II OSK 108/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Borkowska /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA Marek Gorski Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2007 r. sygn. akt II SA/Po 208/07 w sprawie ze skargi Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 4 września 2007 r., sygn. akt II SA/Po 208/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, co następuje: Pismem z dnia 6 maja 2005 r. Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu złożył wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalno-usługowych lub usługowych wraz z przyłączami na działkach o nr geod. [...] i [...] ark. 12 obręb J. położonych w Poznaniu przy ul. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] października 2006 r. odmówiło stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2006 r. Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wniósł Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę stwierdzając, iż decyzja wydana w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji stwierdził bowiem, iż zaskarżona decyzja z dnia [...] lutego 2007 r. nie została podpisana przez wszystkich członków składu orzekającego. Sąd zauważył także, iż w składzie orzekającym, który wydał zaskarżoną decyzję brał udział członek Kolegium – J. G., który brał udział również w wydaniu poprzedzającej decyzji z dnia 16 października 2006 r. W tej sytuacji decyzja została wydana przez członka organu, który podlegał wyłączeniu. Wobec czego naruszone zostały art. 24 § 1 pkt 5 i art. 27 § 1 zd. pierwsze K.p.a. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła [...] S.A. z siedzibą w Poznaniu, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie". Wnosząca skargę kasacyjna Spółka zakwestionowała stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż w sprawie doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 K.p.a. oraz art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). W ocenie Spółki decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2007 r. spełnia wszystkie wymogi określone w powołanych przepisach, gdyż brak podpisu jednego z członków składu orzekającego wyłącznie pod uzasadnieniem decyzji, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, nie stanowi rażącego naruszenia powołanych przepisów, lecz co najwyżej jest niewiele znaczącym uchybieniem, które nie powinno skutkować uchyleniem decyzji, a już na pewno nie stwierdzeniem jej nieważności. Spółka [...] zauważyła też, iż żaden z powołanych przepisów nie formułuje obowiązku umieszczania osobnego podpisu pod uzasadnieniem decyzji. Z przepisów wynika jedynie obowiązek podpisania decyzji, a zaskarżona decyzja czyni zadość temu obowiązkowi. Zakwalifikowanie uchybienia w postaci niepodpisania uzasadnienia przez jednego z członków składu orzekającego, jako "rażące naruszenie prawa" z pewnością jest sprzeczne z intencją ustawodawcy, który termin ten zarezerwował dla wyjątkowo ciężkich, nie dających pogodzić się z wymaganiami praworządności naruszeń prawa. W tej sytuacji w ocenie Spółki, Sąd wydając orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. niewłaściwie zastosował te przepisy, bowiem nie miały one zastosowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, zatem skarga winna być rozpoznana w granicach podniesionych zarzutów. W złożonej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej zarzucono sądowi I instancji "naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie". Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – nieważność zaskarżonej decyzji, przyjął bowiem, iż wydana ona została z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 K.p.a. i art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przyznano, iż brak podpisu jednego z członków składu orzekającego pod uzasadnieniem decyzji stanowi uchybienie wymienionym wyżej przepisom, jednakże z uwagi na mało znaczący charakter tego naruszenia nie powinno to skutkować stwierdzeniem nieważności kontrolowanej przez sąd decyzji. Odnosząc się do przedstawionego wyżej zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza co następuje: Zaprezentowane w zaskarżonym wyroku stanowisko uznać należy za zasadne. Przede wszystkim podnieść należy, że uzasadnienie decyzji stanowi obowiązkowy jej składnik. Z faktu tego wynika obowiązek podpisania przez wszystkich członków składu orzekającego także uzasadnienia decyzji. Brak podpisu pod uzasadnieniem decyzji jednego z członków składu orzekającego – nawet jeżeli samo rozstrzygnięcie podpisane zostało przez cały skład orzekający – powoduje, iż nie został spełniony wymóg wydania decyzji przez organ kolegialny. W przypadku wydania decyzji przez organ kolegialny wszyscy członkowie organu winni złożyć swój podpis nie tylko pod rozstrzygnięciem ale również pod uzasadnieniem decyzji. Jako obowiązkowy składnik decyzji uzasadnienie służy do objaśnienia toku myślenia składu orzekającego, który doprowadził do zastosowania danego przepisu prawnego. Zatem w przypadku stwierdzenia wskazanego wyżej uchybienia uznać należy, iż zawarty w art. 107 § 1 K.p.a. wymóg podpisania decyzji przez organ upoważniony do jej wydania nie został spełniony i tego rodzaju naruszenie przepisów prawa ma charakter rażący. Podobne stanowisko wyrażone zostało w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 lutego 1991 r. sygn. akt SA/Lu 889/90, OSP 1992, z. 2; z dnia 1 marca 1991 r. sygn. akt SA/Gd 102/91, "Wspólnota" 1991, nr 36; z dnia 31 marca 1991 r. sygn. akt SA/Kr 162/91, ONSA 1991, nr 2, poz. 42; z dnia 26 marca 1993 r. sygn. akt II SA 869/92, ONSA 1993, nr 4, poz. 110; z dnia 27 lutego 2003 r. sygn. akt II SA 455/02. Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.