VII SAB/Wa 27/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. N. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu W. I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu W. do przeprowadzenia, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, oględzin na nieruchomości przy ul. [...] w L., w celu sprawdzenia czy został wykonany w całości obowiązek rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalno-warsztatowego, wynikający z decyzji Wójta Gminy I. z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...], objęty tytułem wykonawczym Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. nr [...] z dnia [...] października 1999 r. II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu W. na rzecz skarżącego J. N. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wójt Gminy I. decyzją z dnia [...] sierpnia 1996r. nr [...] nałożył na Z. B. obowiązek rozbiórki samowolnie realizowanej rozbudowy budynku mieszkalno-warsztatowego na terenie nieruchomości we wsi L. przy ul. [...] i przywrócenie obiektu do stanu zgodnego z decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną przez Urząd Gminy S. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 1997r. utrzymał przedmiotowe orzeczenie w mocy. Następnie decyzją z dnia [...] października 1998r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 1998r. uchylił własną decyzję z dnia [...] października 1998r. i stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] [...] lutego 1997r. oraz Wójta Gminy I. z dnia [...] sierpnia 1996r. w części dotyczącej przywrócenia spornego obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja niniejsza poddana została kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 1 marca 2001 r., sygn. akt IV SA. 37/99 oddalił skargę inwestora. W ocenie Sądu, z treści decyzji Wójta Gminy I. z dnia [...] sierpnia 1996r. niespornie wynikał zakres samowoli budowlanej, gdyż organ orzekający nakazał rozbiórkę rozbudowy ściśle określonego budynku polegającej na dobudowaniu pomieszczeń wzdłuż granicy z działką [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. przystąpił do egzekucji tego obowiązku i w dniu [...] października 1999r. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...]. Następnie organ egzekucyjny postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2000r. zadecydował o zastosowaniu wykonania zastępczego jako środka egzekucyjnego prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2000r. Pismem z dnia 4 lutego 2003r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu W., W. i Z. B. wnieśli o dokonanie odbioru obowiązku nałożonego w tytule wykonawczym z dnia [...] października wskazując na jego dobrowolne wykonanie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu W. w wyniku przeprowadzonych oględzin w dniu [...] lutego 2003r. stwierdził w protokole, iż nie zostały rozebrane określone elementy budowlane obiektu m.in. posadzka betonowa, ściana w granicy działek od strony wschodniej, zatem nie można było uznać rozbiórki obiektu za wykonaną. W dniu [...] maja 2003r. przeprowadzono kolejne oględziny w sprawie wykonywania robót na terenie działki przy ul. [...] w L. W ich wyniku ustalono, iż trwają roboty budowlane polegające na wyrównaniu istniejącego ogrodzenia w granicy z działką J. N. oraz prowadzone są roboty wykończeniowe po dokonanej rozbiórce wiaty polegające na wykonaniu gzymsu przy istniejącym budynku oraz tarasie. Inwestor podjął ponadto prace mające na celu wyrównanie ogrodzenia do wysokości 214 cm. Kolejne oględziny dokonane zostały w dniu [...] maja 2003r. i wykazały, iż wysokość ogrodzenia od strony północnej granicy została obniżona w stosunku do ustaleń z dnia 16 maja o około 40 cm. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy I. z dnia [...] sierpnia 1996r. nakazującej Z. B. rozbiórkę samowolnie realizowanej rozbudowy budynku mieszkalno-warsztatowego. W opinii organu wykonanie przez Z. B. obowiązku określonego w decyzji z dnia [...] sierpnia 1996r. oznacza brak przedmiotu sprawy, stąd też wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. W wyniku odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowanego utrzymał przedmiotowe orzeczenie w mocy. Pismem z dnia [...] października 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu W. poinformował pełnomocnika skarżącego, iż postępowanie egzekucyjne wobec wykonania przez zobowiązanego postanowień decyzji z dnia [...] sierpnia 1996r. zostało zakończone. Ponownie pismem z dnia [...] listopada 2003r. organ egzekucyjny poinformował, pełnomocnika skarżącego, iż rozbiórka została przez zobowiązanego wykonana i odebrana protokolarnie w dniu [...] maja 2003r. Wymagany zakres prac rozbiórkowych został potwierdzony w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003r. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu W. odstąpił od czynności egzekucyjnych. W dniu 8 czerwca 2006 r. J. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się stwierdzenia bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu W. oraz wymierzenia organowi grzywny z tytułu zaniechania podjęcia czynności egzekucyjnych w postaci wykonania zastępczego. Skarżący podniósł, iż sprawa dotycząca rozbiórki toczy się 10 lat, zaś samowola budowlana znajduje się w ostrej granicy z działką skarżącego. W budynkach trwa produkcja zakładu należącego do inwestora, co powoduje liczne uciążliwości dla nieruchomości skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 października 2006 r. w sprawie o sygn. VII SAB/Wa 47/06 oddalił skargę J. N. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu W. Sąd uznał, iż bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy nie załatwia on sprawy w terminach wskazanych w art. 35 § 1-3 Kodeksu postępowania administracyjnego, ani nie wykonuje czynności o których mowa w art. 36. Zgodnie z powołanymi przepisami załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zdaniem Sądu organ podjął działania zmierzające do wykonania obowiązku nałożonego decyzją Wójta Gminy I. z dnia [...] sierpnia 1996r. nr [...] nakazującą rozbiórkę samowolnie realizowanej rozbudowy budynku mieszkalno-warsztatowego na terenie nieruchomości we wsi L. przy ul. [...] oraz do zakończenia postępowania egzekucyjnego, w szczególności orzekł o wykonaniu zastępczym. Przebieg postępowania egzekucyjnego był zgodny z obowiązującym przepisami i w wyniku skarg zobowiązanego poddany niejednokrotnie kontroli sądu administracyjnego, który skargi oddalał. Wobec zawiadomienia przez inwestora o dokonaniu rozbiórki wzniesionych obiektów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu W. przeprowadził oględziny spornej inwestycji w dniu [...] lutego 2003r. w wyniku których stwierdzono, iż nie zostały rozebrane określone elementy budowlane obiektu. W dniu [...] maja 2003r. przeprowadzono kolejne oględziny w sprawie wykonywania robót na terenie działki przy ul. [...] w L., na podstawie których ustalono, iż trwają roboty budowlane polegające na wyrównaniu istniejącego ogrodzenia w granicy z działką skarżącego oraz prowadzone są roboty wykończeniowe po dokonanej rozbiórce wiaty polegające na wykonaniu gzymsu przy istniejącym budynku oraz tarasie. Kolejna wizja dokonana została w dniu [...] maja 2003r. i wykazała ona, iż wysokość ogrodzenia od strony północnej granicy została obniżona w stosunku do ustaleń z dnia [...] maja o około 40 cm. Organ egzekucyjny powiadomił pełnomocnika strony skarżącej pismami z dnia 8 października 2003r. oraz z dnia 3 listopada 2003r, iż rozbiórka samowolnie wzniesionego budynku mieszkalno - warsztatowego została wykonana przez zobowiązanego, stąd też odstąpiono od czynności egzekucyjnych. W tej sytuacji na organie nie ciążył obowiązek wydania orzeczenia stwierdzającego zakończenie czynności egzekucyjnych. Brak takiego obowiązku po stronie organu administracyjnego powoduje, iż w ocenie Sądu nie pozostawał on w bezczynności a zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżył skargą kasacyjną J. N. Zarzucił mu rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 maja 2007 r. w sprawie o sygn. II OSK 111/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie zważył, co następuje : Skargę należy uwzględnić. Na gruncie ponownego rozpoznania sprawy stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - dalej cytowanej jako p.p.s.a. ) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jeżeli wyrok wydał Naczelny Sąd Administracyjny, to na mocy art. 193 p.p.s.a. w sposób odpowiedni stosuje art. 153 p.p.s.a. Przepis art. 193 p.p.s.a. stanowi bowiem, iż jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepis postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Dlatego ocena i wskazania zawarte w uzasadnieniu orzeczenia NSA, jako Sądu drugiej instancji, wiążą Wojewódzki Sąd Administracyjny. Dodać do powyższego należy, iż zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powołane przepisy w sposób jednoznaczny wyznaczają aktualny kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, który powinien stosować się do wskazań sądu II instancji co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku złożonej przez J. N. skargi kasacyjnej uchylił rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego a w uzasadnieniu stwierdził , że Sąd I instancji miał obowiązek dokonać rzeczywistej kontroli zasadności zarzutów skarżącego i ustalić dokładnie treść obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym i na podstawie materiału zebranego w sprawie ustalić czy obowiązek rozbiórki został wykonany w całości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd wojewódzki przyjął gołosłownie i bez wskazania na czym się oparł, iż Z. B. w pełni wykonał nałożone na niego obowiązki związane z rozbiórką samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Wskazał również, że żaden z przytoczonych przez organ a następnie przez sąd I instancji protokołów nie potwierdza ustaleń zasadności odstąpienia przez organ egzekucyjny od swoich czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając skargę na bezczynność organu za zasadną może stosownie do art. 149 p.p.s.a., zobowiązać organ jedynie do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Wobec uwzględnienia skargi, w realiach niniejszej sprawy, obowiązkiem organu będzie dokonanie ponownych oględzin na nieruchomości przy ulicy [...] w L., w celu sprawdzenia czy Z. B. wykonał w całości obowiązek rozbiórki rozbudowy budynku mieszklano-warsztatowego wynikający z decyzji Wójta Gminy I. z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...], objęty tytułem wykonawczym Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu W. nr [...] z dnia [...] października 1999r. Dokonując tych oględzin organ musi mieć na uwadze, iż należy porównać czy zakres nakazanej tytułem egzekucyjnym rozbiórki części budynku pokrywa się z zakresem czynności rozbiórkowych dokonanych przez zobowiązanego. Dotychczasowe ustalenia organu zawarte w protokołach z dnia [...] lutego 2003 r. , [...] maja 2003 r. i [...] maja 2003 r. nie są jednoznaczne i nie wynika z nich ewidentnie, że organ nie ma podstaw do działania wobec wykonania przez zobowiązanego wszystkich robót objętych przedmiotową decyzją rozbiórkową. Jednocześnie Sąd zauważa , że zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 45 § 1) przesłankami odstąpienia od czynności egzekucyjnych są: okazanie przez zobowiązanego dowodów stwierdzających wykonanie obowiązku, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Odstąpienie od czynności egzekucyjnych oznacza konieczność zaprzestania wszelkich czynności egzekucyjnych. Tym samym dochodzi do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Na organie nie ciąży obowiązek wydania decyzji stwierdzającej zakończenie czynności egzekucyjnych. Wobec zaprezentowanej oceny materiału dowodowego, Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę uwzględnił. Orzeczenie o kosztach oparto na przepisie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.