III SA/Wa 1672/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa (spr.), Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Anna Żołnierzak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2007 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu odwołania M.G. – Skarżącej w rozpatrywanej sprawie, powołując się na art. 233 § 1 pkt 2 lit. a), art. 208 § 1 w związku z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, m.in., iż po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Z ustaleń poczynionych przez organ podatkowy pierwszej instancji wynikało, iż Skarżąca wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176, z późn. zm.), nie złożyła zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego w 1999 r. dochodu, pomimo tego, iż w tym roku podatkowym uzyskiwała przychody z tytułu najmu lokalu użytkowego. Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Skarżącą, Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił orzeczenie organu podatkowego pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. określił Skarżącej zobowiązanie podatkowe za wskazany rok w wysokości 18.931,80 zł. Również od tej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. podnosząc, że decyzję wydano bez podstawy prawnej i bez analizy materiału dowodowego w sprawie. Organ odwoławczy uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania w sprawie wskazał, że zobowiązanie podatkowe powstające w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż istotą przedawnienia zobowiązania podatkowego jest to, że ze względu na upływ określonego czasu od momentu powstania zobowiązania podatkowego, w którym organy nie podjęły czynności w celu jego wyegzekwowania lub czynności te okazały się nieskuteczne, zobowiązanie to wygasa. Wskutek przedawnienia zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć i wobec tego brak jest podstaw do wydania po tym terminie decyzji, o której mowa w art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wnosząc o uznanie zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem domagała się jej zmiany lub uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniosła, m.in., że nie uzyskała dochodu z najmu, gdyż pobrane kwoty stanowiły w istocie zwrot nakładów poczynionych na nieruchomość. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi wskazując, m.in., że decyzja organu pierwszej instancji dotycząca roku podatkowego 1999 – ze względu na przedawnienie - prawidłowo została uchylona, a postępowanie umorzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do wniosku, że nie narusza ona prawa, a tym samym skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że sprawa niniejsza dotyczy jedynie roku podatkowego 1999. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, przedawnienie zobowiązań podatkowych oznacza, że po upływie określonego czasu, zobowiązanie podatkowe, wygasa. Po upływie okresu przedawnienia, z mocy prawa, bez konieczności wydawania jakichkolwiek decyzji, przestaje istnieć stosunek zobowiązaniowy pomiędzy podatnikiem i wierzycielem podatkowym. Wierzyciel podatkowy nie ma już podstaw do egzekwowania zobowiązania podatkowego. Istotą przedawnienia uregulowanego w art. 70 Ordynacji podatkowej jest zatem to, że na skutek upływu czasu zobowiązanie podatkowe wygasa z mocy prawa (art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji), bez potrzeby podejmowania jakichkolwiek czynności przez ten organ, czy podatnika. Jeżeli jednak zostało wszczęte i toczyło się postępowanie podatkowe, którego przedmiotem było określenie zobowiązania podatkowego za dany rok podatkowy i w trakcie tego postępowania zobowiązanie uległo przedawnieniu, to postępowanie takie należy umorzyć jako bez przedmiotowe. Stanowi o tym w sposób jednoznaczny art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, który to przepis powołany został w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Ustawodawca w art. 70 § 2 – 6 Ordynacji podatkowej określił w jakich przypadkach bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, ulega zawieszeniu, bądź zostaje przerwany. Nie przedawniają się jedynie zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym (art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej). Zobowiązania te po upływie terminu przedawnienia mogą być jednak egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Organy podatkowe nie stwierdziły jednak, aby w rozpatrywanej sprawie miało miejsce jakiekolwiek zdarzenie, które w myśl powołanych wyżej przepisów miałoby wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 1999 r. Termin przedawnienia określony w przepisie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, wynoszący 5 lat, należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych termin płatności przypada na dzień 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym; w przedmiotowej sprawie był to rok 2000. Termin przedawnienia rozpoczął zatem bieg od dnia 1 stycznia 2001 r. i upłynął w dniu 31 grudnia 2005 r. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że organ drugiej instancji nie mógł wypowiadać się na temat zasadności oraz wysokości zobowiązania podatkowego, które już nie istniało. Również Sąd nie ma już możliwości merytorycznego zbadania zasadności i wysokości podatku dochodowego Skarżącej za rok 1999. Zobowiązanie podatkowe za ten rok uległo bowiem z dniem 31 grudnia 2005 r. przedawnieniu, a więc jeszcze przed datą wydania przez organ odwoławczy decyzji. W tej sytuacji organ odwoławczy, stosownie do art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 70 § 1 oraz art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, był zobligowany do uchylenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i umorzenia postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za 1999 r., jako bezprzedmiotowego. Stwierdzając więc, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i odpowiada prawu, skarga podlegała oddaleniu jako bezzasadna. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.