II SA/Kr 1030/05
WyrokWSA w Krakowie2007-08-10
Skład orzekający: Andrzej Irla, Andrzej Niecikowski, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest właściwe do rozpatrzenia skargi na czynności związane z przeprowadzeniem rokowań dotyczących sprzedaży nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, a jeśli nie, czy zasadnie zwróciło podanie na podstawie art. 66 § 3 k.p.a.?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest właściwe do rozpatrzenia skargi na czynności związane z przeprowadzeniem rokowań dotyczących sprzedaży nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, ponieważ czynności te mają charakter cywilnoprawny, a nie administracyjny. Właściwym do rozstrzygania sporów w takich sprawach jest sąd powszechny. W związku z tym, SKO zasadnie zwróciło podanie na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., uznając, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny.Stan faktyczny
M.S. i S.S. złożyli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia 13 maja 2005 r., które zwróciło ich podanie dotyczące rokowań na sprzedaż udziału w nieruchomości. SKO uznało, że rokowania mają charakter cywilnoprawny, a właściwym do rozpatrzenia skargi jest sąd powszechny. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i prawa do skutecznego środka odwoławczego, twierdząc, że SKO jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/ Kr 1030/ 05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski AWSA Kazimierz Bandarzewski ( spr. ) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2007 r. w sprawie ze skargi M.S. i S.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania skargę oddala
Postanowieniem z dnia [...] marca 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] znak [...], po rozpoznaniu zażalenia M. i S. S. na czynności związane z przeprowadzeniem przez Gminę Miasta O. rokowań dotyczących sprzedaży udziału wynoszącego 35/128 części nieruchomości położonej przy ulicy J. w O., a przeprowadzonych w dniu 25 stycznia 2005 r., działając na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. zwróciło podanie wnioskodawcom.
W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 40 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami uczestnik przetargu może, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku przetargu ustnego lub doręczenia zawiadomienia o wyniku przetargu pisemnego, zaskarżyć czynności związane z przeprowadzeniem przetargu do wojewody, jeżeli przetarg dotyczy nieruchomości Skarbu Państwa, albo do organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli przetarg dotyczy nieruchomości stanowiących własność tej jednostki. Wskazano, że pełnomocnik M. i S. S. złożył taką skargę do Prezydenta Miasta O., który w świetle powyższego przepisu jest organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego. W konsekwencji przewidziany przez ustawę tryb zaskarżenia powyższych czynności został przez stronę wyczerpany. Ponadto organ podał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów k.p.a, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 tej ustawy w sprawach, o których mowa w art. 1 ust. 1, kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji. Z analizy zaś przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że ustawodawca nie upoważnił samorządowego kolegium odwoławczego do rozpatrywania skarg na czynności związane z przeprowadzeniem rokowań dotyczących sprzedaży nieruchomości należącej do jednostek samorządu terytorialnego. Rokowania w sprawie sprzedaży nieruchomości są jednym z etapów zawarcia umowy cywilnoprawnej i podlegają regulacji prawa cywilnego. Organem właściwym do rozstrzygania sporów w sprawach cywilnych są sądy powszechne. Rozpatrywana sprawa nie ma charakteru administracyjnego i nie kończy się wydaniem rozstrzygnięcia orzekającego co do istoty w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (wydaniem decyzji administracyjnej). Zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a. jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenia
Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi skarżących adwokat J. T.-K. w dniu 21 marca 2005 r. i dnia 23 marca 2005 r. skarżący złożyli wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
W uzasadnieniu tego wniosku podniesiono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swoim postanowieniu o zwrocie podania dokonało obrazy prawa procesowego poprzez naruszenie art. 1 pkt 1, art. 17 pkt 1 i art. 66 § 3 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych z dnia 12 października 1994 r. Uzasadniając wniosek wskazano, że skarga na czynności związane z przeprowadzeniem przez Gminę Miasta O. rokowań została zaadresowana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] za pośrednictwem Prezydenta Miasta O., a nie do Prezydenta Miasta O., co oznacza, że nietrafne jest stanowisko o braku możliwości ustalenia organu właściwego do rozpoznania sprawy. Ponadto wskazano że niedopuszczalność uznanie, że skarga wniesiona przez A.J. (pełnomocnika M. i S. S.) bezpośrednio do Prezydenta Miasta O. zakończyła sprawę, w sytuacji kiedy skarga wniesiona przez innego pełnomocnika to jest adwokata J. T.-K. oraz radcę prawnego W.C. w ogóle nie została rozpoznana. W sytuacji kiedy strona w sprawie ustanowiła dwóch pełnomocników i każdy z nich samodzielnie zaskarżył decyzję administracyjną, to organ odwoławczy winien wypowiedzieć się co do każdej ze skarg. Ponadto skarga nie była poddana merytorycznej ocenie, a tylko przekazana do rozpoznania. Temu postanowieniu zarzucono także naruszenie przepisów o właściwości organu odwoławczego. W § 11 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 września 2004 r. w sprawie trybu przeprowadzenia przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości przewidziano, iż skargę na rokowania składa się za pośrednictwem właściwego organu. Skoro organ przeprowadzający rokowania jest organem, za którego pośrednictwem wnosi się skargę, to tym samym nie może być on organem właściwym do rozpoznania tej skargi. W oparciu więc o art. 1 pkt 1, art. 17 pkt 1 k.p.a. i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych należy w tej sytuacji przyjąć, iż organem drugiej instancji są samorządowe kolegia odwoławcze. Wnioskodawcy wskazali przy tym, że ogłoszenie rokowań przez Prezydenta Miasta O. w dniu 25 stycznia 2005r. jest decyzją administracyjną., gdyż w sposób władczy rozstrzygnęło kwestię dotyczącą własności nieruchomości, której skarżący są współwłaścicielami i którzy posiadali na podstawie art. 37 ust. pkt 6 i 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami prawo jej nabycia w drodze bezprzetargowej.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze znak: [...], działając na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 w zw. z art. 66 § 3 k.p.a. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ podtrzymał dotychczas przedstawioną argumentację. Ponadto dodał, że nawet gdyby przyjąć, iż skarga była składana do Kolegium za pośrednictwem Prezydenta Miasta Oświęcim, to i tak Kolegium nie byłoby organem właściwym do jej rozpoznania i przekazałoby ją Prezydentowi Miasta O. Jednakże w chwili wydawania postanowienia o zwrocie wniosku przez Kolegium sprawa była już rozpoznana przez organ właściwy - Prezydenta Miasta O. zgodnie z właściwością rzeczową wskazaną zarówno w ustawie o gospodarce nieruchomościami, jak również § 11 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 roku w sprawie trybu przeprowadzenia przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości. Kolegium wskazało także, iż z akt sprawy wynika, że aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 24 marca 2005 roku sporządzonym przed notariuszem M.B. Gmina - Miasto O. sprzedała udział wynoszący 35/128 cz. w działkach nr "1", "2", "3" o łącznej powierzchni 0,3090 ha wraz ze stosownym udziałem w budynku mieszkalnym nr [...] przy ulicy J. w O.
Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi M.S. i S.S. w dniu 4 lipca 2005 r., którzy w dniu 3 sierpnia 2005 r. wnieśli na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając akt ten w całości i wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
W skardze skarżący zarzucili organowi administracji naruszenie art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 6 i art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284) przez pozbawienie ich prawa do skutecznego środka odwoławczego oraz naruszenie prawa procesowego to jest § 11 pkt l w związku z § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 września 2004 r. w sprawie trybu przeprowadzenia przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości oraz art. 1 pkt 1 i 17 pkt. 1 k.p.a. w związku z art. 1 ust. l ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych.
W uzasadnieniu skarżący podtrzymali twierdzenia podane we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Nadto wskazali, że wykładnia logiczna, gramatyczna jak i celowościowa § 11 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 14 września 2004 r. wskazuje, iż skoro organ przeprowadzający rokowania - Prezydent Miasta O. - jest organem, za którego pośrednictwem wnosi się skargę na czynności, to tym samym nie może być on organem właściwym do rozpoznania tej skargi. Gdyby tak przyjąć to skargę wnosiłoby się bezpośrednio do niego, tak jak to było przyjęte w § 11 pkt 1 uchylonego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania przetargów na zbycie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy. Nadto wskazano, że zgadnie z art. 129 § 1 k.p.a. odwołania wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Dzięki temu są możliwe do zrealizowania dwa cele - organ, którego decyzja została zakwestionowana przez stronę, może dokonać weryfikacji swej decyzji i zmienić ją na zasadach określonych w art. 132 k.p.a. oraz strona wnosząca odwołanie nie jest zobowiązana do ustalenia, który organ jest organem odwoławczym w jej sprawie. W przedmiotowej sprawie odpowiednikiem art. 132 k.p.a. jest § 11 pkt. 3 i 4 ww. rozporządzenia. Niniejsze przepisy stwarzają organowi działającemu w pierwszej instancji możliwość przychylenia się do skargi złożonej na jego działania i zmiany własnej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wnosząc o oddalenie skargi.
Na rozprawie pełnomocnik skarżących podtrzymał w całości stanowisko zajęte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarżący M.S. i S.S., reprezentowani przez pełnomocnika adwokat J.T.-K., w dniu 3 sierpnia 2005 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2005r. znak Kol. Odw. [...], doręczone pełnomocnikowi skarżących 4 lipca 2005 r. Skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu.
Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia tego samego organu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, którego postanowienie zostało zaskarżone, ma siedzibę w [...]. Z art. 13 § 2 P.p.s.a. wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar Województwa Małopolskiego.
W przedmiotowej sprawie organ administracji nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego jak i prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Nie ulega wątpliwości, że niniejsza sprawa dotyczy prawidłowości przeprowadzenia postępowania zmierzającego do zawarcia umowy przenoszącej współwłasność nieruchomości, uregulowanego w szczególności w art. 27-42 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.), art. 70¹-71 Kodeksu cywilnego oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2108), zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem".
Zgodnie z art. 40 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami uczestnik przetargu może w ciągu 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku przetargu ustnego lub doręczenia zawiadomienia o wyniku przetargu pisemnego, zaskarżyć czynności związane z przeprowadzeniem przetargu do wojewody, jeżeli przetarg dotyczy nieruchomości Skarbu Państwa albo do organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli przetarg dotyczy nieruchomości stanowiących własność tej jednostki.
Uszczegółowienie regulacji zawartej w przytoczonym ar. 40 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera § 11 rozporządzenia. Zgodnie z ustępem 1 powołanego paragrafu skargę na czynności związane z przeprowadzeniem przetargu uczestnik przetargu składa za pośrednictwem właściwego organu. § 11 ust. 3 rozporządzenia stanowi zaś, że wojewoda albo organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego rozpatruje skargę w terminie 7 dni od daty jej otrzymania.
Wprawdzie powołany § 11 rozporządzenia reguluje tryb i sposób wnoszenia skarg na czynności związane z przeprowadzeniem przetargu, jednakże podlega on wprost zastosowaniu do postępowania regulującego prowadzenie rokowań po drugim przetargu. Zgodnie bowiem z § 30 rozporządzenia, stosuje się przepisy rozdziału 1 tego rozporządzenia (a więc również § 11) do sposobu i zakresu przeprowadzania rokowań w zakresie nieuregulowanym w rozdziale 6 rozporządzenia. Tym samym nie ulega wątpliwości, że do czynności związanych z przeprowadzeniem rokowań stosuje się również § 11 rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie podziela stanowiska zawartego w skardze, zgodnie z którym skargę na czynności związane z przeprowadzeniem rokowań rozpatruje samorządowe kolegium odwoławcze w postępowaniu administracyjnym.
Samorządowe kolegia odwoławcze są organami administracji publicznej, posiadające w układzie hierarchicznym administracji status organów odwoławczych (wyższego stopnia) wobec organów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych organów, których akty administracyjne podlegają kompetencji samorządowych kolegiów odwoławczych. Wynika to wprost z art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.).
Pozycja samorządowych kolegiów odwoławczych nie obejmuje uprawienia do kontrolowania całej działalności organów samorządu terytorialnego. Poza kognicją kolegiów znajduje się, między innymi, kontrola prawidłowości podejmowanych przez organy gminy aktów generalnych (uchwał) oraz kontrola podejmowanych czynności w sprawach cywilnych, w stosunku o których kolegiom nie przyznano kompetencji. W tym ostatnim zakresie (tj. czynności cywilnoprawnych) organami właściwymi do kontroli prawidłowości ich podejmowania są przede wszystkim sądy powszechne. Wprawdzie ustawodawca powierzył samorządowym kolegiom odwoławczym sprawowanie kontroli nad niektórymi (nielicznymi) czynnościami o charakterze cywilnym podejmowanym przez organy samorządu terytorialnego, ale wówczas nie tylko że wprost takie kompetencje przyznał kolegiom, ale dodatkowo wyposażył kolegia w akty w postaci orzeczeń w tych sprawach (dotyczących w szczególności kontroli prawidłowości ustalania opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego- art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami). W żadnym zakresie nie można mówić o istnieniu domniemania właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych w zakresie kontroli prawidłowości czynności o charakterze cywilnoprawnym, podejmowanych przez organy wykonawcze samorządu terytorialnego w procedurze zawierania umowy sprzedaży.
Należy również podnieść, że na rzecz samorządowych kolegiów odwoławczych przysługuje domniemanie posiadania kompetencji organu administracji II stopnia (odwoławczego) tylko co do indywidualnych aktów administracyjnych podejmowanych w toku jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Tym samym najpierw musi toczyć się w danej sprawie postępowanie administracyjne, aby można było mówić o kompetencjach kolegiów do rozpatrywania środków zaskarżenia od rozstrzygnięć zapadłych w takim postępowaniu.
Odnosząc te rozważania do niniejszej sprawy należy podnieść, iż intencją ustawodawcy było zastosowanie cywilnoprawnego (a nie administracyjnego) trybu dysponowania nieruchomościami jednostek samorządu terytorialnego i taki właśnie tryb (cywilnoprawny) został zastosowany w art. 27-42 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zbycie prawa własności (współwłasności) przysługującego jednostce samorządu terytorialnego (np. gminie) następuje - zgodnie z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami – poprzez zawarcie umowy w formie aktu notarialnego. Tym samym wprowadzenie do tego trybu elementów postępowania administracyjnego w postaci władczych aktów o charakterze administracyjnym byłoby naruszeniem zasady polegającej na zastosowaniu cywilnoprawnego charakteru tejże regulacji.
Przyznanie jednej ze stron prowadzonych rokowań (lub przetargów) uprawnienia do skutecznego jednostronnego kształtowania sytuacji prawnej innych podmiotów (uczestników) byłoby oczywistym złamaniem zasady, że żaden z podmiotów stosunku cywilnoprawnego nie ma określonej prawem kompetencji do jednostronnego kształtowania sytuacji prawnej innych podmiotów takiego stosunku.
Każdy wyjątek od cywilnoprawnego trybu regulacji musiałby wprost wynikać z treści przepisów, a nie opierać się jedynie na domniemaniu. Gdyby ustawodawca przyznał organowi samorządu terytorialnego kompetencję do wydania - w zakresie prowadzonych rokowań - decyzji (indywidualnego aktu administracyjnego) rozstrzygającej sprawę, wówczas istotnie organem, na rzecz którego przysługiwałoby domniemanie kompetencji do kontroli takiego aktu, byłyby samorządowe kolegia odwoławcze. Takie jednak regulacji w zakresie objętym tą sprawą nie ma. Prawidłowość przeprowadzenia procedury przetargowej może być skontrolowana w postępowaniu sądowym. Sąd powszechny rozpoznający powództwo ma obowiązek samodzielnego zbadania prawidłowości przebiegu rokowań (postępowania przetargowego).
Sąd w tej sprawie z kilku powodów nie podziela stanowiska skarżących, iż skarga o której mowa w § 11 ust. 1 rozporządzenia stanowi środek zaskarżenia podlegający merytorycznemu rozpoznaniu przez samorządowe kolegium odwoławcze. Przeciwko takiej tezie przemawiają następujące argumenty.
Po pierwsze, skarga to nie jest środek zaskarżenia przysługującym stronom w toku postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania administracyjnego jako środki zaskarżenia wymienia odwołanie, zażalenie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz sprzeciw.
Po drugie, wszystkie wymienione wyżej środki zaskarżenia przysługują od aktów administracyjnych rozstrzygających sprawę lub poszczególną kwestię w toku postępowania administracyjnego. Skarga zaś, o której mowa w § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia może być wniesiona na każdą czynność w toku rokowań, nawet taką, która sama niczego nie rozstrzyga ani niczego nie załatwia.
Po trzecie, aby można było mówić o skardze jako środku zaskarżenia musi być prowadzone postępowanie administracyjne, a więc takie, w którym istnieje wyraźna prawnie uregulowana dominacja organu administracyjnego. W toku zaś rokowań z prawnego punktu widzenia nie można wskazać na nadrzędną pozycję organu prowadzącego rokowania lub w imieniu którego rokowania są prowadzone. Co najwyżej można mówić o faktycznej nierówności stron w obrocie cywilnoprawnym, która nie może być jednak traktowana jako element stosunku administracyjnego.
Po czwarte, § 11 ust. 3 rozporządzenia wprost stanowi, że wojewoda (w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa) lub organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego rozpatruje skargę na czynności związane z rokowaniami w ciągu 7 dni od daty jej otrzymania. Powołany przepis przesądza tryb rozpatrzenia takiej skargi. Wprawdzie § 11 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że skargę na czynności związane z przeprowadzeniem rokowań (przetargu) uczestnik składa za pośrednictwem właściwego organu, jednakże ten ustęp przytoczonego paragrafu nie może samodzielnie wyznaczać kompetencji organów administracji. Istotnie jego treść może budzić pewne wątpliwości, jednakże porównując ją z § 11 ust. 3 rozporządzenia należy wskazać, iż tym właściwym organem będzie albo organ wykonawczy tej jednostki samorządu terytorialnego, która zbywa nieruchomość albo wojewoda w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa.
Nie można również uznać, że owe rozpatrzenie skargi stanowi indywidualny akt administracyjny dlatego, że prawodawca ani nie nazwał tego rozpatrzenia mianem decyzji lub postanowienia a wręcz przeciwnie wprost uregulował skutki rozpatrzenia skargi przyjmując, że uznanie skargi za zasadną prowadzi do powtórzenia pewnych czynności lub unieważnienia rokowań (§ 11 ust. 4 rozporządzenia) jak i dlatego, że rozpatrzenie tej skargi nie jest załatwieniem sprawy – tj. nie stanowi aktu sprzedaży nieruchomości.
W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nawet gdyby wojewoda lub organ samorządu terytorialnego unieważnił czynności przeprowadzone w toku przetargu (lub rokowań), to pisma o takiej treści nie można w żadnym razie traktować jako decyzji wydanej w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a takie pismo powinno być uznane za zawierające cywilnoprawne oświadczenie o uchyleniu się przez Skarb Państwa (jednostkę samorządu terytorialnego) od skutków prawnych przeprowadzonego przetargu lub rokowań (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z 13 lutego 2003 r., sygn. akt III CZP 95/02, opub. w OSNC 2003/11/146 oraz Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 30 października 1990 r., sygn. akt I CZ 265/90, opub. w OSNCP 1991, nr 10-12, poz. 132). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w tej sprawie w pełni akceptuje pogląd wyrażony w powołanych orzeczeniach Sądu Najwyższego.
Jeżeli więc pismo nakazujące powtórzenie czynności pojętych w toku przetargu (rokowań) lub unieważniające przetarg (rokowania) nie można uznać za akt administracyjny, to również pismo uznające skargę za niezasadną nie można traktować jako akt administracyjny, na który służy środek zaskarżenia do organu administracji.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że każda z stron, która kwestionuje prawidłowość prowadzonych rokowań lub przetargu może niezależnie od skargi określonej w § 11 ust. 1 rozporządzenia, wytoczyć odpowiednie powództwo do sądu powszechnego zmierzające do ochrony swoich praw.
Rekapitulując ten tok rozważań należy uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uznało, iż pismo skarżących z dnia 28 stycznia 2005r. (akta postępowania, karta nr 215) nie mogło zostać merytorycznie rozpoznane przez samorządowe kolegium odwoławcze ponieważ z treści tego pisma (nazwanego przez skarżących "skargą na czynności związane z przeprowadzeniem rokowań dotyczących sprzedaży udziału w nieruchomości ...wraz z wnioskiem o wstrzymanie czynności związanych ze zbyciem udziału wyżej opisanej nieruchomości") wynikało, że właściwy w tej sprawie będzie sąd powszechny (sąd cywilny). Stąd Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 66 § 3 k.p.a. nakazujący w takiej sytuacji zwrócenie takiego podania wnoszącemu w drodze zaskarżalnego postanowienia.
Nie ma w sprawie znaczenia zarzut skargi wskazujący na brak rozpoznania skarg wniesionych przez kilku pełnomocników skarżących. Ze zgromadzonych akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta O. (organ wykonawczy Gminy Miasto O.) udzielił pisemnych odpowiedzi z których wynika, że rozpoznano skargi wniesione przez pełnomocników skarżących w osobach adwokat J. T.-K. i radcy prawnego W.C. (akta sprawy, karty nr 195-196 i 209), a ponadto skargę wniesioną przez trzeciego pełnomocnika skarżących A.J. (akta sprawy, karta nr 207).
Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez organy administracji art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 6 i art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284) przez pozbawienie skarżących prawa do skutecznego środka odwoławczego. Ani Prezydent Miasta O., ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie pozbawiło skarżących w tym zakresie praw, ponieważ prawodawca nie określił jako właściwej drogi administracyjnoprawnej w zakresie kwestionowania czynności podejmowanych w drodze rokowań zmierzających do zawarcia umowy sprzedaży. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pouczyło zaś skarżących o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wydanego przez siebie postanowienia z dnia [...] marca 2005 r. (akta sprawy, karta nr 220). Powołane artykuły Konwencji nie zostały w tej sprawie naruszone, ponieważ art. 6 Konwencji dotyczy prawa do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły sąd, zaś art. 13 Konwencji dotyczy prawa do wniesienia skutecznego środka odwoławczego do właściwego organu Państwa-strony tej Konwencji w przypadku naruszenia praw lub wolności objętych tą Konwencją. Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie reguluje praw ochrony prawa własności.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające ten akt postanowienie tego samego organu administracji są prawidłowe i stąd, stosownie do treści art. 151 P.p.s.a., skarga podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło