II OSK 1775/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-03-10

Skład orzekający: Alicja Plucińska-Filipowicz, Wojciech Chróścielewski, Aleksandra Łaskarzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego, podjęta na sesji zwołanej z naruszeniem przepisów statutu gminy dotyczących powiadamiania radnych, jest ważna?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego, podjęta na sesji zwołanej z naruszeniem przepisów statutu gminy dotyczących powiadamiania radnych, jest nieważna. Do czasu podjęcia prawomocnej uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu, radny nadal posiada mandat i powinien być powiadomiony o sesji. Naruszenie przepisów statutu przy zwoływaniu sesji pozbawia radę zdolności uchwałodawczej, a podjęte uchwały są obarczone wadą nieważności.
Stan faktyczny
Rada Gminy J. W. podjęła uchwałę o wygaśnięciu mandatu radnej z powodu niezłożenia oświadczenia majątkowego w terminie. Radna wniosła skargę do WSA, twierdząc, że nie została powiadomiona o sesji, na której podjęto uchwałę, a ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje sankcji wygaśnięcia mandatu za nieterminowe złożenie oświadczenia. WSA stwierdził nieważność uchwały z powodu naruszenia przepisów statutu dotyczących zwoływania sesji. Gmina wniosła skargę kasacyjną, kwestionując stanowisko WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski /spr./ Sędzia WSA del. Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 września 2007 r. sygn. akt III SA/Wr 226/07 w sprawie ze skargi [...] na uchwałę Rady Gminy J. W. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy w J. W. oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 września 2007 r., sygn. akt III SA/Wr 226/07 stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy J. W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy w J. W. Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy. Zaskarżoną uchwała Rada Gminy w J. W. na podstawie art. 190 ust. 2 w zw. z art. 190 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja Wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województwa (Dz. U. z 2003 r. nr 159, poz. 1547 ze zm.) stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnej [...] z powodu nie złożenia oświadczenia majątkowego zgodnie z wymaganiami art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Po bezskutecznym wezwaniu Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa sprowadzającym się do uznania za nieważną uchwały z dnia [...] lutego 2007 r. [...] złożyła skargę na tą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wniosła o uznanie uchwały za nieważną bowiem nie zawiadomiono jej o terminie sesji, na której podjęto zaskarżoną uchwałę, a do chwili podjęcia tej uchwały była radną. Podobnie postąpiono z 4 innymi radnymi, w których sprawie podejmowane były uchwały o wygaśnięciu mandatu. Jej zdaniem ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje sankcji w postaci wygaśnięcia mandatu radnego z powodu nieterminowego złożenia oświadczenia majątkowego, a jedynie w art. 24k przewiduje utratę diety. Ordynacja wyborcza do rad gmin... reguluje tą materię odmiennie, przewiduje bowiem w takim przypadku utratę mandatu, ale Rada Gminy nie wykazała, aby przepisy tej Ordynacji miały przewagę nad przepisami ustawy o samorządzie gminnym. Podniosła też, że w wyniku interwencji u Wojewody D. radni uzyskali odpowiedź, że do chwili podjęcia uchwały o utracie mandatu zachowują prawa radnych, a Wojewoda następnie uznał, że sesja zwołana bez powiadomienia 5 radnych została zwołana prawidłowo. W odpowiedzi na skargę Gmina J. W. wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, którego konsekwencją była zaskarżona uchwała. Dodano, iż przed rozstrzygnięciem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie oświadczeń majątkowych Wojewoda D. zarządził w Gminie J. W. wybory uzupełniające, które przeprowadzono w dniu [...] maja 2007 r. W uzasadnieniu swojego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że skarżąca posiadała legitymację do złożenia skargi na przedmiotową uchwałą rady gminy, gdyż dotyczyła ona jego interesu prawnego (wyrok NSA z 29 grudnia 2005 r., OSK 507/05 LEX nr 188979). Podstawą prawną zaskarżonej uchwały są wskazane w niej przepisy art. 190 ust. 1 pkt 1a oraz ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw w zw. z art. 24h ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Skarżąca podniosła w skardze zarzuty o charakterze formalnym oraz merytorycznym. Sąd ograniczył jednak badanie legalności zaskarżonej uchwały do kwestii formalnych objętych zarzutami skargi, związanych ze sposobem zwołania sesji Rady Gminy z [...] lutego 2007 r., na której podjęto zaskarżoną uchwałę. Kwestie te mają bowiem istotne znaczenie dla oceny legalności tej uchwały. Sąd podkreślił, że o ustroju gminy stanowi jej statut (art. 3 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), który jest aktem prawa miejscowego, podlegającym ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym (art. 40 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Statut gminy określa organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy. Do tego zakresu należą przepisy statutu gminy dotyczące trybu zwoływania sesji rady gminy. Statut Gminy J. W. reguluje tę kwestię w § 29. Według tego przepisu porządek obrad sesji ustala przewodniczący rady lub jego zastępca (ust. 1); który powiadamia o sesji rady pisemnie jej członków najpóźniej na 3 dni przed terminem posiedzenia, wskazując miejsce, dzień i godzinę rozpoczęcia posiedzenia oraz dostarcza radnym proponowany porządek obrad, materiały z nim związane, a w szczególności projekty uchwał; okres powiadomienia nie obejmuje dnia doręczenia powiadomienia i dnia odbywania sesji (ust. 4); w przypadku niecierpiącym zwłoki sesję zwołuje się bez zachowania tych wymogów (ust. 7). W badanym stanie faktycznym nie zachodziła sytuacja określona w § 29 ust. 7 statutu. Do zwołania sesji Rady Gminy miał zatem zastosowanie jego § 29 ust. 4. Według tego przepisu przewodniczący rady gminy zobowiązany był do pisemnego powiadomienia radnych o terminie sesji rady co najmniej z wyprzedzeniem 3 dniowym oraz wskazania miejsca, dnia i godziny rozpoczęcia posiedzenia oraz dostarczenia im proponowanego porządku obrad, materiałów z nim związanych, a w szczególności projektów uchwał. Spoczywający na przewodniczącym rady gminy obowiązek powiadomienia zgodnie z § 29 ust. 4 statutu, dotyczył wszystkich radnych, w tym także radnych, co do których miały zapaść uchwały dotyczące stwierdzenia wygaśnięcia mandatów. Uchwała rady gminy o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu ma bezspornie charakter deklaratoryjny oraz wynikającą z tego wsteczną moc obowiązującą. Do chwili podjęcia przez radę gminy uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego skarżąca posiadała taki mandat. Była członkiem Rady Gminy, zobowiązanym do brania udziału w pracach rady gminy, do której została wybrana (art. 24 ustawy o samorządzie gminnym). Nie była w szczególności wyłączona z obrad Rady Gminy w kwestii wygaśnięcia jej mandatu, a jedynie z samego głosowania w tej sprawie. Głosowanie takie, jako obejmujące kwestię jej mandatu, dotyczyło bowiem jej interesu prawnego, a na mocy art. 25a ustawy o samorządzie gminnym radny nie może brać udziału w takim głosowaniu. Zaskarżona uchwała została podjęta na sesji zwołanej z istotnym naruszeniem przepisów statutu gminy, który jest aktem prawnym o charakterze normatywnym, wiążącym władze gminy. Zwołanie sesji Rady Gminy z naruszeniem przepisów statutu gminy (wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 marca 1999 r., II SA 6/99, LEX nr 46743) sprawia, że rada gminy jako zwołana nieprawidłowo nie miała zdolności uchwałodawczej. Uchwały podjęte przez radę gminy na takiej sesji są zatem obarczone wadą nieważności. Wyliczenie arytmetyczne dokonane przez Wojewodę w piśmie z dnia [...] marca 2007 r., wskazujące na nieuchronny rezultat głosowania przeprowadzonego w sprawie wygaśnięcia mandatów radnych, w tym także mandatu skarżącej, bez względu na jej udział w sesji Rady w dniu [...] lutego 2007 r., nie może stanowić przesłanki legalizacji stwierdzonego naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że mechanizmy demokratyczne chronią także prawa mniejszości. Mniejszość w Radzie Gminy, którą na sesji w dniu [...] lutego 2007 r. stanowili radni, których mandaty miały być wygaszone, w tym skarżąca, musiała mieć zagwarantowane prawo do przedstawienia większości swego stanowiska (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 marca 1999 r., II SA 5/99, Wokanda 1999, nr 6, s. 39). Także zarządzenie przez Wojewodę D. w Gminie J. W. wyborów uzupełniających nie może mieć wpływu na ocenę legalności uchwał podjętych przez radę gminy na sesji zwołanej z naruszeniem statutu gminy. W skardze kasacyjnej Gmina J. W. wniosła o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu (art. 185 p.p.s.a.) albo o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz jej oddalenie (art. 188 p.p.s.a.). Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że brak zawiadomienia o sesji osoby, której stwierdzono wygaśnięcie mandatu radnego z mocy prawa, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej uchwały, gdyż w ocenie Sądu mimo wygaśnięcia mandatu - osoba taka pozostawała nadal radnym. W szczególności wyrok narusza obowiązujący w dniu podjęcia uchwały przepis art. 190 ust l, pkt l a, a także art. 190 ust. 2, 3 i 4 ustawy z 16 lipca 1998 r. ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Ponadto wyrok narusza przepis art. 20 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a także § 29 ust. 4 Statutu Gminy, który nakazuje przewodniczącemu rady pisemnie powiadomić członków tej rady, co najmniej na pięć dni przed terminem posiedzenia. 2. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu nieważności uchwały w oparciu o przesłanki formalne z naruszeniem przepisów art. 192 i 193 ustawy z 16 lipca 1998 r. ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw mimo, iż znany był Sądowi fakt zarządzenia przez Wojewodę D. wyborów uzupełniających w związku z wygaśnięciem mandatu radnej. Wybory zostały przeprowadzone [...] maja 2007 r., co stosownie do art. 147 § l p.p.s.a. dawało jedynie podstawę do stwierdzenia, że uchwala została wydana z naruszeniem prawa o ile Sąd doszedł do takiego wniosku. W uzasadnieniu podniesiono, że radna [...] nie złożyła w terminie wymaganego przez przepis art. 24 h ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym oświadczenia majątkowego. Zgodnie z art. 190 ust l, pkt l a ustawy ordynacja wyborcza... z upływem ostatniego dnia terminu wygasł jej mandat radnego. Fakt złożenia oświadczenia po terminie nie był przez radną nigdy kwestionowany. Wygaśnięcie mandatu w sytuacji określonej w tym przepisie następuje z mocy prawa, zaś uchwała rady w tym zakresie musi być podjęta najpóźniej trzy miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Skoro z powodu nie złożenia w terminie oświadczenia majątkowego mandat wygasa według tych samych zasad jak w przypadku śmierci (art. 190 ust. l pkt 5) to osoba taka przestaje być radnym i brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że do czasu podjęcia przez radę uchwały jest nadal radnym i może wykonywać mandat radnego. Sąd I instancji potwierdza, że uchwała o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu ma charakter deklaratoryjny i potwierdza tylko fakty i stany prawne powstałe wcześniej. Sąd błędnie przyjmuje, że osoba, której wygasł mandat może czynnie uczestniczyć w pracach rady i podejmować uchwały. Jest oczywiste, że uchwały podjęte z udziałem osób nieuprawnionych są dotknięte wadą nieważności. Sąd I instancji bezpodstawnie przyjmuje, że osoba, która utraciła mandat radnego w sytuacji określonej przez art. 190 ust. l pkt la - musi mieć możliwość przedstawienia swojego stanowiska, podczas, gdy ordynacja wyborcza wyraźnie przyznaje takie uprawnienie w art. 190 ust. 3 jedynie w przypadkach określonych przez art. 190 ust. l pkt l i 3. Wywód uzasadnienia wyroku, co do zagwarantowania praw mniejszości w radzie gminy, nie ma w przedmiotowej sprawie żadnego zastosowania, gdyż stwierdzenie wygaśnięcia mandatu stanowiło jedynie czynność formalnoprawną nakazaną przez prawo i nie miało nic wspólnego z podziałem politycznym w radzie. Ordynacja wyborcza... w art. 190 ust. 4 - wyraźnie wskazuje, że osoba, której wygasł mandat z mocy prawa nie jest radnym, gdyż używa dla określenia tej osoby nazwy "zainteresowany". Pogląd Sądu jakoby do czasu podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego "zainteresowany" nadal pozostawał radnym jest nie do przyjęcia, gdyż w takiej sytuacji należałoby uznawać taką osobę za radnego do czasu wyczerpania wszystkich procedur odwoławczych. Również przepis art. 191 ust. 2 ordynacji wyborczej... wskazuje na szczególny przypadek wygaśnięcia mandatu radnego z dniem wydania przez Sąd orzeczenia oddalającego odwołanie. Wynika z tego, że we wszystkich pozostałych wypadkach osoba, której wygasł mandat z mocy prawa przestaje być radnym z chwilą wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu (np.: odmowa złożenia ślubowania, niezłożenie oświadczenia majątkowego w terminie, pisemne zrzeczenie się mandatu, śmierć). Skoro mandat skarżącej wygasł z upływem [...] grudnia 2006 r. to nie była on radnym, a więc - członkiem rady i nie było obowiązku powiadamiania jej o sesji i przekazywania projektów uchwał. Sąd I instancji wydając Wyrok wiedział o zarządzonych przez Wojewodę D. i przeprowadzonych już wyborach uzupełniających do rady gminy, które odbyły się w dniu [...] maja 2007 r. Spośród pięciu osób, które nie złożyły oświadczeń majątkowych w terminie trzy osoby zostały wybrane ponownie do rady. Dwa mandaty w innych okręgach wyborczych zostały obsadzone przez inne osoby. Skarżąca nie została wybrana, bowiem wybory te wygrała [...]. Niezależnie od wyników wyborów Wyrok Sądu narusza przepisy art. 192 i 193 ustawy ordynacja wyborcza..., gdyż wbrew treści art. 147 § l p.p.s.a. stwierdził nieważność uchwały a co więcej, nakazał wstrzymać jej wykonanie, chociaż uchwała została wykonana poprzez przeprowadzenie wyborów uzupełniających i wywołała nieodwracalne skutki prawne. O ile Sąd uznał, że uchwałę podjęto z naruszeniem prawa to powinien ograniczyć się do stwierdzenia, że uchwałę podjęto z naruszeniem prawa, gdyż stwierdzenie nieważności - jest w wyżej opisanej sytuacji niedopuszczalne. Stanowisko Sądu wprowadza niepewność co do stanu prawnego i prawomocności wybranej rady gminy, gdyż przywrócenie mandatu radnym, którzy nie zostali wybrani w wyborach uzupełniających oznacza naruszenie ustawy o samorządzie gminnym, która w art. 17 pkt 1 przewiduje dla gminy J. W. 15 radnych. Taki jest też ustawowy skład rady, od którego oblicza się wymaganą większość. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie i obciążenie kosztami postępowania wnoszącej skargę kasacyjną. Podniesiono w szczególności, że skarżący podziela w pełni interpretację przepisów prawa zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływana dalej jak p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie są trafne. Zarzut naruszenia art. 190 ust. l pkt l a, a także art. 190 ust. 2, 3 i 4 ustawy z 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Prawidłowo bowiem Sąd I instancji przyjął, że bez podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego, mandat ten w dalszym ciągu istnieje. Zatem do chwili podjęcia przez Radę Gminy prawnie skutecznej uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, skarżący dysponował mandatem radnego i powinien być zawiadomiony o sesji Rady w przewidzianym przez Statut terminie. Jeżeli bowiem płynący z ustawy skutek prawny (np. wygaśnięcie mandatu radnego) wymaga jego stwierdzenia aktem deklaratoryjnym (w tym przypadku uchwałą rady gminy), to nie można się nań skutecznie powoływać do czasu, gdy akt taki nie stanie się ostateczny. Jest to zasada mająca zastosowanie do wszelkich aktów deklaratoryjnych. Ich konstytutywny skutek polega na tym, że wprowadzają one do obrotu prawnego płynące z mocy ustawy prawa lub obowiązki, choć z datą wsteczną, określoną w ustawie. I tak, gmina nie może wykonywać przysługującego jej na mocy art. 5 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm.) prawa własności, dopóki decyzja komunalizacyjna wojewody (art. 18 ust. 1 tej ustawy) nie stanie się ostateczna. Także decyzja dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.) pozostaje w obrocie prawnym dopóty, dopóki nie zostanie ostatecznie stwierdzona jej nieważność (domniemanie legalności decyzji administracyjnej). Skoro przepisy regulujące funkcjonowanie samorządu terytorialnego w Polsce nie przewidują odwołania od uchwał rad i sejmików, to na wygaśnięcie mandatu radnego można się skutecznie powoływać dopiero z datą podjęcia stosownej uchwały. Tak więc radny, co do którego Rada Gminy zamierzała podjęć uchwałę w przedmiocie wygaśnięcia jego mandatu miał prawo czynnie uczestniczyć w sesji Rady i zabierać w jaj trakcie głos. Był jedynie wyłączony od udziału w głosowaniu w sprawie wygaśnięcia swojego mandatu, gdyż na podstawie art. 25a ustawy o samorządzie gminnym radny nie może brać udziału w głosowaniu dotyczącym własnego interesu prawnego. Również drugi z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej jest chybiony. Przepis art. 147 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zatem sąd może ograniczyć się do stwierdzenia, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa jedynie w przypadku, gdy istnieje przepis szczególny zakazujący stwierdzenia nieważności takiej uchwały, jak np. art. 94 ustawy o samorządzie gminnym, który – najogólniej rzecz ujmując – zakazuje stwierdzania nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia. Nie ma natomiast w polskim systemie prawnym przepisu, który zakazywałby stwierdzania nieważności niezgodnej z prawem uchwały rady gminy z powodu nieodwracalnych skutków prawnych, nawet, gdyby przyjąć, jak chce tego składająca skargę kasacyjną, iż jej uchwała o wygaśnięciu mandatu radnej takie skutki wywarła. Okoliczność, iż mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007 r. (Dz. U. z 2007 r. nr 48, poz. 327), w którym uznano przepis art. 190 ust.1 pkt 1a ustawy Ordynacja wyborcza ..., za niezgodny z art. 31 ust. 3 oraz z art. 2 Konstytucji RP, który to przepis stracił moc z datą ogłoszenia wyroku, to jest w dniu 19 marca 2007 r. przeprowadzono w dniu [...] maja 2007 r. uzupełniające wybory do Rady Gminy nie może mieć w sprawie decydującego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały Rady Gminy i w konsekwencji także dla oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Sądu I instancji. W tej sytuacji trzeba uznać, że zarzut naruszenia art. 192 i 193 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, powiatów i sejmików województwa jest także nietrafny. Okoliczność, iż w wyniku przeprowadzenia wyborów uzupełniających do Rady Gminy J. W. zostali wybrani nowi radni i w rezultacie naruszony zostanie ustawowy skład radnych, który dla Rady Gminy w J. W. wynosi 15 radnych nie może mieć w sprawie istotnego znaczenia. Pojęcie ustawowego składu rady w zaistniałej sytuacji będzie trzeba rozumieć jako aktualny skład rady – uwzględniający zarówno radnych wybranych w wyborach uzupełniających, jak i radnych, co do których stwierdzono wyrokami sądów administracyjnych, nieważność uchwał dotyczących wygaśnięcia ich mandatu. W wyroku NSA z 23 maja 1995 r., SA/Lu 101/95 przyjęto, iż w przypadku wygaśnięcia mandatu radnego w okresie 6 miesięcy przed końcem kadencji i podjęciem uchwały o nieprzeprowadzaniu wyborów, pojęcie aktualnego składu rady jest tożsame z pojęciem składu ustawowego (por. też P. Sitniewski, Wygaśnięcie mandatu radnego, LexisNexis 2007, s. 246). Można więc przyjąć, że "ustawowy skład rady" może być nie tylko mniejszy, ale także większy niż skład określony w art. 17 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną podziela poglądy prawne sformułowane m.in. w wyrokach NSA z dnia 4 grudnia 2007 r., II OSK 1524/07 oraz z dnia 15 stycznia 2008 r., II OSK 1531/07 dotyczących również radnych z gminy J. W. Jednocześnie zaś składowi orzekającemu znany jest pogląd prawny zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 31 stycznia 2008 r., II OSK 1599/07 dotyczącym uchwały Rady Miejskiej w S. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu burmistrza Miasta i Gminy S. Mimo pozornego podobieństwa przedmiotu spraw, których wyroki te dotyczyły, zauważyć należy, iż w demokratycznym państwie prawnym niemożliwa do zaakceptowania byłaby sytuacja, w której w jednym mieście, w tym samym czasie urzędowałoby dwóch burmistrzów. Taką sytuację rzeczywiście można uznać, tak jak uczynił to Sąd w tym wyroku, jako mieszczącą się w ramach skutków "których usuniecie nie może się dokonać z powodu nieodwracalnych zaszłości". W rozpoznawanej sprawie z wyżej podniesionych powodów taka obawa nie występuje. Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło