II SA/Rz 1126/06

WyrokWSA w Rzeszowie2007-08-28

Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Zbigniew Czarnik, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, zawężająca krąg osób uprawnionych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, może skutkować stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji przyznającej ten równoważnik osobie, która nabyła prawo do niego na podstawie przepisów obowiązujących przed zmianą?
Ratio decidendi
Zmiana przepisów prawa materialnego, która zawęża krąg osób uprawnionych do świadczenia, nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji przyznającej to świadczenie, jeśli prawo nie przewiduje takiego skutku wprost. Decyzja wydana na podstawie przepisów obowiązujących przed zmianą pozostaje wiążąca, nawet jeśli podstawa prawna jej wydania przestała istnieć, chyba że przepis prawa nakazuje jej wygaśnięcie lub wystąpiły przesłanki interesu społecznego lub strony.
Stan faktyczny
Skarżący, F. M., emerytowany funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej, od 1999 roku otrzymywał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Decyzją z września 2006 r. Komendant Miejski PSP stwierdził wygaśnięcie tej decyzji i odmówił przyznania równoważnika za rok 2006, uzasadniając to zmianą przepisów ustawy o PSP od lipca 2005 r., która zawęziła krąg uprawnionych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego PSP. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając, że zmiana przepisów nie może odbierać mu praw nabytych wcześniej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego PSP oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego PSP i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2006 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej decyzją [...] z [...] lipca 1999 roku działając na podstawie art. 77 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 o Państwowej Straży Pożarnej ( Dz.U. Nr 88 poz. 400 z 1991) , §1, §4 rozporządzenia MSWiA z 10 stycznia 1998 w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu ( Dz. U. Nr 15 poz. 67 z 1998 r. ) przyznał F. M. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu . Ten sam organ , decyzją nr [...] z [...] września 2006 r. stwierdził wygaśnięcie powyższej decyzji , odmawiając jednocześnie przyznania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za rok 2006. W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 11a w zw.z art. 77 ust. 1 ustawy z 24.08.1991 o PSP w zw. z rozporządzeniem MSWiA z 18 listopada 2005 w sprawie trybu przyznawania strażakowi PSP równoważników pieniężnych za remont lub brak lokalu mieszkalnego w zw. z art. 162 §1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że z dniem 1 lipca 2005 r. nastąpiła zmiana ustawy z 24. 08.1991 o Państwowej Straży Pożarnej , zgodnie z art. 77 ust.1 ustawy równoważnik pieniężny na remont lokalu mieszkalnego lub domu zajmowanego na podstawie przysługującego mu tytułu prawnego , przysługuje strażakowi mianowanemu na stałe oraz strażakowi w służbie przygotowawczej , z uwzględnieniem norm zaludnienia przysługujących strażakowi oraz członkom jego rodziny. Zastąpienie określenia "strażak" na "strażak mianowany na stałe" zawęża krąg osób posiadających uprawnienia do strażaków mianowanych na stałe i strażaków mianowanych w służbie przygotowawczej. Organ ustalił, że F. M. został zwolniony ze służby, a organ emerytalno rentowy MSWiA przyznał mu emeryturę na podstawie ustawy z 18 lutego 1994 / Dz. U. Nr 8 poz. 67 z 2004 r./ o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Organ stwierdził brak podstaw do przyznania równoważnika za remont osobie nie będącej strażakiem w służbie czynnej. Odwołanie od decyzji złożył F. M. i zarzucił, że ustawa obowiązująca od lipca 2005 nie może odbierać mu praw nabytych o wiele lat wcześniej. Komendant Wojewódzki PSP decyzją z dnia [...] listopada 2006 roku nr [...], działając na podstawie art. 138 §1 pkt.1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzją organu I instancji. Organ wskazał, że F. M. jest emerytem PSP, zamieszkuje w domu jednorodzinnym w miejscowości L. [...] , do którego posiada tytuł prawny. Od 1999 roku otrzymywał równoważnik za remont zajmowanego lokalu, a w dniu 10 kwietnia 2006 roku złożył kolejne oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika. Zgodnie z ustawą z 18 lutego 1994 o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (... ) Państwowej Straży Pożarnej i ich rodzin , na podstawie art. 2 pkt.2 lit.c przysługuje w ramach zaopatrzenia emerytalnego prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym na zasadach określonych w art. 29 i 30 ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego F. M. zarzucił, że zmiana przepisów w 2005 roku dotyczyć może jedynie osób zatrudnionych w dacie wejścia w życie ustawy, natomiast nie odnosi się do osób , które nabyły prawa na podstawie przepisów wcześniejszych. Skarżący nie wskazał kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z 2002 roku) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej a jej kryterium stanowi zgodność z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozstrzygając sprawę sąd związany jest jej granicami, nie wiążą go natomiast konkretne zarzuty i wnioski skargi jak również powołana podstawa prawna - art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 roku ) powoływanej dalej jako P.p.s.a. Takiej kontroli podlega w rozpoznawanej sprawie decyzja w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego emerytowanemu funkcjonariuszowi Państwowej Straży Pożarnej . Bezsporne jest, że od 1995 roku, skarżący otrzymywał równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego na podstawie corocznych oświadczeń majątkowych, zgodnie z przepisem art. 77 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88 poz. 400 z 1991 roku ze zm.) zwanej dalej ustawą o PSP oraz rozporządzenia MSW z 5 czerwca 1992 w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących strażakom PSP za brak lokalu mieszkalnego oraz za remont zajmowanego lokalu (Dz. U. Nr 51poz. 235 z 1 lipca 1992 ze zm.). Wygaśnięcie decyzji w sprawie przyznania F. M. powyższego równoważnika organy uzasadniły zmianą, z dniem 1 lipca 2005 roku, ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o PSP, w szczególności art. 77, który w aktualnym brzmieniu stanowi, że równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego (...) przysługuje strażakowi mianowanemu na stałe oraz strażakowi w służbie przygotowawczej z uwzględnieniem norm zaludnienia przysługujących strażakowi oraz członkom jego rodziny. W ocenie organów, zmiana tego przepisu w zakresie zastąpienia określenia "strażak" na "strażak mianowany na stałe" zawęża krąg osób posiadających uprawnienia wynikające z tego przepisu do strażaków mianowanych na stałe i mianowanych w służbie przygotowawczej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, który w podstawie prawnej swego orzeczenia wskazał na przepis art. 162 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej , który wydał decyzję w pierwszej instancji , stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1/ stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia nakazuje przepis prawa albo, gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony, 2/ została wydana zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. Oznacza to, że przepis art.162§ 1 może mieć zastosowanie tylko do takich decyzji, co do których przepisy prawa materialnego stanowią jednoznacznie , że decyzje ostateczne wydane w określonej sprawie podlegają wygaszeniu. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje. Fakt zmiany brzmienia przepisu art. 77 ustawy o PSP określającego podmioty uprawnione do otrzymywania równoważnika, a także przepisów wykonawczych w sprawie trybu przyznawania strażakom PSP równoważników pieniężnych za remont albo za brak lokalu mieszkalnego nie pociąga skutków wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wręcz przeciwnie - analiza podstaw prawnych dowodzi, że skarżący ma określony równoważnik pieniężny na remont mieszkania ,a orzeczenia w tym zakresie pozostają w mocy. Sam fakt zmiany przepisów nie stanowi podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jeżeli nie nakazuje tego przepis prawa. Sąd podziela pogląd , że jeżeli nowa regulacja prawna nie przewiduje uregulowań co do losu decyzji wydanych przed wejściem jej w życie i wydanej na odmiennych podstawach prawnych , to decyzja ta jest nadal wiążąca , mimo, że przestała istnieć podstawa prawna , która uzasadniała jej wcześniejsze wydanie. / vide: wyrok WSA z 26.06.2006 II SA/Wa 594/06 LEX nr 221925/. Organy błędnie uznały, że decyzja o przyznaniu prawa do równoważnika stała się bezprzedmiotowa, ponieważ nowe przepisy nie przewidywały takiego skutku. Przepis art. 162 § 1 pkt. 1 przewiduje wprawdzie możliwość wygaśnięcia decyzji z uwagi na interes społeczny lub interes strony, jednak organy nie wykazały zaistnienia takich przesłanek. W tym stanie rzeczy , Sąd uznał skargę za uzasadnioną i orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 145§ 1 pkt.1 lit.c P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło