I OSK 1847/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-12-03

Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Izabella Kulig-Maciszewska, Paweł Miładowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, który stał się współwłaścicielem lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby, traci prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu, jeśli jego udział we współwłasności nie zapewnia mu norm zaludnienia?
Ratio decidendi
Prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla funkcjonariusza Straży Granicznej jest ściśle powiązane z prawem do przydziału lokalu o powierzchni odpowiadającej przysługującym normom zaludnienia. Sam fakt posiadania udziału we współwłasności lokalu nie pozbawia funkcjonariusza tego prawa, jeśli jego udział nie zapewnia mu wymaganej powierzchni mieszkalnej. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że interpretacja Sądu I instancji była błędna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła funkcjonariusza Straży Granicznej, któremu przyznano równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Po śmierci ojca, funkcjonariusz stał się współwłaścicielem mieszkania w miejscowości pełnienia służby. Organy administracyjne i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że utracił on prawo do równoważnika od daty nabycia współwłasności. Funkcjonariusz zaskarżył tę decyzję, argumentując, że jego udział we współwłasności nie zapewnia mu przysługujących norm zaludnienia i że interpretacja przepisów była błędna.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska Paweł Miładowski Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 145/07 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 145/07 oddalił skargę M. P. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], w przedmiocie utraty prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 96 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997) i § 1, § 5, § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 z późn. zm.), Komendant Karpackiego Oddziału Straży Granicznej uchylił własną decyzję z dnia [...] listopada 2000 r. Nr [...] o przyznaniu M. P. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz orzekł o utracie przez niego prawa do tego równoważnika pieniężnego z dniem 11 października 2002 r. Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpatrzeniu odwołania M. P., decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], powołując art. 138 § 1 pkt.2 kpa, uchylił powyższą decyzję w całości oraz stwierdził, że skarżący utracił prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dniem 21 lipca 2002 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż prawo do równoważnika pieniężnego przewidzianego w art.96 ust.1 ustawy o Straży Granicznej uzależnione jest od posiadania przez funkcjonariusza prawa do przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej. Równoważnik ten przysługuje za brak i przez okres nieposiadania lokalu mieszkalnego. Funkcjonariusz traci prawo do przedmiotowego świadczenia z dniem, w którym na skutek zmiany okoliczności faktycznych stał się- w rozumieniu art. 336 i nst. Kodeksu cywilnego- posiadaczem mieszkania w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Z akt sprawy wynika, że M. P. pełni służbę w Placówce Straży Granicznej w Zakopanem. Zameldowany jest na pobyt stały w lokalu nr [...] w Zakopanem przy ul. [...], składającym się z 4 pokoi o powierzchni mieszkalnej 39,60 m2 oraz kuchni, łazienki i przedpokoju o powierzchni łącznej 58 m2. Mieszkanie to stanowiło współwłasność rodziców skarżącego. Po śmierci ojca funkcjonariusza współwłaścicielami mieszkania są obecnie M. P., jego matka i siostra. Biorąc pod uwagę rozmiar lokalu oraz liczbę zamieszkujących i zameldowanych w nim osób, uznać należy, że funkcjonariusz ma tam zachowane przysługujące mu normy zaludnienia (14-20 m2). Organ dodał także, że spadkobierca, jak wynika z art.925 k.c., nabywa spadek w dniu jego otwarcia, czyli w dacie śmierci spadkodawcy. Tak więc M. P. z chwilą śmierci jego ojca, tj. od 21 lipca 2002r. stał się "współwłaścicielem prawa spółdzielczego" do lokalu mieszkalnego. Z tą zatem datą utracił prawo do pobierania równoważnika pieniężnego i przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że Komendant Karpackiego Oddziału Straży Granicznej błędnie określił datę śmierci ojca funkcjonariusza, w konsekwencji nieprawidłowo ustalił też datę utraty przez M. P. prawa do omawianego świadczenia. Organ I instancji błędnie też uchylił własną decyzję przyznającą skarżącemu równoważnik pieniężny, mimo że rozstrzygnięcie to było prawidłowe i stanowiło podstawę wypłaty świadczenia. Decyzja ostateczna może być wzruszona tylko w nadzwyczajnym trybie przewidzianym przepisami K.p.a. Nadto, w sytuacji, gdy funkcjonariusz utracił uprawnienie do równoważnika pieniężnego, orzekanie w tym zakresie następuje w drodze decyzji określającej moment utraty przedmiotowych uprawnień. Nie można natomiast orzec o utracie prawa do świadczenia wówczas, gdy uprzednio została uchylona decyzja przyznająca takie prawo. Decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2006 r., nr[...] M. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o jej uchylenie, zarzucił: 1) na podstawie art.127 § 1 i § 2, art.129 § 1 i § 2, art.7, art.77 § 1 i art.107 kpa brak ustaleń faktycznych, czy przedmiotowy lokal zabezpiecza przysługujące skarżącemu normy zaludnienia., 2) błędną interpretację przepisów prawa materialnego - art. 96 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych, a także 3) naruszenie art. 16 w związku z art. 155 oraz art. 163 kpa przez orzeczenie z datą wsteczną o utracie prawa do równoważnika pieniężnego, mimo braku przesłanek do zastosowania art. 155 czy też art.163 kpa. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wspomnianym wyrokiem z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 145/07 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej powoływanej jako P.p.s.a.), oddalił skargę M. P. W uzasadnieniu wskazał, że ustawa o Straży Granicznej przewiduje różne świadczenia udzielane funkcjonariuszom w przypadku braku lokalu mieszkalnego, a mianowicie przydział lokalu mieszkalnego, pomoc finansową na jego uzyskanie oraz równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Z analizy przepisów art. 99 i art.98 ustawy wynika, że prawo do lokalu i pomoc finansowa na jego uzyskanie przysługuje funkcjonariuszowi w sytuacji, kiedy lokal nie odpowiada przysługującej temu funkcjonariuszowi powierzchni mieszkalnej. Natomiast art.96 ust.1 regulujący prawo do równoważnika pieniężnego oraz § 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r w ogóle nie odnoszą się do powierzchni lokalu i nie łączą powyższego uprawnienia z przysługującymi funkcjonariuszowi normami zaludnienia. W związku z tym - zdaniem Sądu I instancji- należy przyjąć, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego nie przysługuje, jeżeli funkcjonariusz posiada spółdzielczy lokal mieszkalny, bez względu na normy mieszkaniowe. WSA w Warszawie stwierdził ponadto, że funkcjonariusz Straży Granicznej traci uprawnienie do równoważnika pieniężnego z momentem, kiedy na skutek zmiany okoliczności faktycznych stanie się posiadaczem lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Chodzi tu przy tym wyłącznie o posiadanie w rozumieniu art.336 k.c., a zatem samą możliwość a nie rzeczywiste korzystanie z rzeczy. Nie ma natomiast znaczenia czy posiadanie to łączy się z własnością lub współwłasnością lokalu, ewentualnie innym tytułem do lokalu. Gdyby bowiem zamiarem racjonalnego ustawodawcy było powiązanie prawa do równoważnika pieniężnego z tytułem do lokalu, to taki warunek zostałby zawarty w ustawie. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że M. P. wraz ze śmiercią jego ojca stał się posiadaczem części wskazanego lokalu mieszkalnego położonego w Zakopanem, tj. miejscowości pełnienia przez skarżącego służby. Zgodnie z art.924 k.c. prawa niewygasające z chwilą śmierci danej osoby, przechodzą w drodze sukcesji generalnej na określone podmioty i to data śmierci przesądza o składzie majątku spadku. W myśl zaś art.925 k.c. nabycie spadku nie jest uzależnione ani od złożenia przez spadkodawcę oświadczenia o przyjęciu spadku, ani też od uzyskania przez niego orzeczenia odpowiedniego organu, bowiem następuje z mocy prawa. Skoro zatem ojciec M. P. zmarł w dniu 20 lipca 2002r, to organ uprawniony był do wydania decyzji orzekającej o utracie przez skarżącego uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 21 lipca 2002r Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia WSA w Warszawie złożył M. P., reprezentowany przez adwokata, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania lub o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej w Warszawie z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] w całości oraz decyzji Komendanta Karpackiego Oddziału Straży Granicznej w części orzekającej o utracie przez M. P. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z dniem 21 lipca 2002 r. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu kasator zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej poprzez uznanie, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "posiadanie lokalu mieszkalnego" w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej należy interpretować wyłącznie w oparciu o art. 336 k.c. oraz naruszenie § 1 pkt 4 w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawaniu funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. z dnia 26 lipca 2002 r.), poprzez przyjęcie, że normy mieszkaniowe (metraż zajmowanego przez funkcjonariusza i jego rodzinę mieszkania) nie mają znaczenia przy przyznawaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i wydawaniu decyzji orzekającej o utracie prawa do tego świadczenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji, za poglądem prezentowanym przez organ administracji, błędnie przyjął, iż użyte w art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej pojęcie posiadania lokalu należy interpretować jako każdą formę posiadania w rozumieniu art. 336 kc. W konsekwencji Sąd ten niewłaściwie przyjął, że M. P. w chwili śmierci swego ojca stał się posiadaczem lokalu mieszkalnego także w znaczeniu powołanego przepisu ustawy o Straży Granicznej. Tymczasem szczegółowa analiza całego rozdziału 12 omawianej ustawy wskazuje, że celem ustawodawcy było zagwarantowanie funkcjonariuszowi lokalu spełniającego określone kryteria. Funkcjonariusz musi mieć możliwość niezakłóconego dysponowania lokalem, a zatem nie tylko posiadać lokal w rozumieniu art.336 k.c., ale mieć także do niego tytuł prawny. Powinien to być przy tym tytuł prawny dający możliwość spokojnego realizowania potrzeb mieszkaniowych. Stąd w ustawie nie posłużono się pojęciem udziału w szeroko rozumianych lokalach. Odniesiono się natomiast do lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej funkcjonariuszom powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego. Autor skargi kasacyjnej stwierdził ponadto, że Sąd I instancji niezasadnie odwołuje się do "racjonalizmu ustawodawcy", mimo że powinien brać przede wszystkim pod uwagę słuszny interes szczególnej kategorii obywateli, jakimi są funkcjonariusze służby mundurowej. Ponadto powoływany "racjonalizm ustawodawcy" jako główna płaszczyzna interpretacyjna nie może być nadużywany, gdyż prowadzi to do niczym nie uzasadnionej dyskryminacji funkcjonariuszy Służby Granicznej w stosunku do innych grup zawodowych Nie do przyjęcia jest także pogląd Sądu I instancji, iż normy mieszkaniowe (metraż zajmowanego przez funkcjonariusza i jego rodzinę mieszkania) nie mają znaczenie w przy wydawaniu decyzji w przedmiocie równoważnika za brak lokalu. Takie stanowisko wskazuje na nieprawidłową wykładnię § 1 w zw. z § 2 pkt 4 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. Znajduje to potwierdzenie w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SA 1371/00, w którym Sąd ten stwierdził, że prawo funkcjonariusza do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest ściśle związane z posiadaniem przez niego prawa do otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego i istnieje dotąd, dopóki funkcjonariusz posiada niezrealizowane prawo do mieszkania. Należy także zauważyć, że intencją ustawodawcy było w pierwszym rzędzie zapewnienie funkcjonariuszom lokalu mieszkalnego, który bez wątpienia musi spełniać określone kryteria dotyczące metrażu. Dopiero w sytuacji, gdy niemożliwym jest zapewnienie takiego mieszkania, funkcjonariusz może starać się o wypłacenie mu równoważnika pieniężnego. Już samo określenie "równoważnik" wskazuje, iż wypłacana kwota pieniężna winna być surogatem, ekwiwalentem uprawnienia do zajmowania mieszkania o określonych standardach. Zdaniem kasatora WSA w Warszawie powinien ponadto poddać interpretacji art. 99 ust. 8 ustawy o Straży Granicznej, z którego wynika, iż funkcjonariusz zobowiązany jest opuścić lokal mieszkalny, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej on lub jego małżonek uzyskali inny lokal mieszkalny lub dom o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej co najmniej przysługującym funkcjonariuszowi i członkom jego rodziny normom zaludnienia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że na gruncie ustawy o Straży Granicznej posiadaczem domu lub lokalu mieszkalnego jest każdy posiadacz w rozumieniu art.336 k.c., a ponadto iż normy zaludnienia nie mają zastosowanie w sprawach dotyczących uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Dokonana przez Sąd I instancji wykładnia omawianych przepisów odpowiada zatem prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę w granicach skargi kasacyjnej Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania Rozpatrując skarga kasacyjną w tym zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawiera ona usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie. Podniesione w niej zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) oraz § 1 pkt 4 w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawaniu funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz.1014, ze zm.) nie są bowiem pozbawione trafności. Zgodzić się przede wszystkim należy, że istotą unormowań zawartych w ustawie o Straży Granicznej jest zapewnienie funkcjonariuszom lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełnią służbę lub miejscowości pobliskiej. Nie można zatem interpretować powołanych przez kasatora przepisów w całkowitym oderwaniu od innych norm zawartych w rozdziale 12 ustawy. Przyjęcie wyłącznie językowej wykładni tych przepisów, bez uzupełnienia jej wykładnią celowościową jest niedopuszczalne, gdyż prowadziłoby do wadliwości w ustaleniu granic prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Zgodnie z art. 96 ust.1 ustawy równoważnik pieniężny przysługuje funkcjonariuszowi, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Natomiast § 1 cyt. rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002r. stanowi, że przedmiotowe świadczenie przyznaje się funkcjonariuszowi, jeżeli we wskazanych miejscowościach on sam lub członek jego rodziny nie posiada między innymi spółdzielczego lokalu mieszkalnego (pkt.4). Przepisy te rzeczywiście odnoszą się tylko do faktu posiadania lokalu mieszkalnego a nie do jego powierzchni. Nie oznacza to jednak, wbrew temu co wywodził Sąd I instancji, że prawo do równoważnika pieniężnego wklucza posiadanie każdego lokalu, niezależnie od jego powierzchni mieszkalnej. Stosownie do § 2 pkt.4 powołanego rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002r równoważnik pieniężny za brak lokalu przyznaje się funkcjonariuszowi pod warunkiem, że nie odmówił bezzasadnie przyjęcia lokalu mieszkalnego, który odpowiadał przysługującym mu normom zaludnienia. Skoro przedmiotowe świadczenie nie przysługuje, gdy funkcjonariusz nie przyjmuje lokalu zapewniającego należne normy powierzchni mieszkalnej, to a contrario równoważnik należy się, gdy lokal kryteriom tym nie odpowiada. Przede wszystkim jednak uwzględnić trzeba treść art.92 ust.1 ustawy o Straży Granicznej, w myśl którego funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Członków rodziny funkcjonariusza, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, określa i wymienia art. 93 ustawy. Z przepisu art. 92 ust.1 jednoznacznie wynika, że przyznane funkcjonariuszowi uprawnienie obejmuje lokal mieszkalny o odpowiedniej powierzchni, uwzględniającej liczbę członków jego rodziny oraz ich uprawnienia wynikające z przepisów odrębnych. Prawem pochodnym w stosunku do tego uprawnienia jest wynikające z art. 96 ust.1 uprawnienie do omawianego równoważnika pieniężnego. Ma ono zastępczy charakter w tym sensie, że dopiero, gdy w stosunku do funkcjonariusza nie zrealizowano tego pierwszego uprawnienia, to należy mu wypłacać określoną kwotę pieniężną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Oczywistym zatem jest, że skoro funkcjonariuszowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, to równoważnik pieniężny przysługuje mu dotąd, dopóki posiada niezrealizowane prawo do mieszkania, czyli nie posiada on lokalu mieszkalnego o powierzchni zapewniającej mu określone normy zaludnienia. Odnosząc przedstawiony stan prawny do rozpatrywanej sprawy, nie można jednoznacznie przyjąć, że M. P. nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i to niezależnie od braku właściwych ustaleń, jakie prawo nabył skarżący (Sąd I instancji, podobnie jak organy, zamiennie operuje terminami " "współwłasność" i " spółdzielcze prawo do lokalu", mimo że ewidentnie nie są to pojęcia tożsame), czy przedmiotem dziedziczenia było całe mieszkanie czy tylko przypadający ojcu skarżącego udział w tym lokalu., a w konsekwencji w jakiej wielkości skarżący ma prawo do mieszkania. Omawiane przepisy ustawy i powołanego rozporządzenia wykonawczego określają przesłanki, kiedy funkcjonariuszowi nie przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego i prawo do równoważnika za brak takiego lokalu. Do żadnej z tych przesłanek nie można zakwalifikować na przykład udziału we współwłasności lokalu mieszkalnego. Nie można też przypadającego na spadkobiercę udziału w powierzchni lokalu utożsamiać z lokalem mieszkalnym o odpowiedniej powierzchni, którego posiadanie wyklucza możliwość uzyskania przez funkcjonariusza przedmiotowych uprawnień. Z treści art.96 ust.1 w zw. z art. 92 ust.1 i art.99 ustawy o Straży Granicznej oraz § 1 i § 2 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002r należy jednak wyprowadzić wniosek, że jeżeli funkcjonariusz, który jest współwłaścicielem w częściach ułamkowych lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości, w której pełni on służbę lub w miejscowości pobliskiej, zajmuje taką część lokalu, która odpowiada przysługującym mu normom zaludnienia, to wówczas równoważnik pieniężny za brak lokalu mu nie przysługuje (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2002r sygn. akt I SA 177/01). Odmienna wykładnia tych przepisów przyjęta przez Sąd I instancji, nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło