II SA/Łd 695/07

Dnia 12 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2007 roku sprawy ze skargi A Powszechnej Spółdzielni Spożywców B w Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...]; znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty 2. [...] z dnia [...], Nr [...], znak [...], 3. 2. 4. 5. 6. 7. 8. 9. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, 10. 11. 3. 12. 13. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A Powszechnej Spółdzielni Spożywców B w Ł. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Decyzją z dnia [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 1 i art. 36 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 156 z 2006r., poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku W. S. z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskodawcy pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalno – usługowego o część gospodarczą na działkach o nr nr ewid. 696/13 i 696/16, położonych w Ł., przy ul. C. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie było, w okresie od dnia [...] do dnia [...], zawieszone z uwagi na toczące się przed organami administracji architektoniczno – budowlanej oraz nadzoru budowlanego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę budynku mieszkalno – usługowego, zlokalizowanego na działce, objętej wnioskiem, pozwolenia na dokończenie budowy tegoż obiektu oraz pozwolenia na użytkowanie tego obiektu. Ostateczną decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika wydziału Architektury, Budownictwa i Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta i Gminy w Ł. z dnia [...] o pozwoleniu na budowę budynku usługowego. Ostateczną decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał też w mocy orzeczenie Wojewody [...] z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] o pozwoleniu na dokończenie budowy przedmiotowego budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną decyzją z dnia [...] stwierdził natomiast nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] o pozwoleniu na użytkowanie w/w budynku. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w szczególności uzupełnienie projektu w zakresie rozwiązań służących odprowadzeniu wód opadowych w sposób uniemożliwiający zalewanie terenu działek sąsiednich oraz prawidłowe sporządzenie projektu zagospodarowania działek, zawierającego charakterystyczne rzędne, określające ukształtowanie terenu, istniejące i projektowane elementy zagospodarowania, warunki gruntowo – wodne, występujące na działkach oraz warunki posadowienia projektowanego budynku i jego kategorię geotechniczną, pozwala, zdaniem organu, na konkluzję, że przedstawiony do zatwierdzenia projekt budowlany jest kompletny i zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania orzeczenia w sprawie pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia A Powszechna Spółdzielnia Spożywców B w Ł., zarzucając naruszenie art. 35 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w związku z art.199-204 Kodeksu cywilnego, wniosła o jego zmianę poprzez odmowę udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę względnie jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu żądania podniosła, iż inwestor nie spełnił warunków posadowienia budynku i odprowadzenia wód opadowych z terenu działki w taki sposób, by nie naruszać praw osób trzecich i by w przypadku ich powierzchniowego odprowadzenia mogły zostać wchłonięte przez grunt. Już dotychczasowy sposób odprowadzania wód opadowych z terenu działki inwestora nie jest prawidłowy, czego potwierdzeniem jest postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego. Ponadto, działki na których ma być wzniesiony zaprojektowany budynek nie stanowią wyłącznej własności W. S., lecz stanowią współwłasność A. S. oraz B. i W. S. W sprawie brak jest zgody wszystkich współwłaścicieli na projektowaną rozbudowę, zaś zgoda taka jest wymagana, ponieważ planowana inwestycja przekracza zwykły zarząd rzeczą wspólną. Odwołująca wskazała również, iż inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych nań postanowieniem z dnia [...] w zakreślonym terminie (do dnia [...]), co potwierdza jej pismo z dnia [...] oraz pismo organu I instancji z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) oraz art. 35 ust.1, 3 i 4 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach orzeczenia wskazał, że w projekcie budowlanym znajduje się projekt zagospodarowania terenu wykonany na aktualnej i oryginalnej mapie dla celów projektowych. Kwestia prawidłowości odprowadzania wód opadowych z działki inwestora była badana przez organ nadzoru budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., ostateczną decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie odprowadzania wód opadowych z budynku na nieruchomości, położonej w Ł., przy ul. C, podnosząc iż nie stwierdził naruszenia prawa w sposobie odprowadzania wód opadowych na teren własnej, nieutwardzonej działki inwestora. Z projektu budowlanego wynika, że wobec braku na badanym terenie kanalizacji deszczowej, zaprojektowano studnię chłonną w odległości 2,50 m od przeciwległej granicy z działką nr 696/14, do której skierowane są wody opadowe z budynków inwestora. Projektant określił wielkość tej studni oraz sposób jej wykonania. Za rozwiązania projektowe (techniczne i konstrukcyjne) odpowiada natomiast projektant. Dotychczasowy sposób odprowadzenia wód opadowych z terenu działki inwestora nie podlega badaniu przez organy architektoniczno – budowlane, ponadto zaś został rozstrzygnięty ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Kwestia prawidłowości oświadczenia inwestora o prawie do dysponowana nieruchomością na cele budowlane, była natomiast przedmiotem badania i rozważań, zawartych w decyzji kasacyjnej Wojewody [...] z dnia [...], zatem zagadnienie wspomniane zostało już, w ocenie organu odwoławczego, rozstrzygnięte ostatecznie. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie A Powszechna Spółdzielnia Spożywców B w Ł., powtarzając zarzuty zawarte w złożonym uprzednio odwołaniu (niewykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz nieprawidłowe rozwiązania w zakresie odprowadzenia wód opadowych, niewykonanie w zakreślonym terminie obowiązków nałożonych na inwestora), wniosła o jego uchylenie wraz z utrzymaną nią w mocy decyzją Starosty [...] i oddalenie wniosku W. S. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, odwołując się do uzasadnienia stanowiska, zawartego w motywach zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z powołaniem się na zgodę pozostałych współwłaścicieli, zostało złożone przez inwestora pod rygorem odpowiedzialności karnej. Współwłaściciele byli także stronami tego postępowania, nie kwestionując wydanej decyzji, zatem brak jest podstaw do kwestionowania złożonego przez W. S. oświadczenia. Kwestia prawidłowości odprowadzenia wód opadowych z terenu działki inwestora była natomiast przedmiotem badania właściwego organu, zaś wobec braku na terenie kanalizacji deszczowej, projektant zaprojektował odprowadzanie wód opadowych do indywidualnego dołu chłonnego ma działce inwestora. Niezasadny jest także, w ocenie organu odwoławczego, zarzut dotyczący braku wykonania postanowienia Starosty [...] z dnia [...]. W przepisach nie została bowiem wymieniona norma dotycząca zasad wymiarowania na rysunkach, wielkości i ich liczbowego określenia. Istotne jest natomiast, ażeby na tym samym rysunku wymiary były podane w tych samych jednostkach. Zwyczajowo część budowlana – rysunki techniczne, zawiera wymiary opisane w centymetrach. Szczegółowe rysunki techniczne wymiaruje się w milimetrach, natomiast inne części projektu budowlanego, jak część instalacyjna lub elektryczna, wymiaruje się w milimetrach. W części wymiarów jednostka wymiarowa w ogóle nie jest stosowana (np. przy opisywaniu prętów stalowych zbrojenia). Zarzut, dotyczący rozbieżności wymiarowych, podniesiony w piśmie skarżącej Spółdzielni z dnia [...] nie zasługiwał zatem na uwzględnienie. Uzupełnienie rysunków poprzez dopisanie dodatkowych wymiarów było zatem zbędne i nie może stanowić o uchybieniu terminu do wykonania obowiązków, nałożonych postanowieniem. Ponadto, wobec usunięcia z przepisów ust. 2 art. 35 ustawy Prawo budowlane, szczegółowe sprawdzenie projektu budowlanego nie należy do kompetencji organu. Za projekt w całości odpowiada bowiem projektant. Z tej przyczyny kwestia wymiarowania została też pominięta w postępowaniu odwoławczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodu zarzutów, przywołanych w jej treści. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza normy prawa materialnego, w stopniu określonym w cytowanym przepisie, stanowiąc nadto podstawę do żądania wznowienia postępowania. Zgodnie bowiem z treścią § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.) do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. (ust.1) Do budynku i urządzeń z nim związanych wymagających dojazdów, funkcję tę mogą spełniać dojścia, pod warunkiem, że ich szerokość nie będzie mniejsza niż 4,5 m. (ust.3) Jak natomiast wynika z projektu zagospodarowania działek, na których realizowana ma być inwestycja, są one zabudowane w taki sposób, że nie ma możności zaprojektowania bezpośredniego dojścia i dojazdu do planowanego budynku z drogi publicznej przez teren własnej działki inwestora. Położony bowiem na froncie działki nr 696/13 budynek handlowo – usługowy posadowiony jest w granicach posesji, co uniemożliwia dojazd i dojście do nowoprojektowanego budynku gospodarczego bezpośrednio z ulicy C. Z części opisowej do projektu zagospodarowania działki wynika natomiast, że "dojście do budynku (..) z płyt chodnikowych o szerokości 1 m.", przewidziane jest z działek 696/17 i 696/19 (stanowiących własność Gminy Ł.). O ile zatem wskazana szerokość dotyczy dojścia, to zostało ono zaprojektowane z naruszeniem przepisu § 14 ust. 3 cytowanego rozporządzenia. Ponadto nie jest jasny charakter działek o nr 696/17 i nr 696/18. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych kopii pisma Urzędu Miejskiego w Ł. z dnia [...] wynika, iż działki te "stanowią teren Miasta Ł. i zostały wydzielone do obsługi wszystkich nieruchomości przylegających do nich". Korzystanie z nich jest możliwe "o ile warunki techniczne pozwolą na urządzenie wjazdu do projektowanych budynków". O ile zatem nie mają one statusu drogi publicznej, przyjąć trzeba, iż dojście do budynku projektowane jest przez cudzą nieruchomość. Podmiot ten winien zatem po pierwsze: wyrazić zgodę na udostępnienie terenu własnej działki dla celów zapewnienia obsługi komunikacyjnej innej nieruchomości (w tym wypadku wzniesionego nań obiektu), po wtóre być stroną toczącego się postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest udzielenie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, z projektowanym dostępem do drogi publicznej przez jego teren. W rozpoznawanej sprawie natomiast, żaden z powyższych warunków nie został spełniony. Za "zgodę" trudno bowiem uznać wspomniane pismo z dnia [...], bowiem po pierwsze ma ono charakter warunkowy, zaś jak wyżej wskazano projektowane dojście nie spełnia warunków technicznych, określonych w § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, ponadto nie jest jasne, czy zawiera stanowisko uprawnionego organu Gminy Ł. (nieczytelna kopia wskazuje na Zastępcę Burmistrza) dodatkowo też, wyrażone zostało [...] przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Gmina Ł. nie była również stroną kontrolowanego postępowania, chociaż przez jej nieruchomość prowadzić ma dojście do projektowanego obiektu, zatem niewątpliwie posiada interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a. do bycia stroną w niniejszej sprawie. Pominiecie zatem Gminy Ł. jako strony postępowania oznacza naruszenie przywołanego przepisu, stanowiąc podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi wskazać należy, iż nie są one zasadne. Kwestia prawidłowości złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie budzi wątpliwości. Obowiązkiem inwestora, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jest bowiem złożenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie zaś wykazanie tego prawa. Składając bowiem wymagane oświadczenie, co trafnie podkreślono w decyzjach organów obu instancji, inwestor ponosi całkowitą odpowiedzialność karno – prawną i cywilno – prawną za jego prawdziwość i prawidłowość. Dopiero jego zakwestionowanie w toku postępowania przez któregokolwiek ze współwłaścicieli, w sytuacji gdy jego zgoda na wykonanie określonych robót budowlanych jest wymagana, wykluczałoby możliwość udzielenia pozwolenia na budowę. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.listopada 2005r., sygn.akt II OSK 179/05, ONSAiWSA 2006/3/88). Ponieważ zaś w toku niniejszego postępowania żaden ze współwłaścicieli, będących jego stronami, oświadczenia tego nie zakwestionował, przeto brak jest podstaw do uznania zarzutu skargi za zasadny. Co się zaś tyczy rozwiązań projektowych, dotyczących odprowadzania wód opadowych z projektowanego budynku, za trafne uznać należy stanowisko organów, iż kwestia ta została należycie wyjaśniona w toku postępowania wyjaśniającego. Zaprojektowanie dołu chłonnego, przy braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej i ogólnospławnej, czyni zarzut naruszenia przepisów §§ 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, niezasadnym. Odprowadzenie wody opadowej z projektowanego budynku nastąpi bowiem na teren własnej działki inwestora. Kwestia oceny prawidłowości odwodnienia budynku już istniejącego na terenie nieruchomości wykraczała natomiast poza zakres rozpoznawanej sprawy. Zgodzić się należy również ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż kwestia zbędnego uzupełnienia rysunków, znajdujących się w projekcie, poprzez dodatkowe dopisanie wymiarów, nie stanowi o uchybieniu terminowi do wykonania obowiązków, nałożonych na inwestora postanowieniem z dnia [...]. Biorąc wszakże pod uwagę wskazane wyżej uchybienia przepisom § 14 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nadto zaś pominięcie Gminy Ł. jako strony niniejszego postępowania, na podstawie art. 145 § 1 lit a i b p.p.s.a. w zw. z art.135 p.p.s.a., uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Po myśli art. 152 p.p.s.a. rozstrzygnięto natomiast w przedmiocie niewykonywania zaskarżonej decyzji do dnia uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasadzając na rzecz skarżącej ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu przezeń wpisowi sądowemu [...] oraz wynagrodzeniu pełnomocnika, będącego radcą prawnym, określonemu w oparciu o treść § 14 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.) na kwotę [...].