mapie nr ewid. 127/67 jako działka nr 288/2 o powierzchni 1,4878 ha. Z treści aktu wynika, iż nieruchomość ta, zgodnie z decyzją o lokalizacji, wydaną przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w dniu [...] przeznaczona była pod budowę ogródków działkowych – campingowych dla pracowników. Na podstawie decyzji Wojewody z dnia [...] Gmina G. nabyła z mocy prawa na własność nieruchomość o powierzchni 17,5300 ha położoną w obrębie ewidencyjnym L., w skład której weszły działki o numerach 802/1, 802/2, 802/3, 802/4, 802/5, 802/6 oraz objęte częściowo księgą wieczystą KW Nr 5302, w tym m.in. cała wywłaszczona działka hip. Nr [...] o pow. 1,4878 ha. S. B. wystąpił z wnioskiem o zwrot nieruchomości położonej w L. gm. G. przejętej na rzecz Skarbu Państwa w dniu 13 stycznia 2004 r., jako niewykorzystanej zgodnie z celem przejęcia. Starosta ustalił w toku postępowania, że wnioskowana do zwrotu wywłaszczona nieruchomość nr ewid. 288/2 o powierzchni 1,4878 ha położona w L. w aktualnej ewidencji gruntów obr. L. stanowi działkę ewid. nr 802/34 o pow. 0,1968 m² oraz wchodzi w skład działek nr 802/1 o powierzchni 0,9,5500 ha, nr 802/7 o powierzchni 0,1126 ha, nr 802/19 o powierzchni 1,4067 ha, nr 802/35 o powierzchni 3,0524 ha, nr 802/20 o powierzchni 2,2953 ha, nr 802/28 o powierzchni 0,1562 ha. Prawomocną decyzją z dnia 18 lutego 2005 r. Wójt Gminy G. zatwierdził podział nieruchomości położonej w obrębie L. gm. G. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka Nr 802/33 o powierzchni 3,2492 ha stanowiącej własność Gminy G. na działki nr 802/34 o pow. 0,1968 ha i 802/35 o pow. 3,0524 ha. Organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzone w dniu 23 kwietnia 2004 r. oględziny nieruchomości wykazały, że nieruchomość oznaczona w dacie przejęcia jako działka nr hip. [...] 288/2 o pow. 1,4878 ha stanowi obecnie część działek ewidencyjnych nr 802/1, 802/7, 802/18, 802/19 i 802/20. Ustalono, że teren działek nr 802/1 i 802/19 jest zagospodarowany pod ośrodek wypoczynkowy, trwale ogrodzony, natomiast pozostała część byłej działki hip. Nr 288/2 – jest w części zagospodarowana pod były ciąg spacerowy, ponadto jest porośnięta trawą i samosiejkami drzew. Aktem notarialnym z dnia 9 września 2004 r. Gmina G. sprzedała na rzecz Przedsiębiorstwa A w K. m.in. działkę nr 802/19, położoną w miejscowości L. Wojewoda, powołując się na pismo Wójta Gminy G. podał, że dla terenu obejmującego wywłaszczoną działkę nr 288/2 wydana była decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny nr DA.12.-600/103/77 z dnia [...]. Obecnie na działkę tę nie została wydana nowa decyzja o lokalizacji ani decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie odnaleziono w postępowaniu administracyjnym decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr 415/69, powołanej w akcie notarialnym przejęcia przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości, wobec czego organ uznał za dowód w sprawie decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...]dot. przekazania w użytkowanie Wojewódzkiemu Ośrodkowi Sportu, Turystyki i Wypoczynku w K. teren o pow. 164 820 m² położony w C. z przeznaczeniem pod zagospodarowanie na cele rekreacyjne i wypoczynek ludzi do pracy, decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] o zatwierdzeniu ogólnego planu zagospodarowaniu terenu inwestycji, decyzję Wojewódzkiej Komisji Planowania w K. z dnia 6 maja 1974 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji – ośrodka wypoczynkowego nad zalewem w C. pow. K., które potwierdzają, iż na początku lat 70-tych działka hip. 288/2 o pow. 1,4878 ha weszła w skład terenu położonego na wschodnim obrzeżu zalewu w C. , przeznaczonego pod zabudowę ośrodka rekreacyjno-wypoczynkowego WOSTiW w K. p.n. "C-W" oraz zakładowe ośrodki wypoczynkowe. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wskazał, że znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja geodezyjno-prawna, w tym m.in. karty inwentaryzacyjne nr 32 i 33 stanowiące integralną część decyzji Wojewody z dnia [...], akty notarialne - [...] i [...], mapa sytuacyjno-wysokościowa przedmiotowego terenu potwierdzają, że na terenie objętym decyzją komunalizacyjną znajdowały się budowle i urządzenia Ośrodka Wypoczynkowego Polskich Kolei Państwowych oraz Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w K. (będącego następcą prawnym Wojewódzkiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w K.) oraz tereny rekreacyjne MOSIR w K. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1960 r. o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel może żądać zwrotu nieruchomości wywłaszczonej lub jej części, jeśli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stosownie do art. 137 ust. 1 tej ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel nie został zrealizowany. Zdaniem organu odwoławczego jedynie działka nr 802/34 nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Przeprowadzone w dniu 19 kwietnia 2006 r. oględziny wywłaszczonej nieruchomości wykazały, że na działce 802/34 brak jest jakichkolwiek budowli, czy urządzeń służących rekreacji i wypoczynkowi, jest ona porośnięta trawą. Orzekając o zwrocie tej działki organ ustalił, stosownie do art. 140 ust. 1, art. 217 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wartość zwaloryzowanego odszkodowania na kwotę 941 zł w oparciu o sporządzony w tym celu operat szacunkowy, wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego. Natomiast zdaniem organu pozostała część wywłaszczonej nieruchomości nie może być zwrócona, gdyż jest albo trwale rozdysponowana – działka nr 802/19 (która została sprzedana na rzecz Przedsiębiorstwa A z siedzibą w K.), albo ustanowione zostało prawo użytkowania wieczystego, ujawnione w księdze wieczystej Kw Nr 68489 – działki nr 802/1 i 802/7, albo zagospodarowana została na inny cel użyteczności publicznej, a był nim cel publiczny, mogący stanowić ówcześnie podstawę wywłaszczenia – działki nr 802 /20, 802/35 i 802/28. Zgodnie z wypisami z rejestru gruntów działki nr 802/28, 802/34, 802/20 i 802/35 są własnością Gminy G., a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej KW Nr [...], natomiast działka nr 802/19 stanowi własność Przedsiębiorstwa A z siedzibą w K., co zostało ujawnione w księdze wieczystej KW Nr [...]. Działki nr 802/7 i 802/1 są własnością Gminy G. w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa A z siedzibą w K. Zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Natomiast działka nr 802/19, będąca przedmiotem postępowania o zwrot nie stanowi własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, gdyż aktem notarialnym z dnia [...] została sprzedana na rzecz osoby trzeciej, wobec czego nie może być zwrócona. Stosownie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości może być prowadzone, gdy przedmiot tego postępowania jest własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Odnosząc się do zarzutu odwołania, że zbycie działki w toku postępowania zwrotowego jest rażącym łamaniem przepisu art. 34 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ odwoławczy podniósł, że nie może on być przedmiotem badania w postępowaniu administracyjnym, gdyż organ administracji nie ma kompetencji do badania prawidłowości zawieranych aktów notarialnych. Ustosunkowując się do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2c decyzji Starosty organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo odmówiono zwrotu części działki nr 802/28, gdyż została ona zagospodarowana pod drogę gminną i nie nadaje się do zagospodarowania na inne cele niż droga, zaś działki nr 802/20, 802/35 zagospodarowane zostały pod rekreację (stanowią ciąg pieszy, alejki itp.). W niniejszym przypadku zastosowanie ma art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stwierdza że nieruchomość nie podlega zwrotowi, jeżeli mimo braku realizacji celu wywłaszczenia nieruchomość została zagospodarowana poprzez realizację innego celu publicznego, jednakże takiego, który w dacie wydania decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł S. B., domagając się jej uchylenia, zasądzenia kosztów postępowania. W skardze zarzucono rażące naruszenie: – art. 136 i art. 137 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, – art. 140 ust. 1-4, art. 229 i 229a tej ustawy, – art. 7 - 9, art. 104 kpa. W uzasadnieniu skargi zarzucono przede wszystkim, że organ odmawiając zwrotu części nieruchomości nie oddanej w użytkowanie wieczyste nieprawidłowo ocenił nie tylko jej stan faktyczny, ale i przesłanki wynikające z przepisu art. 137 w/w ustawy, które warunkują zwrot. Nie można, zdaniem skarżącego uznać, że część nieruchomości, o zwrot której ubiega się skarżący została wykorzystana na inny cel uzasadniający jej wywłaszczenie, tj. pod urządzoną plażę, "po której został piaszczysty grunt". Grunt przedmiotowej działki z uwagi na jej położenie, a także rodzaj gleby i niskie klasy bonitacyjne zawsze był piaszczysty, a "plaża" na którą powołuje się organ I instancji nigdy nie była urządzona i stan taki trwa do chwili obecnej. Stanowi ona jedno wysypisko śmieci. Nie zachodzi zatem sytuacja przewidziana w przepisie art. 229a w/w ustawy, gdyż wbrew twierdzeniem organów teren, o zwrot którego ubiega się były właściciel nie został wykorzystany na inny cel publiczny niż określony w ustawie. Na rozprawie pełn. skarżącego wyjaśnił, że skarga dotyczy zwrotu części działki 802/20, części działki 802/35 i części działki 802/19 – poza ogrodzeniem spółki A. Jednocześnie cofnięte zostały zarzuty skargi naruszenia 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje częściowo na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Zgodnie z art. 134 ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Postępowanie w sprawie przeprowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Na wstępie zauważyć należy, iż badaniem legalności w sprawie niniejszej objęta jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, dotyczącą zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości z powodu uznania przez organ, iż stała się ona zbędna na cel określony w orzeczeniu o wywłaszczeniu – działka nr 802/34 (pkt 1 decyzji organu I instancji) oraz odmawiającą zwrotu pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości odpowiadającej: "części" działek o nr 802/1 i 802/7 (pkt 2a), "części" działki nr 802/19 (pkt 2b), "części" działek nr 802/35, 802/20, 802/28 (pkt 2c). Przepisy art. 136 i 137 ustawy określają sytuacje, w jakich dochodzić można zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Zgodnie z ustępem 3 art. 136 warunkiem skutecznej realizacji roszczenia o zwrot jest wykazanie w toku postępowania administracyjnego, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Uznanie nieruchomości za zbędną w powyższym rozumieniu następuje przy tym w przypadkach określonych w art. 137 ust. 1. Stosownie do zapisu w nim zawartego, obowiązującego w dacie orzekania przez organy obu instancji, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Według art. 137 ustawy o zbędności nieruchomości nie decyduje aktualny sposób wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości. Wprawdzie powołane wyżej przepisy odnoszą się do "decyzji o wywłaszczeniu", jednak stosownie do treści art. 216 ust. 1 ustawy, stosuje się je odpowiednio do nieruchomości przejętych i nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach o trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz.U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.). Na tej właśnie podstawie prawnej skarżący zawarł umowę sprzedaży przedmiotowej nieruchomości na rzecz Państwa, na co wskazuje jednoznacznie zapis § 4 aktu notarialnego z dnia [...], którego odpis znajduje się w aktach sprawy. Przepis art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. przewidywał możliwość zawarcia umowy jeszcze przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub w jego trakcie, w oparciu o porozumienie z właścicielem nieruchomości. Decyzja wywłaszczeniowa nie była w takim przypadku wydawana. Ustalenie celu wywłaszczenia, a następnie zbędności jako przesłanki orzeczenia o zwrocie nieruchomości jest podstawowym zadaniem postępowania administracyjnego przy rozpoznaniu żądania zwrotu. Cel ten musi być precyzyjnie określony. Pomocne przy ustaleniu tych okoliczności mogą być zgromadzone w postępowaniu wywłaszczeniowym materiały, w tym decyzja o lokalizacji inwestycji. W aktach sprawy brak jest wskazanej w w/w akcie notarialnym decyzji o lokalizacji wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej – Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia [...], której organom nie udało się odnaleźć, jednak wskazane w uzasadnieniu decyzji dowody, zgromadzone w aktach sprawy potwierdzają wskazany w akcie notarialnym cel przeznaczenia nieruchomości, którym była "budowa ogródków działkowych – campingowych dla pracowników". Uznać należy, że organ prawidłowo ustalił w postępowaniu administracyjnym cel wywłaszczenia. Akt notarialny jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Była zatem podstawa prawna do tego, aby cel wywłaszczenia określony w decyzji lokalizacyjnej ustalić także w oparciu o zapis zawarty w akcie notarialnym. Zgodnie z art. 229 ustawy roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Z punktu widzenia regulacji art. 229 nie ma zatem znaczenia, czy nieruchomość będąca przedmiotem wniosku została wykorzystana zgodnie z jej przeznaczeniem określonym przed zawarciem aktu notarialnego ze skarżącym, sporządzonym na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach o trybie wywłaszczania nieruchomości, czy też nie, ponieważ przewidziany w nim skutek prawny w postaci wygaśnięcia roszczenia uzależniony jest od tego, czy przed dniem 1 stycznia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowania wieczyste osoby trzeciej i czy prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Analiza dowodów zebranych w sprawie, a przede wszystkim odpisu z księgi wieczystej [...] Sądu Rejonowego w K. oraz aktu notarialnego z dnia [...] nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że przesłanki art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostały spełnione co do działek o nr 802/1 i 802/7. Gmina G. oddała je w wieczyste użytkowanie dnia 18 listopada 1997 r. Przedsiębiorstwu Państwowemu – Polskie Koleje Państwowe z siedzibą w W, a wpis tego prawa do księgi wieczystej nastąpił dnia 21 listopada 1997 r. ( akta administracyjne k. 123-119). Obecnie, na podstawie aktu notarialnego z dnia 22 września 2004 r. użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości jest Przedsiębiorstwo A z siedzibą w K. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do zwrotu nieruchomości o nr 802/1 i 802/7, o czym prawidłowo orzekły organy obu instancji. Nie może być także przedmiotem zwrotu działka oznaczona nr 802/19, albowiem nie stanowiła ona w dacie orzekania przez organy obu instancji własności ani Skarbu Państwa, ani Gminy G. jako jednostki samorządu terytorialnego. Jej zwrot w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie byłby zatem możliwy także wówczas, gdyby cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Decyzja o zwrocie ma bowiem skutek konstytutywny w sferze prawa rzeczowego, a mianowicie przenosi prawo własności nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela. Dlatego jej wydanie jest możliwe jedynie wówczas, gdy Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego mają nie budzący wątpliwości tytuł prawny do nieruchomości będącej przedmiotem wniosku o zwrot, a taka sytuacja nie występuje w sprawie niniejszej ( p. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r., I SA 2061/01, LEX nr 137817). Właścicielem działki 802/19 jest na podstawie aktu notarialnego z dnia 9 września 2004 r. Nr Rep.A4342/2004 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą Przedsiębiorstwo A z siedzibą w K.. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy orzeczenie zawarte w punkcie 2a oraz 2b decyzji organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Natomiast uchyleniu podlega decyzja Wojewody w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji zawartej w punkcie 2c, ponieważ w wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, że wydana została z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77, art. 107 § 3 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wyżej wspomniano do organów orzekających w sprawie należało jednoznaczne określenie, czy nieruchomość oznaczona nr hip. [...], objęta wnioskiem o zwrot została przeznaczona w okresie przewidzianym w art. 217 ustawy na określony cel wywłaszczenia. Organ ustalił, że nieruchomość ta w aktualnej ewidencji gruntów odpowiada m.in. "części" działek ewidencyjnych nr 802/35 o pow. 3,0524 ha, nr 802/20 o pow. 2,2953 ha, nr 802/28 o pow. 0,1562 ha. Jednak brak sprecyzowania przez organ o jakie "części" tych działek chodzi uniemożliwia Sądowi zbadanie, czy rzeczywiście w tym przypadku ma zastosowanie sytuacja wskazana przez organ, określona w przepisie art. 229a ustawy, który stanowi, że nieruchomość nie podlega zwrotowi, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. Sąd administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń w sprawie. Sąd na skutek zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działalność tego organu i z tego względu nie może zastępować organu administracji publicznej. Rolą sądu była zatem kontrola zaskarżonej decyzji i prawidłowość przeprowadzonego przez ten organ postępowania dowodowego. Podnieść należy, że oględziny nieruchomości, przeprowadzone bez udziału biegłego geodety wykazały jedynie stan istniejący na gruncie w dacie ich dokonania i nie wynika z nich jakie "części" działek oznaczonych obecnie nr 802/20, 802/28, 802/35 stanowiły przed zmianą działkę nr 288/2. Rzeczą organu jest dokładne określenie tych "części" i ustalenie, czy rzeczywiście także i one były wykorzystane na inny cel publiczny w okresie przewidzianym w art. 217 ustawy . Ta okoliczność była kwestionowana przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego i organ winien był ją dokładnie wyjaśnić. Nie wystarczy twierdzenie, że działki te były przeznaczone na realizację innego celu, który w dniu wydania decyzji (tu aktu notarialnego) mógł stanowić podstawę wywłaszczenia, konieczne jest ustalenie, że wchodząca w skład działek nr 802/20, 802/28, 802/35 część dawnej nieruchomości wywłaszczonej o nr 228/2 była także wykorzystana na ten cel (ośrodek wypoczynkowy, ciąg spacerowy, plaża, poszerzenie drogi gminnej). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej decyzję organu pierwszej instancji zawartej w punkcie 2c na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 152 ppsa Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja w tej części nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. W pozostałej części Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i art. 209 ppsa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona niezbędnych, wskazanych ustaleń i oceni, czy zachodzą przesłanki do zwrotu przedmiotowej nieruchomości w świetle przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.),

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło